25/09/2023
THEN KHATNA
Vanlalneiha Khiangte
ARKAIDEN ZAN { Time travel}
Kan khua hi, thingtlang pilril tak nimahse a hmunin a zir vang nge, mipui mi mîr nun a zangkhaia an harhvang riau mai.
Tin,chhungkaw hnih khat berh ve deuh tih loh chu buhzem kual deuh vek an ni.. Tlangvala chhiar kan ni ve tawh a, nula te kha kan lo ngaihtuah ve lo thei lo va, kan veng pa ho leh val senior ho sawi kai hát mai Rinpuii Rpi tiin kan sawi zawk ang. A ṭhian Tetei te hi sawi kai hat khawpa hmeltha an ni roh a.
Hnatlan ni khua a, yma no ngeia thingpui an rawn sem changa an ni pahnih in kawpin thingpui min han pe hi chu, suangtuahna nena chawhpawlh kual velin min melh no riau ten kan hre ve deuh reuh ṭhin. Nimahsela, khawpui nun tem ta ngai lo kan lo ni bawk a, mi hmelhriat awm pawhin an lang leh ngai tawh ṭhin lo va; phung, mual liam tur hmu ni awm takin kan thlirzui vung vung a, an liam felah ngai kan awh leh hram ṭhin..
Khai le, nilaini zan chu thla a eng ṭha bawk a, huaisenna zawng zawng sawngkhawmin Rpi te In-ah Zamtea chuan,"Ka han ṭum lut ve teh ang," ti a, ṭingṭanghrui kim lo nen chuan a chho ve chhet chhet a. Kar loah an In kawt zawn a thlen chuan, an ui pa 'Duma' an tih mai chuan, a lo bauh lauh lauh mai, tichuan Rpi nu chu rawn chhuak a hau chhunzawm nghalin Zamtea chu a hui lut ve nghal a.
He tia, Rinpuii te Ina an lut chiah, an khaw tlangval zirna avanga khawpui lama lo zuang lut tawh ṭhin, Zonuna ngei mai chuan, Mizo ṭawng leh Saptawng nen a lo ti ti vei luam luam mai.
,"E khai! keini ang chu, thu min zawt ve se la, ramvah loh leh thingzai putchhuah a ni leh tawrh dawn tiin kan chhang dawn si, ti ti pawh a inrual khai dawn lo hle mai" tiin Zamtea chuan a ngaihtuahna chu a lo kawm melh melh a.
Ni e, Rpi hian mi fing deuh leh thil hre zau deuh inleng dang a lo neih khan a huatthlalaawm duh khawp ṭhin reng a ni.
Bakah thu ngaihnawm tak tak leh thu bengvar thlak tak tak an han sawi a, inleng ṭhenkhat an lo hawi hu hu a, Zamtea lahin ram lam chanchin bak sawi tur a hre der si lo. Mahse, eng eng emaw chu Zamtea chuan a han sawi ve a, mahse a thu chu dar ben thek ri ang chauh a ni si, chutia nula in aṭanga a haw chu a nu bulah pawh a lung ni vak lo a ni mahna; a nu pawh chuan, " Mama, sa te hi han kap thei la chuan, kawng chu a kaw deuh ang maw le," a tih zawh rual chuan," Ka nu chutia i sawi takah chuan, kan ram lamah naktuk chu ka va vak chhuak nghal teh ang. Tun ṭum chu beisei ihan ti sang leh phawt mai ang aw," ti a, phun mawlh mawlh chung chuan a thosilen chu zar thla-in radio chu a han herh muri sung sung a.
He ta Radio a, a thu ngaihthlak chuan Zamtea beng chu a verh ta hle mai. Radio a thu puangtu Zamveli'n, "Hei hi pi p**e sulhnu a ni," tiin Lal Zachhuahthanga leh a pasalṭha Chalthanga chanchin a sawi chu, ngaihnawm ti takin a ngaithla a. Ral an beih dante leh an khua rawn run a nih dan te, chu khua-ah chuan mikhual danglam takin khawchhung a chhanhim dante leh pasaltha Chalthanga chanchin ropui takte chu, ngaihnawm a ti in a suangtuah zui nghal neuh neuh a... Mak tak mai hian lunglenna chuan Zamtea chu a rawn bawm ta chiai chiai mai.
Chutia Zamtea lunglenna rawn ṭawmpui niawm fahran hian, chhimbuk sialki pawh an kawmthlang aṭang hian a khat tawkin a rawn k*k leh dut dut zel a. Ni e, sawi fiah thiam rual loh leh sawi chhuah ngaihna pawh awmlo khawp hian lunglenna leh tla bal bik riaua inngaihna chuan Zamtea chu a rawn tuam ta chiai chiai a.
