مةنسا قةلادزةيي.Mansa Qaladzey

25/08/2024

‎🔺 کاتێک ژن لە ژیانی هاوسەریدا، ئاڵتوونەکانی (کچێنی یا هدیەکانی یا پێشەکیەکەی) بۆ مێردەکەی دەفرۆشێت، یا پارەی خۆی دەدات بە مێردەکەی، پارەی (مووچە، کاری سەربەخۆ، میراتی) بێت، پیاویش سەرفی دەکات، بۆ کڕینی خانوو و سەیارە یان هەر پێداویستیەکی تری خێزانەکەیان.

‎ئایا ئەمە ئەرکی سەرشانی ژنە کە پارەو ئاڵتوون بدات بە مێردەکەی؟ حاڵەتەکە لەڕووی یاساییەوە چۆنە؟ ژن دەتوانێ داوایان بکاتەوە، ئایا یاسا بۆی دەگەڕێنێتەوە؟؟؟

‎🔶وەڵام / لەڕووی یاساییەوە ئەم کارە ئەرکی سەرشانی ژن نیە، لەکاتێکدا ئەگەر کردی ئەوە لەڕووی یاسایی و شەرعی و کلتوری کۆمەڵایەتیمانەوە کارێکی پیرۆز و ڕێز لێگیراوە.

‎بەڵام لە یاسادا ژن هەر ئاڵتوون و پارەیەک بداتە مێردەکەی، هەمووی دەبێتە قەرز لەسەر مێرد، دەبێت بیداتەوە بە ژنەکەی هەرکات داوای کردەوە، واتە هەم لە کاتی هاوسەریدا هەم (خوانەکا) دوای جیابوونەوە دەتوانێ داوای بکاتەوە لە مێردەکەی.

‎ئەمەش لەسەر ئەو بنەمایەی، ئەرکی بەڕێوەبردنی دارایی ماڵ و مەسرەف بە تەواوی لە ئەستۆی پیاوە، بە بژێوی ژن و منداڵەکانیشیەوە، هەر پارەیەکی ژن، خۆی ئازادە چۆن و لەچیدا سەرفی دەکات.

‎🔆ئەگەر ژن و مێردیش پارەیان تێکەڵ بێت، ئەوا ژن دەتوانێت داوای ئەو بەشەی خۆی بکاتەوە، کە سەرفی کردووە یان داویەتی بە مێردەکەی لە کاتی ژیانی هاوسەری.

‎تێبینی/ ئەگەر ژنەکە وەک دیاری (هدیە) ئاڵتوون یان پارە بدات بە مێردەکەی ناتوانێ وەریبگریتەوە.
‎له‌ واڵی هاوپیشه‌ ئالان ژاژڵەیی وه‌رگیراوه

11/10/2023

ئاگاداری.....
بەشی خۆراکی پشدەر ئاگاداری هەموو ئەوکەسانە دەکاتەوە کە تازە هاوسەرگیرییان کردووە و کارتی نەوتیان نیە، سەردانی قائممقامیەت /بەشی خۆراک بکەن بە مەبەستی دەرهێنانی کارتی نەوت.
پیویستییەکان:
ـ گرێبەستی هاوسەرگیری .
ـ فۆرمی خۆراکی باوکی کورەکە لەگەل باوکی کچەکە.

07/11/2022

05/08/2022

ئایا بەشنامەی یاسایی لەڕووی شەرعیەوە حەرامە؟؟؟

بەشێوەیەکی گشتی ئەتوانین بڵێین بەشنامە بەڵگەیەکە لە دوای مردنی کەسێك دەرئەچێت و بەگوێرەی ئەو بەڵگەیە ئەو ماڵەی لەدوای خۆی جێیهێشتووە ئەگواسترێتەوە بۆ کەسانی تر لە هاوسەرو مناڵ و باوك و دایك و براو خوشک و خزمەکانی، لەو بەڵگەنامەیەیا بەشی هەریەك لە ئەو کەسانەی جێی ئەگرنەوە لە موڵك و ماڵی کۆچکردوو دیاریکراوە.

پرسیارێك تەنانەت لەلایەن توێژی یاساناسانیش ئەوروژێنرێ ئایا بەشنامەی یاسایی حەرامە؟؟

سەرەتا پێویستە بڵێین بەشنامەی یاسایی بەشێوەیەکی گشتی تایبەتە بە زەوی کشتوکاڵی و تایبەت نیە بەماڵی گواستراو وەکو پارەو سەیارەو تایبەتیش نیە بە موڵکی صرف واتا ئەو زەوی و خانوو وە شوقانەی کە تاپۆیان هەیە.

پێش وەڵام دانەوەی پرسیارەکە پێویستە بزانین جیاوازی نێوان بەشنامەی شەرعی و بەشنامەی یاسایی چییە تا بتوانین ڕونتر وەڵامی پرسیارەکە بدەینەوە.

١. بەشنامەی شەرعی پەیوەندی بەمیراتەوە هەیەو بەشنامەی یاسایی پەیوەندی بە حق لتصرف هەیە کەدواتر حەقی تەصروف رونئەکەینەوە.

۲. بەشامەی شەرعی لەدادگای باری کەسێتی دەرئەچێت و بەشنامەی یاسایی لە دادگای بەرایی

۳. لە بەشنامەی شەرعی کور دوو بەش و کچ بەشێك ئەبات بەڵام لە یاسایی کوڕو کچ وەکو یەکتری ئەبەن، لە شەرعی ژن ئەگەر پیاوەکەی مناڵی نەبێ ۱ لەسەر ٤ ی میراتەکەی ئەبات بەڵام لەیاسایی ۱ لەسەر ۲.

