Coronavirus Outbreak-هۆشیاری تەندروستی دەربارەی ڤایرۆسی كۆرۆنا

03/07/2020

پەتای ڤایرۆسی و بەرگری جەستە

لەگەڵ بڵاو بوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا لە سەرانسەری جیھان ، مەوزوعی بەرگری جەستەی مرۆڤ و ئەو ھۆکارانەی ئەبنە ھۆی بەرزبوونەوەی بەرگری جەستە بوو بە باس و خواسی ھەموو لایەک.

وە ھاونیشتمانیان لەم کاتەیا زیاتر گرنگی بە پاراستن و بەھێزکردنی بەرگری لەشیان ئەدەن.

ھەر بۆیە بە باشمان زانی یەکێک لەو بەرھەمانەتان پێ ئاشنا بکەین کە بەرگری جەستە بەھێز ئەکا و چەندین سوودی تری ھەیە بۆ پەتای وەرزی و لە نێوانشیاندا "پەتای ڤایرۆسی کۆرۆنا"

ئەویش شرووبی "UNCADEP”ە

ئەم بەرھەمە دروستکراوی وڵاتی "ئیطالیا"یە و لە لایەن شەریکەی "ERBOZETA” درووستکراوە.

تایبەتمەندیەکانی:

*بوونی ١٠ پێکھاتەی گیایی لەم بەرھەمەدا کە لە چەندین رووەوە سوودیان ھەیە بۆ پەتایی وەرزی.

*بوونی ماددەی "RESVERATROL” و “ECHINACEA”
کە ئەم دوو پێکھاتەیە زانستانە سەلمێنراون کە ئیش لەسەر بەرگری جەستە ئەکەن و بەھیزی ئەکەن.

ھەروەھا پێکھاتەکانی ئەم بەرھەمە سیفەتی دژە ڤایرۆسیی و ھەوکردنیان ھەیە.

*بوونی پێکھاتەی دژە ئۆکسان تیایدا!

*شرووبی "UNCADEP” رەوێنەرەوەیەکی زۆر کاریگەرە بۆ کۆکەی ووشک کە بە ھۆی پەتایی وەرزی(ڤایرۆسی کۆرۆنا)وە درووست ئەبێ.

تایبەتمەندی ئەم شرووبە لەوەدایە ، ئەتوانرێ بەکاربھێنرێ بۆ گەورەساڵان و ھەروەھا بۆ مناڵی سەروو ٦ مانگیش بە بڕی جیاواز بە پێی تەمەنی کەسەک!

ئەم بەرھەمە لە سەرجەم دەرمانخانەکان دەست دەکەوێ!

24/06/2020

سڵاو
نەخۆشێكمان پێویستی بە پلازمای كەسی چاكبووی كۆرۆنایە
گرووپی خوێنەكەی
A+

هەریەك لە گرووپەكانی
A+
Ab+
Ab_
ئەتوانن

هەركەس ئەناسن لەڕی ئەم ژمارەیەوە ئاگادارمان بكەنەوە

0771 994 0394‬

19/06/2020

داواکاریەکی بەپەله لەو کەسانەی چاک بونەتەوە لە نەخۆشی کۆرۆنا. تکایه بەهانای ئەوانەوە بچن کە تەندروستیان زۆر خراپه چاوەڕێی پلازماى ئێوەن.،لەبانکی خوێن لە سلێمانی
تکایه بەزویی و بێ دودڵی بەهانای نەخۆشێکەوە بچۆ، دەیان نەخۆش چاوەڕێی ئێوەن..
تکایه ببە هۆی ڕزگاربوونی نەخۆشێک لەم دۆخە سەختەدا..

17/06/2020

زۆربەی خەڵكی بە هەڵە لە بە خشینی پلازمای خوێن تێگەیشتووە بۆ نەخۆشانی كۆرۆنا
تكایە ئەم كردارە هیچ كاریگەریكی خراپی نیە لەسەر تەندروستیت و هیچ كێشەیەك بۆ مەناعەت دروست ناكات وەكو ئەوەی لە ناو خەڵكا بڵاو كراوەتەوە جۆرێكە لە بەخشینی خوێن و هیچ كاریگەریەكی خراپی نیە لەسەر ژیانت
تكایە هاوكاری ئەو كەسانە بكەن كە پێویستان بە پلازمای كەسانی چاكەوە بوو هەیە

تێبینی باشتر وایە ئەوانەی تازە چاك بونەتەوە تا نزیكەی ١٤ڕۆژ چاوەڕێ بكەن پاشان خوێن ببەخشن

