Sách Y học toàn tập

Sách Y học toàn tập Page cho những bạn sinh viên Y Dược, các Bác sĩ, Dược sĩ điều dưỡng viên…. đang công tác trong lĩnh vực Sức khoẻ Y học Thân!

"Hãy yêu sách nó là nguồn kiến thức,chỉ có kiến thức mới là con đường sống"
Vậy mà, càng trưởng thành, con người càng có nhiều ước thúc, nhiều cám dỗ hơn, càng nhiều thứ chi phối ta thì sự tò mò, sáng tạo của ta ngày càng cùn mòn đi thời gian dành cho đọc sách cũng bị vắt hết. Đặc biệt là sinh viên Y Dược, ngoài thời gian học rất nặng, bạn còn phải bỏ them thời gian để yêu đương, bạn bè, và vô vàn thứ khác. 6 năm học Đại học, mình đã trăn trở rằng nếu có một cộng đồng những người thích đọc, cổ vũ nhau cùng đọc thì hay biết mấy, thời gian dành lướt Facebook, bạn lại có thể trang bị thêm kiến thức, đặc biệt là nuôi dưỡng được tình tò mò, ham muốn đọc sách vốn có của bạn. Vì vậy mình lập ra page này với mong muốn đó. Cộng đồng mà, một mình mình thì chẳng làm nên được gì, nên mình hy vọng những người đã đọc bài, đã like page thì hãy chia sẻ cho bạn bè, cùng nhau đóng góp cho page, khiến nó trở thành 1 nơi giao lưu kiến thức bổ ích ít nhất là với sinh viên Y Dược nhé!

Gửi em Huy,Chúc mừng em đã xuất sắc bước qua cánh cổng trường Y! Đây là phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực, sự chăm ...
18/09/2026

Gửi em Huy,
Chúc mừng em đã xuất sắc bước qua cánh cổng trường Y! Đây là phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực, sự chăm chỉ và quyết tâm lớn của em trong suốt thời gian qua.

Ngành Y là một hành trình dài, nhiều vất vả nhưng cũng đầy vinh quang và nhân văn. Nhìn thấy em nối nghiệp gia đình, mọi người đều rất phấn khởi. Mong rằng trên chặng đường sắp tới, em sẽ luôn giữ vững nhiệt huyết, không ngừng học hỏi và rèn luyện cả tài lẫn đức để phát triển thành công, vững vàng chuyên môn như các bác đi trước.

Chúc tân sinh viên trường Y luôn nhiều sức khỏe, học tập thật tốt và có một quãng đời sinh viên rực rỡ!

TỪ CẬU TRÒ TRƯỜNG HUYỆN ĐẾN THỦ KHOA BÁC SĨ NỘI TRÚ Y HÀ NỘI: KHI Ý CHÍ LÀ MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP TỐT NHẤT!Bỏ qua lớp chuyên...
09/09/2026

TỪ CẬU TRÒ TRƯỜNG HUYỆN ĐẾN THỦ KHOA BÁC SĨ NỘI TRÚ Y HÀ NỘI: KHI Ý CHÍ LÀ MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP TỐT NHẤT!

Bỏ qua lớp chuyên Toán danh giá của THPT chuyên Phan Bội Châu chỉ vì khoảng cách 100km, Nguyễn Đức Anh Quân chọn gắn bó với mái trường gần nhà THPT Anh Sơn 1. Có thể nhiều người đã tiếc nuối, nhưng Quân đã dùng hành động để chứng minh một chân lý: Xuất phát điểm ở đâu không quan trọng bằng việc bạn quyết tâm đi xa đến mức nào.
Bằng tư duy học tập đi sâu vào bản chất và sự miệt mài không ngừng nghỉ, em đã xuất sắc trở thành Á khoa tỉnh Nghệ An năm 2020 với con số ấn tượng: 29,4 điểm khối B00. Trong đó, điểm 10 tuyệt đối môn Hóa học và Sinh học chính là minh chứng rõ nét nhất cho một quá trình rèn luyện thực chất, hiểu sâu sắc vấn đề chứ không dựa vào học vẹt hay mẹo mực.

