17/09/2026
“ሰማያዊ ጽጌረዳዬስ”
በMeaza Girma [በሚስቴ አካሌ ]
ምንጭ:- ቴዎድሮስ አጥላው የፌስቡክ ቤት የተወሰደ ።
ጊዜ እንደ ቀጥታ መስመር ባለ ፍሰት ከጅማሬው ወደፊት የሚነዳን ቢመስለንም፣ አንዳንዴ ትዝታ እና ተስፋ እንደ ቱባ ይጠቀልሉታል። ለሕይወት መያዣዋ አንቀልባስ ከጊዜ ውጪ ሌላ ምን አለ? ከጊዜ መስመር ላይ ሳት ብለን የተደለዝን ዕለት ያው እንደ የ HEnock Bekele መጽሐፍ መክፈቻ ርእስ “ሕይወት ይቀጥላል።”
ምናልባት አንድ ቀን መጽሐፍ በ207 ገጽ፣ በአራት የተለያዩ ግን በሚጠራሩ ከፍሎች፡- “ሕይወት ይቀጥላል”፣ “እኔ በልቤ ለሰው ልጆች”፣ “የመርሳት ታሪካዊ አመጣጥ”፣ “ገል አፈር መሆኑን” በተሰኙ እና በአንድ አንድ ገጽ ምርቃቶቹ እነ “ተረፈ ቦታ፣ትዝታ እና ጊዜ” ቀርባለች።
ጠቅላላ የመጽሐፉ አተራረክ አነፋርቆ ባያስለቅሰኝም፤ የሆዴን እህህህ ቀስቅሶ፣ የረጋ እንባዬን አደፍርሶ፤ ዕጣ ፈንታዬን (ዕጣ ፈንታሽን፣ ዕጣ ፈንታህን፣ ዕጣ ፈንታችንን) የጨከነ ሳይመስል በሚያረዳ (የመርዶ ነጋሪ) ድምጽ ቀርቦ ያልጠላሁት ትካዜ ውስጥ ከቶኛል። ሔኖክ! በዚህ ፉት ብሎ ባለቀብኝ 2018 ዓ.ም. ውስጥ ስላደረግሁት ደስ ከሚለኝ መሐል ይሄን የአንተን መጽሐፍ ማንበቤ ነው፤ አመሰግናለሁ።
ሰሞኑን ባየሁት Paterson የሚባል ሙቪ ላይ በየመሐሉ ከሚደመጡት ግጥሞች መካከል “Time the fourth dimension…” የምትሰኝ ሐረግ ክመላ ግጥሙ ተነጥላ ብቻዋን ትዝ ትለኛለች (ደግሞስ እንግሊዘኛ ግጥም ትዝ ሊለኝ ነው)። ብቻ እንደው የሄኖክን መጽሐፍ እያሰላሰልኩ በትይዩ ስለሰማኋት ነው ውስጤ መቅረቷ። ጊዜ ለሄኖክ በ መጽሐፉ ከዚህኛውም ይልቅ የጽሑፉ ዋና ጉዳይ ስለነበረና አሁንም እኛ ያው ከጊዜ ክንዶች በታች መሆናችን ግዱ ሆኖ መቀጠሉን ሳይ ተያይዞብኝ ነው። አባትና ልጅነት ውስጥ በትውልድ መተካካት ሂደት የአንዱ የአንድ ጊዜ እውነት የቀጣዩም መሆኑን በቃላት መሳልን የሚጠበብት ሄኖክ እንዴት ቅልብጭ አድርጎ እንደሚገልፀው፣ በሁለት ተተካኪ አባቶች ገለጻው እዩልኝማ፤ [ደግሞ “እንዴት?” እንኳን እንዳንል አድርጎን፤ የምርም ከቅርብ ስናየውም እኮ ይኸው ነው ያስብለናል።]
ማሳያዬን በ“የፈሩት ይደርሳል” አባባል ሸክፉልኝ፡-
“ኩልኩልቱ ከዓይኑ በታች ተንጠልጥሏል። ጥላው በእኩለ ቀን ኮስሷል። የአንገቱ ሽብሻቦት የሺህ ዥረቶችን መንገድ ይመስላል። የግንባሩ ላይ መሥመሮች ተቆራርጠው አያልቁም። እልፍ አእላፍ የታሪክ ክሮች ናቸው። እያንዳንዱ መሥመር የራሱ ታሪክ አለው።” (ገጽ 63)
“ትልቁ ፍርሃቴ ፊት ለፊቴ በድክመት የተቀመጠውን አባቴን መሆን ነው።” (ገጽ 64) የ“ምናልባት አንድ ቀኑ” ጎዳና የሚባል ገጸባሕርይ “ቀልድ አይደለም መንገድ” አለና የፍርሃቱን ሐውልት አፍርሶ ጉዞ……ከዚያ ተጉዞ ተጉዞ ቢመለስ በርግጥ መመለሻ ያለው መሆኑ እኔንና መሰሎቼን ያስቀናናል፣ ምን ይሆናል…. የፈራው ይደርሳል።
