Εκδόσεις Ζήτρος- Αρχαία Ελληνική Γραμματεία

13/10/2026

Σύντομα από τις εκδόσεις Ζήτρος.
Οι Μιχαήλ Ψελλός αποτελεί αναμφισβήτητα μια από τις σημαντικότερες
προσωπικότητες του Βυζαντίου τον 11 ο αιώνα στον χώρο των γραμμάτων και των
επιστημών, αλλά ξεχωρίζει ιδιαίτερα και για το διδακτικό και παιδαγωγικό του έργο.
Στο συγκεκριμένο βιβλίο των εκδόσεων «Ζήτρος» ο βυζαντινολόγος και βραβευμένος
μεταφραστής – συγγραφέας, μεταδιδάκτορας Πέτρος Κ. Βλαχάκος, μετά από μια
εισαγωγή στον βίο και το συγγραφικό έργο του Ψελλού, παρουσιάζει, μεταφράζει και
σχολιάζει τα κείμενά του, Σύντομος Ιστορία και Λόγοι προς τους μαθητές του. Η
Σύντομος Ιστορία, στην οποία παρουσιάζει μια γενική εικόνα της Ρωμαϊκής και
Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι την εποχή του, παρότι εμπεριέχει στοιχεία από άλλα
λογοτεχνικά είδη, αποτελεί ένα πρωτότυπο ιστοριογραφικό έργο με πληροφοριακό,
διδακτικό και ψυχαγωγικό χαρακτήρα, το οποίο με τον ελκυστικό τρόπο γραφής του
πιστεύουμε προκαλεί έντονο το ενδιαφέρον και των ειδικών, αλλά και του
αναγνωστικού κοινού. Οι Λόγοι προς τους μαθητές του αποτελούν έξοχα διανοητικά
κείμενα, μέσα από τα οποία ανιχνεύει κανείς σημαντικές διδακτικές και παιδαγωγικές
αντιλήψεις του Ψελλού, αλλά παράλληλα διαπιστώνουμε και την πραγμάτευση
σημαντικών θεμάτων σχετικά με τη γεωμετρία, τη φιλοσοφία και τη ρητορική, τον
μύθο, τη διδακτική τους και την αξία τους. Από το περιεχόμενό τους, διαφαίνεται ότι ο
Ψελλός συγκεντρώνει πολλά από τα χαρακτηριστικά ενός εξαιρετικού δασκάλου,
εφόσον δείχνει αγάπη και εκτίμηση για τους μαθητές του και πιστεύει στην αξία τους
και την εξέλιξή τους, παρά τον αυστηρό ή τον ειρωνικό του τόνο σε ορισμένες
περιπτώσεις. Η Σύντομος Ιστορία μεταφράζεται και σχολιάζεται για πρώτη φορά στη
νεοελληνική, ενώ οι Λόγοι προς τους μαθητές του για πρώτη φορά, από όσο
γνωρίζουμε, στην παγκόσμια βιβλιογραφία. Πιστεύουμε ότι τα συγκεκριμένα κείμενα
είναι ενδιαφέροντα όχι μόνο για τους ειδικούς επιστήμονες και εκπαιδευτικούς, αλλά
και για το ευρύ αναγνωστικό κοινό, το οποίο θα νιώσει μέσα από τη γλαφυρή
νεοελληνική μετάφραση και τον αναλυτικό σχολιασμό τους τη γοητεία της σκέψης και
της έκφρασης της δυναμικής και εκρηκτικής προσωπικότητας του Μιχαήλ Ψελλού.

