26/12/2025
ڕاپۆرتی زانستی: ناسینەوەی "هەنگوینی مردوو" و جیاوازی لەگەڵ هەنگوینی زیندوو
١. پێشەکی
لە بازاڕەکانی جیهاندا، زاراوەی "هەنگوینی مردوو" (Dead Honey) بۆ ئەو جۆرە هەنگوینانە بەکاردێت کە لە ئەنجامی دەستکاری مرۆڤ و پرۆسە پیشەسازییەکان، هەموو تایبەتمەندییە بایۆلۆژی و دەرمانییەکانی خۆیان لەدەستداوە. ئەم هەنگوینە تەنها شلەیەکی شیرینە و هیچ سوودێکی بۆ تەندروستی مرۆڤ نییە.
٢. هەنگوینی مردوو چۆن دروست دەبێت؟
هەنگوینی ئەسڵ لە ڕێگەی دوو پرۆسەی سەرەکییەوە دەکوژرێت:
ئەلف: گەرمکردنی بەرز (High Heating)
کارگەکان بۆ ئەوەی هەنگوینەکە بە خێرایی لەناو دەفرەکاندا بپاڵێورێت، پلەی گەرمییەکەی دەگەیەننە سەروو ٦٠-٧٠ پلەی سەدی.
• ئەنجام: ئەم گەرمییە هەموو ئەنزیمەکان (وەک دیاستەیز و ئینڤێرتەیز) تێکدەشکێنێت و ڤیتامینەکان لەناو دەبات. هەنگوینەکە دەبێتە تەنها "ئاوی شەکر".
ب: پاڵاوتنی زۆر ورد (Ultra-filtration)
ئەمە پرۆسەیەکە کە تێیدا هەنگوینەکە بە فلتەری زۆر ورددا دەردەکرێت بۆ لابردنی هەموو گەردیلەکان.
• ئەنجام: لابردنی گەردەگوڵ (Pollen). گەردەگوڵ "ڕۆحی" هەنگوینەکەیە؛ بەبێ ئەو، هەنگوینەکە ناسنامەی نامێنێت و جەستە ناتوانێت وەک دەرمان سوودی لێ وەرگرێت.
٣. نیشانەکانی هەنگوینی مردوو
بۆ ئەوەی کڕیار بزانێت کامە هەنگوین مردووە، ئەم نیشانانەی هەیە:
1. قەت ناچێتەوە یەک (کریستاڵ نابێت): هەنگوینی مردوو بۆ ساڵانێک بە شلی و ڕوونی دەمێنێتەوە، چونکە هیچ گەردەگوڵ و ئەنزیمێکی تێدا نییە ببێتە ناوکە بۆ کریستاڵ بوون.
2. ڕوونییەکی نائاسایی: وەک ئاو ڕوونە و هیچ لێڵییەکی سروشتی تێدا بەدی ناکرێت.
3. بۆنی لاواز: ئەو بۆنە نایابەی کە هی گوڵەکانە، بەهۆی گەرمییەوە لەدەست دەچێت.
٤. هەنگوینی زیندوو (خاو) چییە؟
هەنگوینی زیندوو ئەو هەنگوینەیە کە نەکولێنراوە و نەپاڵێوراوە:
• کریستاڵ دەبێت: ئەمە گەورەترین نیشانەی زیندووێتییەتی.
• پڕە لە ئەنزیم: یارمەتی هەرس و بەرگری جەستە دەدات.
• گەردەگوڵی تێدایە: وەک دژە هەستیاری و دژە ئۆکسان کار دەکات.
٥. ئەنجامگیری و ئامۆژگاری
هەنگوینی مردوو تەنها کێشەی "کریستاڵ بوون"ی نییە، بەڵکو کێشەی "بێ سوودی" هەیە. بۆ کڕیارەکان باشترە هەنگوینێکی کریستاڵبووی زیندوو بخۆن، نەک هەنگوینێکی ڕوونی مردوو. تێبینی بۆ کڕیار: ئەگەر هەنگوینەکەت کریستاڵ بوو، پیرۆزت بێت! چونکە تۆ هەنگوینێکی زیندووت کڕیوە.
سەرجاوە. ڕێکخراوی کۆدێکس ئەلیمێنتاریۆس (Codex Alimentarius)
ئەمە گرنگترین سەرچاوەی نێودەوڵەتییە بۆ ستانداردی خۆراک (کە لەلایەن WHO و FAO سەرپەرشتی دەکرێت).@إشارة
Ibrahim Majeed