٤. لە بەشنامەی شەرعی شتێ هەیە بەناوی حجب واتا ئەگەر کوڕێ یان کچێ پێش باوکی بمرێت و مناڵی هەبێت و پاشان باپیری مناڵەکان بمرێت ئاوا ئەو کوڕەزا وەیان کچەزایانە میرات نابەن و بێبەش ئەبن چونکە باوکیان یان دایکیان پێش مردنی باپیرەکە مردووەو لێرەیا وەسێتی واجبە ئەیانگرێتەوە، بەڵام لەیاسایی ڕاستەوخۆ جێگەی دایک وەیان باوکی کۆچکردویان ئەگرنەوەو بێبەش نابن.

٥. لەبەشنامەی شەرعی ئەو کەسانەی جێگەی کۆچکردوو ئەگرنەوە پێیان ئەوترێ میراتگر، بەڵام لەیاسایی پێیان ئەوترێ خاوەنەکانی مافی گواستەنەوە/ انتقال.

لەڕوانگەی ئەوەی بەشی کچ و کوڕ لە بەشنامەی یاسایی وەکو یەکەو بەشی ژنیش وەکو بەشی هاوسەرکەیەتی بەشێک لەخەڵکی ئەڵێن بەشنامەی یاسایی حەرامەو پێچەوانەی شەرعە.

هەروەکو وتمان بەشنامەی یاسایی پەیوەندی بەمافێکەوە هەیە لە یاسا پێی ئەوترێ مافی مامەڵەکردن/ حق التصرف و ئەم مافەش پەیوەندی بە زەوی کشتوکاڵیەوە هەیەو هیچ پەیوەندیەکی بەمیراتەوە نیە، ڕونتر بڵێن بەشنامەی یاسایی پێچەوانەی شەرع نیە، لەبەرئەوەی لە عیراق بەگشتی موڵکیەتی زەوی کشتوکاڵی بۆ کەسەکان نیه، بەڵکو بۆ دەوڵەتە، گەردنی زەویەکە واتا رەقەبەی زەویەکە وەیان خاوەن دارێتیەکەی ئەگرێتەوە بۆ دەوڵەت، ئەمە زۆرێک لەخەڵکی نایزانن ئەڵێن ئێمە تاپۆی زراعیمان هەیە، ئەوە پێی ناوترێ تاپۆ پێی ئەوترێ حق التصرف واتا مافی مامەڵەکردن، بەواتایەکی تر هەموو زەویە کشتوکاڵی و سەخەریەکانی ناو عیراق موڵکی دەوڵەتە نەوەک تاکەکان، ئیتر خۆ دیارە دەوڵەتیش نامرێ، وە دەوڵەت مافی خۆیەتی لەدوای وەفاتی خاوەنی مافی مامەڵەکردن چۆن وە بەچ شێوەیەک ئەو زەویە بەش بکات، ئەم حاڵەتەش هۆکارێکی مێژوویی لەپشتیەتی ئەویش ئەوەیە لەدوای فتوحاتی ئیسلامی لەسەردەمی ئیمامی عمر رەزای خودای لێبێت زەوی عیراق لەسەر هەموو خەڵکی عیراق وەقف کرا.

لێرەوە بۆمان ڕوون ئەبێتەوە کە بەشنامەی یاسایی پێچەوانەی شەرع نیە، چونکە پەیوەندی بەمیرات نیە، وە ئەو کەسەی خاوەنی مافی مامەڵەکردنە/ حق التصرف بەپێی مادەی ۱۱۷۲ ی یاسای شارستانی ناتوانێ وەسێت بەزەویەکەوە بکات ، بەپێچەوانەی ئەو کەسەی ئەبێتە میراتلێگیراو ئەتوانێ وەسێت بکات، لەبەرئەوەی لەوەسێتا خاوەندارێتی هەیە واتا ئەو کەسەی وەسێتەکەی کردووە پێویسته خاوەنی ماڵەکە بێت و ئەو کەسەشی وەسێتەکەی بۆ کراوە ئەبێته خاوەنی ئەو ماڵەی وەسێتی پێوه کراوە، بەڵام لەمافی مامەڵەکردن کەسەکە خاوەنی زەویەکە نیەو بنەمای یاسایش ئەوەیە کە فاقد الشيء لایعطيه. واتا کەسێ خاوەنی شتێک نەبێ ناتوانێ بیبەخشێ.

بەداخەوە هەنێ لەپیاوه بەڕێزەکان تەنها لە دوو بابەت شەرعیان بیر دێتەوە ئەویش لە هێنانی هاوسەری دووەم و خواردنی مافی خوشکەکەی لەدوای مردنی باوکی کەلەوانەشە هەر پابەندیەکی سادەشی بە واجباتە دینیەکانەوە نەبێت، بەڕێزت ئەگەر خەمخۆری شەرعیت پێویستە هەمووی وەکو خۆی جێبەجێ بکەیت، نەوەك ئەوەی لەبەرژەوەندی خۆتە جێبەجێی بکەیت و ئەوی تر وەلابنێیت.

دادوەر. محمد ستار عبداللە.

