15/09/2026
ইমাম মালিক ৰহমাতুল্লাহি আলাইহিৰ জীৱনী
১. নাম আৰু বংশ পৰিচয়:
তেখেতৰ সম্পূৰ্ণ নাম হ’ল মালিক বিন আনাছ বিন মালিক বিন আবি আমিৰ আল-আছবাহী আল-হিময়াৰী**। তেখেতক **ইমামে দাৰুল হিজৰাহ বুলিও কোৱা হয়, অৰ্থাৎ মদীনাৰ ইমাম। তেখেতৰ বংশ ইয়েমেনৰ হিময়াৰ গোত্ৰৰ লগত জড়িত আছিল।
২. জন্ম আৰু বাল্যকাল:
তেখেতৰ জন্ম হৈছিল **৯৩ হিজৰী, ৭১১ খ্ৰীষ্টাব্দত মদীনা মুনাৱৱাৰাত**। কোনো কোনো ইতিহাসবিদে ৯০ হিজৰী বুলিও কৈছে। তেখেতৰ পৰিয়ালটো মূলতঃ কাপোৰ বোৱা আৰু বিক্ৰী কৰা পৰিয়াল আছিল। কিন্তু তেখেতৰ মা আছিল অতি জ্ঞানী, তেখেতেই সৰু কালৰ পৰা ইমাম মালিকক ইলিমৰ ফালে মনোযোগ দিবলৈ উৎসাহ দিছিল।
৩. শিক্ষা জীৱন আৰু উস্তাদসকল:
ইমাম মালিকে সৰুৰে পৰা হাদীছ আৰু ফিকাহ শিক্ষাত মন দিছিল। তেখেতে মদীনাত থকা ডাঙৰ ডাঙৰ তাবেয়ীন সকলৰ পৰা ইলিম লৈছিল।
তেখেতৰ উল্লেখযোগ্য উস্তাদসকল হ’ল:
• নাফে মাওলা আব্দুল্লাহ ইবনে ওমৰ (ৰহঃ) - হযৰত আব্দুল্লাহ ইবনে ওমৰ (ৰাঃ)ৰ আজাদ কৰা গোলাম। তেখেতৰ পৰা আটাইতকৈ বেছি হাদীছ লৈছিল। • ইমাম ইবনে শ্বিহাব আয-যুহৰী (ৰহঃ) • ৰাবীয়া আৰ-ৰায় (ৰহঃ) • ইমাম জাফৰ আছ-ছাদিক (ৰহঃ)
কোৱা হয় তেখেতে প্ৰায় ৯০০ জনৰো অধিক উস্তাদৰ পৰা হাদীছ শিকিছিল।
৪. ছাত্ৰসকল:
তেখেতৰ ছাত্ৰ পৃথিৱী জোৰা আছিল। ডাঙৰ ছাত্ৰসকলৰ ভিতৰত:
• ইমাম মুহাম্মদ বিন ইদ্ৰিছ আশ-শ্বাফেয়ী (ৰহঃ) - শ্বাফেয়ী মাজহাবৰ ইমাম • আব্দুল্লাহ ইবনে ৱাহাব • আব্দুৰ ৰহমান বিন কাছিম • আব্বাছী খলিফা হাৰুন আৰ-ৰছিদ আৰু তেখেতৰ পুত্ৰ মামুন ৰছিদেও তেখেতৰ দৰছত বহিছিল।
৫. তেখেতৰ অমৰ গ্ৰন্থ - আল-মুৱাত্তা:
ইমাম মালিক (ৰহঃ)ৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ অৱদান হ’ল **কিতাব আল-মুৱাত্তা**। এইখন হাদীছ, ফিকাহ আৰু ফতোৱাৰ এখন বিখ্যাত কিতাপ। তেখেতে প্ৰায় ৪০ বছৰ ধৰি এই কিতাপখন লিখিছিল আৰু বাৰে বাৰে পৰ্যালোচনা কৰিছিল। ইয়াত প্ৰায় ১৫৯৪ টা হাদীছ, ছাহাবীৰ উক্তি আৰু তাবেয়ীনৰ উক্তি আছে। ইমাম বুখাৰী, ইমাম মুছলিমকে ধৰি সকলো মুহাদ্দিছে মুৱাত্তাক অতি উচ্চ মৰ্যাদা দিছে।
৬. মালিকী মাজহাব:
তেখেতে নিজৰ ফিকাহৰ বাবে এটা মাজহাব প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে, যিটো মালিকী মাজহাব বুলি জনাজাত। এই মাজহাবৰ ভিত্তি হ’ল:
১. কোৰআন
২. সুন্নাহ (হাদীছ)
৩. মদীনাবাসীৰ আমল (আমালে আহলে মদীনা)
৪. ছাহাবাৰ ইজমা
৫. কিয়াছ
আজি উত্তৰ আফ্ৰিকা - মৰক্কো, আলজেৰিয়া, টিউনিছিয়া, লিবিয়া, ডুবাই আদি দেশত এই মাজহাবৰ অনুসাৰী বেছি।
৭. তেখেতৰ গুণাৱলী আৰু তাকৱা:
তেখেত অত্যন্ত পৰহেজগাৰ আৰু সুন্নতৰ পাবন্দ আছিল। হাদীছ বৰ্ণনা কৰাৰ আগত তেখেত গোছল কৰি, নতুন কাপোৰ পিন্ধি, আতৰ লগাই অতি আদবৰ লগত হাদীছৰ দৰছ দিছিল। নজনা কথাত তেখেতে কেতিয়াও ফতোৱা দিয়া নাছিল। তেখেতে কৈছিল - "লা আদ্ৰী (মই নাজানো) বুলি কোৱাটো ইলিমৰ অৰ্ধেক।"
৮. তেখেতৰ ওপৰত অত্যাচাৰ:
আব্বাছী খলিফা মানছুৰৰ সময়ত, জোৰ কৰি লোৱা তালাক শুদ্ধ নহয় বুলি ফতোৱা দিয়াৰ বাবে মদীনাৰ গভৰ্ণৰ জাফৰ বিন ছুলাইমানে তেখেতক বেত্ৰাঘাত কৰিছিল, আনকি হাতৰ জোৰা খুলি দিছিল। কিন্তু তেখেত সত্যৰ পৰা পিছলাই অহা নাছিল।
৯. ইন্তেকাল:
ইমাম মালিক (ৰহঃ) প্ৰায় ৮৬ বছৰ জীয়াই থাকি ১৭৯ হিজৰী, ৭৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দত মদীনা মুনাৱৱাৰাত ইন্তেকাল কৰে। তেখেতক জান্নাতুল বাকীত দাফন কৰা হয়। তেখেতৰ জানাজাত হাজাৰ হাজাৰ মানুহৰ সমাগম হৈছিল।
আল্লাহ তাআলাই ইমাম মালিক (ৰহঃ)ৰ দৰজা বুলন্দ কৰক আৰু তেখেতৰ ইলিমৰ পৰা আমাক উপকৃত হোৱাৰ তৌফিক দান কৰক। আমিন।
বি:দ্ৰ: পোষ্টটো সকলোকে শ্বেয়াৰ কৰিবলৈ বিনম্ৰভাবে অনুৰোধ জনালোঁ, কোনেও কপি নকৰিব|
ইতি
মুফতী শ্বামছুদ্দিন আহমেদ কাছিমী|
হাউলী, বৰপেটা, অসম
📲 9864379542
date 14/09/2026 ইং
゚viralシ