Nhưng cánh cổng đại học chưa bao giờ là đích đến cuối cùng, đặc biệt là với sinh viên Y khoa. Chặng đường 6 năm ròng rã giảng đường là nơi vắt kiệt sức lực của biết bao người. Thay vì ngủ quên trên vòng nguyệt quế của quá khứ, Quân tiếp tục duy trì thói quen kỷ luật: gặt hái 5 kỳ học bổng, tốt nghiệp loại Giỏi (8,21/10) và lọt top 20 điểm đầu ra. Và trái ngọt lớn nhất đã đến khi em chính thức ghi tên mình lên bảng vàng: Thủ khoa kỳ thi Bác sĩ nội trú Trường Đại học Y Hà Nội (24,91/30 điểm) — kỳ thi được mệnh danh là khốc liệt nhất, thử thách nhất của đời sinh viên Y khoa.

Các em ạ, khi đứng trên bục vinh quang, vị tân Bác sĩ Sản phụ khoa tương lai này không hề nhắc đến sự thông minh bẩm sinh. Lời chia sẻ của Quân vô cùng giản dị mà thấm thía: "Em xác định phải học tập suốt đời để có đủ kiến thức cũng như rèn luyện y đức, từ đó trở thành một bác sĩ giỏi."

Đó chính là bài học lớn nhất dành cho tất cả chúng ta. Không có thành công nào vững bền nếu được xây dựng từ những lối tắt. Dù mục tiêu trước mắt của các em là chinh phục kỳ thi chuyển cấp, bước chân vào trường chuyên, khoác áo đội tuyển Học sinh giỏi, hay vươn tới những ngôi trường đại học mơ ước, thì chìa khóa duy nhất vẫn là sự bền bỉ mỗi ngày.

Hãy bắt đầu ngay từ hôm nay. Không cần đao to búa lớn, chỉ cần duy trì thói quen ngồi vào bàn học mười, hai mươi phút, kiên nhẫn giải quyết trọn vẹn nửa trang bài tập mỗi ngày. Hãy học để hiểu tận cùng cội rễ của từng hiện tượng, từng phương trình. Khi các em biến việc học thành một phần hơi thở, thành ý thức tự giác mỗi ngày, thì mọi kỳ tích đều có thể xảy ra.

Câu chuyện của Thủ khoa Nguyễn Đức Anh Quân hôm nay chính là ngọn lửa rực rỡ nhất truyền đến các em. Đường còn dài, thử thách còn nhiều, các em đã sẵn sàng giữ lửa và viết lên câu chuyện bứt phá của chính mình chưa?

Lý Hồng Đào sinh năm 1966 ở tỉnh Hồ Bắc, trong một gia đình trí thức nên yêu thích việc học từ nhỏ, rất thông minh và ha...
28/08/2026

Lý Hồng Đào sinh năm 1966 ở tỉnh Hồ Bắc, trong một gia đình trí thức nên yêu thích việc học từ nhỏ, rất thông minh và hay sáng chế các phát minh nhỏ. Năm 18 tuổi, Đào đỗ chuyên ngành điện tử của Đại học Chiết Giang - một trong những trường Đại học hàng đầu Trung Quốc.

Sau khi tốt nghiệp đại học, Đào cùng bạn gái đến Côn Minh và làm việc tại một nhà máy điện tử, không lâu sau thì cả hai kết hôn. Sau khi kết hôn, Đào cảm thấy chán nản với cuộc sống buồn tẻ nên đã ngoại tình. Bị vợ phát hiện nên cả hai ly hôn. Sau khi ly hôn, hàng ngày ông chỉ biết đi uống rượu để giết thời gian thì được bạn bè khuyên khởi nghiệp.

Một cách làm giàu chợt nảy ra trong đầu ông ta: làm giả các phiếu chuyển tiền ngân hàng để lừa đảo. Ông ta đã làm giả con dấu của một công ty lớn và lợi dụng sơ hở trong hệ thống ngân hàng để chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản mà hắn mở dưới tên giả, lừa đảo thành công 80.000 nhân dân tệ ngay trong lần đầu tiên. Trong khi đó, vào thập niên 1990, lương bình quân của người dân Trung Quốc chỉ từ vài chục nhân dân tệ.