Zan tlai nem leh thla en zana hlim taka ukulele leh ṭingṭang tukchawp nena hla a sakpui ṭhin a ṭhianṭhate an awm tawh si lo. A nia sin he tlangval chhuak tir awr chhungrila lunglenna boruak inpha man chho zut maite chu tunge suangtuahpui thiam awm ang, chuvangin he suangtuahna khawvel khawharthlak hi tunge sawi fiah thiam ang le.
Ni e, tlangval zakzum leh ṭawng tam lem lo pawh chu a muhil ta siai siai a. A mumangah chuan hmun thengthaw nuam tak maiah lo awm veng vengin a piah lawk thingbuk phen aṭang chuan, " Tlangval i khua a har hle a ni maw? hei hi hrilh che ka duha, khua a lo var ang a Pu. Hnuna te leipuiah Savawm chet tlatna hnu hma hmuh a ni ang.
He savawm hi a fing em em a, mihring tan pawh a hlauhawm thei a ni. Nimahsela, Pu. Hnuna te lô piah lawk kawrte chhak a, changel hmunah khan a lo awm daih tawh anga, he Savawm hi in tihlum lo a nih chuan in leipuia thlai ilo vel suat mang tu a ni dawn a ni. Chuvangin che chhuak vat ang che; Tlangval, i hma-ah hian eng ang hmel puin nge ka rawn inlan dawn? a chhan chu ilo vei ruk em em, kha nula khan ṭangdang a belhsan ta si che a, chuvangin kha nu hmel ang khan ka rawn inlan thei a nia" a han ti thawp sat chu, a aw chu a va mawi eltiang kher em! mahse, Zamtea chuan, " A... Min hrethiam rih phawt teh nangni ho nena inremna siam hi thil hlauhawm tak a ni thei tlat," ti a, a ṭawng leh tur chu a harh ta hlawl mai..
Khawfing a la chat lova, ral khat hla tak aṭanga sihal thla ko u ri ruah ruah leh Chingpirinu hram ri chu a khat tawk hian a rawn ri leh dut dut zel a, Kar loah leilung a rawn lang ṭan ta; zing ni chhuak eng no nghelh chuan, Zamtea pindan hlam bial leka zau leh, âwngkar aṭang chuan Ni chhuak ṭan tir chuan a rawn chhun tlang set set a, burma thosi len chu tum tel nghal nawlhin khawnvartui ṭin leh tuikawhna nen tuikhur lam chu sawi nawn ngai lovin a pan ve nghal a.
He tia tuikhur a va thlen phei meuh chuan, zing tui chuh nula leh tlangvalte chu an lo ṭhahnem kher mai. Rpi pawh tui lo chawi ve in, biak tuma Zamtea kâ an ang chiah tihah Zonuna chuan, " Khawi keiman ka lo chawi ang che," ti a, an kal liam leh ta mai chu a thlir zui vang vang a..
"A.. kan khua hi tunhma kha chuan nula leh tlangval kan inbe bawrh bawrh ṭhin a ni ngai a, khawchhunga motor a rawn luh theih hnu aṭang hian a mihring chengte pawh hi kan danglam zo ta a nih hi maw! hetiang a nih chuan khawpui nun phei chu ka tem peih teuh lo mai," ti chung chuan tui chu a kawt haw nghal nal nal a.
Chutia nu ho zing buh deng zote pawh chuan arbawma arte leh archhiara arte chu chaw an pein an lo chuk tliar tliar a: tukthuan eikham a rawn nih chuan, Rpi nu chuan, " Nizan Pi Rovi fapa Zamtea an tia mi kha, khá a rawn leng lut ve hlawl mai a, a mak ang reng ka lo tia.
Zamtea khu mi tlawmngai tak ṭawngtam lem lo a nih bakah a nun khu a tlawm reuh emai. Ka'n ngaihtuah cheuh cheuh hian khu tlangval khu zawngin takna reng an tuallen tawh lohna leh dalna khawvelah hian fiah a dawl em em ang tih hi ka ring nghet bur mai. Chuvangin Rp Zamtea kher ka sawichhan lo che a, khutiang mipa ang khu neila chuan ka duh khawp mai" a han ti dek dek chu Rpi chu meng bial nghal pawpin, " Awi, ka nu i va han hrethiam lo ṭhin tak em, enteh hmangaihte nena bahra laih dun ai chuan hmangaih leh tho turte nena khuangchawi dun a thlanawm zawk daih" tiin thleng chu a sil ri nghal rawk rawk a.
Rpi nu bawk chuan, " Ngawiteh Mami kan pi leh p**e khan bahra laih fak mawi an tum lo va, hmangaihna ropuizia leh thiltihtheihzia sawi an tum zawk tih hi hre phawt teh.. Tunlai thangthar hi chu hmel induhna avang ringawtin nupui pasalah in in siam a, rosum hian a chhan leh tak tak ngai loh che u hi.