01/08/2022

نووسینێک بۆ ئەوانەی ئەیانەوێ بخوێننەوە

کاتێ قازی بۆ تەڵاقدانی ژنەکەم لێیپرسیم ئایا تۆ لەم بڕیارەت دڵنیاییت زۆر بەخێرایی وەڵامم دایەوە بەڵێ دڵنیام..
هاوسەرەکەم بەبێچارەیی ڕازی بوو لەسەرئەوەی کە بەسەریدێت، هەستم بەلاوازی ئەو دەکرد، گەرچی تەواوی کەسوکارەکەی لەگەڵی بوون، بەڵام ئەو زۆر لەوەە بێهێزتربوو کە هەست بەوجودی ئەوان بکات، من کاتێ لە چاوەکانی ئەودا شکانم بینی، زۆر دڵخۆش بووم، وەک ئەوەی کە ئیتر هەقی خۆم کردبێتەوەو بیشیسەلمێنم، ئەوەی بەو ڕۆژەی گەیاندین ئەوە. ئەو شەوە زۆر بە دڵخۆشییەوە چوومە سەرجێگاکەم هەستمدەکرد تەواوی خەمەکانی دنیا بوون بەهەڵم و کۆتاییان هات، بۆ ڕۆژی دواییش زۆر بەچێژەوە خواردنم خوارد، تەواوی ئەم ساڵانەی ڕابردوو پڕ بوون لەکێشەو شەڕو ناکۆکی، لەکۆتاییدا ڕزگارم بوو، ئێستا لەئارامیدام، نوێژم کردو سوپاسی خودام کرد بۆ ئەوەی کە ڕوویدا، چوومە لای ماڵی باوکم و ئەوانیش بەم بڕیارەم زۆر دڵخۆش بوون.
ئیتر بە دڵخۆشییەوە ژیانم دەکرد بەڵام هێدی هێدی هەستم کرد شتەکان پێچەوانەی پێشبینی یەکانی من بەڕێوە دەچوون، هەر کەسێک لەخێزانەکەم بەژیانی تایبەتی خۆیەوە سەرقاڵ بوو، هەمووان کاتێ دەچوونە ژوورێ دەرگاکانیان بەڕوومدا دادەخست، منیش بەو پەڕی بێ کەسی و لاوازییەوە بەرەو ژوورەکەم دەگەڕامەوە، باشە ئەو خۆشەویستیەی ئەوان چی لێهات؟!
ئەو خوشکانەم کە هەمیشە زەمی ژنەکەمیان دەکردو بەدڵسۆزییەوە خەمی منیان بوو، ئێستا بۆ هەواڵێکم ناپرسن؟، واز لەوان بێنن، ئەی دایکم چی بەسەرهاتووە، ئەو کاتەی کە هەمیشە سۆزی زۆر زیاتری دەدامێ و وای نیشاندەدا کە لە ژنەکەم دڵسۆزترە بۆم ئێستا بۆ وا نەماوە، زۆر بە ئاسایی ڕەفتار دەکات!! کامەیان زیاتر لەژنەکەیان هاندەدام ، ئێستا لەهەموویان بێ باک ترە، من زۆر ماندوو و نەخۆش بووم کاتێ تێلم بۆ برایەکم کرد بەڵام ئەو هیچ هەستی پێ نەکردم! بیرمە هاوسەرەکەم بە تۆنی دەنگمدا دەیزانی کە ماندوو و بێتاقەتم . ئەوە کوا ئەو پشوو و ئارامی یەی کە بۆیان باسدەکردم، ئەوە بۆچی وەکو ئەو کاتەی ژنەکەمم لابوو هەواڵی دەقە بەدەقەی ژیانم ناپرسن؟
خۆ ئەگەر هەمووان وەک ئێستا بوونایەو نەهاتنایەتە ووردەکاری ژیانی من وهاوسەرەکەمەوە ئەوا زۆر لە کێشەکانمان کەمتر دەبوونەوە.
کاتێکیش ووتم: دەمەوێ ژنەکەم بگەڕێنمەوە لای خۆم، هەمووان دژایەتیان کردم باسیان لە کێشەکانی نێوانمان دەکرد، ئەوان زۆر قسەیان بە هاوسەرەکەم دەووت کە ئەسڵەن ئەو وانەبوو، تەنانەت ئەوان لووتیان خستبووە شتە تایبەتیەکانی ژیانیشیەوە. مـن زۆر درەنگ بەمانەم زانی، کاتێ خێزانەکەم داوای وابوو کە ئەوان زۆر دەستوەرنەدەنە ژیانمان، من پێم ناخۆش بوو وادەڵێت، بەڵێ ئەو بەتەواوی هێزییەوە دەیویست ماڵەکە ڕابگرێت، بەڵام من دەستم لێبەردا، ئەو تایبەتمەندیەکانی دەشاردینەوەو منیش مۆڵەتم بەهەمووان دابوو کە بێنە ناوژیانمانەوە.

من بەوپەڕی داخەوە چووم تا ئاشتی بکەمەوە بەڵام ئەو ووتی: نا نەخێر من ئێستا خۆشتر دەژیم، سەیرە، دەبوو ئەو ڕستەیە من بیڵێم!! بەڵێ ئەو بەهیچ شێوەیەک نەگەڕایەوە بۆ دواجار ووتی: منت لەتەواوی مافەکانم بێ بەش کردبوو تەنانەت ئەوەش کە ژنی تۆ بووم لێت سەندمەوە!!
لە کۆتاییدا ئەوەی زەرەرمەند بوو من بووم لەکاتێکدا وامدەزانی لەسەرهەقم وڕاستم و ئەوانەی دەوروپشتم بەرژەوەندی منیان دەوێت!!
وەرگێڕان (ئاوارە)

ئاگاداری
ئەو دڵسۆزانەتان بن کە بێ ویست یان
بەویست ماڵتان لێتێکدەدەن!!

