05/03/2019
Theo quan niệm của đông y: vũ trụ mới sinh ra là một khối thái cực: thái cực biến hóa sinh ra 2 nghi (lưỡng nghi) là âm và dương. Âm dương kết hợp với nhau để sinh ra 5 hành ( ngũ hành) là kim, mộc, thủy, hỏa, thổ.
Ngũ hành sẽ lại kết hợp với nhau để tạo ra ba lực lượng bao trùm vũ trụ (tam tài) là thiên, địa và nhân. Trong mỗi lực lượng này lại có sự kết hợp chặt chẽ và cân bằng giữa âm dương, ngũ hành. Nếu thiếu sự cân bằng giữa âm và dương trong mỗi lực lượng hoặc thiếu sự cân bằng giữa ba lực lượng đó người ta sẽ mắc bệnh. Việc điều trị bệnh tật chẳng qua là lập lại được sự cân bằng của âm dương trong con người, giữa con người và trời đất.
🌚Thuyết âm dương theo quan điểm Đông y 🌛
🌛 Căn cứ nhận xét lâu đời về giới tự nhiên, người xưa đã nhận xét thấy sự biến hóa không ngừng của sự vật (thái cực sinh lưỡng nghi, lưỡng nghi sinh tứ tượng, tứ tượng sinh bát quái. Lưỡng nghi là âm dương; tứ tượng là thái âm, thái dương, thiếu âm, thiếu dương. Bất quái là càn, hảm, cần, chấn, tốn, ly, khôn và đoài).
🌛Người ta còn nhận xét thấy rầng cơ cấu của sự biến hóa không ngừng là ức chế lẫn nhau, giúp đỡ ảnh hưởng lẫn nhau, nương tựa lẫn nhau và thúc đẩy lẫn nhau.
🌚 Âm dương không phải là một thứ vật chất cụ thể nào, mà là thuộc tính mâu thuẫn nằm trong tất cả mọi sự vật. Nó giải thích hiện tượng mâu thuẫn chi phối mọi sự biến hóa và phát triển của sự vật.
Nói chung phàm cái gì tính hoạt động, hưng phấn, tỏ rõ ở ngoài, hướng lên, tiến lên, vô hình, nóng nực, sáng chói, rẵn chắc, tích cực đều thược dương.
Tất cả những cái gì tầm tĩnh, ức chế, mờ tối, ở trong, hướng xuống, lùi lại, hữu hình, lạnh lẽo, đen tối, nhu nhược, tiêu cực đều thuộc âm
🌚Âm dương tuy bao hàm ý nghĩa đối lập, mâu thuẫn nhưng còn bao hàm cả ý nghĩa nguồn gốc ở nhau mà ra nữa, hỗ trợ ức chế nhau mà tồn tại, hông thể chỉ có âm hoặc chỉ có dương.(Trích trong " Những cây thuốc và vị thuộc Việt Nam)