23/05/2026
ฉันดูคลิปของสื่อฝรั่งเศสที่พูดถึงประเทศไทยเมื่อคืนค่ะคุณ
https://youtu.be/oFi-IawL_e8?si=rIjfu4RjH1wXdD4l
มันทำให้ฉันนึกถึงตอนที่เริ่มมาอยู่ยุโรปใหม่ๆ แล้วค้นพบว่า “ฝรั่งมองประเทศไทย” ไม่เหมือนที่คนไทยคิดเลย
คนไทยจำนวนมากคิดว่าฝรั่งมองเราเป็น
ประเทศอาหารอร่อย คนยิ้มเก่ง ทะเลสวย นวดเก่ง ราคาถูก
ซึ่ง…ใช่ มันก็จริง
แต่พอคุณเริ่มเข้าไปอยู่ในวงคนยุโรประดับ การศึกษาดีจริงๆ โดยเฉพาะพวก banker นักกฎหมาย นักข่าว คนสาย geopolitics หรือพวก intellectual ฝรั่งเศส คุณจะเริ่มเห็นว่า “ประเทศไทย” ในสายตาเขา มันซับซ้อนกว่านั้นเยอะมาก
แล้วฝรั่งเศสเนี่ย เป็นประเทศที่ชอบ “วิเคราะห์โครงสร้างอำนาจ” ของโลกมากเป็นพิเศษ
คนฝรั่งเศสไม่ค่อยมองอะไรผิวเผิน
เขาชอบถามว่า
ใครได้ประโยชน์
ใครเสียประโยชน์
ใครคุม narrative
ใครกำลังถูกระบบกดไว้เงียบๆ
มันเป็น DNA ของประเทศนี้มาตั้งแต่ยุคปฏิวัติฝรั่งเศสแล้ว
เพราะฉะนั้น เวลาสื่อฝรั่งเศสมองไทย เขาไม่ได้มองแค่ street food หรือ full moon party
เขามองไทยเหมือน “ประเทศที่สวยมาก แต่มีแรงกดทับอะไรบางอย่างอยู่ข้างใต้”
แล้วอันนี้คือสิ่งที่ฉันได้ยินบ่อยมากเวลาคุยกับคนยุโรปจริงๆ โดยเฉพาะคนฝรั่งเศสหรือสวิสสาย political/economic circles
เขามองว่าไทยเป็นประเทศที่ paradoxical (ย้อนแย้ง)มาก
คือทุกอย่างดู smooth บน surface
แต่พอลึกลงไป มันเต็มไปด้วย tension
Bangkok มีทั้ง Ferrari และหนี้ครัวเรือนสูงติดอันดับเอเชีย
มีทั้ง luxury mall ระดับโลก และคนทำงานเงินเดือน 30,000 ที่ไม่มีทางซื้อคอนโดใกล้รถไฟฟ้าได้เลยทั้งชีวิต
ประเทศเรามีภาพลักษณ์ว่า “คนใจดี”
แต่คนรุ่นใหม่จำนวนมากกลับ burnout หนักมาก เครียดมาก และรู้สึก ไม่มีหวังกับอนาคต
สื่อฝรั่งเศสชอบประเด็นนี้มาก
เพราะยุโรป โดยเฉพาะฝรั่งเศส เขาเชื่อว่า “สังคมที่ดูสงบ ไม่ได้แปลว่าคนมีความสุข”
แล้วคลิปพวกนี้จะชอบเล่าว่า
ไทยกำลังติดอยู่ตรงกลางระหว่าง “ประเทศกำลังพัฒนา” กับ “ประเทศพัฒนาแล้ว”
คือ โครงสร้างพื้นฐานดีขึ้นมาก
เมืองดู modern มาก
มีห้างหรูมากมาย มีโรงเรียนนานาชาติ มีโรงพยาบาลมาตรฐานดีเยี่ยม คือ มีทุกอย่างครบ
แต่โครงสร้างเศรษฐกิจกลับเริ่มมีปัญหา
ค่าแรงไม่โตทันค่าครองชีพ
คนรุ่นใหม่เริ่มซื้อบ้านไม่ได้
SME ตายเงียบ
คนเป็นหนี้เร็วมาก
เศรษฐกิจพึ่ง tourism หนักเกินไป
แล้วประเทศก็แก่ตัวเร็วมาก
อันนี้ฝรั่งพูดกันเยอะมากนะเรื่อง aging society ของไทย
หลายคนในยุโรป ช๊อก มากเวลารู้ว่าไทยกำลังเข้าสังคมผู้สูงอายุเร็วกว่า “รวยขึ้น”
เพราะปกติประเทศส่วนใหญ่จะ “รวยก่อนแก่”
แต่ไทยคือเริ่มแก่…ทั้งที่รายได้เฉลี่ยยังไม่ได้สูงขนาดนั้น
แล้วเวลาสื่อฝรั่งเศสพูดถึงไทย เขาจะชอบใช้คำประมาณว่า:
“fragile”
ดูเหมือนแข็งแรง…แต่จริงๆ เปราะบางกว่าที่คิด
“unstable beneath the surface”
ผิวน้ำดูนิ่ง แต่ใต้น้ำเต็มไปด้วยแรงสั่นสะเทือน
“trapped”
เหมือนประเทศที่ติดอยู่ตรงกลาง จะถอยก็ไม่ได้ จะไปต่อก็เหนื่อย
“social pressure cooker”
สังคมที่มีความกดดัน
แปลตรงๆ ก็คือ
ดูนิ่ง แต่ข้างในแรงดันสูงมาก
อีกเรื่องที่คนไทยอาจไม่รู้ คือยุโรปจำนวนมากมองว่า “ไทยเคยมี ศักยภาพจะไปไกลกว่านี้มาก”
อันนี้ฉันได้ยินจริงในห้องประชุม investment conference หลายครั้งมาก
คนต่างชาติรุ่น โตๆหน่อย แบบ60 ไปแล้ว จะพูดคล้ายๆ กันว่า
Thailand should have become something much bigger.