بەژدار بن لە بڵاوكردنەوەی ئەم بابەتە

01/06/2020

01/06/2020

زۆربەی خەڵكی بە هەڵە لە بەكارهێنانی دەستكێش تێگەشتووە بۆ ڕێگری لە نەخۆشی كۆرۆنا
زۆرگرنگە لەو ڕاستیە تێبگەن كە هیچ جیاوازیەك لە بەینی پێستی دەست و دەست كێش نیە ئەبێ چۆن. پارێزگاری لەدەستت ئەكەی بە تەعقیم كردنی بەهەمان شێوە دەستكێشەكانیش پێویستە تەعقیم بكەیو وریا بی دەست لە دەم و لوت و چاوت نەدەی

وە هیچ جیاوازیەك لە نێوان رەنگی دەستكێشەكان نیە لە ڕێگری لە نەخۆشی كۆرۆنا
بە تایبەت كە خەڵكی وا تێگەشتووە كە ڕەنگی ڕەش باشترە
لەكەتێكداهیچ بنەمایەكی زانستی نیە

دەستەی خوێندكارانی كۆلێژە پزیشكیەكانی زانكۆی سلێمانی

31/05/2020

تكایە خۆتان و خێزانەكانتان بپارێزن بە دووركەوتنەوەتان لە شوێنی قەرەباڵخ

10/05/2020

چۆن رێکارە خۆپارێزییەکانی پەتای کۆرۆنا هەڵگرین
؟

ئێستادا بەهۆی ڕیکارەخۆپارێزیەکانی پەتای
کۆرۆنا (کۆڤید-١٩)، ڕێژەیەکی بەرچاوی دانیشتوانی جیهان لە کەرەنتینەی ماڵەوەدان، بڕیاردەران و داڕێژەرانی سیاسەتی گشتی تەندروستی لەبەردەم بڕیاری چارەنوسسازدان، لە نیوان ڕێگرتن لە بڵاوبوونەوەی زیاتری پەتایەکە و ڕێگرتن لە لێکەوتە و کاریگەرییە سۆسیۆئابورییەکانی ڕێکارە خۆپارێزیەکان دەبێت بڕیاری دروست هەڵبژێرن، گرنگە پرۆسەی دروستکردنی بڕیاریش پشت بە داتا و تێگەیشتنی زانستی ورد ببەستێت.

ئەم دیبەیتە هەموو جیهان پێوەی سەرقاڵن، لابردنی کتوپڕی ڕێکارە خۆپارێزیەکان و دەستپێکردنەوەی بەریەککەوتنی ئاسایی کۆمەڵانی خەڵک ڕەنگە ببێتە هۆکاری دوبارە سەرهەڵدانەوەی ئەم پەتایە بە شێوە جیهانییە گشتگیریەکەی.

بڕیاری کەمکردنەوە یان کۆتایی هێنان بە رێکارە خۆپارێزییەکان پەیوەندیدارە بە کۆمەڵێک فاکتەری گرنگەوە، بە تایبەت ئاستی زیادکردنی توانای ئەنجامدانی پشکنینەکان، گەڕان بەدوای بەرکەوتوان و جیاکردنەوە وچارەسەرکردنی توشبوان، و هەروەها دەرکەوتنی چارەسەری نوێ و دواجاریش داهێنانی ڤاکسین، بەڵام لەهەموو حاڵەتێکدا کەمکردنەوە یان توندکردنی ڕێکارەخۆپارێزیەکان دەبێت لەبەر رۆشنایی داتا و زانیاری دروست بێت و زانست ڕینوێنی پرۆسەی بڕیاردان بکات.

گفتوگۆکانی ئێستا باس لە سودوەرگرتن لە تێستە خێراکانی تایبەت بە دەستنیشانکردنی دژەتەنی ڤایرۆسی کۆرۆنا (SARS-CoV-2) دەکەن بۆ هەڵسەنگاندنی ڕێژەی تووشبوون و ئاستی دروستبوونی بەرگری بەکۆمەڵ لە دژەی ئەم ڤایرۆسە، بەڵام هێشتا داتای دڵنیاکەرەوە لەبەردەستنین کە پێمان بڵێت تا چەند دەرکەوتنی دژە تەنی تایبەت بە پرۆتینی (S)ی ڤایرۆسی کۆرۆنا (SARS-CoV-2) لە کەسێکدا یەکسانە بە پاراستنی کردارەکی لە نەخۆشییەکە، لە کاتێکدا هەندێک حاڵەتی دووبارە توشبوونەوە لە وڵاتانی چین و کۆریای باشور تۆمارکراون، هەروەها هیشتا دیار نییە دروستبوونی ئەم دژەتەنە لە توشبواندا بۆ ماوەی چەند بە کارایی دەمێنێتەوە و دەتوانێ مرۆڤ لە دوبارەتوشبوونەوە بپارێزێت.