Cảm thấy kiếm tiền dễ quá nên Đào đã thực hiện kế hoạch này lần hai. Tuy nhiên, khi đến ngân hàng để thực hiện như lần trước thì đã bị nhân viên ngân hàng và cảnh sát bắt quả tang.

Trong trại giam dù bị còng tay, Đào lợi dụng giờ nghỉ trưa của các cảnh sát để mở chiếc còng tay. Áp dụng những nguyên lý cơ học, Đào loay hoay và chỉ trong chốc lát đã mở được rồi nghênh ngang bước ra ngoài đồn cảnh sát mà không ai nhận ra.

Trốn thoát thành công, Đào đi thẳng đến Quý Châu, ăn cắp một chiếc xe Audi đậu trên đường. Thấy chán chiếc Audi nên hắn quyết định ăn cắp chiếc xe cảnh sát. Đào lái xe từ về Côn Minh với hy vọng làm lành với vợ. Tuy nhiên, việc một chiếc xe cảnh sát từ nơi khác đến đậu gần một trường đại học ở Côn Minh đã thu hút sự chú ý của cảnh sát và họ đã bắt giữ Đào vài ngày sau đó. Trong tù, Đào thuyết phục hai tù nhân khác cùng đào hầm trốn thoát vào ban đêm.

Lại trốn thoát thành công, Đào đi thẳng đến Quảng Tây. Một ngày nọ, Đào nhớ lại thí nghiệm động cơ không chổi than (*) chưa hoàn thành hồi đại học. Đào quyết định quay lại hoàn thiện thí nghiệm. Quá chú tâm khiến Đào quên mất cả thời gian, thậm chí không nhận ra khi cảnh sát đã đến gõ cửa nhà mình, chưa đầy 1 tháng sau khi bỏ trốn. Trong thời gian bị giam giữ, Đào liên tục yêu cầu được cho phép tiếp tục tiến hành thí nghiệm của mình. Các giám ngục tại trại giam đã thảo luận về vấn đề này và cuối cùng quyết định cho Đào một cơ hội. Họ thậm chí còn tìm cho hắn một phòng riêng để nghiên cứu bằng sáng chế.

Ngày 1 tháng 11 năm 1993, Đào bị đưa ra xét xử tại Tòa án Nhân dân Trung cấp Côn Minh, bị kết án tử hình vì tội lừa đảo, vượt ngục, trộm cắp và nhiều tội danh khác và án tử hình sẽ được thi hành một tháng sau đó.

Giám ngục quản lý Tô Vân đã giúp Đào mời một số chuyên gia vô tuyến điện từ bên ngoài đến để cung cấp những kiến ​​thức hữu ích.

Ngày 31 tháng 12 năm 1993 là ngày cuối cùng trước khi Đào bị hành quyết. Hắn vẫn lặng lẽ tiến hành các thí nghiệm của mình.

Khoảng hai giờ trước khi thi hành án, thí nghiệm của Đào đã thành công.

Tô Vân tiếp tục giúp Đào xin giấy phép thử nghiệm, sau đó xin bằng sáng chế, đồng thời cử người đến Viện Nghiên cứu Điện tử để kiểm tra dữ liệu và cải tiến mô hình.
Trong vòng một năm, Đào đã giành được huy chương vàng tại Triển lãm Sáng chế và Phát minh Trung Quốc lần thứ 5 và giải nhất cho Phát minh và sáng tạo xuất sắc của tỉnh Vân Nam. Án tử hình cũng được giảm xuống còn án tù có thời hạn.

Sau đó, Đào đã sử dụng khả năng của mình để giúp nhà tù cải thiện hệ thống, đồng thời tiếp tục nghiên cứu và nhận được một loạt các bằng sáng chế khác.

Nhờ thành tích xuất sắc, Đào đã được giảm án nhiều lần, từ án tử hình xuống còn 12 năm tù rồi được trả tự do vào năm 2009. Sau đó, Đào trở thành một nhà khoa học với mức lương cao.