เพราะยุค 80s-90s ไทยคือดาวรุ่งจริงๆ
กรุงเทพเคยถูกมองว่าเป็น future Asian tiger
แต่หลังจากนั้น ประเทศเหมือน “โตช้าลง”
ในขณะที่จีนพุ่ง เวียดนามเร่งสปีด สิงคโปร์ยิ่ง consolidate ตัวเอง
แล้วฝรั่งจะเริ่มถามว่า:
เกิดอะไรขึ้นกับไทย
ทำไมประเทศที่มีทุกอย่างพร้อม ถึงโตช้าลงเรื่อยๆ
ซึ่งสื่อฝรั่งเศสชอบโยงไปเรื่อง:
* political instability
การเมืองที่เปลี่ยนเกมกันจนประเทศเดินระยะยาวไม่ได้
* education gap
ระบบการศึกษาที่ทำให้เด็กบางคนเกิดมา “ออกตัวนำ” ส่วนอีกหลายคนยังไม่ทันเริ่มก็แพ้แล้ว
* oligarchy
ประเทศที่อำนาจ เงิน และ connection หมุนอยู่ในมือคนกลุ่มเดิมๆ
* concentration of wealth
ความรวยที่ไหลขึ้นข้างบนเก่งมาก…แต่ไหลลงข้างล่างช้ามาก
* military influence
เงาของอำนาจที่ไม่ได้อยู่แค่ในค่ายทหาร แต่อยู่ในทิศทางของประเทศด้วย
* low productiv trap
คนทำงานเหนื่อยขึ้นทุกปี แต่ประเทศกลับสร้างมูลค่าเพิ่มได้ช้าจนน่ากังวล
พูดง่ายๆ คือเขามองว่า “ปัญหามันไม่ใช่คนไทยขี้เกียจ”
แต่เป็นเรื่อง “ระบบ”
อันนี้เป็นวิธีคิดแบบยุโรปมาก
เพราะยุโรปเชื่อใน การวิเคราะห์ระบบสูงมาก
เขาชอบมองว่า ความพยายามของปัจเจกอย่างเดียวไม่พอ ถ้าระบบไม่เอื้อ
แต่สิ่งที่น่าสนใจมาก คือแม้สื่อฝรั่งเศสจะวิจารณ์ไทยหนักมาก
เขากลับ “หลงรักประเทศไทย” พร้อมกันไปด้วยนะคะคุณ🙂
นี่คือส่วนที่คนไทยอาจไม่เข้าใจ
ฝรั่งยุโรปจำนวนมาก romanticize ไทยมากกว่าที่เราคิด
โดยเฉพาะฝรั่งเศส
เขาชอบความ chaos แบบไทย
ชอบอาหารไทย
ชอบ emotional warmth ของคนไทย
ชอบที่ชีวิตมันยัง “มีชีวิต”
คนยุโรปจำนวนมากรู้สึกว่า ประเทศตัวเอง organized เกินไปจนชีวิตแห้ง
สวิตเซอร์แลนด์นี่ชัดมาก
ทุกอย่างตรงเวลา
ทุกอย่าง perfect
ทุกอย่าง efficient
จนบางที…มันเงียบเกินไป
แล้วพอเขามาไทย เขารู้สึกเหมือนโลกมัน “มีสี”
มีเสียงแม่ค้าตะโกน
มีคนคุยกันเสียงดัง
มีดราม่า
มีชีวิต
มี spontaneity
ฉันเคยมีลูกค้าฝรั่งเศสคนหนึ่งพูดกับฉันว่า
“Thailand feels alive. Europe feels controlled.”
ประโยคนี้ฉันจำจนวันนี้เลย
เพราะมันอธิบาย มุมมองของคนยุโรปต่อไทยได้ดีมาก
ประเทศไทยในสายตาเขา คือประเทศที่เต็มไปด้วยพลังชีวิต
แต่ในขณะเดียวกัน ก็เต็มไปด้วยความเปราะบาง
เหมือนบ้านไม้สวยๆ ริมน้ำ
ที่ดูอบอุ่นมาก
แต่คุณก็รู้ว่า ถ้าน้ำหลากแรงๆ มันอาจพังได้เหมือนกัน
แล้วนี่แหละคือเหตุผลที่ documentary ฝรั่งเศสเกี่ยวกับไทย มักออกมาในโทน “beautiful but tragic”
สวย
อบอุ่น
มีเสน่ห์
แต่มีอะไรบางอย่างที่เศร้าอยู่ข้างใต้ตลอดเวลา
และในฐานะคนไทยที่ใช้ชีวิตในยุโรปมาหลายปี ฉันว่ามันมีทั้งส่วนที่จริง…และส่วนที่คนยุโรปเองก็ยังไม่เข้าใจเราเหมือนกัน
เพราะบางทีฝรั่งก็ชอบมองไทยผ่าน lens ของตัวเองมากเกินไป
เขาเข้าใจ structure
เข้าใจ economics
เข้าใจ politics
แต่เขาอาจไม่เข้าใจ resilience ของคนไทย
ไม่เข้าใจว่าคนไทย “ทน” เก่งแค่ไหน
ปรับตัวเก่งแค่ไหน
และเอาตัวรอดเก่งแค่ไหน
ซึ่งอันนี้คือสิ่งที่ฉันว่าโลกยัง underestimate ประเทศไทยอยู่มากเลยนะ 🙂🙂🙂
คุณคิดเหมือนฉันไหม
แอนนาเบล
07.05.2026