لەسەر ئاستی دونیا لە ئێستادا زیاتر لە ١٠٠ کاندیدی ڤاکسین کاریان لەسەر دەکرێت، بەڵام ژمارەیەکی زۆر کەمیان گەیشتوونەتە قۆناغی یەکەمی تاقیکردنەوە لەسەر مرۆڤ، دیسان کاتی زیاترمان دەوێت بۆ ئەوەی تێبگەین تاچەند بەکارهێنانی ئەم ڤاکسینە نوێیانە لەسەر گیانی مرۆڤ سەلامەت دەبن ، تا چەند سەرکەوتوو دەبن لە جوڵاندنی سیستمی بەرگری لەش ، کام بەشی سیستمی بەرگری مرۆڤ کارا دەکەن، ئایا کاریگەرییەکانیان کورتخایەن دەبن یان درێژخایەن، لە دوای بەرهەمهێنانی چۆن بە یەکسانی بگاتە دەستی هەموو دونیا.
هێشتا کۆمەلگای نیودەوڵەتی بێ سەرکردەو ناتەبا و پەرت پەرت لە جەنگی ئاڵۆزی کۆرۆنادا دەردەکەوێت، لە کاتێکدا مرۆڤایەتی پێویستی بە وەبەرهێنانی زیاترە لە بواری ئەو توێژینەوانەی کە تایبەتن بە تێگەیشتن لە رەهەندە جیاجیاکانی ئەم پەتایە، هێشتا روون نییە تا دەگەینە بەرهەمهێنانی (دەرمانێکی کاریگەر) یان (پەسەندکردنی ڤاکسینێک) ، لە ژیر کاریگەری سروشتی بایۆلۆجی ڤایرۆسەکە، شێوازی بەردەوامبوونی شەپۆلەکانی ئەم پەتایە چ ئاراستەیەک وەردەگرێت، لە ئەنجامی توێژینەوەی بەردەوام و سودوەرگرتن لە ئاراستەی پەتا جیهانییەکانی پێشووتری وەک (ئەنفلوەنزا) زانایان و توێژەران پێشبینی سێ سیناریۆ بۆ پەتای جیهانی (کۆڤید-١٩) دەکەن:

سیناریۆی یەکەم:

شەپۆلی یەکەمی پەتای کۆڤید-١٩، کە لە بەهاری ٢٠٢٠ دا تەشەنەی کرد، ژمارەیەک شەپۆلی بچوکی یەک بەدوای یەکی بەدوادابێت، کە لە هاوینیشدا بەدەوام دەبێت و ماوەی یەک هەتا دوو ساڵ دەخایەنێت، دواتریش وردە وردە شەپۆلەکان کەم دەبنەوە هەتا لە ساڵی (٢٠٢١) دا کۆتاییان پێ بێت. ئەم شەپۆلانە ڕەنگە بەپێی هەڵکەوتە و شوێنی جوگرافی ناوچەکانی جیهان جیاواز بن و بەشیوەیەکی ڕاستەوخۆ پەیوەندیدار بن بەو ڕێکارە خۆپارێزیانەی لەو ناوچانەدا دەگیرێنە بەر. بە پێی قەبارەی شەپۆلەکانیش رەنگە پیویست بکات ناوبەناو لە ماوەی (١-٢) ساڵی داهاتوودا رێکارەخۆپارێزیەکان توند بکرێنەوە و خاو بکرێنەوە.

سیناریۆی دووەم:

ڕەنگە شەپۆلی یەکەمی پەتای کۆڤید-١٩ کە لە بەهاری ٢٠٢٠ دا تەشەنەی کرد، شەپۆلیکی گەورەتر و بەهێزتری لە پایز و زستانی (٢٠٢٠) دا بەدوادابێت ، دواتریش رەنگە لە ساڵی (٢٠٢١) دا شەپۆلێکی بچوک یان زیاتری ئەم نەخۆشییە دەربکەوێت، لەم حاڵەتەدا دەبێت رێکارە خۆپارێزیەکان لە پایزدا توندتر بکرێنەوە بۆ ئەوەی ژمارەی توشبوان و گیانلەدەستدان کەم بن و دامەزراوەکانی تەندروستیش لە بارگرانی پارێزراوبن. ئەم سیناریۆیە هاوشێوەی پەتای جیهانی ئەنفلوەنزای ساڵانی (١٩١٨-١٩١٩) دەبێت، کە لە مانگی ئازاری (١٩١٨) دا بە شەپۆلێکی بچوک دەستی پێکرد و لە مانگەکانی هاویندا کەمی کردەوە، دواتر لە پایزی (١٩١٨) دا شەپۆلێکی گەورەتری بەدوادا هات، پاشان شەپۆلی سێهەمی ئەم نەخۆشییە لە مانگەکانی زستان و بەهاری (١٩١٩) دا سەری هەڵدا و دواتریش لە هاوینی هەمان ساڵدا شەپۆلەکان کپ بوونەوە و کۆتایی بەو پەتا جیهانیە هات.