(*) Thời điểm đó, động cơ không chổi than được độc quyền bởi công nghệ Nhật Bản, các công ty Trung Quốc bị hạn chế bởi bản quyền sáng chế, nếu có thể tự phát minh ra động cơ không chổi than thì sẽ mang lại rất nhiều lợi ích. Đào chế tạo thành công động cơ kích từ không chổi than đầu tiên ở Trung Quốc. Dù chưa thể hoàn toàn thay thế động cơ không chổi than của Nhật Bản, Đào đã giúp đẩy trình độ của Trung Quốc trong lĩnh vực này lên một bước tiến lớn.

Đại học Huế làm ăn vô trách nhiệm. Sinh viên nhận giấy báo Trúng Tuyển , khăn gói quả mướp vào Huế làm thủ tục thì ngã n...
28/08/2026

Đại học Huế làm ăn vô trách nhiệm.
Sinh viên nhận giấy báo Trúng Tuyển , khăn gói quả mướp vào Huế làm thủ tục thì ngã ngửa ra "bị trượt" do không đạt "tiêu chí phụ".

NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ TRONG NHIỄM TOAN CETON DO ĐÁI THÁO ĐƯỜNG (DKA)1/ Lời mở đầuNhiễm toan ceton là tình trạng cơ thể t...
19/08/2026

NGUYÊN NHÂN VÀ CƠ CHẾ TRONG NHIỄM TOAN CETON DO ĐÁI THÁO ĐƯỜNG (DKA)

1/ Lời mở đầu

Nhiễm toan ceton là tình trạng cơ thể tạo ra quá nhiều thể ceton do không sử dụng được glucose để tạo năng lượng và phải chuyển sang phân giải mỡ. Sự tích tụ các thể ceton trong máu làm giảm pH máu, gây nhiễm toan chuyển hóa. Ở bệnh nhân đái tháo đường, tình trạng này thường xảy ra do thiếu insulin nghiêm trọng và được gọi là nhiễm toan ceton do đái tháo đường (DKA). Đây là một biến chứng cấp cứu nguy hiểm thường kèm theo mất nước và rối loạn điện giải nặng.

2/ Nguyên nhân

Các nguyên nhân dẫn đến nhiễm toan ceton do đái tháo đường (DKA) thường là những yếu tố làm cơ thể thiếu insulin nghiêm trọng hoặc làm nhu cầu insulin tăng cao đột ngột khiến lượng insulin sẵn có không còn đáp ứng đủ cho nhu cầu chuyển hóa của cơ thể.

Quên tiêm hoặc ngưng điều trị insulin: Khi cơ thể thiếu insulin do quên tiêm, tự ý ngưng thuốc hoặc sử dụng không đúng liều, glucose không thể đi vào tế bào để tạo năng lượng. Kết quả là cơ thể phải tăng phân giải mỡ, tạo ra nhiều thể ceton, dẫn đến tăng đường huyết và nhiễm toan ceton. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể xảy ra khi insulin được sử dụng không hiệu quả do lỗi kỹ thuật như bút tiêm hỏng, bơm insulin bị tắc hoặc bảo quản insulin không đúng cách.

Nhiễm trùng: Là một trong những yếu tố khởi phát quan trọng của nhiễm toan ceton do đái tháo đường. Các bệnh lý như viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng da hoặc nhiễm khuẩn huyết làm cơ thể tăng tiết các hormone chống insulin, dẫn đến tăng đường huyết và giảm hiệu quả của insulin. Khi tình trạng nhiễm trùng kéo dài, nhu cầu insulin tăng cao nhưng không được đáp ứng đầy đủ sẽ gây mất kiểm soát đường huyết và thúc đẩy quá trình tạo thể ceton, từ đó dẫn đến DKA.

