Amarillo suave

28/09/2022

• Ο θρίαμβος της ομορφιάς
• Η προτομή του αυτοκράτορα
Joseph Roth
Μετάφραση Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης
Επιμέλεια Μαρία Μαργαρώνη
Εκδόσεις Άγρα

[Ανάμεσα στα ωραιότερα έργα του Γιόζεφ Ροτ περιλαμβάνονται οι νουβέλες "Ο θρίαμβος της ομορφιάς", μια κυνική ιστορία για τον έρωτα και την απιστία, γραμμένη με αδιάλειπτη πικρή ειρωνεία, και "Η προτομή του αυτοκράτορα", μια σπουδαία ελεγειακή ιστορία για τη μεταπολεμική απώλεια της πατρίδας και του κόσμου της. Μαζί με τον "Σταθμάρχη Φαλλμεράυερ", γράφτηκαν στην παραγωγικότατη περίοδο του Ροτ του 1934-1935. Οι τρεις νουβέλες αποτελούν μια «χρυσή» τριάδα.
Από το "Θρίαμβος της ομορφιάς":
Εκτιμώ πολύ τον παλιό μου φίλο δρα Σκόβρονεκ· εκτιμώ την κατανόηση και την οξυδέρκειά του, τις γνώσεις του πάνω στην ανθρώπινη φύση. Εικοσιπέντε και παραπάνω χρόνια είναι γιατρός σε μια φημισμένη λουτρόπολη όπου συχνάζουν κυρίως γυναίκες: Τα Ιαματικά νερά της κάνουν, λένε, θαύματα στις παθήσεις της μήτρας, στη στειρότητα και στην υστερία. Έτσι ισχυρίζεται, τουλάχιστον, ο φίλος μου ο δρ Σκόβρονεκ. Και μετά εκφράζεται με την ίδια βεβαιότητα για την εξίσου θαυματουργή, αν και πιο εξηγήσιμη, επίδραση που ένας σημαντικός αριθμός από νέους, γερούς και διψασμένους για έρωτα άνδρες ασκούν στις ασθενείς του, στις γυναίκες που γυρεύοντας γιατρειά και παρηγοριά συρρέουν κάθε χρόνο στη λουτρόπολη. Ακριβείς σαν κάποια αποδημητικά πουλιά, έρχονται «με το άνοιγμα της σαιζόν» οι νεαροί στην πόλη, έτοιμοι να παραβγούν σε θεραπευτική δύναμη με τα διάσημα ιαματικά νερά της. Επί ένα τέταρτο του αιώνα, πάντως, ο φίλος μου δρ Σκόβρονεκ είχε κάθε ευκαιρία να μελετήσει τις γυναικείες σωματικές και ψυχικές ασθένειες. [...]
Από το "Η προτομή του αυτοκράτορα":
Σε κάθε χώρα τραγουδούσαν άλλα τραγούδια· σε κάθε χώρα οι χωρικοί ήταν ντυμένοι με άλλα ρούχα· σε κάθε χώρα μιλούσαν άλλη γλώσσα, ή άλλες γλώσσες. [...] Και όπως όλοι οι Αυστριακοί εκείνης της εποχής, έτσι και ο Μόρστιν αγαπούσε μέσα στην ασταμάτητη αλλαγή το μόνιμο, μέσα στη δίνη των μετατροπών το γνώριμο, μέσα στα αλλεπάλληλα καινούργια το παλιό και συνηθισμένο. Έτσι το ξένο γινόταν γι' αυτόν οικείο, χωρίς να χάνει τα χρώματά του. Έτσι είχε η πατρίδα του την αιώνια σαγήνη των μακρινών κι εξωτικών τόπων. [...] «Κατέστρεψαν και την όποια προσωπική χαρά μου έδινε αυτό που αποκαλούσα "πατρίδα". Τώρα παντού γύρω μου όλοι μιλούν για την καινούργια τους πατρίδα. Στα μάτια τους είμαι ένας άπατρις, ένας άνθρωπος χωρίς πατρίδα. Αυτό ήμουν πάντα. Αχ! Κάποτε υπήρχε πατρίδα, πατρίδα πραγματική, μια πατρίδα δηλαδή για τους "απάτριδες", η μόνη δυνατή πατρίδα. [...] Τώρα είμαι άπατρις. Έχασα την αληθινή πατρίδα, την πατρίδα των για πάντα πλανήτων».]
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

28/09/2022

22/09/2022

"Βαδίζοντας"
Thomas Bernhard
Μετάφραση Μαρία Γκεκοπούλου
Εικαστικό εξωφύλλου Georg Schrimpf (1918), Portrait of Oscar Maria Graf
Εκδόσεις Κριτική