አባቱን ሲሄድ ተቀምጦ ባየበት በዚያው ቦታ እሱ ደግሞ በተራው ይቀመጥና የራሱን ምስል ይገልጣል፡-“ኩልኩልቴ ከዓይኔ በታች ተጋድሟል። ጥላዬ በእኩለ ቀን ኮስሷል የአንገቴ ሽብሽባት የሺህ ዥረቶች መንገድ ይመስላል። የግንባሬ ላይ መስመሮች ተቆራርጠው ተቆራርጠው አያልቁም። እልፍ አእላፍ የታሪክ ክሮች ናቸው። እያንዳንዱ መስመር የራሱ ታሪክ አለው” (ገጽ 83)። የተደገመው ከዚህ ቀደም እልፍ አእላፍ ጊዜ የተደጋገመ ነው፤ የታሪክ ክሮቹም በቀለም፣ በክረት፣ በርዝመት… ጥቂት ዝርዝሮች ላይ የተለያዩ ቢመስሉም መነሻና መድረሻቸው ያው ነው።
ዘልቄ ወደ ሁለተኛው ክፍል “እኔ በልቤ ለሰው ልጆች” ስደርስ፣ ሐዋዝን ከሄኖክ ቀዳሚ ሥራ መጽሐፍ ወደዚህኛው ፈልሶ አገኘሁት። ሀገር የቀየረው፣ መታወቂያ መሰንቆውን ግን ያንጠለጠለውን ሐዋዝ የተስፋ የመቁረጥ አፋፍ ድረስ ስሸኘው ማን ትዝ ይለኛል? - የነፍሰ ሔር ስብሐት ገብረእግዚአብሔር በርሱፍቃድ (ስሙ ራሱ የስቃዩ ክስ ማቅረቢያ አይመስልም?)። ውስጥ ያየሁት የበርሱ ፍቃድ ሲሳዬ (በሬው ወዳጁ) በማን ይተካብኛል? - በሐዋዝ መሰንቆ። ሁለቱም ወዳጃቸውን ለምን እና በምን ለወጡት- ለሥጋ፣ በሥጋ። ከሩቅም ከቅርብም ሀገርኛ የሥነ ጽሑፍ ሥራዎች ውስጥ ከስቃዮቻችን ሁሉ ፊተኛ ሆኖ ረሃብ ያለመታጣቱን ሰበብ ደርድሬ አልጨርስም። ደግሞ እንደምንወቃቀስበት በስንፍና እና ሀብትን በወጉ በመጠቀም ጉድለት ብቻ ሳይሆን፤ በአንዱ ጥጋብ ሌላው በረሃብ ሲገረፍ - ረሃብ ድምፅ አልባ ኑክሌር ቦምብ ሲሆን ሰርክ በፀጥታ የሚታዘቡ ትውልዶች አባላት ነን። የዚህ ትውልድ አባሉ ሄኖክ “የዱባ ወጥ እንደ ድንቅ ይታያል” (ገጽ 114) የሚለውን በመሳሰሉ ልብን በሚፍቁ ገለፃዎች ንጥፈትን ሲገልፃት ለብቻው ነው።
አሁን አሁን መከራ ላለመስማት (እንግዲህ ታዘቡኝ) ዐይኔንም ጆሮዬንም ለመዝጋት እየሞከርኩ፣ አየሩ ሁሉ እሱው ሆኖ በተባራሪ ሳልሰማው የቀረ ባይኖርም፤ ሄኖክ ግን የምኖርበትን ዘመን የመከራ መታወሻ እና ማስታወሻ በውብ ቋንቋና በሐሳብ ፍሰቱ፣ እንዲሁም ከዕድሜው በላይ በሆነው ሕይወትን የመረዳት ዐቅሙ ከመጽሐፉ መከደን በኋላ የምብሰለሰልባቸው ብዙ ጉዳዮች ትቶልኛል። ልሸሸው የምለፋለትን መከራችንን በፈቃዴ አንብቤ፣ ይኸው አተራረኩን መውደዴን እየመሰከለርኩለት ነው። ሄኖክ ይህቺ ሕይወት እንዲህም ብትሆን፣ ብዙ ብዙ ቢኖራትም፣ የመጻፉ ገፊ ምከንያት “ሕይወትን በመውደዴ ምከንያት” ብሎ በመጽሐፉ መክፈቻ “ምክንያተ ጽሕፈት” ሥር ይነግረናል። የውብ ሥነ ጽሑፍ ዐቅምም ይኼው ይመስለኛል - ወዶ መጻፍ የቸከውን፣ አንድም አዲስ ነገር የሌለውን ጉዳይ በአዲስ መንገድ ለመተረክ ዐቅም ሲሆናቸው፣ በምንወዳቸው ጸሐፊዎቻችን ስናይ ኖረናል።