Stress cấp tính: Như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, chấn thương nặng, phẫu thuật lớn hoặc viêm tụy cấp có thể khởi phát nhiễm toan ceton do đái tháo đường. Trong những tình trạng này, cơ thể tăng tiết các hormone stress như catecholamine và cortisol, làm tăng đường huyết và giảm tác dụng của insulin. Đồng thời, nhu cầu năng lượng và nhu cầu insulin của cơ thể cũng tăng lên. Nếu không được đáp ứng đầy đủ, bệnh nhân sẽ dễ xuất hiện tăng đường huyết, tăng tạo thể ceton và dẫn đến nhiễm toan chuyển hóa.

Sử dụng thuốc: Cũng là một yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm toan ceton do đái tháo đường. Một số thuốc như corticosteroid làm tăng đường huyết và giảm hiệu quả của insulin, trong khi thuốc lợi tiểu có thể gây mất nước và rối loạn điện giải, làm nặng thêm tình trạng tăng đường huyết. Các thuốc kích thích giao cảm như salbutamol hoặc adrenaline cũng góp phần thúc đẩy tăng đường huyết và tạo thể ceton. Đặc biệt, nhóm thuốc ức chế SGLT2 có thể gây tình trạng nhiễm toan ceton với đường huyết không tăng cao (euglycemic DKA), khiến việc chẩn đoán dễ bị bỏ sót hoặc chậm trễ.

3/ Các giai đoạn trong cơ chế bệnh sinh

Giai đoạn 1: Thiếu insulin nghiêm trọng

Đây là giai đoạn khởi đầu và đóng vai trò trung tâm trong cơ chế bệnh sinh của nhiễm toan ceton do đái tháo đường. Ở bệnh nhân đái tháo đường type 1, tế bào beta của tụy bị phá hủy nên cơ thể không còn khả năng sản xuất đủ insulin. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể xảy ra khi bệnh nhân quên tiêm insulin, tự ý ngưng điều trị hoặc nhu cầu insulin tăng cao đột ngột do nhiễm trùng hay stress cấp tính.

Insulin là hormone giúp glucose từ máu đi vào tế bào để tạo năng lượng. Khi thiếu insulin, glucose không thể được vận chuyển vào tế bào mặc dù lượng đường trong máu tăng rất cao. Điều này khiến tế bào rơi vào trạng thái “đói năng lượng”. Não bộ và các cơ quan khác nhận tín hiệu như cơ thể đang bị thiếu năng lượng nghiêm trọng nên kích hoạt hàng loạt cơ chế bù trừ nhằm duy trì sự sống.

Giai đoạn 2: Tăng đường huyết nặng

Khi tế bào không sử dụng được glucose, cơ thể hiểu nhầm rằng đang thiếu đường nên gan bắt đầu tăng sản xuất glucose để cung cấp năng lượng (gan thực hiện hai cơ chế chính là phân giải glycogen dự trữ và tân tạo glucose từ protein và lipid). Tuy nhiên, vì không có đủ insulin nên glucose tạo ra không thể đi vào tế bào mà tiếp tục tích tụ trong máu. Đường huyết tăng ngày càng cao, có thể vượt trên 250–300 mg/dL hoặc cao hơn nhiều trong các trường hợp nặng.

Nồng độ glucose máu tăng cao làm tăng áp lực thẩm thấu máu, kéo nước từ trong tế bào ra lòng mạch. Điều này khiến tế bào mất nước và hoạt động của nhiều cơ quan bị ảnh hưởng. Người bệnh bắt đầu xuất hiện cảm giác khát nhiều, khô miệng và mệt mỏi.

Giai đoạn 3: Chuyển hóa lipid và tăng tạo thể ceton

Do không thể sử dụng glucose làm nguồn năng lượng chính, cơ thể buộc phải chuyển sang sử dụng lipid. Đây là phản ứng thích nghi nhằm duy trì hoạt động cho các cơ quan quan trọng như não, tim và cơ.

Mô mỡ bắt đầu bị phân giải mạnh dưới tác động của glucagon và catecholamine. Quá trình này giải phóng acid béo tự do vào máu. Các acid béo được vận chuyển đến gan để tiếp tục chuyển hóa thành năng lượng. Song song đó, protein trong cơ cũng bị phân giải để cung cấp nguyên liệu cho gan tạo glucose. Vì vậy, bệnh nhân thường sụt cân nhanh, mệt lả và suy kiệt chỉ trong thời gian ngắn.