[Καταιγιστική και πυκνή νουβέλα, το "Βαδίζοντας" οδηγεί τον αναγνώστη στον παράλογο, σκοτεινό και ασυνήθιστα σαρκαστικό κόσμο του Bernhard. Σε αυτό το βιβλίο παρελαύνουν τα ζητήματα που απασχολούν τον συγγραφέα σε όλο του το έργο: τα ανθρώπινα αδιέξοδα, η αυτοκτονία, η ατομική ιδιαιτερότητα ενάντια στις συμβάσεις εξετάζονται μέσα από το καυστικό χιούμορ του Bernhard, την αφηγηματική του δεινότητα, το μοναδικό στιλ γραφής και τη φιλοσοφική οξύνοια που τον κάνουν να ξεχωρίζει.
Το "Βαδίζοντας" καταγράφει τις συνομιλίες του ανώνυμου αφηγητή και του φίλου του Όλερ ενώ περπατούν, συζητώντας για οτιδήποτε τους έρχεται στο μυαλό, επιστρέφοντας ωστόσο πάντα στον κοινό φίλο τους Κάρερ, ο οποίος έχει οδηγηθεί στην παράνοια. Ίσως το πιο φιλοσοφικό κείμενο του Bernhard που προσφέρει μια διεισδυτική σπουδή για τις δυνατότητες και τις αδυναμίες του ανθρώπινου νου. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Το εκπληκτικό με τον Bernhard είναι ότι η αδυσώπητη απαισιοδοξία του δεν αγγίζει ποτέ τα όρια του χλευασμού. Ο κόσμος του είναι τόσο ισχυρά επινοημένος, που σε περικυκλώνει όπως λίγα έργα στη λογοτεχνία». (New Yorker)]
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

22/09/2022

"Public_ing"
PRACTICING DEMOCRACY THROUGH PERFORMANCE
Danae Theodoridou (ed.)
nissos publications

[The book draws on the performance project The Practice of Democracy/An Analogue Campaign, which ran from 2019-2021 in different European cities. It is written in two parts, interspersed with fragments from the project's performance score. The introduction sets the theoretical and critical ground for the book, discussing the current crises of politics, democracy, and social imagination across Europe and the Western world, and the way performance relates to these crises. Part I introduces the newly proposed neologism publicing as a term and practice inflecting a new understanding of the relation of art to politics, marking a shift from "relational aesthetics" and "participatory art" to speculative artistic processes that construct public space in ways distinct from the dominant neoliberal ones. Part I further proposes some working principles through which performance might construct more affective experiences of publicness. Part II hosts the voices of people who took part in The Practice of Democracy/An Analogue Campaign, and of other art workers exploring the relation between arts, politics, and democracy. Every contribution makes a concrete suggestion about the way artistic processes might assist the reactivation of democratic practices and the emergence of different social imaginaries.]
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

22/09/2022

14/09/2022

"Μόνος προς μόνον"
διαλέξεις για την προσωπική θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων
André - Jean Festugière
Μετάφραση Γιάννης Α. Δημητρακόπουλος
Επιμέλεια Θάνος Σαμαρτζής
Εκδόσεις Δώμα

[Σ’ αυτό το αγέραστο βιβλίο ―μια σειρά διαλέ­ξεων στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϋ απευθυνόμενων σε μη ειδικούς―, ο ­Αντρέ-Ζαν ­Φεστυζιέρ, ένας απ’ τους διαπρεπέστερους ιστορικούς της αρχαιο­ελληνικής φιλοσοφίας και θρησκείας, αναδεικνύει μια παραγνωρισμένη, αν και θεμελιώ­δη, όψη της πνευματικής ζωής των αρχαίων Ελλήνων: την προσωπική, αδιαμεσολάβητη σχέση του πιστού με τον θεό του, έξω από το πλαίσιο της δημόσιας λατρείας: ψυχή προς ψυχή, καρδιά προς καρδιά, «μόνος προς μόνον».

Αντλώντας παραδείγματα απ’ όλο το εύρος της αρχαιοελληνικής γραμματείας ―από τα ομηρικά έπη μέχρι την ύστερη αρχαιότητα―, ο Φεστυζιέρ δείχνει τους αρχαίους Έλληνες να αντιμετωπίζουν τους θεούς τους όχι σαν σύμβολα αισθητικά αλλά σαν ζωντανές υπάρξεις. Τους βλέπουμε να διψούν και να πεινούν για το θείο· να νιώθουν ότι οι θεοί τούς νοιάζονται· και να προσεύχονται στον θεό τους με τον τρόπο που απευθύνεσαι σ’ έναν φίλο.

