08/11/2021
đ˛đŹđĽ°Ny foko BEZANOZANO sy ny momba azy
Ety am-piandohana aloha dia tsara ny manamarika fa tsara fanahy ny bezanozano, sady olona tia miarahaba izay izy ireo rehefa mifanena amin'ny olona.
Moramanga no renivohitry ny foko Bezanozano, 114 km miala anâAntananarivo. Avy aminâilay randram-bolony madinika âmizanozanoâ, na mikirozaroza no naharaikitra ny anaranâity foko iray ity araka ny boky âFiraketana ny fiteny sy zavatra Malagasyâ. Fifangaroanâny Tankay, Maley, Arabo, Jiosy, Indianina ary ny Merina no fototra niandohanâny Bezanozano, fa ankehitriny kosa dia avy aminâny fifangaroanâny taranakinâny Sihanaka, Betsimisaraka, Betanimena, Merina ary Maromainty.
Manana anjara toerana lehibe eo aminâny foko Bezanozano ny fisianâny tsangambato, na ny vatolahy mijoro aminâny toerana manan-tantara : na eo aminâny lafiny fivavahana, na aminâny trangam-piarahamonina izany. Rehefa misy ny zavatra manamarika azy dia asiany tsangam-bato izany. Ohatra : Ny tsangambatom-pasana, ny tsangambatom-pirazanana, ny tsangambatonâny maty, ny tsangambatom-bazimba, ny tsangambatonâny doany, ary ny tsangambatom-pototra (rehefa manao trano).
Tsy latsa-danja aminâizany koa ny hazo. Ohatra aminâizany ny Hazomena. Mena aty izy io sady mafy ary antsoina ihany koa hoe Hazo fito masina, izay natokana ho anâny mpitondra na mpifehy ihany. Na trano fonenana, na fasana hatraminâny kojakoja ilaina ao an-tokantrano toy ny farafara, lovia aman-tsotro, eny fa na dia ny fitaovam-piadiana aza dia namboarina taminâny hazo avokoa. Ny amontana, sy ny voara ary ny aviavy no fanaovana hazom-pototra. Araka ny finoanâny Bezanozano dia fonenanâny razana ny ala, na sahan-dRaha (Raha=fanahy, na hery tsy hita), ka izany no antony mampisy ny karazana fadifady any anaty ala. Vao tsy ela mantsy no nisy lahy sy vavy nanao vetaveta tany anaty ala io ka tena niraikitra tokoa satria mpihavy izy ireo ary nanararaotra mangingina kinanjo...
Raha momba ny trano fonenana kosa indray dia manandro ny Bezanozano rehefa hanorina trano. Mijery ny andro tsara sy manambina, ny toerana hahazoan-karena sy mahasalama. Mila ireto zavatra ireto izy aminâizany : ny zozoro, mba ho maro anaka; ny tsilavondrivotra, mba tsy handairanâny mosavy; ny sodifafana, mba tsy hahalany tamingana; ny vary, mba hitobahanâny sakafo, ary ny zezika, mba hirariana hahazo omby sy zezika betsaka. Voalaza ary fa ny vary sy ny zezika dia aleviny ao ambaninâny zozoro, ary ny sodifafana sy ny tsilavon-drivotra dia voleny eo amboniny eo aminâny zoro firarazana. Ka rehefa vita ny tso-drano dia manomboka aminâizay ny fanorenana trano.
Eo aminâny sehatry ny fambolena indray, maka salohim-bary fito milonjehi-boa voafantina tsara atao amboara kely, sady ahantony aminâny hazo, ary ateriny any aminâny fasan-drazany ny Bezanozano mba ho fanomezana santa-bary ho anâny razana izany. Vary masaka, voanjobory sy toho ary tantely amin-dronono atao eo amboninâny ravinâakondro kosa no santa-bary hoanâny velona. Eo an-joro firarazana no ametrahany izany ka mangata-bavaka eo izy mialohanâny hihinana azy.
Eo aminâny fombafomba hafa kosa, toy ny fiterahana indray ohatra, dia mifandrombaka maka ny ahitra ny vehivavy momba mba hanehoany ny faniriany hanan-janaka. Rehefa misy famorana dia tsy mitelina ny lohatsitsy ny Bezanozano fa tehirizinâny Raibeny izany. Fantatra ihany koa fa mifampiarahaba foana ny olona aminâity foko ity rehefa mifankahita mandritra ny tontolo andro. Ary raha misy fandevenana kosa dia ampombainy sakafo isan-karazany ilay maty rehefa ampidirina ao am-pasana, sady ampitondrainy hafatra hoanâny razana rehetra. Ankoatra izay, ny tandro-trano no marika manambara aminâny trano fonenana fa mbola velona ny mpivady monina ao, ary tapahina kosa ny ila tandroka rehefa maty ny iray aminâireo.
NangoninâIhony RASOLOMALALA
/Š Malagasy ve ianao