Giai đoạn 4: Tăng tạo thể ceton

Tại gan, các acid béo tự do được chuyển hóa thành các thể ceton gồm acetoacetate, beta-hydroxybutyrate và acetone. Bình thường, cơ thể chỉ tạo một lượng nhỏ ceton và có thể sử dụng hoặc đào thải dễ dàng. Tuy nhiên trong DKA, quá trình tạo ceton diễn ra quá mức do thiếu insulin nghiêm trọng.

Khi thể ceton tích tụ trong máu, pH máu bắt đầu giảm gây nhiễm toan chuyển hóa (vì các thể ceton là những chất có tính acid, khi số lượng các chất này tăng quá mức, chúng giải phóng ion H⁺ vào máu làm môi trường máu trở nên acid hơn bình thường). Đây là giai đoạn rất nguy hiểm vì môi trường acid ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của enzyme, tim mạch và thần kinh trung ương.

Cơ thể cố gắng bù trừ tình trạng toan máu bằng cách tăng thông khí để thải CO₂, tạo nên kiểu thở nhanh sâu đặc trưng gọi là thở Kussmual. Đồng thời, acetone được thải qua phổi làm hơi thở có mùi trái cây lên men rất đặc trưng. Bệnh nhân lúc này thường xuất hiện buồn nôn, nôn ói, đau bụng, mệt nhiều và thở bất thường.

Giai đoạn 5: Mất nước và rối loạn điện giải

Khi đường huyết vượt quá ngưỡng tái hấp thu của thận, glucose bắt đầu xuất hiện trong nước tiểu. Glucose và ceton kéo theo nước bị đào thải qua nước tiểu gây lợi niệu thẩm thấu. Người bệnh đi tiểu rất nhiều dẫn đến mất nước nặng. Đồng thời, các chất điện giải như natri, kali, clorid và phosphat cũng bị mất theo. Bệnh nhân xuất hiện khát dữ dội, môi khô, da khô, mắt trũng, tụt huyết áp và nhịp tim nhanh.

Đặc biệt, kali là chất điện giải rất quan trọng. Mặc dù xét nghiệm kali máu ban đầu đôi khi vẫn bình thường hoặc tăng nhẹ do kali di chuyển từ trong tế bào ra ngoài máu trong môi trường toan, nhưng thực tế tổng lượng kali toàn cơ thể đã giảm nghiêm trọng. Nếu không theo dõi và bù kali đúng cách, bệnh nhân có thể bị loạn nhịp tim nguy hiểm. Tình trạng mất nước kéo dài còn làm giảm tưới máu thận, khiến chức năng thận suy giảm và làm ceton tích tụ ngày càng nhiều hơn.

Giai đoạn 6: Suy tuần hoàn, rối loạn tri giác và hôn mê

Đây là giai đoạn cuối và nguy hiểm nhất của DKA. Khi mất nước và nhiễm toan chuyển hóa trở nên nghiêm trọng, thể tích tuần hoàn giảm mạnh khiến huyết áp tụt và tưới máu mô giảm. Não bộ rất nhạy cảm với tình trạng toan máu và giảm tưới máu. Bệnh nhân bắt đầu lơ mơ, giảm tỉnh táo, mất định hướng rồi tiến triển đến rối loạn tri giác và hôn mê.

Tim mạch cũng bị ảnh hưởng nặng do giảm thể tích tuần hoàn và rối loạn kali máu, làm tăng nguy cơ loạn nhịp tim hoặc ngừng tim. Ngoài ra, bệnh nhân có thể xuất hiện suy thận cấp, sốc tuần hoàn và suy đa cơ quan. Nếu không được cấp cứu kịp thời bằng bù dịch, insulin và điều chỉnh điện giải, DKA có thể nhanh chóng dẫn đến tử vong.

