01/06/2026
So ver terug as wat ek kan onthou, is die reuk van my ma se hoenderpasteie en die woord "huis" vir my sinoniem.
Selfs vandag, as ek my oë toemaak, kan ek dit ruik.
Die geur van varsgebakte deeg wat deur die huis trek. Die warm kombuis. Die geluid van stemme om die tafel. Die wete dat daar altyd genoeg sou wees vir nog iemand.
Dit was nooit net 'n hoenderpastei nie.
Dit was liefde.
Dit was geborgenheid.
Dit was huis.
My ma se vermoë om met kos te "toor" is iets wat my nog altyd verstom het. Maar haar verhaal begin lank voordat haar pasteie bekend geword het.
Sy was maar net tien jaar oud, in Graad 4, toe my ouma Annie ernstig siek geword het.
Op hulle bestaansplaas het die lewe nie stilgestaan omdat iemand siek was nie. Daar was steeds werkers wat gevoed moes word en 'n huishouding wat moes aangaan.
My ma vertel vandag nog hoe sy saans op 'n stoel by die kombuistafel moes staan omdat sy te klein was om gemaklik by die tafel te werk. Vir twee weke lank het sy elke aand ses brode geknie vir die huishouding en die plaaswerkers. Daar was ook groot potte sop wat gemaak moes word en 'n huis wat moes aanhou funksioneer.
Wanneer ek daaraan dink, probeer ek my altyd daardie klein dogtertjie voorstel — haar voete op 'n stoel, haar hande diep in die deeg, moeg ná 'n lang skooldag, maar steeds besig om werk te doen wat eintlik vir grootmense bedoel was.
En tog het sy dit gedoen.
Met liefde.
Met pligsbesef.
Met 'n besondere krag wat reeds op tienjarige ouderdom in haar gewoon het.
My ma is een van die merkwaardigste vroue wat ek ken. Ek wens dikwels sy wou haar lewensverhaal neerskryf, want dit sou sonder twyfel 'n blitsverkoper wees.
Sy was 'n entrepreneur lank voordat die woord gewild geword het. Haar pasteie was legendaries. Mense het daarvoor teruggekom. Ek weet eerlikwaar nie hoe sy alles reggekry het nie.
Sy het ses kinders grootgemaak.
Sy het 'n huis geskep wat altyd soos 'n tuiste gevoel het.
Haar tuin was prentjiemooi.
Haar huis was altyd netjies.