12/10/2026

Από τις εκδόσεις Ζήτρος

Σύντομα από τις εκδόσεις Ζήτρος.
Οι Μιχαήλ Ψελλός αποτελεί αναμφισβήτητα μια από τις σημαντικότερες
προσωπικότητες του Βυζαντίου τον 11 ο αιώνα στον χώρο των γραμμάτων και των
επιστημών, αλλά ξεχωρίζει ιδιαίτερα και για το διδακτικό και παιδαγωγικό του έργο.
Στο συγκεκριμένο βιβλίο των εκδόσεων «Ζήτρος» ο βυζαντινολόγος και βραβευμένος
μεταφραστής – συγγραφέας, μεταδιδάκτορας Πέτρος Κ. Βλαχάκος, μετά από μια
εισαγωγή στον βίο και το συγγραφικό έργο του Ψελλού, παρουσιάζει, μεταφράζει και
σχολιάζει τα κείμενά του, Σύντομος Ιστορία και Λόγοι προς τους μαθητές του. Η
Σύντομος Ιστορία, στην οποία παρουσιάζει μια γενική εικόνα της Ρωμαϊκής και
Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μέχρι την εποχή του, παρότι εμπεριέχει στοιχεία από άλλα
λογοτεχνικά είδη, αποτελεί ένα πρωτότυπο ιστοριογραφικό έργο με πληροφοριακό,
διδακτικό και ψυχαγωγικό χαρακτήρα, το οποίο με τον ελκυστικό τρόπο γραφής του
πιστεύουμε προκαλεί έντονο το ενδιαφέρον και των ειδικών, αλλά και του
αναγνωστικού κοινού. Οι Λόγοι προς τους μαθητές του αποτελούν έξοχα διανοητικά
κείμενα, μέσα από τα οποία ανιχνεύει κανείς σημαντικές διδακτικές και παιδαγωγικές
αντιλήψεις του Ψελλού, αλλά παράλληλα διαπιστώνουμε και την πραγμάτευση
σημαντικών θεμάτων σχετικά με τη γεωμετρία, τη φιλοσοφία και τη ρητορική, τον
μύθο, τη διδακτική τους και την αξία τους. Από το περιεχόμενό τους, διαφαίνεται ότι ο
Ψελλός συγκεντρώνει πολλά από τα χαρακτηριστικά ενός εξαιρετικού δασκάλου,
εφόσον δείχνει αγάπη και εκτίμηση για τους μαθητές του και πιστεύει στην αξία τους
και την εξέλιξή τους, παρά τον αυστηρό ή τον ειρωνικό του τόνο σε ορισμένες
περιπτώσεις. Η Σύντομος Ιστορία μεταφράζεται και σχολιάζεται για πρώτη φορά στη
νεοελληνική, ενώ οι Λόγοι προς τους μαθητές του για πρώτη φορά, από όσο
γνωρίζουμε, στην παγκόσμια βιβλιογραφία. Πιστεύουμε ότι τα συγκεκριμένα κείμενα
είναι ενδιαφέροντα όχι μόνο για τους ειδικούς επιστήμονες και εκπαιδευτικούς, αλλά
και για το ευρύ αναγνωστικό κοινό, το οποίο θα νιώσει μέσα από τη γλαφυρή
νεοελληνική μετάφραση και τον αναλυτικό σχολιασμό τους τη γοητεία της σκέψης και
της έκφρασης της δυναμικής και εκρηκτικής προσωπικότητας του Μιχαήλ Ψελλού.

11/10/2026

Τα αγάλματα που θάφτηκαν για να σωθούν -
Η μυστική επιχείρηση διάσωσης των αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου κατά την Κατοχή

✏️ Της Αικ. Γ. Δασκαλοπούλου

[Introduction
🇬🇧 The Statues Buried to Be Saved
During the German occupation of Greece in World War II, the priceless antiquities of the National Archaeological Museum in Athens were carefully concealed to protect them from destruction and looting.
Through the dedication and courage of Greek archaeologists and museum staff, ancient masterpieces were buried or securely stored, preserving Greece’s invaluable cultural heritage for future generations.
It was a remarkable act of resistance through the preservation of history and memory.]

Όταν οι γερμανικές δυνάμεις εισέβαλαν στην Αθήνα, τον Απρίλιο του 1941, οι ανεκτίμητοι θησαυροί του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου είχαν ήδη προ πολλού προστατευθεί με έναν τρόπο που θυμίζει πραγματική επιχείρηση διάσωσης της ιστορικής μνήμης.

Από το φθινόπωρο του 1940, Έλληνες αρχαιολόγοι, συντηρητές και εργαζόμενοι του Μουσείου είχαν αναλάβει ένα πραγματικά δύσκολο έργο. Υπό την καθοδήγηση του διευθυντή Χρήστου Καρούζου και με τη σημαντική συμβολή της συζύγου του, αρχαιολόγου Σέμνης Καρούζου, πολλά αρχαία έργα τέχνης απομακρύνθηκαν από τις εκθεσιακές αίθουσες.
Τα μεγάλα μαρμάρινα αγάλματα τοποθετήθηκαν σε ειδικά ορύγματα που ανοίχθηκαν στο εσωτερικό του μουσείου, ενώ μικρότερα αντικείμενα συσκευάστηκαν σε κιβώτια και φυλάχθηκαν σε ασφαλείς χώρους. Πολύτιμα χρυσά ευρήματα μεταφέρθηκαν στα υπόγεια της Τράπεζας της Ελλάδος.

Στόχος ήταν να αποτραπεί η καταστροφή ή η αρπαγή των αρχαιοτήτων από τις κατοχικές δυνάμεις.
Όταν οι Γερμανοί ζήτησαν να επανεκτεθούν αρχαία γλυπτά, μεταξύ των οποίων ο περίφημος Ποσειδώνας ή Δίας του Αρτεμισίου, η απαίτησή τους δεν έγινε αποδεκτή.

Μετά την απελευθέρωση, άρχισε η αποκάλυψη των κρυμμένων θησαυρών και η αποκατάσταση των συλλογών.
Το μουσείο επαναλειτούργησε το 1947, έχοντας διαφυλάξει μεγάλο μέρος της ανεκτίμητης πολιτιστικής κληρονομιάς του.

Η ιστορία αυτή αποτελεί ένα σπουδαίο παράδειγμα επιστημονικής ευθύνης, θάρρους και αφοσίωσης. Τα αγάλματα θάφτηκαν προσωρινά, όχι για να ξεχαστούν, αλλά για να επιβιώσουν.
Μέσα στο σκοτάδι της Κατοχής, άνθρωποι που γνώριζαν την αξία τους φρόντισαν ώστε η τέχνη, η ιστορία και η μνήμη του ελληνικού πολιτισμού να παραμείνουν ζωντανές για τις επόμενες γενεές.

📸 Εικόνα: Διαδίκτυον