20/07/2026
Không giả dối thì sáng
(Vấn đề của con là giả dối)
Hỏi: Mae ơi, mae chỉ cho con biết vấn đề của con là gì đi ạ?
Mae: Chỉ thẳng nhé. Vấn đề của con là giả dối.
Thế nào là giả dối?
Con thích cái gì, con không dám thích. Con yêu ai, con không dám nói; sợ đánh mất mình. Con ghét cái gì, con không dám ghét. Con muốn làm gì, con không dám làm. Tốt, con không dám tốt đến nơi đến chốn. Mà xấu thì con không dám xấu. Cả đời con, hầu như không có lựa chọn nào là của con – chủ yếu người khác chọn cho con hoặc bắt con chọn và con cũng theo. Học cũng người khác chọn cho. Việc làm cũng người khác chọn cho. Lấy chồng sinh con thì gia đình hoặc xã hội chọn cho. Ăn mặc, xem, nghe, đi chơi đâu cũng do trào lưu xã hội chọn. Yêu ghét cái gì cũng do dư luận xã hội xui. Khi tu hành cũng để hội chúng và người xung quanh đưa đẩy, uốn nắn. Con thật nghĩ một đằng thì con nói một nẻo. Con thật cảm thấy thế này thì con nói thế khác. Con theo đạo đức, theo văn hóa, theo dạy dỗ, theo phong trào, theo tin tức. Nhưng cái thật sâu thẳm bên trong – cái THẬT của con – thì con không nghe, không theo.
Con giả dối với mình như vậy cho nên con không thể chịu nổi con. Cái khổ triền miên của con, đi đâu cũng không thoát, chính là biểu hiện của việc con không thể nào chịu nổi chính mình. Người khác cũng vậy. Họ không tôn trọng, khó chịu và hắt hủi con bởi vì không ai chịu nổi giả. Họ ép và làm khổ con là để cho con phải THẬT!
Khi con cứ giả dối, cứ đãi bôi, cứ giấu giếm, ngọt nhạt vỏ ngoài thì có ở chùa cũng vậy thôi – cũng vẫn là giả dối. Giả dối trong tâm linh. Tu trên một cái tôi giả dối. Dựng nên thêm một nhân cách tu hành – tâm linh giả dối; dù đẹp mấy bề ngoài thì vẫn là giả dối. Như hoa nhựa không hương thơm. Cho nên tu mà không mát, không chữa lành được cho mình và người.
Con chỉ có một cách thôi.
Là sống thẳng. Sống thật. Sống sáng. Sống trong.
Có sao thì như vậy. Trọn vẹn như vậy. Cây chuối trọn vẹn làm cây chuối. Cây xoài trọn vẹn làm cây xoài. Thì cái quả chuối mà trọn vẹn làm quả chuối rất ngon. Quả xoài trọn vẹn làm quả xoài cũng rất ngon.
Tại sao con lại sợ việc chân thật là mình như vậy?
Khi con thật là mình thì con có thể ở bất cứ đâu vẫn bình an vì con ở được với bản thân. Có một mình cũng không thấy thiếu; mà ở với nhiều người cũng không thấy thừa. Con sẽ không phải băn khoăn về mình, không cần soi xét mình, không cần nghĩ xem người khác nghĩ gì về mình. Con khỏi cần nghĩ về mình luôn. Con cũng sẽ không cần bất kỳ ai đồng tình, ủng hộ, cho phép, hay chứng nhận, ấn chứng cái gì của con. Bởi vì con tự biết và con tự quyết – bằng việc nghe rõ và thẳng tiếng nói thật trong mình.
Cái tiếng nói thật ấy – nếu con thật thật thật hết sức, không còn tí màu mè giả dối nào – cũng là tiếng nói của (tự tánh) Phật, Chúa, Bồ Tát, của chư thánh, của bản nguyên đời sống này.
Nó ở ngay chính con đấy. Nó mới thực là con đấy.
Trích sách: Sống Sáng - Bài 8
Tác giả: Phan Việt
