09/04/2025
Οι μυστηριώδεις λόφοι Hopewell: Κατασκευάστηκαν πριν 2.000 χρόνια με πλήρη μαθηματική ακρίβεια
Οι λόφοι του Hopewell χρησιμοποιούνταν από ηθαγενείς Αμερικάνους που ταξίδευαν χιλιάδες χιλιόμετρα για να πραγματοποιήσουν κοινές τελετουργίες
Οι τεράστιοι λόφοι του Ohio, που ευθυγραμμίζονται με τον Σεληνιακό κύκλο
Ένας τεράστιος χώρος, ο οποίος κατασκευάστηκε από έναν μυστηριώδη πολιτισμό πριν από 2.000 χρόνια, είναι τώρα ανοιχτός στο κοινό για πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα.
Ο χώρος αυτός ονομάζεται Οκτάγωνο και είναι μέρος τελετουργικών χωματουργικών έργων του Hopewell, ενός μεγάλου δικτύου χειροποίητων λόφων που είναι κατανεμημένοι σε όλο το κεντρικό και νότιο Οχάιο των ΗΠΑ. Ηθαγενείς έρχονταν στο Οκτάγωνο από εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά για να κάνουν κοινές τελετουργίες.
«Υπήρχε κάποιος χώρος εξαγνισμού εκεί», είπε ο Brad Lepper, ανώτερος αρχαιολόγος του προγράμματος παγκόσμιας κληρονομιάς του Ohio History Connection (OHC) στο BBC, καθώς έδειχνε έναν κύκλο. Μέσα υπήρχε ένας τέλεια περιποιημένος χλοοτάπητας. Μια ψηλή σημαία σηματοδοτούσε ότι υπήρχε μια τρύπα στο κέντρο του.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι από το 1910 έως το 2024, το Οκτάγωνο είχε χρησιμοποιηθεί ως γήπεδο γκολφ. Αλλά την 1η Ιανουαρίου 2025, αυτός ο αρχαίος, αινιγματικός χώρος άνοιξε ξανά τις «πύλες» του για τους επισκέπτες για πρώτη φορά μετά από περισσότερο από έναν αιώνα.
Όλα αυτά τα προϊστορικά τελετουργικά χωματουργικά έργα στο Οχάιο δημιουργήθηκαν από αυτό που σήμερα αποκαλείται πολιτισμός Hopewell, ένα δίκτυο κοινωνιών ιθαγενών Αμερικανών που ζούσαν από τη Μοντάνα μέχρι τον Κόλπο του Μεξικού μεταξύ περίπου του 100 π.Χ. και του 500 μ.Χ. και συνδέονταν με μια σειρά εμπορικών δρόμων.
Τα χωματουργικά τους έργα στο Οχάιο αποτελούνται από σχήματα - κύκλους, τετράγωνα και οκτάγωνα - που συχνά συνδέονταν μεταξύ τους. Οι αρχαιολόγοι μόλις τώρα αρχίζουν να κατανοούν την πολυπλοκότητα αυτών των μηχανικών θαυμάτων.
Χτισμένα με εκπληκτική μαθηματική ακρίβεια, καθώς και με πολύπλοκη αστρονομική ευθυγράμμιση, πρόκειται για τα μεγαλύτερα γεωμετρικά χωματουργικά έργα στον κόσμο που δεν κατασκευάστηκαν ως οχυρώσεις ή αμυντικές κατασκευές. Και ενώ οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν ακούσει ποτέ για τις τοποθεσίες αυτές ή τους κατασκευαστές τους, αυτό ίσως πρόκειται να αλλάξει.
«Δύσκολο να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος»
Το 2023, οκτώ από τα χωματουργικά έργα του Hopewell χαρακτηρίστηκαν ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της Unesco. Σε αυτά περιλαμβάνονται ο Μεγάλος Κύκλος και το Οκτάγωνο στο Νιούαρκ του Οχάιο, καθώς και το πρώτο κρατικό πάρκο του Οχάιο, το Αρχαίο Οχυρό (Fort Ancient).
Ο Lepper είπε ότι το Οκτάγωνο και ο Μεγάλος Κύκλος ήταν κάποτε ένα μεγαλύτερο, ενιαίο συγκρότημα που εκτεινόταν σε 11,6 τετραγωνικά χιλιόμετρα και συνδεόταν με μια σειρά από δρόμους που πλαισιώνονταν από χωμάτινους τοίχους.
Περπατώντας και στους δύο χώρους σήμερα, είναι απίστευτο να καταλάβει κανείς το μέγεθος.
Ο Μεγάλος Κύκλος έχει διάμετρο 365 μέτρα. Τα τείχη του φτάνουν σε ύψος τα 4 μέτρα και οριοθετούνται εσωτερικά από μια βαθιά τάφρο. Ο ίδιος συνδεόταν κάποτε με μια πλατεία, με μόνο ένα μέρος της να είναι ακόμη ορατό σήμερα.
Το Οκτάγωνο εκτείνεται σε μια τεράστια έκταση 50 στρεμμάτων και συνδέεται με τον κύκλο του Παρατηρητηρίου των 20 στρεμμάτων, έναν μεγάλο χωμάτινο κύκλο για συγκεντρώσεις και τελετουργίες.
«Χωράνε τέσσερα ρωμαϊκά Κολοσσαία μέσα μόνο στο Οκτάγωνο», είπε ο Lepper. «Το Στόουνχεντζ θα χωρούσε μέσα στον μικρό κύκλο που τώρα είναι γήπεδο».
Πρόσθεσε ότι πριν από 2.000 χρόνια, οι ιθαγενείς έχτισαν αυτά τα χωματουργικά έργα χωρίς σύγχρονα εργαλεία, σκάβοντας το χώμα με ξύλα και μεταφέροντάς το σε ψάθινα καλάθια στις πλάτες τους.