ይህቺን ያህል ያካፈልኳችሁ መጽሐፏን እንድታነቧት ለመጋበዝ ብቻ ነው። ወደ ሦስተኛው ወደ አራተኛዋም እና አንድ አንድ ገፅ ስለተመረቁልን ተረፈዎችም ልናገር የምችለው ሽንፈታችንን ግቶ ሳይሆን ቀስ እያልን እንድናወራርደው አድርጎ መጻፉን ነው።
መጽሐፏን እንደወደድኳት የገባኝ አንብቤ ሳልጨርስ ስለመድገም ስለመደጋገም ሳስብ ነው። ሕይወት ላይ የሌለ ድራማም ሆነ አጉል ልብ ሰቀላ ሳይኖረው የታከተንን የከሰኞ እስከ ሰኞ ድግግሞሽ እና የሕይወትን ዘበትነት በአሰልቺነቱ ብቻ ሳይሆን ቸል ቸል የምንለውን አቅርብን እንድናይና ዕድል በመስጠት ተርኮልናል። ጸሐፊው እንደ ሕይወት ጨካኝ አይደለም፤ ሕይወት ያስጣለቻቸውን ደማቅ ሰማያዊ ጽጌረዳ ለገጸባሕሪው ከንቃቃት ውስጥ የሚያበቅል ነው። በስብሐት #አምስት፟_ስድስት_ሰባት ውስጥ የበርሱፈቃድ ሰማያዊ ጽጌረዳው የመሰለኝ ቅዠቱ ነው፤ ሕይወት አራቁታ ከመቃብር ድንጋይ ላይ በብቸኝነት ጥልቅ ጭርታ ውስጥ ከእብደት ድንጋጤና ፍርሃት ጋ ወደ ዳር ስታወጣ ቅዠት ይመጣና እንዲህ ያናግራል “ ኧረ ይግቡ……ፋናዬ ንሺ ውሃ ለእግር አምጪ….ወርቁ! በቃ ጫጫታ፣ ግቡ ጨልሟል” መደምደሚያው በእርሱ ፈቃድ አለፈለት፤ አረፈ።(አምስት ስድስት ሰባት፣ ገጽ 84) አንዳንዴ ሞትም እንዲህ ተስፋ ሆኖ ይመጣል።
ለጊዜው የእኔ ሰማያዊ ጽጌረዳ ምንድነው እያልኩ መጽሐፍህን ከድኛለሁ። ሰማያዊ ጽጌረዳ የማይቻለውን የመቻል ተምሳሌትነት የተሸከመ ነው። ለብቻ በመቃብር ጭርታ መሐል እየሞቱ “ለእግር ውሃ አምጡ” የሚያስብል፣ በደዌ ከማቀቁበት ፍራሽ ሥር አግኝተውት ለፈውስ ሆኖ፣ ደግሞ ሀገር ለሀገር ዞረው ዞረው አርጅተው ሲመለሱ እንደፈካ የሚቆይዎት ነው። [Blue Rose: a symbol of mystery and enigma; evoking a sense of Secret Wonder, the unknown, and deep imagination. ]
አንብቡት፤ አንብቡትና የሰማያዊ ጽጌረዳችሁን ምስጢር መርምሩ፣ ሌላም ሌላም ጠይቁ፣ ፈልጉ። ሔኖክ አሳቢ ጸሐፊ ነው! ደስ ትሰኙበታላችሁ። physically feel እያደረግሁ አንብቤሃለሁ። እንግዲህ እኛን እኛን ብለህ ምናልባት ሌላ ቀን እስክትጽፍ ቀጣይ ሥራህን ናፋቂ ነኝ።
ሄኖክ ከውብ ንኡስ ርእሶቹ ሥር ድንቅ ድንቅ ግጥሞች እንደ መክፈቻ (ምን ልላቸው እንደሚገባኝ ስላለወቅሁ ነው) ሰጥቶናል። በገጽ 193 የተጠቀመው እንዲህ ይላል፡-
ነፋሱ ነፈሰ፥ገላዬን ዳሰሰ
ምስጢሬን ሸክፎ፥ ሀገር አዳረሰ
እኔም የዚያ ቢጤ እንዳይሆንብኝ፣ ገና እየተነበበ ስላለው መጽሐፍ ከዚህ በላይ ከምዘከዝክ አንብቡት አንብቡት አንብቡት ብዬ ብጋብዛችሁ ይሻላል። ምስጢሩን ራሱ ይነግራችኋል።
![“ሰማያዊ ጽጌረዳዬስ” በMeaza Girma [በሚስቴ አካሌ ]ምንጭ:- ቴዎድሮስ አጥላው የፌስቡክ ቤት የተወሰደ ።ጊዜ እንደ ቀጥታ መስመር ባለ ፍሰት ከጅማሬው ወደፊት የሚነዳን ቢመስለንም፣ አ...](https://img5.shops1000.com/117/301/1510013671173011.jpg)