پەتای جیهانی ئەنفلوەنزا لە ساڵانی (١٩٥٧-١٩٥٨) و (٢٠٠٩-٢٠١٠) بە هەمان ڕێچکە و بە هەمان شێواز بە شەپۆلێکی بچوک دەستی پێکرد و دواتریش شەپۆلی گەورەتری بەدوادا هات.
سیناریۆی سێهەم:
شەپۆلی یەکەمی پەتای (کۆڤید-١٩) کە لە بەهاری ساڵی ٢٠٢٠ دا تەشەنەی کرد، دواتر بە هێواشی گواستنەوە و توش بوون بە نەخۆشییەکە بەردەوام دەبێت، بە بێ ئەوەی دیاردەی شەپۆلی نوێ دەربکەوێت، ئەم شێوازەش بێگومان بە پێی شوێن و هەڵکەوتەی جوگرافی و رادەی جێبەجێکردنی ڕێنماییە خۆپارێزییەکان دەگۆڕێت.

هەرچەندە سیناریۆی سێهەم لە پەتا جیهانییەکانی پیشووتری (ئەنفلوەنزا)دا نەبینراوە، بەڵام بۆ کۆرۆنا یەکێکە لە ئەگەرەکان، هاوکات سیناریۆی سێهەم پێویستی بە رێکاری خۆپارێزی توند نییە هەرجەندە ڕەنگە حاڵەتی توش بوون و تەنانەت مردنیش روو بدات.

چارەنوسی ئەم پەتا جیهانییە هەر کام لەم ئەگەرانەی سەرەوە بێت، وای دانێین لانی کەمی ڕێکارە خۆپارێزیەکانیش بگرینە بەر، دەبێت وا خۆمان ئامادە بکەین کە ئەم ڤایرۆسە بۆ ماوەی ١٨-٢٤ مانگ بە چالاکی لە گەڵ مرۆڤدا دەمێنێتەوە، ناوبەناو حاڵاتی توش بوون لە ناوچەی جوگرافی جیاجیادا سەرهەڵدەدەن، لەگەل کۆتایی هاتنی شەپۆلەکان پێ دەچێت ڤایرۆسەکە بە شێوازی وەرزی بمێنێەتەوە و بە تێپەربوونی کات نیشانەکانی سووکتر دەبن و قوربانییەکانیش کەمتر دەبێت هاوشێوەی جۆرەکانی دیکەی ڤایرۆسی کۆرۆنا و پەتا جیهانییەکانی پێشووتری ئەنفلوەنزا.

دەبێت وڵاتان و هەرێمەکان و بڕیاردەرانی بواری تەندروستی خۆیان بۆ قورسترین سیناریۆ ئامادە بکەن، بە تایبەت لە کاتیکدا کە هێشتا نە دەرمانێکی دیاریکراو بەردەستە و نە ڤاکسین هەیە و نە بەرگری بەکۆمەڵیش دروست بووە.

دەبێت بڕیاردەرانی بواری تەندروستی هەموو نەخۆشخانەکان و دامەزراوەکانی تەندروستی ئامادەبکەن و تواناکانی ئەنجامدانی پشکین و بەدواداچونی بەرکەوتوان فراوانتر بکەن، و پێداویستی چارەسەرکردنی نەخۆشەکان و کەلوپەل و ئامرازەکانی پاراستنی گیانی پزیشککاران و کارمەندانی تەندروستی باشتر دەستەبەر بکەن، سود لە کاتەکان وەربگرن بۆ ڕاهێنانی زیاتری پزیشکاران و کارمەندانی تەندروستی.

دەبێت دامودەزگاکانی حکومەت ستراتیجێکی ڕونیان هەبێت بۆ چۆنیەتی دەستپێکردنەوەی رێکارە خۆپارێزیەکان لەکاتی سەرهەڵدانی شەپۆلی نوێی ئەم نەخۆشیە، هەروەها پێویستە ڕێنمایی خۆپارێزی بەبەردەوامی بدرێتە هاوڵاتیان بەلەبەرچاوگرتنی ئەو ڕاستییەی کە ئەم پەتا جیهانییە هێشتا کۆتایی پێنەهاتووە و کۆمەڵانی خەڵک دەبێت ئامادەبن بۆ روبەروبونەوەی سەرهەڵدانەوەی ناوبەناوی ئەم پەتایە،

دكتۆر ئامانج عبداللەسعید

*راوێژکاری وەزارەتی خوێندنی باڵاو توێژینەوەی زانستی