Hei hi hre reng rawh, sawi tawh ang khan kan pi leh p**e hian bahra laih an fakmawina a ni hauh lo a, hmangaih loh mi hausa leh neinung neih ai chuan mi chhe fa pawh ni se, kan hmangaih tak neih hi hlimna a ni tih min kawhhmuh an tumna thufing a ni zawk. Ni e, dinhmun hnuaihnung leh hmuhsitawm, dinhmun rapthlak leh anchhedawng, duhthlanna lungfima kan thlan ngai loh tur dinhmun chhe lutuk chu hmangaih te nena kan luah chuan nuam takah a chang thei tih hi kan pi leh p**e min zirtir an tum chu a ni. " a ti vei ve ta hluk a..
Nî a rawn tlangsang ṭana Zamtea chuan, " Hei ka nu vawiin chu hna dang em em a awm loh chuan ka va ram chhuak ve aniang chu ka lo tia, eng nge i ngaihdan" ti a, zawldawh takin a nu chu a han bia a. Pi Rovi chuan a fapa mal neih chhun inthlahrung lutuk leh amah a ngaihtuah lutuk chu, alung hial chhe lek lek zawk mai, " Mama thlamuang takin va ram chhuak tawh. Nimahsela huai awmna Puksen ngaw kha chu va dai thleng lo la" tiin a fapa chu a vai liam a.
Tichuan Zamtea pawh khua a chhuahsan dawn ruaiah Pu. Biaksiama'n a fanu a lo zilh ve bawrh bawrh a, " Kan veng tlangval tlawmngai leh mi fel tak tak, beidawnga i kir tir ṭhin laiin hnamdang ho vin rosum leh rangkachak ṭha mi hmachhuana lal ang maia an rawn thawh takah chuan i puar ta pup mai alawm. Hei hi hre reng ang che Hnam phatsan i ni tih hi hria ang che" ti a, a lo zilhna ṭawngkam chu Zamtea chuan dik a ti hle mai.
Ni e, hausakna hi rei lo te a tlabal thut thei a ni a, rilru nghehna erawh k*mkhaw daih a ni si. Tlangval piandik leh hmaitlang dik em em Zamtea pawh chuan ramngaw chhah lam a han fang ve ṭan a, ṭhal khaw lum tlansanin ngaw hmun dai nuam takah chuan zo thlifim a han dawng veng veng a, kar loah Pu. Hnuna lô pawh a zu pàwh thleng thla ta. Pu. Hnuna te thlam chu chuangkaiin namthlakah chuan Pu. Hnuna chu a lo ṭhu ngawi leh vung vung a. Nia Pu. Hnuna hi khawchhung lut ngai meuh lo, In leh lô ti a, han sawi tur pawh nei lo ram lama tap deuh tawp chi a nih avang hian mi tam tak chuan chian lohna a nei emaw an ti hial reng a ni.
Chutia Pu Hnuna thlâm a thlen fel hnu chuan, " Kha Pu Hnun i lo ṭha maw? hei tun tum chu helam pang hi kan rawn dai lut ve teh ang kan ti deuh a, kha i lung lam lam te pawh a va leng awm ve" ti a, Zamtea biakna pawh chu ngaihtuah loh hmel tak hian an piah ngawdurpui chu a thlir vung vung a. Mahse Pu. Hnuna chu a rawn ṭawngchhuak ve ta hlawl mai, " Tlangval hma lam hun hi i la thlir thiam ve ang. I tawng ve a nih chuan i hrethiam mai ang ti te chauh chuan a rawn ṭawngchhuak a. Zamtea pawh mak tak a meng phawk hru-in, " Pu. Hnuna hian chian lohna chu a lo nei tak tak a ni maw," tiin chhak lam changel hmunah chhohsan zai a rel ta zawk a.
Chutia rei tawk fang a kal hnu chuan, a chhak lawk lungpui bulah a hahchawl det a. Thawk han la deuh k**k k**kin an tho chhuak leh tur chiah chu, thlifim rawn thaw heuh heuh kara nui ri ar ar chu a hre ta tlat mai. Chu veleh laiphir chu a kau nghal rapa, " Zamte thawm kha dim thiam la, chuti lo zawng Savawm huaisar tak lakah hian i chan a chhe hlauh a nge. Zan lamah, tawnmang ramah kan inkawm leh dawn nia" tiin a rehzui nghal hmak bawk si. Zamtea chuan, " Ngatinge maw ni heng lai ramah angah te, ngampa taka an la tlat vel ni, an ni nena inremna siam hi thil hlauhawm tak a ni an ti si. Chuti a nih chuan hnar zel phawt ila, min umzui rei lo tawp ang" ti a, thawm dim tak chung chuan a hawina lam apiangah a silai kua chu a hawi tir ve nghal zel a, pen sawm pawh a pen hman lovang tihah chuan, Savawm lian ṭha zet mai chuan thingkung a lo ham rang nuai ahan hmut thut chuan Zamtea chu, han nui deuh salhin Savawm zakdawhah tak a han kap ri pawp mai zàwng, a lum thla ta buan buan mai.