30/07/2022

پۆشاکەکانتان مەدڕێنن!

پارێزەر گۆران صالح عبدالقادر

پۆشاک لە کورتترین مانایدا ئەوەیە عەیبەکان/کێشەکان دادەپۆشێت، بۆیە خودا لە سورەتی [البقرة من الآية:187] دەفەرموێت (هُنَّ لِبَاسٌ لَكُمْ وَأَنْتُمْ لِبَاسٌ لَهُنَّ)
واتە ژن و پیاو پۆشاکی یەکترن.

وەزیفەی پۆشاکیش ئەوەیە مرۆڤ جوان دەکات و جوان دەری دەخات و عەیب و عار دادەپۆشێت... هتد

کێشە خێزانییەکان بە هەموو جۆرەکانیەوە " کۆمەڵایەتی ، هۆشیاری ، ئابوری.....هتد" بە گەورە و بچوکەوە بە وورد و درشتیەوە لە ناو خێزانەکاندا بونیان هەیە ، لەم کاتەدا گرنگە ئیدارەی ئەم قەیرانە بدرێتو کێشەکان لە قەبارەی خۆی گەورەتر نەکرێن.

کاتێک خێزانێک کێشەیەکی خێزانی هەیە دەبێت هۆشیار بێت بزانێت کێشەکەی دەباتە کوێ، دەبێت ئەوەندە هۆشیاریی هەبێت بزانێت هیچ شوێنێک وەکو ماڵەوە و دادگـــا ئەمین و دڵسۆز نین بۆ چارەسەری کێشەکانیان،
ئەوان ئەگەر چاکی نەکەن خراپیشی ناکەن.!

هەڵەی خێزانی کوردی لەوێدایە کێشە خێزانییەکانیان دەبەنە لای هەرکەسێک بە بێ ئەوەی دڵنیابن ئەو کەسە پسپۆڕ و دڵسۆز و بێلایەنە و کێشەکان لە سنوری خۆی گەورەتر ناکات.

ئیمامی عومەر ئەفەرموێت ئەگەر یەکێک هات ووتی چاوێکم کوێر کراوە یەکسەر لایەنی بەرامبەر تاوانبار مەکەن کێ ناڵێت لایەنی بەرامبەر هەردوو چاوی کوێر نەکرابێت!

دەشڵێن مەلای مەشهورە هەمیشە لەگەڵ ژنەکەی ناکۆک بووە ، رۆژێک لێیان پرسی مامۆستا کێشەتان چیە؟ ئەویش ووتی ئەوە ژنی خۆمە کێشەی ئێوە نیە.
دوای ماوەیەک مەلای مەشهورە و ژنەکەی لە یەکتر جیادەبنەوە.
دواتر لێیان پرسییەوە دەی خۆ ئێستا ژنت نیە پێمان بڵێ کێشەتان چیبوو؟
ئەویش ئەڵێت ئێستا ژنم نیە و غەیبەتی ناکەم!

مەلای مەشهورە عاقڵە چونکە دەزانێت کەس وەکو خۆی هۆکاری کیشەکان نازانێت و ئەوانی دی کەسیان پسپۆڕی بوارەکە نین ، بۆیە درکاندنی کێشەکان بۆ ئەوان چارەسەری هیچ کێشەیەک ناکات!

ماوەیەکە تیڤییەکان و سۆشیال میدیا دەستیان داوەتە جۆرەها بەرنامەی بێ بنەما و بێ ئەرزش ، ئەویش
میوان بانگ دەکرێت و پرسیاری کێشە خێزانییەکانیان لێ دەکرێت ، هەر لەوێدا بڕیار لەسەر بابەتەکە دەدرێتو هەندێکجاریش هاوڵاتیان دەکرێن بە دادوەر بە ئارەزووی خۆیان لایەنەکان ( ژن و پیاو) تاوانبار دەکەن.

خراپی ئەم جۆرە بەرنامانە لەوەدایە مەوزوعێک باس دەکەن فول تایبەتمەندی ژیانی ئەو کەسەیە
" هەروەکو خۆشیان شەرم ناکەن و دەڵێن پرسیارەکە شەخصیە!"

کاتێک کێشە خێزانییەکان دەبنە بابەتی گەرمی سۆشیال میدیا و لە بری ئەوەی بابەتەکان ببرێنە لای سەنتەر و ڕێکخراو و دادگـــا و توێژەرانی پسپۆڕ بە چارەسەری کێشە خێزانییەکان بەڵکو دەچنە ناو گروپ و تۆڕە کۆمەڵایەتیەکانەوە بە ناوی "هەبوونی کێشەوە" دەرفەت بۆ کەسانی ناپسپۆڕ دەکرێتەوە لە وەها بابەتێکی هەستیاردا قسە بکات.

ئەرکی حوکمەتە سیاسەتی ئەو بەرنامانە ڕاگرێت و
خەڵکیش هۆشیاریی هەبێت بایکۆتی ئەو بەرنامانە بکات ، گومانی تێدا نیە ئەو جۆرە بەرنامانە ئەگەر کاریگەری راستەوخۆی نەبێت ئەواکاریگەری لاوەکی دەبێت!