4/ Kết luận

Nhiễm toan ceton do đái tháo đường (DKA) là một biến chứng cấp cứu nội khoa nguy hiểm có thể tiến triển rất nhanh nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Quá trình bệnh sinh của DKA bắt đầu từ tình trạng thiếu insulin nghiêm trọng, sau đó dẫn đến tăng đường huyết, tăng phân giải lipid, tăng tạo thể ceton, mất nước và rối loạn điện giải nặng nề. Khi các rối loạn này ngày càng trầm trọng, bệnh nhân có thể rơi vào suy tuần hoàn, hôn mê và tử vong.

Thông qua việc tìm hiểu nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh và biểu hiện của từng giai đoạn, có thể thấy DKA không chỉ đơn thuần là tình trạng tăng đường huyết mà còn là một rối loạn chuyển hóa toàn thân rất phức tạp. Vì vậy, việc tuân thủ điều trị insulin, theo dõi đường huyết thường xuyên, nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và xử trí kịp thời đóng vai trò vô cùng quan trọng trong phòng ngừa và giảm tỷ lệ tử vong do DKA.

Nguồn Sach y hoc

Điểm chuẩn đại học y Hà Nội vậy đúng như dự đoán >28,47
11/08/2026

Điểm chuẩn đại học y Hà Nội vậy đúng như dự đoán >28,47

Điểm chuẩn Quân y (hệ quân)Miền Bắc: Nam (28.39); Nữ (29.60).Miền Nam: Nam (27.75); Nữ (29.76).——Điều cần nói rõ là nữ m...
09/08/2026

Điểm chuẩn Quân y (hệ quân)
Miền Bắc: Nam (28.39); Nữ (29.60).
Miền Nam: Nam (27.75); Nữ (29.76).
——
Điều cần nói rõ là nữ miền bắc chỉ có 4 chỉ tiêu, trong đó có tới 3 tuyển thẳng chỉ có 1 người ưu tiên xét tuyển bằng điểm thpt mới có điểm cao như vậy (29.60). Tương tự, nam miền bắc chỉ xét có 69 chỉ tiêu, chưa kể còn cộng điểm rất nhiều, nên t nghĩ việc so điểm quân y với các trường y công là thừa thãi và không công bằng.

Ống nghe Littmann món quà ý nghĩa, Tặng điều bác sĩ cần mỗi ngàyLittmann – Chiếc huy hiệu danh giá gửi tặng người bác sĩ...
23/07/2026

Ống nghe Littmann món quà ý nghĩa, Tặng điều bác sĩ cần mỗi ngày

Littmann – Chiếc huy hiệu danh giá gửi tặng người bác sĩ tương lai của gia đình
Hotline 0962273546

Vì sao xác định ADN liệt sĩ đôi khi lại lấy mẫu của con em gái thay vì con ruột?Nhiều gia đình cảm thấy khó hiểu khi đượ...
21/07/2026

Vì sao xác định ADN liệt sĩ đôi khi lại lấy mẫu của con em gái thay vì con ruột?

Nhiều gia đình cảm thấy khó hiểu khi được hướng dẫn lấy mẫu ADN của con em gái ruột của liệt sĩ hoặc người cần xác định danh tính, thay vì lấy mẫu của con ruột. Nếu chỉ nhìn dưới góc độ quan hệ huyết thống, con ruột rõ ràng là người gần gũi nhất. Tuy nhiên, trong giám định ADN, việc lựa chọn người cho mẫu không phụ thuộc đơn thuần vào mức độ gần gũi trong gia đình mà phụ thuộc vào loại ADN được sử dụng để đối chiếu và đặc điểm di truyền của từng loại ADN [1,2].

Trong chương trình xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, các phòng xét nghiệm có thể sử dụng ADN nhân (autosomal DNA), ADN ty thể (mitochondrial DNA - mtDNA) hoặc ADN nhiễm sắc thể Y (Y-STR). Việc lựa chọn phương pháp nào phụ thuộc vào chất lượng hài cốt, mức độ phân hủy của vật liệu di truyền cũng như sơ đồ phả hệ của từng gia đình. Đối với những hài cốt đã chôn cất hàng chục năm, ADN nhân thường bị phân hủy mạnh, trong khi ADN ty thể tồn tại với số lượng bản sao lớn hơn nhiều trong mỗi tế bào nên khả năng thu nhận thành công cao hơn. Vì vậy, ADN ty thể hiện là một trong những dấu ấn di truyền được sử dụng rộng rãi trong nhận dạng hài cốt lịch sử và giám định pháp y [2,3].

