Ktebxaney Roman :: کتێبخانەی ڕۆمان

14/07/2026

ئەم کتێبە کە لە نووسینی تۆبایاس وۆڵف و وەرگێڕانی ڕامان لوقمانە، تەنیا ژیاننامەیەک نییە، بەڵکوو ئاوێنەیەکە کە ڕاستگۆیانە و بێ پەردە، تێکەڵەیەک لە پێکەنین، پەژارە، درۆکانی سەردەمی منداڵی و خۆشەویستییەکی بێسنووری نێوان دایک و کوڕێک پیشان دەدات.

گەر حەز بە چیرۆکێکی ڕاستەقینە دەکەیت کە شاردنەوە و پەردەپۆشکردنی تێدا نییە و ڕاستەوخۆ دەتباتە نێو قووڵایی بیرکردنەوە و ئاڵۆزییەکانی قۆناغی هەرزەکارییەوە، ئەم یادەوەرییە باشترین هەڵبژاردەیە.

12/07/2026

یه‌كه‌مین یادداشتی شاعیرێكی مه‌زنی كوردان.

ئەم کتێبە وەک سەرچاوەیەکی مێژوویی گرنگ مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت کە تیشک دەخاتە سەر قۆناغێکی هەستیاری مێژووی کورد، بەتایبەتی قۆناغی دوای تێکشکانی فەرمانڕەوایی شێخ مەحموودی حەفید.
نووسەر ژیان و کەرەم و جوامێریی چەندین کەسایەتیی دیاری ناوخۆیی و جیهانیی تۆمار کردووە، وەک ئیسماعیلی سامانی، عەبدولحەمید خان، مەحموود پاشای جاف، شێخ مستەفای نەقیب، پیرەمێرد، ئەمین زەکی بەگ و چەندانی تر.
وێنەیەکی ڕوونی دیوەخانەکانی کورد و دابونەریتی خێڵەکی و ڕێزگرتن لە میوان و بەهاناوەچوونی لێقەوماوان پیشان دەدات.
وەک (محەممەدی مەلا کەریم) ئاماژەی پێ دەدات، ئەم یادداشتە ڕەنگە یەکەمین بابەتی یادداشت بێت کە بە زمانی کوردی نووسرابێت، ئەمەش پێگەیەکی ڕچەشکێنی پێ دەبەخشێت لە مێژووی ئەدەبیاتی کوردیدا.
دەقی کتێبەکە کەرەستەیەکی زۆر باشە بۆ هەڵسەنگاندنی شێوازی نووسینی پەخشانی کوردی لە سەرەتای سەدەی بیستەمدا (وەچەی یەکەمی پەخشاننووسان).
پاراستنی ئەم دەستنووسە و چاپکردنی، ڕزگارکردنی بەشێکی گرنگی کەلەپووری نەتەوەییە لە فەوتان و ونبوون.

12/07/2026

تۆڵستۆی لەم کتێبەدا بەوپەڕی ڕاستگۆییەوە پەردە لەسەر قەیرانە ڕۆحییەکانی خۆی لادەدات. ئەو لە کاتێکدا دەینووسێت کە لە لوتکەی ناوبانگ، سامان و سەرکەوتندایە، بەڵام لەپڕ هەست بە بۆشاییەکی گەورە دەکات و پرسیارە ترسناکەکەی لا دروست دەبێت: بۆچی دەژیم؟
ئەم شاکارە گەشتێکی بوێرانەی مرۆڤە لە نێوان عەقڵ و ڕۆحدا؛ لە نائومێدییەکی کوشندە و بیرکردنەوە لە خۆکوشتنەوە، تا دەگاتە دۆزینەوەی ئارامی، باوەڕ و سادەیی.

ئەگەر کاتێک هەستت کرد ژیان مانای لەدەست داوە، یان لەناو جەنجاڵییەکانی دنیادا خۆت ون کردووە، ئەم کتێبە کورتە باشترین هاوڕێت دەبێت بۆ گەڕانەوە بەرەو ڕووناکی.

