01/06/2025
VÌ SỨC KHOẺ CỦA CHÍNH BẠN
Có người đang nghienthuocla, thuoclao thì tự bảo rằng: "Ối giời không sao đâu", "Biết rồi, khổ lắm, nói mãi!"; "Đấy bạn thấy xem, ông kia không hút thì ungthuphoi, chetsom, còn bao nhiêu người nghiện thì cứ sống nhăn ra đấy". "Bạn cứ làm quá lên, chứ cơ địa mỗi người khác nhau, từ đời cụ cố nội nhà tui đến giờ ai cũng hút mà cũng sống thọ hết cả...".
Vâng! Cái điều mà mọi người thấy chỉ là một hữu hạn mà thôi, đôi khi lấy cái ví dụ để lập luận, chứng minh, ngụy biện cho suy nghĩ và thói quen không tốt: Hút thuốc. Phần lớn chúng ta và ngay cả những nguoinghien đều biết rất rõ tác hại của việc hut thuoc nhưng vì chủ quan, vì sĩ diện, vì áp lực, vì tiêu khiển...v...v mà họ đã và đang hút thuốc.
Hút thuốc lá, thuốc lào đều có tác hại nghiêm trọng cho sức khỏe con người. Y học hiện đại lẫn Y học cổ truyền đều cảnh báo về hậu quả của việc hút thuốc lá, thuốc lào. Theo Đông y thì hút thuốc lá, thuốc lào làm cân bằng âm dương, khí huyết, tân dịch và công năng của các tạng phủ.
Những người trẻ, sức khoẻ tốt, ban đầu chưa thấy nguy cơ tổn hại cho cơ thể, dần dần sau nhiều năm và tới một giới hạn nhất định, nhất là về già thì các triệu chứng liên quan đến ghien thuoc mới xuất hiện và ảnh hưởng tới sinh mệnh của mình. Hiểu tachai của hút thuốc lá, thuốc lào theo Đông y, chúng ta cơ bản như sau:
1. Khói th.uốc là một dạng "khí độc" xâm nhập cơ thể:
Khói th.uốc lá, th.uốc lào mang theo các yếu tố gây bệnh (tà khí hay còn gọi là khí độc) xâm nhập vào cơ thể, chủ yếu là:
Táo tà (Tính khô): Khói th.uốc có tính chất khô nóng (táo), dễ làm tổn thương phần dịch (tân dịch) trong cơ thể. Điều này dẫn đến các triệu chứng như khô họng, ho khan, da khô, táo bón. Lâu ngày, "táo" có thể chuyển hóa thành "hỏa", làm bệnh tình trở nên phức tạp hơn.
Hỏa tà (Tính nóng): Tính nóng (nhiệt) của thuốc lá khi tích tụ trong cơ thể sẽ trở thành "hỏa độc" hoặc "nhiệt độc". Hỏa tà này có thể gây ra các chứng như miệng khát, họng đau, tâm phiền bất an, thậm chí có thể làm tổn thương huyết lạc gây chảy máu (như chảy máu cam, ho ra máu).
2. Tổn thương Âm Dương, Khí Huyết và Tân Dịch:
Hao tổn Tân dịch và Âm huyết: "Táo tà" và "Hỏa tà" từ khói thuốc sẽ thiêu đốt và làm cạn kiệt tân dịch (phần nước nuôi dưỡng cơ thể), dẫn đến tình trạng âm hư. Âm hư không thể kiềm chế dương, gây ra chứng âm hư hỏa vượng với các biểu hiện như nóng trong người, ra mồ hôi trộm, mất ngủ.
Hao tổn Chính khí và Vệ khí: Vị cay nồng của thuốc lá có tính phát tán mạnh. Nếu hút thuốc kéo dài, sự phát tán quá mức này sẽ làm hao tổn chính khí (năng lượng nền tảng của cơ thể) và vệ khí (khí bảo vệ bên ngoài), khiến sức đề kháng của cơ thể suy giảm, dễ bị các yếu tố gây bệnh khác xâm nhập. Sách xưa có câu: "khí làm thương tinh" (tức là khí độc làm tổn hại đến phần tinh hoa của cơ thể).
3. Suy giảm Công năng Tạng phủ:
Phế: Đây là tạng bị ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề nhất.
Phế có chức năng là tuyên phát và túc giáng, quản lý hô hấp. Khói thuốc (tà khí) xâm nhập thẳng vào Phế, làm tổn thương Phế khí, cản trở chức năng tuyên phát và túc giáng của Phế, là một trong những ngọn nguồn gây ra các chứng ho, suyễn, khó thở, tức ngực.
Phế chủ bì mao (da lông) và khai khiếu ra mũi. "Táo tà" và "Hỏa tà" từ thuốc lá làm khô da, tổn thương bì mao, khiến chức năng bảo vệ của da suy yếu. Đồng thời, khói thuốc kích ứng mũi, làm tổn thương niêm mạc mũi.
Tỳ: Tỳ chủ vận hóa thủy cốc, là nguồn sinh hóa khí huyết. Nhiệt độc và hỏa tà từ thuốc lá có thể làm tổn hại Tỳ vị, ảnh hưởng đến khả năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng, dẫn đến khí huyết suy kém.
Thận: Thận tàng tinh, là gốc của tiên thiên, chủ về thủy dịch. Hút thuốc lá lâu ngày làm hao tổn tân dịch và âm huyết, có thể dẫn đến Thận âm hư, gây các chứng đau lưng, mỏi gối, ù tai, tóc bạc sớm.
Tâm: Tâm tàng thần, chủ huyết mạch. Hỏa độc từ thuốc lá có thể nhiễu loạn Tâm thần, gây ra các triệu chứng như mất ngủ, hồi hộp, tâm phiền, bứt rứt.
Can: Can tàng huyết, chủ về sơ tiết. Khi âm huyết bị thuốc lá làm hao tổn, chức năng của Can cũng bị ảnh hưởng, có thể dẫn đến Can huyết hư hoặc Can âm hư, làm khí cơ không thông, dễ sinh cáu gắt.
4. Gây Ứ trệ Khí Huyết và Sinh Đàm:
Việc hút thuốc kéo dài làm tổn thương chính khí, ảnh hưởng đến sự vận hành bình thường của khí huyết trong cơ thể, dễ dẫn đến tình trạng khí trệ, huyết ứ.
Nhiệt độc và táo tà từ khói thuốc có thể cô đặc tân dịch lại thành đàm. Đàm trọc khi hình thành có thể gây tắc trở kinh lạc, làm nặng thêm các chứng ho, suyễn và là yếu tố gây ra nhiều bệnh lý khác.
5. Tạo điều kiện cho "Phục tà":
Các tà khí (táo, hỏa, độc tố) từ thuốc lá khi xâm nhập và tích tụ lâu ngày trong cơ thể có thể trở thành "phục tà" (tà khí ẩn náu). Phục tà là nguồn gốc của nhiều bệnh tật mãn tính, khó chữa và dễ tái phát về sau.
Do đó, nếu bạn muốn sống khoẻ, sống lâu thì nên từ bỏ thói quen hút th.uốc lá, th.uốc lào, đừng chủ quan với chính sức khoẻ bản thân mình.
P/s: Ngày thứ 100 trong hành trình caithuocla!