Μαθηματική και γεωμετρική ακρίβεια
Το επίτευγμα του πολιτισμού Hopewell, ωστόσο, δεν έγκειται απλώς στη δημιουργία μεγάλων σχημάτων. Ενσωμάτωσαν επίσης ένα είδος κρυφής γεωμετρίας μέσα σε αυτές τις κατασκευές. Μέχρι να μετρηθούν και να συγκριθούν οι τύμβοι, θεωρήθηκε ότι οι ιθαγενείς δεν είχαν καμία μαθηματική και γεωμετρική γνώση, καθώς δεν υπάρχουν γραπτά αρχεία που να υποδηλώνουν το επίπεδο των γνώσεών τους. Τελικά, όμως, ανακαλύφθηκε ότι έκαναν ακριβείς μετρήσεις σε όλα τα χωματουργικά έργα τους.
Ο Lepper εξήγησε ότι η περιφέρεια του Μεγάλου Κύκλου «είναι ίση με την περίμετρο του τέλειου τετραγώνου με το οποίο συνδέεται» και ότι «το εμβαδόν αυτού του τέλειου τετραγώνου είναι ίσο με το εμβαδόν του [Κύκλου του Παρατηρητηρίου] που συνδέεται με το Οκτάγωνο».
Και πρόσθεσε: «Αν σχεδιάσετε ένα τετράγωνο μέσα στο Οκτάγωνο τραβώντας μια γραμμή από τις γωνίες του, οι πλευρές αυτού του τετραγώνου [321 μέτρα] είναι ίσες με τη διάμετρο του κύκλου με τον οποίο είναι συνδεδεμένο [321 μέτρα]».
Παραδείγματα αυτής της αλληλεπίδρασης μεταξύ χωματουργικών έργων έχουν βρεθεί επανειλημμένα από τους αρχαιολόγους. Σύμφωνα με τον Lepper, αυτό το μέτρο των 321 μέτρων, είτε διαιρεμένο είτε διπλασιασμένο, συναντάται και σε άλλα χωματουργικά έργα των ιθαγενών σε ολόκληρη τη χώρα και χρησίμευε ως κοινή μονάδα μέτρησης.
Ενώ οι γεωμετρικές και μαθηματικές γνώσεις του πολιτισμού Hopewell εξέπληξαν τους μελετητές, ένα άλλο επίπεδο πολυπλοκότητας εμφανίζεται όταν εμβαθύνουμε λίγο περισσότερο: η αστρονομική ευθυγράμμιση.
Αστρονομική ευθυγράμμιση
Τη δεκαετία του 1980, δύο καθηγητές στο Earlham College στην Ιντιάνα, ο Ray Hively (φυσικός και αστρονόμος) και ο Robert Horn (φιλόσοφος), αποφάσισαν να επισκεφθούν το Οκτάγωνο και το κυκλικό Παρατηρητήριο που συνδέεται με αυτό. Καθώς αστρονομικά μνημεία όπως το Στόουνχεντζ είχαν λάβει μεγάλη προσοχή, αναρωτήθηκαν αν αυτά τα χωματουργικά έργα ήταν επίσης ευθυγραμμισμένα με ένα ηλιακό ημερολόγιο.
Οι Hively και Horn δεν βρήκαν καμία σύνδεση με τον Ήλιο, αλλά με τον κύκλο της Σελήνης.
«Θεωρήσαμε απίθανη τη σκόπιμη σεληνιακή ευθυγράμμιση στο Νιούαρκ», έγραψαν, επειδή ενώ ο Ήλιος μπορεί να παρακολουθηθεί σε διάστημα ενός έτους, ένας πλήρης σεληνιακός κύκλος διαρκεί 18,6 χρόνια. Ακόμα κι έτσι, ο σεληνιακός κύκλος αποδείχθηκε ότι συνδέεται με τη θέση του παρατηρητηρίου. Εκεί, μπορεί κανείς να παρακολουθήσει τη Σελήνη να ανεβαίνει πάνω από το ακριβές κέντρο του Οκταγώνου κάθε 18,6 χρόνια.
«Οι αστρονομικές ευθυγραμμίσεις είναι σχετικές και χρήσιμες μόνο αν συνδέουν με κάποιο τρόπο τα ουράνια όντα με συστήματα πεποιθήσεων και αντιλήψεων της ζωής», δήλωσε ο Timothy Darvill, καθηγητής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Bournemouth, ο οποίος έχει ερευνήσει τόσο το Στόουνχεντζ όσο και τα τελετουργικά χωματουργικά έργα Hopewell. «Οι τελετές γύρω από την παρατήρηση του ουράνιου τοπίου θα μπορούσαν κάλλιστα να έχουν μια δευτερεύουσα λειτουργία όσον αφορά την καλλιέργεια της κοινότητας».
Αυτή η αρχαία κοινότητα και ο πολιτισμός ήταν μέρος του λόγου για την ένταξη του στο μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco.
Ένας τόπος της Unesco πρέπει να δείξει ότι έχει «εξαιρετική οικουμενική αξία», δήλωσε η Jennifer Aultman, διευθύντρια ιστορικών τόπων και μουσείων στο Ohio History Connection, η οποία βοήθησε στην εξέταση του από την Unesco.
Ένα κριτήριο γι' αυτό, είπε, «είναι ότι πρόκειται για αριστουργήματα της ανθρώπινης δημιουργικής ιδιοφυΐας», όπου αυτά τα μαθηματικά, γεωμετρικά και αστρονομικά χαρακτηριστικά είναι σημαντικά.
