28/08/2023
Thành kiến tiêu cực - Negativity Bias
Một người anh thân thiết của mình đã từng nói rằng “Anh không bao giờ chê ai, vì chê người khác cũng không giúp mình tốt đẹp lên, mà khả năng sẽ làm tổn thương họ. Chê ở đây khác với góp ý xây dựng em nhé”
Nhân tiện mình có đọc được bài viết rất hay về “Thành kiến tiêu cực” để nói về lời khen chê này, mọi người cùng đọc nha. Chúc mọi người một tuần làm việc nhiều năng lượng!
-----------------------------------------------
“Khi bắt đầu viết blog, Na nhận được nhiều lời khen và cũng có những lời chê của mọi người. Mặc dù lời khen luôn luôn nhiều hơn, nhưng những điều người khác chê mình mới là cái làm cho mình suy nghĩ và trăn trở thật nhiều. Có những lời nói cũng khiến mình rất tổn thương.
Na nghĩ bản thân mình không ngoại lệ, mà tất cả mọi người đều như vậy. Một câu nói tiêu cực của ai đó sẽ in sâu trong trí mình hơn là nhiều lời khen. Chúng ta có thể làm đúng 100 điều, nhưng khi làm một việc sai thì chúng ta nghĩ đến nó hoài và dằn vặt bản thân mãi.
Na không hiểu vì sao con người lại "thiên vị" những thứ tiêu cực hơn là tích cực như vậy, nên thử tìm hiểu và phát hiện ra rằng, đó là bản năng sinh tồn của loài người đó các nàng ạ. Việc chúng ta chú ý nhiều hơn đến những điều xấu và bỏ qua những điều tốt đẹp có thể là kết quả của quá trình tiến hóa. Trước đó trong lịch sử loài người, việc chú ý đến những mối đe dọa xấu, nguy hiểm (như thú dữ, kẻ thù) là vấn đề sinh tử. Nên những người cảnh giác và chú ý hơn đến những điều xấu xung quanh họ sẽ có nhiều khả năng sống sót hơn.
Có cụm tự dành riêng cho nó luôn, đó là Negativity Bias - thành kiến tiêu cực. Thành kiến tiêu cực là khi chúng ta không chỉ ghi nhận những điều tiêu cực dễ dàng hơn mà còn chú ý vào nó hơn. Còn được gọi là sự bất đối xứng tích cực-tiêu cực, thành kiến tiêu cực này có nghĩa là chúng ta cảm thấy những lời quở trách làm chúng ta đau đớn hơn là niềm vui được khen ngợi.
Nghiên cứu cũng chứng minh là, con người thường tin vào những điều xấu hơn. Giờ mới hiểu vì sao có nhiều người tin vào lời đồn, hoặc lời nói xấu của người khác. Ngoài ra, con người cũng thường:
- Ghi nhớ những trải nghiệm đau thương tốt hơn những trải nghiệm tích cực. Đó là lý do vì sao trẻ em bị bạo hành rất bị ảnh hưởng đến tâm lý.
- Nhớ những lời lăng mạ dai hơn là lời khen ngợi.
- Phản ứng mạnh mẽ hơn với những kích thích tiêu cực.
- Nghĩ về những điều tiêu cực thường xuyên hơn những điều tích cực.
- Phản ứng mạnh mẽ hơn với những sự kiện tiêu cực hơn là những sự kiện tích cực cùng tầm ảnh hưởng. Một ví dụ đơn giản là bị ai đó bỏ sẽ đau hơn nhiều so với niềm vui khi được ai đó cầu hôn.
Mặc dù chúng ta không còn cần phải cảnh giác cao độ như tổ tiên mình ngày xưa để tồn tại, nhưng thành kiến tiêu cực vẫn đóng một vai trò quan trọng trong cách bộ não của chúng ta hoạt động. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, thành kiến tiêu cực có thể có nhiều tác động đến cách chúng ta suy nghĩ, phản ứng và cảm nhận.
Thành kiến tiêu cực cũng có thể ảnh hưởng sâu sắc đến các mối quan hệ của chúng ta. Sự thiên vị có thể khiến chúng ta mong đợi điều tồi tệ nhất ở người khác, đặc biệt là trong các mối quan hệ thân thiết đã quen biết nhau từ lâu. Vậy nên, khi gặp vấn đề gì, chúng ta sẽ nghĩ đến những điều tiêu cực trước và làm nó ảnh hưởng đến mối quan hệ. Ví dụ, chồng đi chơi với bạn về hơi muộn, trong đầu chúng ta sẽ nghĩ đến những điều tồi tệ anh ấy có thể làm, và cảm thấy lo lắng, bất an, bực tức rồi dễ cáu với chồng, làm sứt mẻ tình cảm.
Khi hiểu về thành kiến tiêu cực, chúng ta sẽ biết bình tĩnh suy nghĩ lại, và đánh giá mọi thứ một cách khách quan và tích cực hơn. Để khi gặp phải những điều tiêu cực, hoặc nhận được những lời nói tổn thương, chúng ta cũng đỡ bị nó làm ảnh hưởng đến tâm trạng và cách hành xử của mình. Ngoài ra, chúng ta cũng cẩn thận hơn trong việc chỉ trích hoặc phát ngôn tiêu cực về ai đó, khi biết rằng nó sẽ làm tổn thương họ nhiều.”
Have a nice week!
Yêu thương
Linh Ho Rosegold