Kap fuh ain ti bawk aniang hmanhmawh takin Savawm hnu chu chhui nghal thla nghalin an thlang luite kawrah chuan a lo thal huang a. Chutia a ṭul ang ang a buaipui hnu chuan khaw lamah luh sanin thim hnuah In a thleng a.
Thil thlen dan zawng zawng a nu a hrilh hnu chuan an ṭhenawm tlangval panga vel chuan Savawm sa la tur chuan an chhuak ve leh ta. Zamtea nu chuan, " Mama lo hnai lawk teh, hei kan khuaah hian thilmak tak mai kan tawnga a bikin keini nufa hi mi mak tih kan kai zual bik hle a ni ," A han ti chuan Zamtea'n, " A.. Ka nu eng thilmak chu nge thleng a" ti a, inthlak sawk sawkin " Mama inbual zo phawt la, chaw i ei pahin ka hrilh dawn che nia" A tih zawh hnu chuan Pi. Rovi chuan Zamtea chaw eitur te siamin kar loah Zamtea pawh a rawn inbual zo ve thuai a, " Ka nu eng thilmak nge kan khua chuan kan tawn" a rawn ti takah chuan," Mama vawiin ram chhuak tura i kal hnu khan i pa Thianga te leipuiah ruhro an chhar ṭeuh a, chumai a ni lo pi p**e ro leh hriam chi hrang hrang pawh an chhar chhuak hnem hle mai.
Hemi avang hian mithiam te pawh khawpui lam aṭangin an rawn kal dawn a, thilmak tak mai pakhat chu i pa Thianga te leipui let liama ruhro an laihchhuah pakhat leh chu, mak tak maiin a k*tah saranga tuam thil eng emaw a lo keng ṭha a, chu thil an han en chuan kan pahniha thlalak a lo ni reng a sin.
Hemi avang hian mi mak tih pawh kan hlawh phah hle mai" ti a, mak tih hmel tak chuan a fapa Zamtea chu a en vang vang ringawt a. Zamtea pawn, " Ka nu a va mak ngai ve, chutiang thil te engtin nge a nih theih ka va awih chiah lo em" a han tih chuan, " Ti rawh Vcp te Inah han chho ila, thu chiang zawk a hriat mai ang" tiin Zamtea te nufa chu Vcp te Inah chuan an kal chho ta a.
Vcp Mapuia chuan, " E Khai Pi Rovi te nufa ni reng chuan lokal ru hei vawiin kan thil tawn teh hrep avang hian kan la ri nuai nuai mai zawng a nih hi" a rawn ti chu, Pi. Rovi pawh chuan hrethiam takin, " A dik alawm, hei Mama ram chhuak rawn haw kha thil engkim ka lo hrilh hre ve e ka lo tia kan rawn kal ṭha leh a nih hi, Mama zuk en ta che khu eng mah la khawih danglam a la ni lo a nia. Sawlai a sir bera ruhro an dah saw va eng chiang la, eng mah la khawih danglam loh a nih saw," a tih zawh rual chuan Zamtea chuan ruhro chu chiang takin a han en a," Ka nu he thlalak hi kan ta ngei chu a ni e, he thlalak hi engtia hetia awm thei nge niang. Ka nu kan album kha ka zuk en leh anga thlalak kimlo a awm nge awm lo kan zuk fiah tehreng ang" tiin a chhuak nghal vut a. Rei pawh a rial lo ang tihah Zamtea chu Vcp te Inah rawn thaw lut nghal hlawp hlawpin, " Ka nu kan Album a thlalak chu a kim lo ngei e" A tih tak hnu phei chuan Vcp In a awm ho chu an thum hak a.
A mah bawk chuan, " Eng pawh chu nise he thlalak hi a neitu k*tah ka pu awm phawt sela ṭha kan va ti em" tiin Vcp Mapuia lam chu a hawi a. Vcp Mapuia pawh chuan, " Ni e, la rawh u. Mahse khawpui lam aṭanga mithiam rawn kal turte hi karleh maiah an rawn thleng dawn a, chuvangin khua hi chhuahsan lo ula, in chhuahsan a nih chuan tualthattuah puh in ni palh hlauh a nge." a tih zawh hnu chuan Zamtea te nufa chu an inzui haw ve leh ta a.
A tuk khua a lo var chuan, hmanlai pi p**e ro haichhuah chuan khua a luah hneh hle mai, chu ai maha mi te thinlunga zawhna riak reng awmta chu Zamtea te nufa thlalak ruhro zinga lo awm ve nawlh khan ti ti a ti tam hle mai. Zamte chuan, '' Ka nu in leh lo ṭha tak chu nei ni ila, hetiang em em hi chuan mî sawisep kan kâi lovang maw le.. Hetiang chuan engtin nge khawlai pawh kan len ngam tawh ang," ti a, an kun deuh lap takah chuan a nu pi Rovi chuan, " Mama in leh lo ṭha neih hi eng teh ual a ni hleinem. Hei hi hre reng rawh, In hi nalh tak leh zahawm taka sak ni ṭhin mah se, chenna nuam erawh hmangaihnaa din a ni si. Kan nufa hian kan hlim em em a, thil ṭha lo pawh kan ti a ni lova, ngawi ta che thudik leh saihlum a nget ngai lo an tih ang khan thudik chu a tirah lang chhuak nghal lo mah se, a tawpah a dingchang tho tho ṭhin a nia, lungngai reng reng suh ang che. " tiin pi Rovi chuan a thiam ang tawkin Zamtea chu a hnem ve bawrh bawrh a..
