11/04/2026
🥝न्यूझीलंडचे वैज्ञानिक भारतात #किवी फळाची लागवड वाढवणार आहेत.
न्यूझीलंडच्या Bioeconomy Science Institute मधील Maiangi Taiao विभाग भारतातील किवीफ्रूट उत्पादनासाठी तयार करण्यात आलेल्या Kiwifruit Action Plan (KAP) या पाच वर्षांच्या प्रकल्पाला वैज्ञानिक व तांत्रिक सहाय्य देणार आहे. या प्रकल्पाचा उद्देश भारतीय परिस्थितीनुसार शाश्वत किवीफ्रूट उत्पादन, गुणवत्ता आणि पुरवठा साखळी विकसित करणे हा आहे. त्याचवेळी, New Zealand-India Free Trade Agreement मुळे न्यूझीलंडमध्ये उत्पादित किवीफ्रूटला भारतीय बाजारपेठेत प्रवेश मिळेल आणि ग्राहक मागणी वाढेल.
Bioeconomy Science Institute चे वैज्ञानिक भारतातील केंद्र आणि राज्य स्तरावरील बागायती विभागातील अधिकाऱ्यांसोबत काम करून Centres of Excellence (COEs) आणि महत्त्वाच्या उत्पादन क्षेत्रांमध्ये मॉडेल बागा (Model Orchards) विकसित करतील. या COEs मध्ये उत्कृष्ट उत्पादन पद्धती आणि काढणीनंतरच्या व्यवस्थापन प्रणालींचे प्रात्यक्षिक दाखवले जाईल तसेच शेतकरी आणि पुरवठा साखळीतील घटकांना प्रशिक्षण दिले जाईल. यामध्ये भारतीय शेतकऱ्यांसाठी न्यूझीलंडमध्ये तांत्रिक भेटींचाही समावेश असेल, ज्यामुळे त्यांना प्रगत प्रणाली आणि प्रक्रिया समजून घेता येतील.
प्रकल्पाच्या प्रमुख Dr Steph Montgomery यांच्या मते, “किवीफ्रूट हा अनेक राज्य सरकारांनी प्राधान्य पिक म्हणून ओळखला आहे आणि बाजारातील मागणीमुळे त्यात वाढीची मोठी संधी आहे. भारतीय बागायतींमध्ये उत्पादन आणि पुरवठा साखळी सुधारण्याची मोठी क्षमता आहे, ज्यामुळे उत्पादन आणि गुणवत्ता वाढेल आणि अधिक फळे बाजारात पोहोचतील.” त्यांनी पुढे सांगितले की, “न्यूझीलंड हा किवीफ्रूट उत्पादनात जगातील अग्रणी देश आहे. भारत आणि न्यूझीलंडमधील उत्पादन हंगाम वेगळे (counter-seasonal) असल्यामुळे दोन्ही देशांमध्ये सहकार्याची मोठी संधी आहे.”
ते पुढे म्हणाले की, “आम्ही आधीच शेतकरी आणि भारतीय अधिकाऱ्यांशी भेट घेतली असून, त्यांचा उत्साह आणि शिकण्याची इच्छा स्पष्ट दिसते. आम्ही या शेतकऱ्यांसोबत काम करून त्यांच्या उपजीविकेत सुधारणा घडवण्यास उत्सुक आहोत, तसेच न्यूझीलंडच्या आंतरराष्ट्रीय उद्दिष्टांना पाठिंबा देणार आहोत.”
Kiwifruit Action Plan हा प्रकल्प Bioeconomy Science Institute च्या आंतरराष्ट्रीय विकास टीमद्वारे तसेच Ministry of Agriculture and Farmers Welfare आणि संबंधित राज्य सरकारांच्या सहकार्याने राबवला जाईल. हा प्रकल्प Christopher Luxon यांच्या मार्च 2025 मधील भारत दौऱ्यात झालेल्या Horticulture Memorandum of Cooperation चा एक महत्त्वाचा भाग आहे.
Bioeconomy Science Institute चे CEO Mark Piper यांनी सांगितले की, “आमची टीम Zespri, न्यूझीलंडचे Ministry for Primary Industries आणि Ministry of Foreign Affairs and Trade तसेच भारत सरकारसोबत अनेक वर्षांपासून या प्रकल्पावर काम करत आहे, ज्यामुळे न्यूझीलंडच्या किवीफ्रूटसाठी बाजारपेठेतील प्रवेश सुधारेल.”
ते पुढे म्हणाले की, “भारतासारख्या देशांमध्ये काम करताना आमचे वैज्ञानिक लघु शेतकऱ्यांच्या उपजीविकेत सुधारणा करण्यास मदत करतात आणि विविध हवामान व परिस्थितींमध्ये काम करण्याचा अनुभव घेतात. त्यामुळे हवामान बदलाशी संबंधित ज्ञान वाढते, जे न्यूझीलंडसाठीही उपयुक्त ठरू शकते.” ते म्हणाले, “या प्रस्तावामुळे Zespri ला भारतात निर्यात वाढवण्याची संधी मिळेल आणि भारतीय बाजारपेठ विकसित होईल. त्याचवेळी भारतीय शेतकऱ्यांना किवीफ्रूट उत्पादनाचे मूल्य आणि मागणी वाढवण्याचा फायदा होईल.”
2023-24 मध्ये भारताने सुमारे 5,390 हेक्टर क्षेत्रातून 18,280 टन किवीफ्रूट उत्पादन केले. योग्य रोपवाटिका व्यवस्थापन, बाग व्यवस्थापन आणि काढणीनंतरच्या प्रक्रियांचा अवलंब केल्यास भारतातील किवीफ्रूट उत्पादन 10 पट वाढण्याची क्षमता आहे.
Source - www.bioeconomyscience.co.nz