Điểm khác biệt quan trọng nhất của ADN ty thể là cơ chế di truyền theo dòng mẹ. Hầu như toàn bộ ADN ty thể của một người đều được nhận từ mẹ. Cả con trai và con gái đều mang ADN ty thể của mẹ, nhưng chỉ con gái mới truyền ADN ty thể đó cho thế hệ tiếp theo. Chính nguyên lý này tạo nên một chuỗi di truyền liên tục theo dòng mẹ qua nhiều thế hệ và là cơ sở để xác định quan hệ huyết thống trong những trường hợp không còn đủ ADN nhân để phân tích [1,3].

Giả sử người cần xác định danh tính là một người đàn ông. Người này và em gái ruột đều nhận ADN ty thể từ cùng một người mẹ nên mang cùng dòng ADN ty thể. Sau này, em gái tiếp tục truyền chính ADN ty thể đó cho tất cả các con của mình. Vì vậy, con của em gái ruột vẫn mang cùng dòng ADN ty thể với người cậu. Ngược lại, con ruột của người đàn ông lại không mang ADN ty thể của cha, bởi ADN ty thể của người con được nhận từ mẹ của họ. Do đó, nếu xét nghiệm sử dụng ADN ty thể thì con ruột không phải là đối tượng phù hợp để đối chiếu, trong khi con của em gái ruột lại có giá trị giám định cao hơn [2,4].

Đây cũng là lý do vì sao trong thực tế, cơ quan chuyên môn có thể yêu cầu lấy mẫu của cháu gọi bằng cậu, cháu gọi bằng dì hoặc những người họ hàng khác thay vì con ruột. Việc lựa chọn người cho mẫu luôn được xây dựng dựa trên sơ đồ phả hệ, loại ADN cần phân tích và tình trạng của hài cốt. Trong nhiều trường hợp, các phòng xét nghiệm còn kết hợp đồng thời ADN nhân, ADN ty thể và ADN nhiễm sắc thể Y nhằm tăng độ chính xác và độ tin cậy của kết quả giám định [2,5].

Như vậy, việc lấy mẫu con của em gái ruột thay vì con ruột không phải là điều bất thường mà là quyết định dựa trên nguyên lý di truyền học. Khi xét nghiệm được thực hiện bằng ADN ty thể, người thuộc cùng dòng mẹ mới là đối tượng có giá trị đối chiếu cao nhất. Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng giúp nâng cao khả năng xác định chính xác danh tính liệt sĩ và những trường hợp hài cốt đã tồn tại trong thời gian dài.

Tài liệu tham khảo

[1] Parson W, Gusmão L, Hares DR, et al. DNA Commission of the International Society for Forensic Genetics (ISFG): recommendations on the use of mitochondrial DNA typing in forensic science. Forensic Science International: Genetics. 2014;13:134-142.

[2] Budowle B, et al. Mitochondrial DNA in forensic use. Forensic Sciences Research. 2021;6(3):206-218.

[3] Amorim A, Fernandes T, Taveira N. Mitochondrial DNA in human identification: a review. Forensic Science International. 2019.

[4] Lun M, Yang X, Xiao G, et al. Inheritance patterns of mitochondrial DNA in multi-generational maternal pedigrees: Insights from mitochondrial whole-genome sequencing. Forensic Science International: Genetics. 2026.

[5] Butler JM. Advanced Topics in Forensic DNA Typing: Methodology. Academic Press; 2012.

Cre: Kiến thức y tế

CHÍNH THỨCSố phận CÁC BÀI THI được xác định gian lận trong vụ 147 điểm 10 Toán ở Tuyên Quang sẽ xử lý thế nào?
07/07/2026

CHÍNH THỨC
Số phận CÁC BÀI THI được xác định gian lận trong vụ 147 điểm 10 Toán ở Tuyên Quang sẽ xử lý thế nào?

Address

Thanh Nhàn
Hanoi

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Sách Y học toàn tập posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category