Zamte pawn chu thu a ngaihthlak zawh hnu chuan, rawn thaw deuh huaiin, " A dik alawm ka nu, mahse hring kan channa khawvel hi nuamin han hlimawm ve viau ṭhin mah se, ngaihtuah chian chuan rethei tan ṭahna hausa tan hlimna a ni si a.. " a rawn ti sap mai. " Mama a dik khawp mai mahse rethei tâka kan awm hi lawm zawk ang che. I nun i hloh lo a nih chuan he retheihna hian hring nun awmzia a hriat fiah tir ang che a, mi hausa fa ten nun awmzia an hriat fiah theih loh chu he retheihna hian a hrilh fiahsak dawn che a ni. Retheihna hi hlawhtlinna kawngkapui a ni tih hre reng la, mi tam tak chu nawmsak duh vangin khawvel hausakna an thlahlel a, hausak tumin an thawkrim a, hausakna hian lungngaihna nge hlimna a thlen tam zawk ang tih pawh ngaihtuah lovin an tlan dul dul a, en teh Mama mi hausa In chhungah hlei hlei hian mittui a far hnem an tih thawm te hi ka lo hre ve tawh a sin. Mahse mihring hi chuan hausak kan chak vek lawi si..
He thil hi hre reng ang che, siamtu hian chhan nei lovin engmah a siam lova nang pawh he leilunga chanvo nei tura duanchhuah i ni a. Nimahsela i hun hi a la rawn inher ve rih lo mai zawk a ni. Mahse Siamtu hian aṭul a tih hunah chuan khawtlang leh Kohhhran hian nangmah mamawh hun a la nei dawn a, chu chu siamtu hun ruat a ni tih vawng reng la theihnghilh ngai suh ang che. " tiin Pi rovi chuan a fapa Zamtea chu a hrilh malh malh a. Zamtea chu rawn ṭawngchhuak ve lehin," Ka nu a dik hle mai. Ka vei ve em em pakhat chu, khawtlang leh kohhrana inhmang taima em em inchhungkhura nu leh pa tirh kal theih loh, Kohhran huang chhunga taima em em inchhungkhura taima leh si lo, Kohhran ruai ṭheh ni a, a tui lo lo ei theia tlawmngai em em mahse mahni inchhungkhura a tui tui duh leh si, hnatlan dawna tho hma em em, chhungkaw thilah erawh tho hma leh duh miah si lo, Ka nu heng ho vang hian alawm kohhran leh khawtlang a ṭhan theih miah loh" tiin Zamtea chu a ma mize mil lo deuh chuan a nu bulah chuan a vui ve bal bal a.
Nithum a liam leh a, Zamtea chuan, " Ka nu hma lam hun hriat loh, hun lo la kal turah eng nge lo thleng dawn a, eng nge kan tawn dawn pawh hriat loh vanga rilru hahna awm lek lovin, khawnge zan nga vel riakin ka va ram chhuak teh ang" tiin Leikaikapui zau tha derh dawrhah chuan vaihlo chu a rawn pho chhuak nghal a.. Pi. Rovi pawh chuan, " Ni e, Mama itan chuan khawchhung hi a nuam dawn lo tih ka hria e. Mahse thu min rawn zawh fiah hma ngeia i rawn haw leh hman chu angai dawn a ni tih kha hre reng ang che aw," dam dap hian a han ti a. Zamte pawh lo bu deuh nghatin iptepuiah chuan sihdet leh nawhalh bawmhnih nen silai mu thahnem tawk tak leh buhfai chu akchhuakin a kal ta nal nal a. Rei tawk fang a kal hnu chuan Mau tlang a thlenga Mau tlang atangin a kal leh vang vang a, thim dawn rûai-ah mi leipui hmunah lutin chulai thlamah chuan riah mai ṭha a tih avangin chulai thlam awmna lampang chu a pan ding nghal a..
Chutia zanriah ei a rel fel hnu meuh chuan Chhawrthlapui pawn a tih tur rawn ti vein a rawn eng vei pup mai, Zamtea chuan chunglam thla eng bial pup mai a han hmu chu, hmana a ṭhiante nena nula fel tak Lianpuii an rim laia tapchhak zawla an inchhaih nui rawih rawih lai te leh thla eng lawma vengtin deuh thaw fanga an zai rat rat lai ṭhinte chu ngaihtuah chhuakin a lung a leng hle a, Mahse tunah chuan an khuaah motor lo lut ve thei tawh bawk nen, changkanna chuan mizo ze nunmawi leh nun nuam tak te kha a rawn paih thla tial tial a, sum ngainatna a rawn lian deuh deuh a, mi rethei tan thil tih a rawn harsa tulh tulh a ni tih a hriat chhuah phei chuan a lungchhe lutuk chu a thaw leh halh halh zel a.