هاوسەران هان دەدات بۆ باسکردنی کێشەکان لە شوێنی ناپێویست و لای کەسانی ناپسپۆر ، عادەتی مرۆڤی ناپسپۆڕ و نەزانیش وایە ئیش تێک دەکات ئاشکرایە جیابوونەوەش یەکێک لە کارە تێکدەرەکان.

ئەبوو هورەیرە لە پێغەمبەر ️ ﷴ ️ ﷺ
دەیگێڕێتەوە (مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لَا يَعْنِيهِ.). باشترین موسڵمان ئەوەیە دەست وەر نەداتە ئیشێک کە ئیشی ئەو نیە!

چونکە کاتێک کەسێک دەست دەخاتە ئیشێکەوە کە ئیشی ئەو نیە لە بری ئەوەی ئیشەکە بخاتە سەر ڕاستەڕێ تێکیدەدات ، کاتێک دەیەوێت کیشەیەک بچوک بکاتەوە و چارەسەری بکات گەورەتری دەکات!

29/07/2022

ئه‌گه‌ر ژن ئاقڵ بێت!
هیچ كات چاو له‌ خوشكه‌كه‌ی ناكا بۆ ژیانی خێزانی له‌گه‌ڵ مێرده‌كه‌ی، ژنی ئاقڵ ورد بیر ئه‌كاته‌وه‌. ئه‌گه‌ر بیه‌وێ‌ له‌گه‌ڵ هاوسه‌ره‌كه‌ی پێكه‌وه‌ كۆشكی به‌خته‌وه‌رییان بڕازێننه‌وه‌، هه‌رگیز نایه‌ڵێ‌ بۆ یه‌ك شه‌ویش مێرده‌كه‌ی به‌ ته‌نیا له‌ ماڵه‌وه‌ بمێنێته‌وه‌. ڕێزی برا و باوك له‌سه‌ر سه‌ر به‌ڵام حه‌زه‌كانی مێرده‌كه‌ی ئه‌خاته‌ پێشه‌وه‌. ده‌ركه‌وتوه‌ زۆربه‌ی ئه‌و پیاوانه‌ی هه‌ڵه‌ی گه‌وره‌ و زه‌قیان به‌سه‌ردا تێپه‌ڕیوه‌ ئه‌و پیاوانه‌ بوون كه‌ ژنه‌كانیان هه‌فته‌ی دووشه‌و له‌ ماڵی باوك و دایكیان ماونه‌ته‌وه‌. مێرده‌كانیان به‌ ته‌نیا بوون.
نابێ‌ مێرد كۆپی برات بێ‌. مێرده‌كه‌ت نوێژ ئه‌كا زۆری لێمه‌کە بێته‌ سه‌یرانی ئه‌و كه‌س و كاره‌ت تیایدا ئه‌خۆنه‌وه‌...
ئه‌گه‌ر ژن زانی ته‌بیعه‌تی شووبراكه‌ی به‌ هی مێرده‌كه‌ی ناخوا سه‌یران و پێكه‌وه‌بوون ناكات و نامێننه‌وه‌ و بێزاریش نیه‌، به‌مه‌ ئه‌وترێ‌ ئاقڵ.
ژنی ئاقڵ پرسیاری زۆر له‌ مێرده‌كه‌ی ناكات ئه‌توانێ‌ له‌ماوه‌یه‌كی كه‌مدا مێرده‌كه‌ی سنووری په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ هاوڕێكانی كه‌مكاته‌وه‌ و بیكا به‌ ده‌روێشی خۆی.
و ده‌خیله‌ و داروبه‌ردی ته‌سلیم كرێ‌...
ژنی باش ئه‌وه‌یه‌ له‌به‌رچاوی مێرده‌كه‌ی زۆر خه‌ریكی چات و فه‌یسبوك نیه‌ و كار له‌سه‌ر داهاتوو ته‌عامولی خۆی ئه‌كات له‌گه‌ڵ مێرد و منداڵه‌كانی لە داهاتوو. نابێت شۆڕ بیته‌وه‌ بۆ شته‌ تایبه‌تیه‌كانی مێرده‌كه‌ی. له‌به‌رخاتری مێرده‌كه‌ی هه‌واڵی خه‌سووی ئه‌پرسێ‌ و سه‌ردانی ئه‌كا و له‌ بۆنه‌كاندا هه‌دیه‌ی ئه‌كات. ژنی باش كابانی باشه‌. لووت ناكا و ناتۆرێ‌ زۆر باسی فڵان و فیسار لای هاوژینه‌كه‌ی ناكات.
هه‌ر ژن ئه‌توانێ‌ دڵی مێرده‌كه‌ی ڕام بكا و بیر له‌ ژنی تر نه‌كاته‌وه‌. هه‌ر ژنیش ئه‌توانێ‌ مێرده‌كه‌ی به‌خه‌یاڵ له‌ ده‌ره‌وه‌ی چوارچێوه‌ی خێزان بای باڵی خۆیان به‌ن.
چی تێ‌ ئه‌چێ‌ ئه‌گه‌ر به‌ خه‌زوورت بڵێی مامه‌گیان له‌م سه‌ره‌تایه‌ ئامۆژگاری و ڕێنماییمان كه‌...هیچ!!!
به‌یانیان زوو هه‌سته‌ و شه‌وان زوو بخه‌وه‌..