08/07/2026

ئایا دەزانیت دۆستۆیڤسکی چۆن ڕۆمانی "قومارچی" نووسیوە؟
چیرۆکی پشتی نووسینی ئەم شاکارە، خۆی لە خۆیدا شایەنی ئەوەیە بکرێت بە ڕۆمانێک!
لە ساڵی ١٨٦٦، فیۆدۆر دۆستۆیڤسکی بە هۆی ئاڵوودەبوونییەکی سەخت بە قومارکردنەوە، کەوتبووە ژێر قەرزێکی ئێجگار زۆرەوە. بۆ دانەوەی قەرزەکانی، ناچار بوو گرێبەستێکی زۆر مەترسیدار لەگەڵ بڵاوکارێک واژۆ بکات.
مەرجی گرێبەستەکە زۆر قورس بوو: دەبوو دۆستۆیڤسکی تا ڕۆژی ١ی تشرینی دووەمی ئەو ساڵە ڕۆمانێکی نوێ ڕادەستی بڵاوکارەکە بکات، ئەگەر نەیتوانی، ئەوا بڵاوکارەکە مافی چاپکردنی هەموو بەرهەمەکانی پێشوو و داهاتووی دۆستۆیڤسکی بۆ ماوەی ٩ ساڵ بەبێ پێدانی هیچ بڕە پارەیەک بەدەست دەهێنا!
کاتێک تەنها ٢٦ ڕۆژ مابوو بۆ کۆتایی هاتنی وادەکە، دۆستۆیڤسکی دێڕێکی لە ڕۆمانە نوێیەکە نەنووسیبوو!
بۆ ڕزگاربوون لەم قەیرانە گەورەیە و لەدەستنەدانی شاکارەکانی، کچە خێرانووسێک بە ناوی "ئانا گریگۆریێڤنا" دادەمەزرێنێت. دۆستۆیڤسکی شەو و ڕۆژ بە دەنگ چیرۆکەکەی دەگێڕایەوە و ئاناش بەخێرایی دەینووسییەوە. بەم شێوەیە و لەژێر ئەو پەستانە دەروونییە گەورەیەدا، توانیان لە ماوەی تەنها ٢٦ ڕۆژدا ڕۆمانی "قومارچی" تەواو بکەن و لە کاتی خۆیدا ڕادەستی بڵاوکارەکەی بکەن.
جوانترین بەشی چیرۆکەکەش ئەوەیە، لەم ماوەیەدا دۆستۆیڤسکی سەرسامی تواناکانی ئانا دەبێت و ئاشقی دەبێت. دواتر هاوسەرگیری لەگەڵ دەکات، و ئانا دەبێتە فریادرەس و ڕێکخەری ژیانی ئەم نووسەرە مەزنە تا کۆتایی تەمەنی.
ئێوە ئەم ڕۆمانەتان خوێندووەتەوە؟ پێتانوایە نووسەرێک چۆن دەتوانێت لە ژێر فشارێکی ئاوا کارەساتباردا شاکارێکی جیهانی بخولقێنێت؟

05/07/2026

کتێبی هەژاران یەکەمین هاواری دۆستۆیڤسکی بوو بۆ جیهان. چیرۆکەکە تەنها باسی نەبوونی ناکات، بەڵکوو باسی ئەو شکۆیە دەکات کە مرۆڤەکان لەناو هەژاریدا دەیپارێزن.
ماکار ئالێکسیێفیچ، پیرە پیاوێکی دڵسۆز، هەموو ژیانی خۆی دەکاتە قوربانی تەنیا بۆ ئەوەی دڵی ڤارڤارا خۆش بکات. ماکار فێرمان دەکات کە مرۆڤ دەکرێت نانی نەبێت، بەڵام دەبێت میهرەبانیی هەبێت.
ئەم کتێبە پێت دەڵێت: گەورەترین ئازاری هەژار ئەوە نییە کە برسییە، بەڵکوو ئەوەیە کە کۆمەڵگا بە سووکی لێی دەڕوانێت. دۆستۆڤسکی بەم کتێبە دەیسەلمێنێت کە لە ژێر کراسە دڕاوەکاندا، هەندێک جار پاکترین و گەورەترین دڵەکان لێ دەدەن.

04/07/2026

04/07/2026

ئەو کتێبەی تێڕوانینت بۆ ژیان و پەروەردە دەگۆڕێت!
ئایا تا ئێستا ناوی "دایکی باشی پێویست یان خودی ساختە"ت بیستووە؟ ئەمانە کلیلی تێگەیشتنن لە کەسایەتی هەموومان کە (دۆناڵد وینیکۆت) بە زمانێکی زۆر مرۆڤانە باسیان دەکات.
وینیکۆت پێمان دەڵێت: یاری کردن تەنیا بۆ منداڵ نییە، بەڵکوو ڕێگەیەکە بۆ ئەوەی زیندوو بین. ئەم کتێبە فێرت دەکات چۆن ژینگەیەکی ئارام بۆ خۆت و دەوروبەرت دروست بکەیت.
ئەگەر دەتەوێت لە گرێ دەروونییەکانت ببیتەوە و بەڕاستی بژیت، ئەم کتێبە مەکە بە قوربانی هیچ کتێبێکی تر. خوێندنەوەی وینیکۆت، گەشتکردنە لە تاریکییەوە بەرەو ڕووناکی خود.

