17/06/2026
Thuyết âm mưu Pizzagate và vấn đề niềm tin
Pizzagate là một trong những thuyết âm mưu nổi tiếng nhất thời đại internet, và cũng là ví dụ điển hình cho việc một niềm tin sai lệch có thể dẫn đến những hành động rất thật.
𝐓𝐨́𝐦 𝐭𝐚̆́𝐭 𝐏𝐢𝐳𝐳𝐚𝐠𝐚𝐭𝐞:
Năm 2016, trong thời gian diễn ra cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, một số email bị rò rỉ của chiến dịch tranh cử của Hillary Clinton được công bố. Trên các diễn đàn mạng, một số người bắt đầu suy diễn rằng những từ ngữ vô hại trong email (như "pizza", "pasta") thực chất là mật mã cho một đường dây b.u.ô.n b.á.n và l.ạ.m d.ụ.ng trẻ em. Họ tiếp tục "kết nối các dấu chấm" và cho rằng trung tâm của đường dây này là một tiệm pizza ở Comet Ping Pong.
Không có bất kỳ bằng chứng xác thực nào chứng minh cáo buộc đó. Các cuộc điều tra của báo chí và cơ quan thực thi pháp luật đều bác bỏ.
Đáng chú ý, một người đàn ông tên là Edgar Maddison Welch đã tin rằng thuyết âm mưu này là sự thật. Tháng 12/2016, ông ta mang s.ú.ng đến nhà hàng để "giải cứu trẻ em bị gi.a.m g.i.ữ dưới tầng hầm". Khi vào bên trong, ông phát hiện không có nạn nhân nào và thậm chí nhà hàng còn không có tầng hầm như lời đồn.
Đây là lý do Pizzagate thường được dùng trong triết học, tâm lý học và khoa học nhận thức:
𝑀𝑜̣̂𝑡 𝑛𝑖𝑒̂̀𝑚 𝑡𝑖𝑛 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑐𝑎̂̀𝑛 𝑝ℎ𝑎̉𝑖 đ𝑢́𝑛𝑔 đ𝑒̂̉ 𝑡𝑎̣𝑜 𝑟𝑎 ℎ𝑎̣̂𝑢 𝑞𝑢𝑎̉ 𝑡ℎ𝑎̣̂𝑡.
Trong cuốn 𝐁𝐚𝐝 𝐁𝐞𝐥𝐢𝐞𝐟𝐬 - 𝐓𝐚̣𝐢 𝐬𝐚𝐨 𝐧𝐠𝐮̛𝐨̛̀𝐢 𝐭𝐨̂́𝐭 𝐭𝐡𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐭𝐮̛̣ 𝐡𝐮𝐲𝐞̂̃𝐧 𝐡𝐨𝐚̣̆𝐜 𝐦𝐢̀𝐧𝐡, tác giả phản bác quan điểm phổ biến rằng niềm tin chỉ là thứ nằm trong đầu và vô hại. Ngược lại, niềm tin là bộ khung để chúng ta diễn giải thế giới và quyết định hành động. Nếu tôi tin rằng có trẻ em đang bị g.ia.m giữ trong một tiệm pizza, tôi sẽ hành động rất khác so với khi tôi tin đó chỉ là một tin đồn vô căn cứ.
Vì vậy, câu hỏi "𝐿𝑖𝑒̣̂𝑢 𝑡𝑎 𝑐𝑜́ 𝑛𝑒̂𝑛 𝑡𝑖𝑛 𝑣𝑎̀𝑜 𝑛𝑖𝑒̂̀𝑚 𝑡𝑖𝑛?" thực chất không phải là "con người có nên có niềm tin hay không", mà là:
𝐶ℎ𝑢́𝑛𝑔 𝑡𝑎 𝑐𝑜́ 𝑡𝑟𝑎́𝑐ℎ 𝑛ℎ𝑖𝑒̣̂𝑚 đ𝑎̣𝑜 đ𝑢̛́𝑐 đ𝑒̂́𝑛 𝑚𝑢̛́𝑐 𝑛𝑎̀𝑜 đ𝑜̂́𝑖 𝑣𝑜̛́𝑖 𝑛ℎ𝑢̛̃𝑛𝑔 đ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑚𝑖̀𝑛ℎ 𝑙𝑢̛̣𝑎 𝑐ℎ𝑜̣𝑛 𝑡𝑖𝑛 𝑙𝑎̀ đ𝑢́𝑛𝑔?
Đó cũng là một trong những luận điểm trung tâm của 𝐁𝐚𝐝 𝐁𝐞𝐥𝐢𝐞𝐟𝐬: niềm tin không phải chuyện riêng tư hoàn toàn, bởi chúng định hình cách ta sống, cách ta đối xử với người khác và đôi khi cả những hậu quả rất thực trong thế giới thực.
Mời bạn đọc tìm hiểu thêm về niềm tin tại đây: https://vanlang.vn/products/tai-sao-nguoi-tot-thuong-tu-huyen-hoac-minh-vanlangbooks