21/11/2021

پێغەمبەر ‌ﷺ نەهی کردووە لەم کارو کردەوانەی خوارەوە :

1. نەهی کردووە لە نانخواردن به لەشگرانی یەوە چونکە هەژاری بە دوادا دێت .
2 . نەهی کردووە لە میز کردن لە ژێر درەختی بەرداردا یان سەرە ڕێگا .
3 . نەهی کردووە بە نانخواردن بە دەستی چەپ ، هەروەها نەهی کردووە لە سەر تێری نان بخورێت .
4 . هەروەها نەهی کردووە لەوەی ژنان شوێنی جەنازە بکەون .
5 . هەروەها نەهی کردووە لەوەی وێنەی ڕۆح لە بەر بکێشرێت چونکە لە قیامەتا داوا لەو کەسە دەکەن ڕۆح بکاتە بەری ئەو ڕۆح لە بەرە کەوا توانایشی نیە .
6 . نەهی کردووە لەوەی هیچ گیانلەبەرو ڕۆح لە بەرێک ئاگری پێوە بنرێ و بسووتێنرێ .
7 . نەهی کردووە لەوەی جنێو بە ئاین بدرێ .
8 . نەهی کردووە لەوەی سەتڵی خۆڵ و خۆڵ لە ناو ماڵ دابنرێ چونکە ئەوە ماڵی شەیتانە .
9 . نەهی کردووە لەوەی ژن لە ماڵ بچێتە دەر بێ ڕازی بوون و مۆڵەت وەرگرتن لە پیاوەکەی ، ئەگەر بێ پرس چووە دەرەوە فریشتەکان نەفرەتی لێ ئەکەن تا ئەگەڕێتەوە .
10 . نەهی کردووە لەوەی ژنان جگە لە پیاوەکانی خۆیان بۆ پیاوانی تر خۆیان بڕازێننەوە .
11 . نەهی کردووە لە غەیبەت کردن و گوێ گرتن لەو کەسەی غەیبەت ئەکا .
12 . نەهی کردووە لەو کەسەی فیتنەیی ئەکاو لەو کەسەیشی کە گوێ ی لێ ئەگرێ .
13 . نەهی کردووە لەوەی لە قاپی ئاڵتوون و زیو خواردن و خواردنەوە بخورێتەوە .
14 . هەروەها نەهی کردووەو خودا لەعنەتی لەو کەسە کردووە مەشرووب دروست ئەکاو لەو کەسەی ئەیفرۆشێ و لەو کەسەی ئەیکڕێ و لەو کەسەیشی کە هەڵی ئەگرێ و لەو کەسەیشی کە ئەیخواتەوە هەرکەس مەشرووب بخواتەوە تا 40 ڕۆژ نوێژی قبوڵ نابێ .
15 . نەهی کردووە لە وەرگرتنی ڕیباو سوودو شایەتیدانی بە زۆرو نوسینی ڕیبا خودا لەعنەتی کردووە لەو کەسەی ڕیبا ئەخواو لە کاتبەکەی و لە وەکیلەکەی و لە شایەتەکانیشی .
16 . نەهی کردووە لە لێدان و پیاکێشان بە دەم و چاوی ئاژەڵاندا .
17 . نەهی کردووە لەوەی پیاو سەیری عەورەتی پیاو بکات ، هەر کەس ئەوە بکات 70 هەزار فریشتە نەفرەتی لێ ئەکەن .
18 . نەهی کردووە لەوەی ئافرەت تەماشای عەورەتی ئافرەت بکات .
19 . نەهی کردووە لەوەی فوو لە خواردن و خواردنەوەی گەرم بکرێت بە مەبەستی سارد کردنەوە یان فووکردن لە شوێنی سوجدە بردن .
20 . نەهی کردووە لەوەی نوێژ بکرێت لە گۆڕستان و سەرە ڕێگەو ناوشیو کەندەڵان و شوێنی ئاژەڵ و سەربانی کەعبە .
21 . نەهی کردووە لە کوشتنی هەنگ .
22 . نەهی کردووە لەوەی جگە لە خوا سوێند بە هیچ شتێکی تر بخورێت .
23 . نەهی کردووە لەوەی لە کاتی ووتارو نوێژی هەینی دا قسە بکرێت هەر کەس قسە بکات نوێژەکەی هەینی قبوڵ نابێت .
24 . نەهی کردووە لەوەی لە کاتی خۆرهەڵهاتن دا نوێژ بکرێت هەتا خۆر بە ئەندازەی کەوانێک بەرز دەبێتەوە بۆ ئاسمان هەروەها لە کاتی خۆر ئاوا بوون دا تا تەواو خۆر ئاوا ئەبێت .
25 . هەروەها نەهی کردووە لەوەی 6 ڕۆژ بە ڕۆژوو بین ئەویش 4 ڕۆژەکەی جەژنی قوربان لە گەڵ ڕۆژی جەژنی ڕەمەزانی پیرۆز لە گەڵ ڕۆژی یوم شک .
26 . نەهی کردووە لەوەی وەک ئاژەڵ بە پاڵکەوتنەوە دەم بخەینە ناو ئاو ئاو بخۆینەوە بەڵکو بە دەست بیخۆینەوە .
27 . نەهی کردووە لەوەی تف و چڵم و بەڵغەم ڕۆ بکەینە ناو بیرو ئاوی خواردنەوەی ئاوی وەستاو .
28 . نەهی کردووە لەوەی شتێک بە کرێ بگرین ئیشی پێ بکەین تا پێش ئەوەی بڕی کرێکەی بۆ دیاری نەکەین .
29 . نەهی کردووە لەوەی ئاڵتوون بە ئاڵتوون بگۆڕینەوە بە زیادە بەڵکو دەبێ تەنها سەر بە سەر بێ .
هەموو ئەمانە ئامۆژگاری جوان و بە پێزن لە لایەن پێغەمبەرەکەمانەوەﷺ بۆمان به جێماوە.
وەرگیراوە