Ο Ιππόλυτος του Ευριπίδη βρίσκει την ευτυχία στο πλευρό της αγαπημένης του Άρτεμης. Στον Αισχύλο και τον Σοφοκλή, η βαθιά απαισιό­δοξη αίσθηση της ζωής εξισορροπείται από μια ακλόνητη πίστη στη δικαιοσύνη του Δία. Με τον Πλάτωνα διατυπώνεται το μεγάλο όραμα της φυγής προς το θείο και της ομοιώσεως μαζί του. Στους Στωικούς, πάλι, αρθρώνεται η ιδέα της ελεύθερης συγκατάθεσης σ’ ένα θεϊκό σχέδιο που υπερβαίνει τα επιμέρους άτομα κι αγκαλιάζει ολόκληρη την οικουμένη. Με το μεγάλο ρεύμα του αρχαίου αναχωρητισμού, ο άνθρωπος αποσύρεται απ’ την κοινότητα για να βρεθεί κοντά στον θεό, ενώ στην ελληνορωμαϊκή εποχή συναντάμε την ολοκληρωτική αφοσίωση σ’ έναν θεό σωτήρα κι ελευθερωτή που απευθύνει προσωπικό κάλεσμα στον λάτρη του. Τέλος, στα μεγάλα φιλοσοφικοθεολογικά συστήματα της ύστερης αρχαιότητας κυριαρχεί το μυστικό ταξίδι της ανάβασης της ψυχής στον θεό και της άρρητης ένωσης μαζί του.

Την ίδια στιγμή όμως το βιβλίο ανοίγεται και σε μια διάσταση πιο οικου­μενική, αναδεικνύοντας πώς η προσωπική θρησκεία των αρ­χαίων Ελλήνων αποτέλεσε το έδαφος στο οποίο μπόρεσε αργότερα να ριζώσει ο χριστιανισμός σφραγίζοντας έτσι τη μετέπειτα εξέλιξη του ευρωπαϊκού πολιτισμού.]
Πηγή domabooks.gr

14/09/2022

"Λόγος περί της αξιοπρέπειας του ανθρώπου"
Pico Della Mirandola
Μετάφραση Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου
Εισαγωγή - σημειώσεις Yves Hersant
Εκδόσεις Άγρα

[Όταν έγραψε τον "Λόγο περί της αξιοπρέπειας του ανθρώπου", που προοριζόταν να συνοδεύσει τις "Εννιακόσιες φιλοσοφικές, θεολογικές και καββαλιστικές θέσεις του ως εισαγωγή, ο Πίκο ντέλλα Μιράντολα (1463-1494) ήταν εικοσιτεσσάρων ετών. Έχοντας πλήρη επίγνωση ότι η συμπεριφορά του δεν συμβαδίζει με την ηλικία του ούτε με την τάξη του, τόλμησε ωστόσο να παρουσιάσει στους μεγαλύτερούς του μια νέα φιλοσοφία φιλοσοφία ανοιχτή, η οποία αγκαλιάζει όλα όσα απορρέουν από τη «θέληση για αλήθεια», προερχόμενα από την εποχή των αρχαίων Μυστηρίων μέχρι τις αποκαλυπτικές θρησκείες.
Στο κέντρο της φιλοσοφίας του βρίσκεται ο άνθρωπος, αφού η θεϊκή δύναμη τον έχει προικίσει με αυτή τη θέληση που μπορεί να τη χειριστεί κατά το δοκούν, καθιστώντας τον «δημιουργό του εαυτού του». Και αυτήν ακριβώς τη "δύναμη της θέλησης", τη θέληση να κατακτήσουν το «γνώθι σαυτόν», ο Πίκο τη συναντά τόσο στους Έλληνες και Ανατολίτες σοφούς όσο και στην εβραϊκή Καββάλα, στην αραβική σκέψη, στους Σχολαστικούς και στους χριστιανούς συγγραφείς. Μήπως πρόκειται για οικουμενισμό χωρίς όρια; Όχι, πρόκειται για τη διάνοια του ανθρώπου, η οποία αποκαλύπτεται στο σημείο όπου εφάπτονται οι διαφορετικές σοφίες.
Ο "Λόγος" έμεινε ανέκδοτος οι "Θέσεις" τυπώθηκαν το 1486, η Εκκλησία όμως δεν θέλησε να τις συζητήσει - θα ήταν άλλωστε περίεργο αν τις αποδεχόταν. Ο Πίκο αναγκάστηκε να αυτοεξοριστεί στη Γαλλία, αλλά δεν κατάφερε να αποφύγει τη σύλληψη και τη φυλάκιση στο κάστρο της Βανσέν το 1487.
Με τη νεανική του ζέση, ο λόγος του Πίκο παραμένει ακέραιος, παρθένος, πάντα επίκαιρος. Επικαλείται, τότε όπως και τώρα, τον αξιοπρεπή άνθρωπο, τον ιχνηλάτη της αλήθειας, προσφέροντάς του ένα από τα εντιμότερα μνημεία της ηθικής φιλοσοφίας στην ιταλική Αναγέννηση.
Ένα αιρετικό κείμενο της Αναγέννησης, όπου ο άνθρωπος ως «δημιουργός του εαυτού του» αποκτά την αξιοπρέπειά του, ιδιαίτερα επίκαιρο στα πρώτα χρόνια του 21ου αιώνα.
Η δίγλωσση έκδοση συνοδεύεται από εισαγωγή, χρονολόγιο και σημειώσεις του σπουδαίου μελετητή της Αναγέννησης Yves Hersant.]
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