Ni e, hausakna leh rosum chu mihringin chhuang l*l suh se, hriselna chu lei theih a ni si lo. Sakruang mawina a la chuai vek dawn e, engkim hian tawp hun an nei veka chulna hripui a tleh bang ngai lovang. Chutia Zamtea a inngaihtuah lungrun lai chuan van atangin thil eng tak hi a rawn thlawk thla vang vang a, an piah ngawchhah ṭha ve tak hmuna thil eng tak mai tla a va hmuh chuan, Zamtea chu a tho hluai a, lam hla tak a ni tih a hriat avangin tukṭhuan eikhamah chian zawk turin a mu hma ta zawk a...
Hun a kal zel a, zingkhua a lo var, zing ni chhuak eng mawi tak chuan dai lo tla ri fep fep te chu a rawn chhun tle siar siar a, chulai hmuna sava chi hrang hrang lo hram ri tliar tliar ri chuan Zamtea muhil pawh rawn ti harhin pawn chhuah a rual nghal a, chu zing ni chhuak ṭan tir engmawi tak kara chhum leivak paw ruih mai a han hmuh te chuan, siamtu ropuizia hmu-in a nun a ti hlim veng veng mai.
Ni e, Zamtea hian he khawvela mihring siamchawp hmuhnawm tinreng leh ropui lutuk tak mai an ngir khup tawh lai hian ama lunglenna ril ber kai tho leh ṭhintu chu engdang ni lovin tuman an la khawih danglam loh khawvel bawk hi a ni leh ṭhin. Kham chhawrdawh, rualrem lo fahran mai te, tuma la thlawhpawh loh ramngaw p*k em em mai te, lui tui luang kawi ngiai ngiai te hi chhungrila lunglenna kai harh thei ber a ni ti a, a ṭhiante bula a lo sawichhuah ve thinte chu amah tak pawh hian dik a ti thar leh hle mai. Nia tlang mawi tak tak kara pangpar mawi tak tak leh thingkung hringdup mai te hi hmuh an nuam a, anni aia hmuhnawm zawk mihring hian an la siam chhuak ngai lo a ni e.
Tichuan Zamtea chu tukṭhuan a eikham hnu chuan a piah ngawdurpui lam pan chuan a inhawl chhuak ve ta chhat chhat a, hetia a kal lai hian an khua a mizo tlawmngaihna bo zo ta te leh mi rethei tan thil tih a harsa tial tial a ni tih a hriat phei chuan harsa ve tak tak an kat nuk bawk si. "Rethei leh baihvai reng renga dam chhung hun hmang a, mangang leh lungngai reng renga ni vui liam thinte tan chuan he lei hi hmun anchhedawng a ni a, hring nun hi thil huatthlala mai a ni" ti a, beidawnna ṭawngkam lo chhuak pawh hi an demawm ngawt bik lo ve" a ti rilru a..
Tichuan chawhnu lamah ngawchhung chu a han dai lut a, van lam aṭanga thil lo tlakna lai vel chu rin thuin a chhak lam phulraw hmun vel chu a han dai kual vel chhin a, mahse eng mah chutiang thil hnu hma a hmuh tak si loah chuan a piah mual let liamah phei lehin a han zawng kual leh ta chiam a. Mahse eng mah hnu hma a hmuh tak si lo ah chuan haw leh mai chu a tum rilru ta.
Mahse a thlang lawkah chuan thawmri a hre ta tlat mai, sa a nih takah tiin a silai chu a han lekkawh nghal vat a, fimkhur tak leh thimdim takin thlanglam kawihrui inzar pharh thla duai awmna lam chu pan nghalin, chulai hmun a thleng chu sa hnu hma eng mah a lo awm aw zawng lo mai. Mahse a piah lawka lei lo phut dup leh lo pawng thur a hmuh chuan rang takin phei a rual nghal a. Chuta a thil hmuh chu k*t tum tiah vel bâwm tle deuh mai hi a ni roh a, Zamtea chuan, " E khai, nizana van atanga rawn tla kha aniang maw? chutiang chu lo ni ta se, thil hlu tak a ni ngei anga hausakpui thamna thil a nih phei chuan thil ṭha tak a nih dawn hi," tiin Leipui lam chu a pan leh nghal a. Hetia riahbuk a sualna hmun a thlen hnu hian a thim ṭha hle tawh a, zanriah a eikham meuh chuan lei hrik hram ri pawh a rawn ri leh chiah chiah tawh a. Tichuan thlam namthlaka a han ṭhu thlandai, thla a eng tha bawk nen, " A ṭha partin kha bawihte i tan ka hlan" tih hla chu a sa ta rat rat a, " E khai zanin chu Arkaiden zan a ni maw? ngawiteh thla bula arsi pakhat khi a va eng bik ve maw le" a tih lai chuan a bawmte chhar chu a khawih niap niap a, mak tak mai hian a lai chu a han hmet palh zoh a, bawmte chu a ri kiau ta veng veng mai, chuveleh Zamtea mak ti lutuk meng phawk nghal hru-in bawmte chu a bulah chuan a dah nghal a, mak tak mai hian ri danglam tak maiin a rawn ri leh ta ret ret zel si, chutah zet chuan Zamtea mut chu a chhuak ta em em mai a.