06/09/2021

ترسناکترین نەخۆشی

نەخۆشیەکی زۆر ترسناک لە ناو خەڵکیی دا بڵاوبوەتەوە،ژمارەیەکی کەمی خەڵکیی،لەو نەخۆشیە پارێزراون!
ئەو نەخۆشیە شێوەیەکی دیاریکراوی نیە،نیشانەکانی بە ئاشکرا دەرناکەوێت یان هەستی پێ ناکرێت!

وەئەم نەخۆشیە چوار شێوەی هەیە

یەکەم:- ڕاهاتن لەگەڵ نیعمەتەکانی خوا،هەستنەکردن بەوەی نیعمەتن و وا هەست بکەی کە ئەمانە مافێکی سروشتیی خۆتە!

دووەم:- کاتێک دەگەڕێیتەوە ناو ئەندامانی خێزانەکەت و هەموویان بە ساغ و سەلامەتی ببینی،بەڵام نەڵێی الحمد لله.

سێیەم:- کاتێک بەیانیان لە خەو هەڵدەستیت و تەندروستیت باشە و هیچ مەترسیەکت لەسەر نیە،هیچ کێشەیەکت نیە،بەڵام نەڵێی الحمد لله.

چوارەم:- کاتێک گیرفانت پڕ پارەیە و دەچیتە سوپەر مارکێتێک یا بازارێک و هەرچیت پێویستە دەیکڕی،بێ ئەوەی هەست بەو نیعمەتە بکەی!

ئەگەر ئەمە حاڵت بوو،ئەوا تۆ لە ناو مەترسیەکی گەورە دای!
ئەگەر هەستت بە نیعمەتەکانی خوا نەکرد بزانە کە کاتێک خواردنێک دەخۆی،خەڵکێک خواردنی دەست ناکەوێت!یان خواردنی هەیە بەڵام بە هۆی نەخۆشیەوە لێی قەدەغە کراوە!
کاتێک دەبینی ئەندامانی خێزانەکەت ساغ و سەلامەتن و لەسەر خوانێک کۆدەبنەوە،سوپاسی خوا بکە،چونکە زۆر کەس هەیە لەم نیعمەتە بێ بەشە،بە تەنیا دەژیێت و به هەر هۆکارێک بێت،لەو نیعمەتە بێ بەشە!

بزانە کە
کەسانێک ژیانیان بێ کێشە بووە،بەڵام ئێستا لە ناو ترس و دڵەڕاوکێدا دەژین!
کەسانێک کاریان هەبووە،بەڵام ئێستا بێ کارن!
کەسانێک لەش ساغ بوون،بەڵام ئێستا نەخۆشن!
کەسانێک چاویان ساغ بووە،بەڵام ئێستا نابینان!
کەسانێک چالاک بوون،بەڵام ئێستا کەم ئەندامن!

اللهم لك الحمد عدد خلقك و زنة عرشك و مداد كلماتك
ئەم نامەیە بۆ هاوڕێکانت بنێرە،بەڵکو ئەوانیش‌ دەربازیان بێت لە پەتای هەست نەکردن بە نیعمەتەکانی الله.

وەرگیراوە

01/09/2021

مردنی لە سەرخۆ

چۆن 1000 سەربازی ئەمریکی لە زیندانەکانی کۆریا کوژران بەبێ ئەوەی یەک فیشەک بەکار بھێنن.

ئازاری بێ دەنگ؟؟!! ( زیندانیەک بە بێ دیوار )
دوای کۆتایی چەنگ لە نێوان ئەمریکاو کۆریا ، جەنەڕاڵ (ولیام مایەر) کە توێژەرێکی دەروونناسە لە سوپای ئەمریکا ھەستان بە لێکۆڵینەوەیەک لە ئاڵۆزترین کێشە لە مێژۆوی جیھاندا ، کە نزیکەی ھەزار سەربازی ئەمریکی بە دیل گیران لەلایەن کۆریەکان لەو شەڕەدا ، وە لە زیندانێک دنران کە ھەموو تایبەتمەندی نێودەوڵەتی تێدا بوو ،
ئەم زیندانە ھەموو یاسا نێودەوڵەتی تێدا بوو لە ڕووی خزمەتگوزاری بۆ زیندانی و لە ڕووی ھەڵسوکەوت لەگەڵ زیندانی ، وە ئەم زیندانە دیواری چوار دەوری زۆر بەرز نەبوون وەک زیندانەکانی تر بەڵکو زیندانی دەیتوانی تا ڕادەیەک ھەڵبێت وڕا بکات ، وخواردن وخواردنەوە و خزمەتگوزاری زۆری تێدا بوو لەم زیندانە ، وشێوازی ئەشکەنجەدانی زیندانی تێدا نەبوو وەک زیندانیەکانی تر ، بەڵام ڕاپۆرتەکان ئاماژەیان بەوە دەدا ڕێژەی مردن لەم زیندانیە زۆرترە لە چاو زیندانیەکانی تر ئەمەش لە ئەنجامی ھەڵھاتنی زیندانیان نەبوو چونکە زیندانیان بیری ئەوەیان نەدەکرد کە ھەڵبێن بەڵکو مردنەکان مردنی ئاسایی بوون! زۆربەیان شەو دەنوستن و کە ڕۆژ دەبوو سەیردەکەن مردوون!!
ھەرچەندە ئەم زیندانیانە لە نێو خۆیاندا پەیوەندیەکی ھاوڕێیەتی بەھێز ھەبوو لە نێوانیاندا لەگەڵ ئەوەش پلەی سەربازی لە نێوانیاندا جیاواز بوو ، بە ھەمان شێوە پەیوەندیان لەگەڵ سەربازە کۆریایەکان پەیوەندیەکی باشیان ھەبوو!!

