20/05/2026
#ပိုလန်နိုင်ငံကအစ္စလာမ်ဗလီအကြောင်း
၁။ သမိုင်းဝင် ရှေးဟောင်း သစ်သားဗလီများ (Wooden Mosques)
ပိုလန်နိုင်ငံအရှေ့မြောက်ပိုင်း (ဘီလာရုစ်နယ်စပ်အနီး) က တာတာမွတ်စလင်ကျေးရွာတွေမှာ ရာစုနှစ်နဲ့ချီ သက်တမ်းရှိတဲ့ ထူးခြားတဲ့ သစ်သားဗလီတွေကို တွေ့နိုင်ပါတယ်။ ၎င်းတို့ကို ပိုလန်အစိုးရက အမျိုးသားအမွေအနှစ် (Historical Monument) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
ခရူရှီညာနီ ဗလီ (Kruszyniany Mosque):
ပိုလန်မှာ အသက်အကြီးဆုံး သစ်သားဗလီဖြစ်ပြီး ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်း (သို့မဟုတ်) ၁၉ ရာစုအစောပိုင်းမှာ တည်ဆောက်ခဲ့တာပါ။
အပြင်ပန်းကြည့်ရင် မွတ်စလင်ဗလီနဲ့မတူဘဲ အနီးနားက ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွေ၊ ဒေသခံအိမ်တွေလို အစိမ်းရောင်သစ်သားတွေနဲ့ ဆောက်လုပ်ထားပြီး ထိပ်မှာ လဆန်းပုံသဏ္ဌာန် တပ်ဆင်ထားတဲ့ မျှော်စင်ငယ် (Minarets) နှစ်ခု ပါရှိပါတယ်။
ဘိုဟိုနီကီ ဗလီ (Bohoniki Mosque):
ခရူရှီညာနီထက် အနည်းငယ်ငယ်ပြီး ၁၉ ရာစု ဒုတိယဝက်မှာ တည်ဆောက်ခဲ့တာပါ။
ဗိသုကာလက်ရာက ရိုးရှင်းပြီး ခေါင်မိုးပေါ်မှာ ကြက်သွန်မြိတ်ပုံစံ အမိုးခုံးငယ်တစ်ခုနဲ့ လဆန်းပုံပါရှိပါတယ်။
ထူးခြားချက်: ဒီဗလီတွေကို အဲဒီခေတ်က အစ္စလာမ်ဗိသုကာပညာကို မကျွမ်းကျင်တဲ့ ဒေသခံခရစ်ယာန် လက်သမားတွေက ဆောက်လုပ်ခဲ့တာကြောင့် ဒေသတွင်း ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်း ပုံစံတွေ လွှမ်းမိုးနေပြီး ကမ္ဘာမှာ အလွန်ရှားပါးတဲ့ ဗိသုကာလက်ရာတွေ ဖြစ်လာခဲ့တာပါ။
၂။ ခေတ်ပေါ် အစ္စလာမ်ဗလီများနှင့် စင်တာများ (Modern Mosques)
နိုင်ငံတကာက မွတ်စလင်ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေ၊ ကျောင်းသားတွေနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေ တိုးပွားလာတာနဲ့အမျှ မြို့ကြီးတွေမှာ ခေတ်မှီဗလီတွေကို တည်ဆောက်လာကြပါတယ်။
ဝါဆော အစ္စလာမ်ယဉ်ကျေးမှုစင်တာ (Islamic Cultural Center in Warsaw):
မြို့တော် ဝါဆော (Warsaw) မှာရှိပြီး ပိုလန်ရဲ့ အကြီးဆုံးနဲ့ အဓိက အစ္စလာမ်စင်တာတစ်ခုပါ။ ခေတ်မှီဗိသုကာလက်ရာနဲ့ ဆောက်လုပ်ထားပြီး ဝတ်ပြုဆောင်အပြင် စာကြည့်တိုက်၊ ပြခန်းနဲ့ အစည်းအဝေးခန်းမတွေ ပါဝင်ပါတယ်။
ဂဒန့်စ် ဗလီ (Gdańsk Mosque):
ပိုလန်မြောက်ပိုင်း ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်တဲ့ ဂဒန့်စ်မှာ ရှိပါတယ်။ ၁၉၈၀ ကျော်မှာ တည်ဆောက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ပိုလန်မှာ မင်းနရက် (Minaret) ခေါ် ဝတ်ပြုရန်နှိုးဆော်တဲ့ မျှော်စင်အစစ် ပါဝင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသော ခေတ်ပေါ်ဗလီ ဖြစ်ပါတယ်။ (ရှေးဟောင်းသစ်သားဗလီတွေမှာ ပါတဲ့ မျှော်စင်က အလှဆင်ရုံပဲ ဖြစ်ပါတယ်။)
ဝါဆော သမိုင်းဝင် ဗလီဟောင်း (Warsaw Mosque in Wilanów):
ဝါဆောမြို့ Wilanów ခရိုင်မှာရှိတဲ့ ဗလီဖြစ်ပြီး ၂၀ ရာစုအစောပိုင်းကတည်းက တာတာမွတ်စလင်တွေ အသုံးပြုခဲ့တဲ့ သမိုင်းဝင်အဆောက်အအုံကို ပြန်လည်မွမ်းမံထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပိုလန်နိုင်ငံက ဗလီတွေဟာ ဥရောပအလယ်ပိုင်းမှာ မွတ်စလင်လူနည်းစုနဲ့ ခရစ်ယာန်အများစု ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ခဲ့ကြတဲ့ သမိုင်းကြောင်းကို ပြသနေတဲ့ ပြရုပ်ကောင်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်ဗျ။