14/09/2022

"Αναμνήσεις του Έρνστ Τσίλερ"
Δίγλωσση έκδοση (ελληνικά - γερμανικά)
Μετάφραση Μαριλένα Ζ. Κασιμάτη
Επιμέλεια Παναγιώτης Δρεπανιώτης
Εκδόσεις βιβλιοπωλείο της Εστίας

[Οι "αναμνήσεις του Έρνστ Τσίλερ" στη γερμανική γλώσσα δεν μπορούν να θεωρηθούν πλέον χαμένες. Η ιστορικός τέχνης Μαριλένα Ζ. Κασιμάτη καλύπτει το ερευνητικό κενό με τούτη τη μοναδική, δίγλωσση - εικονογραφημένη με σπάνιο υλικό - έκδοση.
Ο αυτοβιογραφικός λόγος του Τσίλλερ, μια συναρπαστική εναλλαγή αποκάλυψης και απόκρυψης, δείχνει πως η συνάντηση του αρχιτέκτονα με την Ελλάδα του Γεωργίου Α' και του Τρικούπη, παρά το πικρό του τέλος, υπήρξε γόνιμη και αμοιβαία επωφελής.]
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)

11/09/2022

"Κόκκινα και μαύρα χρόνια"
Gérard Delteil
Μετάφραση Γιάννης Καυκιάς
Εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου

[Πραγματικό ιστορικό και κοινωνικό χρονικό της "Χρυσής Τριακονταετίας", αλλά και θρίλερ με ατέλειωτες διακυμάνσεις, το Κόκκινα και μαύρα χρόνια περιγράφει τις περιπέτειες τριών κύριων προσώπων: της Αν Λαμπόρντ, νεαρής αντιστασιακής που στρατεύεται στο πλευρό του στρατηγού Ντε Γκολ και θ' ακολουθήσει πολιτική σταδιοδρομία· του Αλέν Βερόν, αδερφού ενός κομμουνιστή αγωνιστή που δολοφονήθηκε μυστηριωδώς στην Απελευθέρωση, ο οποίος συχνάζει στις μπουάτ του Σεν-Ζερμέν-ντε-Πρε και φαίνεται να ζει πολλαπλή ζωή· και τέλος του Εμέ Μπασελί, πρώην δωσίλογου και ανθρώπου που ραδιουργεί στα παρασκήνια σε αναζήτηση αναγνώρισης.
Οι διαδρομές τους θα διασταυρωθούν ξανά και ξανά, ανάλογα με την αξιοποίηση από κάποιους ορισμένων φακέλων που είχε φτιάξει το δωσιλογικό καθεστώς του Βισί. Ο Μπασελί κατάφερε ν' αποκτήσει μέρος αυτού του αρχείου και να το εμπλουτίσει, ενώ προστέθηκαν σ' αυτό και φάκελοι ντεγκολικών παρακρατικών. Από σελίδα σε σελίδα, ο αναγνώστης πέφτει πάνω στον Αραγκόν, τον Σαρτρ, σε ηγετικά συνδικαλιστικά στελέχη, στον Μαλρό, τον Πομπιντού, τον Πασκουά... και τόσους άλλους.
Μια συναρπαστική τοιχογραφία με άρωμα μυθιστορήματος κατασκοπείας, όπου αποκαλύπτονται διάφορες πλευρές της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της Γαλλίας εκείνης της περιόδου που είχαν παραμείνει για πολλά χρόνια μυστικές και, ομολογουμένως, δεν έχουν τίποτα ένδοξο.
Η βία μιας εποχής που φέρει τη σφραγίδα των κοινωνικών αγώνων, των αποικιακών πολέμων, της σφαγής των Αλγερινών στις 17 Οκτωβρίου 1961 στο Παρίσι καθώς και των διαδηλωτών στο μετρό το 1962 αναβλύζει απ' αυτό το μεγάλο μυθιστόρημα για το οποίο ο Ντελτέιγ χρησιμοποίησε μαρτυρίες και προσωπικές αναμνήσεις.]
(Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου)