30/05/2026
Vote for Merit, Not Popularity
Author: Aris Jan
Minsan, hindi ang maling pagpili ang pinakamabigat na kasalanan. Minsan, ang pinakamabigat na kasalanan ay ang pagpili natin ng alam nating hindi naman talaga karapat-dapat.
Masakit aminin, pero maraming pagkakataon sa buhay na bumoboto tayo hindi dahil sa kakayahan ng tao kundi dahil sa pagkakaibigan, kasikatan, impluwensya, o pabor na natanggap natin mula sa kanya. Pinipili natin ang pamilyar kaysa nararapat. Ang sikat kaysa mahusay. Ang malakas ang pangalan kaysa may tunay na kakayahan.
At kapag nangyari iyon, hindi lamang isang pangalan ang ating ibinoboto. Binoboto rin natin ang mga magiging bunga ng ating desisyon.
Kapag pinili natin ang hindi karapat-dapat, pinipili rin natin ang posibilidad ng pagkabigo. Pinipili natin ang posibilidad na may mas mahusay na tao na muling maiisantabi. Pinipili natin ang posibilidad na ang mga taong nagsikap, nagpakahirap, at naglaan ng oras upang maging kwalipikado ay matatalo lamang dahil hindi sila sapat na sikat.
Napaisip ka na ba?
Ilang beses ka nang bumoto dahil kaibigan mo ang kandidato?
Ilang beses ka nang bumoto dahil kilala mo siya?
Ilang beses ka nang bumoto dahil nahihiya kang hindi siya suportahan?
At ilang beses mong binale-wala ang taong mas karapat-dapat dahil hindi mo siya gaanong kilala?
Masakit isipin na minsan, tayo mismo ang dahilan kung bakit hindi umaangat ang mga taong tunay na may kakayahan.
Habang ipinagmamalaki natin ang ating kalayaan sa pagpili, minsan nakakalimutan nating may pananagutan ang bawat pagpili. Ang boto ay hindi simpleng pabor. Hindi ito regalo. Hindi ito sukli sa kabaitan. Hindi ito gantimpala sa pagiging sikat.
Ang boto ay tiwala.
At ang tiwala ay dapat ibigay sa taong may kakayahang pangalagaan ito.
May mga taong tahimik lamang. Hindi sila sentro ng atensyon. Hindi sila palaging laman ng usapan. Hindi sila ang pinakakilala. Ngunit sila ang mga taong nagsusumikap nang walang naghihintay na palakpak. Sila ang mga taong ginagawa ang tama kahit walang nakakakita. Sila ang mga taong handang maglingkod kahit walang kasiguraduhang makikilala sila.
Ngunit madalas, sila rin ang mga taong hindi natin pinipili.
Dahil mas madali tayong maakit sa kasikatan.
Mas madali tayong humanga sa dami ng tagasunod.
Mas madali tayong maniwala sa ingay kaysa sa gawa.
At kapag dumating ang araw na hindi maayos ang pamamalakad, nagrereklamo tayo.
Kapag pumalpak ang lider, nagagalit tayo.
Kapag walang nangyari, nagtatanong tayo kung bakit.
Ngunit bihira nating itanong sa sarili natin:
"Tama ba ang taong pinili ko?"
May mga pagkakamali na nagagawa dahil sa kakulangan ng kaalaman. Ngunit may mga pagkakamali ring nagagawa kahit alam na natin ang tama. At mas mabigat iyon sa konsensya.
Dahil alam natin kung sino ang mas kwalipikado.
Alam natin kung sino ang mas may kakayahan.
Alam natin kung sino ang mas handang magsilbi.
Pero iba pa rin ang pinili natin.
Hindi dahil siya ang pinakamahusay.
Kundi dahil siya ang pinakasikat.
Sa bawat eleksyon, sa bawat botohan, sa bawat pagkakataong kailangan nating pumili ng mamumuno, may isang tahimik na tao na umaasang mananaig ang pagiging karapat-dapat kaysa pagiging popular.
May isang taong nagpagod.
Nag-aral.
Nagpakita ng kakayahan.
Naglaan ng panahon upang pagbutihin ang sarili.
Umaasang sapat ang kanyang merito upang mapansin.
Ngunit sa huli, natatalo siya ng isang pangalang mas kilala lamang.
Isipin mo kung gaano kasakit iyon.
Isipin mong buong puso mong pinaghirapan ang maging mahusay, ngunit natalo ka ng isang taong hindi man lang kayang pantayan ang iyong kakayahan.
Hindi dahil mas magaling siya.
Kundi dahil mas marami siyang kakilala.
Hindi dahil mas handa siya.
Kundi dahil mas marami siyang tagahanga.
At tayo ang dahilan kung bakit nangyari iyon.
Minsan, gusto natin ng pagbabago.
Gusto natin ng mas maayos na sistema.
Gusto natin ng mga lider na may integridad.
Gusto natin ng mga taong may kakayahan.
Pero kapag oras na ng pagpili, bumabalik tayo sa nakasanayan.
Binoboto natin ang pamilyar.
Binoboto natin ang popular.
Binoboto natin ang madalas nating makita.
At pagkatapos, nagtataka tayo kung bakit hindi nagbabago ang resulta.
Ang katotohanan ay ito:
Hindi magbabago ang kalidad ng mga lider kung hindi magbabago ang kalidad ng ating pagboto.
Kung patuloy nating gagawing sukatan ang kasikatan, patuloy nating ipaparamdam sa mga tao na hindi mahalaga ang pagsisikap.
Na hindi mahalaga ang kakayahan.
Na hindi mahalaga ang integridad.
Na ang mahalaga lamang ay kung gaano karaming tao ang nakakakilala sa kanila.
At kapag iyon ang mensaheng paulit-ulit nating ipinapakita, huwag na tayong magulat kung darating ang panahong mas maraming tao ang pipiliing magpasikat kaysa magpakahusay.
Dahil iyon ang ating ginagantimpalaan.
Ang boto ay hindi lamang karapatan.
Isa rin itong salamin ng ating pagkatao.
Ipinapakita nito kung ano ang mas pinahahalagahan natin.
Kung mas pinahahalagahan ba natin ang kakayahan o koneksyon.
Ang serbisyo o kasikatan.
Ang merito o impluwensya.
At sa dulo ng lahat, may isang tanong na tanging konsensya lamang natin ang makakasagot:
Kung ang kinabukasan ng isang organisasyon, komunidad, paaralan, o bansa ay nakasalalay sa isang boto mo, pipiliin mo pa rin ba ang sikat kahit alam mong may mas karapat-dapat?
Dahil darating ang panahon na makakalimutan ng mga tao kung sino ang sinuportahan mo.
Makakalimutan nila kung sino ang naging kaibigan mo.
Makakalimutan nila kung sino ang pinasikat mo.
Pero hindi madaling mabubura ang epekto ng maling pagpili.
Kaya bago ka bumoto, huwag mong tanungin kung sino ang pinakakilala.
Huwag mong tanungin kung sino ang may pinakamaraming tagasuporta.
Huwag mong tanungin kung sino ang pinakamalapit sa iyo.
Tanungin mo ang sarili mo:
"Sino ang tunay na karapat-dapat?"
Dahil ang isang boto na ibinigay sa tamang tao ay maaaring makapagbigay ng pag-asa sa marami.
Ngunit ang isang boto na ibinigay lamang dahil sa kasikatan ay maaaring maging dahilan kung bakit ang mga karapat-dapat ay patuloy na naiiwan sa likod.
At minsan, ang pinakamabigat na responsibilidad ay hindi ang mamuno.
Kundi ang pumili kung sino ang dapat mamuno.