لێکۆڵینەوە لەسەر ئەم دیاردەیە بۆ چەندین ساڵ ئەنجامدرا و ولیام مایەر توانی ھەندێ زانیاری دەستبکەوێت و لە ئەنجامدا ئەمەی بۆ دەرکەوت :
١ - تەنھا نامەو ھەواڵی ناخۆش دەگەشتە زیندانیان و ھەواڵی
دڵخۆشکەر نەدەگەشت بەم زیندانیانە.
٢ - داوا دەکرا لە زیندانیان یادەوەری ناخۆش دەربارەی خیانەت کردن
یان پشت ھەڵکردن لە ھاوڕێکانیان یان ناسراوێکیان کاتێ پیویستی
بە یارمەتی دەبێ وە باس بکەن بۆ زیندانیان تر .
٣ - ھەر زیندانیک سیخوڕی بکات بە سەر ھاوڕێ زیندانیەکەی جری
ئەوە خەڵات دەکرێت وەک بەخشینی جگەرەیەک ، ئەوەی شایەنی
باسە سزای ئەو کەسە نەئەخرا کە لە یاساو ڕێساکان دەردەچوو ،
وە دەزانرا کێ لە یاسا و ڕێسای زیندانی دەردەچوو بە ھۆی
سیخوڕی کەسانی تر بۆیە ئەمە بووە ھاندەرێک ھەموو زیندانیەکان
سیخوڕیان دەکرد بە سەر یەکتری وە بووە شتێکی ئاسایی لای
زیندانیان.

لێکۆڵینەوەکان ئەوەیان دەرخست ئەم سێ یاسایە ھۆکار بوون لەوەی نەفسیەتی سەربازە ئەمریکیەکان بروخێت تا دەگەشتە مردن :

١ - ھەواڵە ناخۆشەکان وای لێدەکردن ھیواو ئاوات لە دەس بدەن
لەوەی ڕزگاریان ببێت یان ئازاد ببن.
٢ - باس کردنی خیانەت و کەمتەرخەمی بۆ زیندانیەکانی تر دەبووە
ھۆی ڕێزو حورمەت لە دەست بدەن لە نێو یەکتریدا واتە بێ ڕێز
دەبوون لە ناخ و لای ھەمووان.
٣ - سیخوڕی کردن بە سەر یەکتری بووە ھۆی عیزەتی نەفسیان نەما و
خۆیان وا دەبینی کە بێ ڕێزن و بەکڕێگیراون.

ئەم سێ ھکارە بەس بوو بۆ ئەوای حەز بە ژیان نەکەن وە وا داکاج مرۆڤ بگاتە مردن بە بێ دەنگی.

ئەنجام :
* ئەگەر ھاتوو ھەموو ڕۆژێک تەنھا ھەواڵی ناخۆش ببیستین.
* ئەگەر بیر لە عیزەتی نەفسمان نەکەین.
* ئەگەر ھەوڵ و تێکۆشانمان پاشقول لە یەکتری بدەین ئەوا ژیانێک دەژین بریتیە لە (سزایەکی بێ دەنگ).

- دوژمنان ھەوڵدەدەن ناخۆشترین ھەواڵ بگەیەننە لامان تا گوێبیستی ببین وئێمەش بە بێ ئاگایی وەریدەگرین.

نرخ و سیعری شتەکان گران بووە ، بێ ئیش وکاری زیادی کردوە ، پۆل پۆل لە دەریای ئیجە گەنج ولاوەکانمان دەمرن ، کۆمەڵێک ھاوڵاتی لە فڵان ڕوداو کوژران ، فڵان کەس لە ھیچەوە بوو بە شت ، بڕوانامە نرخ و بەھای نیە ، کەسی پاک ودڵسۆز جێگای نابێتەوە ، دەبێ بۆ مانەوەت خەریکی ماستاوکردن بیت ........... ھتدد.
- ئایا بیرمان لە عیزەتی نەفسمان کردووە؟!

دوژمنان تەلقینمان دەکەن کە :
ئێمە شیاوی ھیچ نین ...
ئێمە نرخ وبەھامان نیە ...
ئێمە گەمژەو گێلین ...
ناتوانین پێش بکەوین ...
ئێمە ھیچ سەلیقەمان نیە ...
بەمشێوەیە سەیر دەکەین ھەندێ جار بە ھۆکار بێت یان بێ ھۆکار چنێو وقسە بە خۆمان دەڵێین و دڵخۆشین بەو کارەش ...

وەرگێران بە دەستکاریەوە: شێرزاد سید زادە