Chutia mit a chhing ṭep tihah bawmte aṭang chuan thil eng tak mai hi a rawn inkap chhuak ta. Mahse a mut a chhuah tawh em avangin a chhing ta sek a, a muhil ta.. A han mèn leh chuan a hmâ lawkah In a lo pé ut mai. Za nu fa khua zet niin mualṭha lai takah chuan, Lal in a awm a, abul láwkah zawlbuk tlangval ho riahna a awm bawk. Zîng tak a ni a, khawimuin dithli far fem rawn zul zut zutin a rawn thlawk ri vu vu a. Tichuan, chu zing ni chhuak sârah chuan a han hawi vel a, tlangsamte chuan an vanglai hun chenin an par mawi tak te chuan tlang tin a lo tuam vul chuk mai. Ahan ngaihtuah leta a muhil niin a hre si lo. Chuve leh a awmna hmun chu a han enkual a, tlangsang ve takah hian a lo awm reng chu niin.
Khua chu a han chuan leh a, mihring thuam inbel dan chu hmanlai a ti em em a. Chutia angaihna hre lo taka a awm lai chuan, " E khai tlangval kan hotunu sawi ang ngeiin ilo lang ta maw? tuna i hun tawn mek hi i hrethiam lo mai thei a, hun kal tawhah i rawn let leh a nih hi. Mualkawi khua khu i k*tah a awm tih hre reng la, Dai bula hmeithai Runi te Inah khuan i zu thleng dawn nia. I inchei dan aṭang ringawt pawh hian mi mak tih i hlawh dawn a, mahse an Lalpa Zachhuahthanga khu chuan engkim i sawi hi a awih vek dawn a ni. " tiin chu tleirawl chuan a nuih ver ver a. Zamtea chuan, " Tunge i nih a?min va hrechiang si em" a han tih chuan, " Zamte ka hre chiang lutuk bik hleinem che, hun lo kal tur atangin Pasaltha hleitling tak a rawn kal dawn tih ka hriat khan ka lo nghakhlel tawh khawp a sin. He hun i rawn zuan luh hma hian in hun k*m i sawi thei em? ti a nuih deuh salhin Zamtea chu a han din hnaih a, " A... k*m 1997 k*m kan hmang mek a, tuna ka awmna k*m hi eng k*m nge" tiin a zawt let ve leh nghal a, Lasi tleirawl mit meng mawi em em chuan, " Zamte tun k*m hi k*m 1821 a ni e" a han ti ta mai chu Zamtea chu a meng phawk nasa ta kher mai. Lasi tleirawl bawk chuan, " Zamte mak ti suh. Hei hi Mualkawi khaw chanchin hriatzui a nih zel theihna chhan tur a ni. Aw le, Khuaah khuan zu kal la hmeithai Runi te Inah zu kal phawt teh" tiin Lasi tleirawl chu a tham ral ta riai riai a...
Dawithiamaarpa leh tukhumvilik rualte veha mipa naupangho sairawkherh kenga phur taka inzui diah diah chu a han hmu leh thei a, khawchhungah naupang inkhualtelem awm neuh neuh leh, ṭhenkhat sephung laia lei chek tárh tárh lai te, ṭhenkhat sephung lo insiktirte a han hmuh phei chuan a naupanlaite a hre chhuak a, alung ati leng ta em em a; chutia naupang lian tawh deuh hlekin bûk an sa lai te chu en rengin an ri ang chel chul a. Tichuan Zamtea chu dai lama hmeithai in chu a pan ding nghala kar lo-ah hmeithai pakhat vawkchaw chhum a hmuh chuan, " Ka pi mikhual i thleng thei ang em," ti a, ṭawngri awmna lam a hriat chuan, a rawn hawi chhuak nghala Pi. Runi chuan a inchei dan leh a sam awm dan velah a mak ti lutuk leh hlauthawng lutuk chu au chhuah a han tum nghal ráwk a.