03/07/2026

زۆرجار لە چۆڵگەکانی ناخماندا بۆ یەکێتی دەگەڕێین. لەو شوێنانەی هیچ پێیان ناگات و کاریان لێ ناکات.
لەم خەونەی مامۆستا زێوەردا، نەتەوەیەکی پارچەپارچە هەموو ململانێ و دوژمنایەتی و فرەکوێخایی خۆی وەلا دەنێت و یەک دەگرێت، بۆ ئەوەی ڕابردوو لە بیر بکات و داهاتوویەکی یەکگرتوو پێک بهێنێت، با خێڵەکیش بێت. خێڵەکان لەناو خۆیاندا سەرانیان هەڵدەبژێرن، ڕێوشوێنی خۆیان دەستنیشان دەکەن و دەیانەوێت وڵاتێک پێک بهێنن. بەڵام ئەو ترزان و پارچەبوونەی پێشتر هەبووە، بە بەرگێکی نوێوە سەر هەڵدەداتەوە و لەناوەوە ڕێسەکە دەکاتەوە خوری و بەر لەوەی حکوومەتەکە هەر دروستیش ببێت، دادەڕمێت.
مامۆستا زێوەر نەک هەر لە خەونەکەدا، بە بێداربوونەوەشی تاڵیی ئەو داڕمانە دەچەشێت. بەڵام مامۆستا زێوەر بە دووری نازانێت هەرکەی بێت، ئەو حکوومەتە هەر دروست ببێت، چونکە هەموو حکوومەتێک بە بیرۆکەیەک، بە خەونێک… یان بە خەیاڵێک دروست بووە.

«چیرۆکی حکوومەتێکی خەیاڵی»ـی مامۆستا زێوەر، لە ئێستادا لە ناوەندی ڕۆمان بەردەستە. ئەمە یەکێکە لەو پەخشانە بەهادارانەی مخابن، ئاوڕێکی وەهای لێ نەدراوەتەوە و تۆزی لەبیرچوونەوەی لەسەر نیشتووە.
———
ناوەند و کتێبخانەی ڕۆمان، لە هەرێمی کوردستان، شاری سلێمانی، شەقامی مەولەوی، تەلاری سیروانی نوێ، نهۆمی سێیەمە.
لە ڕۆمان، بە هەرسێ زمانی کوردی، عەرەبی و ئینگلیزی کتێب بەردەستە؛ گەیاندنیش بەردەستە بۆ سەرانسەری ئێراق.
ڕۆمان، چڕینی وشەکان بە زمانی شیرینی کوردی و… پردی وێژەیی جیهان!

30/06/2026

ڕۆمانی کچە فیلم گێڕەرەوەکە تەنیا چیرۆکێکی سادە نییە، بەڵکوو سروودێکە بۆ هێزی گێڕانەوە. لە ناوچەیەکی دوورەدەستی چیلی و لەناو جەرگەی هەژاریدا، کچێک دەبێتە تاقە پەنجەرەی گوندەکەی بۆ بینینی جیهان.
ماریا مەرگەرێت، ئەو کچە بچووکەی کە توانای بینینی فیلمەکانی نییە، بەڵام بە جادووی دەنگ و جووڵەکانی، فیلمەکان بۆ خەڵکی گوندەکە دەژیەنێتەوە. ئەم کتێبە پێمان دەڵێت: مرۆڤەکان دەتوانن نانیان نەبێت، بەڵام بێ خەیاڵ و چیرۆک ناتوانن بژین.
ئەگەر دەتەوێت بزانیت چۆن وشە دەتوانێت جێگەی وێنە بگرێتەوە و چۆن ئەدەب دەبێتە پەناگەیەک بۆ ڕاکردن لە تاڵییەکانی ژیان، ئەم ڕۆمانە کورت و پڕمانایە لەدەست مەدە.

29/06/2026

کۆشک؛ ئەو شوێنەی کە هەمووان دەیانەوێت پێی بگەن و کەسیش ناگات!
کافکا لەم شاکارەیدا بە زمانێکی سادە بەڵام پڕ لە مانا، چیرۆکی غەریبیی مرۆڤمان بۆ دەگێڕێتەوە. گرنگیی ئەم کتێبە لەوەدایە کە پێمان دەڵێت ئێمە هەموومان کەمێک لە (ک)ی، (پاڵەوانی چێرۆکەکە)مان تێدایە؛ هەمیشە لە هەوڵی چەسپاندنی بوونی خۆمانین لە جیهانێکدا کە زۆرجار سارد و بێدەنگە.

خوێندنەوەی ئەم کتێبە ئەزموونێکی جیاوازە، وەک خەونێکی قووڵ وایە کە دوای تەواوبوونی، چاوەکانت بە ڕوویەکی نوێی ژیاندا دەکاتەوە.