Mahse rang takin Zamtea chuan, " Ka pi ti na tur che a lokal ka ni lo e, khawngaihin mi lo ngaithla phawt teh khai, i In a thlen i rem ti lo a nih pawn ka dem reng reng lo che, mahse hei erawh min ngaihthlaksak ve la," tiin a hun tawn dan zawng zawng te chu, a han kamthawt ve nghal zung zung a. Pi.Runi chu a ngawi vang vang a, thawk la deuh hakin, " Vala i mizo tawng hman dan te chu, duhlian tawng leh pawi tawng inpawlh nuk te a, kan hriat chu le. Keichuan i thusawi zawng zawng kha awih vek turin engtin chuan nge ka rin theih ang che tih hi ka ngaihtuah mek a ni. A rengah thlenna tur i baihvai a niha keia In i rawn pan ve ṭang ṭang te a nih chuan engtin nge ka hnar phal ngawt ang che, hawh teh lo lut phawt la, kan lal te pawh, ka han hmuhpui dawn che nia" tiin an inzui lut ta a.
Pi. Runi bawk chuan mei han lak kai mai a han tum chu, meiling reng alo awm tawh lo, "Khawnge ka pi lo tawlhkiang teh khai, keiman kan chhem nung ang e" tiin Zamtea chuan a nawalh bawm chu hawngin ahan nawt alh mai te chuan, Pi. Runi mak tih a hlawh ta tawlh tawlh mai, " Vala kha i lungtalh chu a va dangdai ve maw le, khawi lam atanga i neih nge ni reng reng" a rawn tih chuan, " Zamtea'n ," Ka pi hun kal tawha mi ka ni ka tih kha, min ring ngam ngang lo a ni maw?. Hei en ta che" tiin a sihdet ken te chu a han hmet eng a, Pi. Runi mak ti lutuk chu a meng phar ta awn awn mai. " Vala hun lo awm tura aṭanga lokal i nih chuan hengte hi engtin nge an siam chhuah" tiin a dil chhut ṭan ta hle mai.
Mahse Zamte chuan a hriatthiam theih dan tur ber chuan a hrilhfiah ta zung zunga kar lo-ah chaw chhunfak hun vela an pum ruak an hnawhkhah hnu chuan, Pi Runi bawk chuan, " Vala, ka rin ang ngeiin Pasalṭha Hrangaia ho te an rawn che leh aniang naupang ho pawh Lal mualah an tlanchhho leh sap sap tawh Pasalṭha Hrangaia khi zawng a huhang te khi a na em mai a, kan khua-ah hian amah han tudawl thei awm hi an awm meuh lo. " a rawn tih chuan, " Ka pi Pasaltha Hrangaia chu eng ang mi nge he khaw mi leh sa a nih si loh chuan helai leilung hi engvangin nge a rawn rah fo nachhan" ti a, dil chhut takin Zamtea chuan Pi. Runi chu a va ṭhut hnaih a.
" A.... Kan Lal fanu Darropuii khi nupuiah an rawn dil ṭhin a, kan upa te leh Lal nupate lahin mawi taka an lo hnar hnu pawn, hneh chhuh an tum deuh ta tlat mai hemi avang hian buaina hi a chhuah ka lo ring reng bawk a ni.." a tih lai chuan, Naupang pakhat hi Pi Runi te In-ah chuan a rawn tlan lut a, a kâ a ang tur chiah Tlangval pianṭha thelh thawlh leh zaidam hmel em em a han hmuh leh a inchei dan mak ti lutuk chu, phawk hru hian a en ta vung vung a.
Pi. Runi chuan lo hrethiam nghal vatin, " Taite ka hrilhfiah vek ang che, ka bula mi hi hlau reng reng suh misual a ni lo, eng thu pai pawn chuan nge i rawn luh reng reng, " a han ti a. Chu naupang chuan, " A pi Run A pu Liana khan, " Hei buaina nasa zawk a thleng tlat thei, chuvangin k*m upa lam leh naupang ho kha chu, lo biru turin thlanglamah khuan a ti che u" ti a, a tawngkhur dar dar takah chuan, " A tu chu nge naupang lehzel ral muang lo lutuka siamtu chu, khawnge min han hruai teh u, chupa chu ka han hmu ve hrim hrim ang e" tiin Zamtea chuan a hriam a han phawrh zet chu Naupang chuan, " E he... a pu i hriam chu a thir a va ṭhat hmel tehreng em," a tih laiin Pi. Runi chu rawn ṭawngchhuak nghalin, " Vala i nunna hi a hlu a nia, Hrangaia hma-ah hian Pasalṭha Chalkunga chiah hi a ding ngama mahse kan pasalṭha Chalkunga lah hmundangah a lo zin bo rih bawk nen, kan thli dawn a fuhloh hunlai tak a ni. Nang zawng he thilah hian inrawlh lo hram mai teh" a ti a. Zamtea ngaihdan nilo chu, " Ka pi engmah thil pawi a thleng lovang a lo thlen tak leh, inkhaw tan ka bei anga chakna ka lo chan loh tak leh, a tam zawk thisen a luan ai chuan a ṭha zawkin ka hria, tirawh Vala min han hruai ta che," a tih zawh hnu chuan chuan, Zamtea chu a hruai chho ta a...
