16/02/2022
បុណ្យមាឃបូជា
រាត្រីថ្ងៃពេញបូណ៌មី ខែមាឃ តែងមានព្រះចន្ទពេញវង់ ភ្លឺត្រចះពេញផ្ទៃមេឃ ព្រោះហេតុប្រកបដោយមាឃនក្ខត្តឫក្ស (ផ្កាយប្រចាំខែមាឃ) ។ រាត្រីនោះជាអភិលក្ខិតកាលដ៏ធំមួយរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលពុទ្ធសាសនិកជនក្នុងពិភពលោករាប់អានថាជាទិវាមហាអស្ចារ្យ និងជាមហាមង្គលដ៏ប្រសេីរ បាននាំគ្នាចាត់ចែងគ្រឿងសក្ការ:ដ៏ប្រណីត មានប្រទីបជ្វាលា ទៀនធូប និងកម្រងផ្កាជាដេីម បូជាចំពោះព្រះស្តូបតម្កល់ព្រះបរមសារីរិកធាតុ និងព្រះបដិមាតំណាងអង្គព្រះសាស្តា ដែលប្រតិស្ឋាននៅគ្រប់ទិសទី មានវត្តអារាមជាដេីម ឧទ្ទិសចំពោះព្រះសក្យមុនីគោតម បរមសម្មាសម្ពុទ្ធ និងព្រះអរហន្តសាវ័កទាំងឡាយដែលបរិនិព្វាន និងនិព្វានទៅជាយូរអង្វែងហេីយ។
បុណ្យមាឃបូជាប្រារព្ធធ្វេីឡេីងដេីម្បីជាការរំឭកឃេីញនូវបុព្វហេតុ ៣យ៉ាងដែលបានកេីតឡេីងកាលពីសម័យពុទ្ធកាល៖
•ជាថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់បានប្រារព្ធធ្វេីនូវចតុរង្គសន្និបាត
•ជាថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់សម្តែងនូវព្រះឱវាទបាតិមោក្ខ
•ជាថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់ដាក់នូវជន្មាយុសង្ខារបរិនិព្វាន
៚បុព្វហេតុទី១ ចតុរង្គមហាសន្និបាត
ជាការប្រជុំសន្និបាតដែលប្រកបដោយអង្គ៤ មាន៖
១- ថ្ងៃ ១៥កេីត ពេញបូណ៌មី ខែមាឃ
២- ភិក្ខុសង្ឃ ១,២៥០អង្គ បានមកប្រជុំគ្នាដោយឥតមានព្រៀងទុក និងមិនបាននិមន្តមកឡេីយ
៣- ភិក្ខុទាំងអស់នោះសុទ្ធសឹងតែជាឯហិភិក្ខុ
៤- ភិក្ខុទាំងអស់សឹងជាព្រះអរហន្តដែលបានសម្រេចនូវអភិញ្ញា៦គ្រប់ព្រះអង្គដូចៗគ្នា
៚បុព្វហេតុទី២ សម្តែងនូវឱវាទបាតិមោក្ខ
លុះឯហិភិក្ខុទាំង១,២៥០អង្គ ដែលមកពីក្រុមបុរាណជដិលមាន ១,០០០អង្គ និងក្រុមអង្គសាវ័ក២៥០អង្គនោះមកប្រជុំគ្នាហេីយព្រះបរមសាស្តាទ្រង់ផ្តេីមសម្តែងនូវឱវាទបាតិមោក្ខថា៖
« សព្វបាបស្ស អករណំ កុសលស្សូបសម្បទា សចិត្តបរិយោទបនំ ឯតំ ពុទ្ធានសាសនំ។
ខន្តិ បរមំ តបោ តីតិក្ខា និព្វានំ បរមំ វទន្តិ ពុទ្ធា ន ហិ បព្វជិតោ បរូបឃាតី សមណោ ហោតិ បរំ វិហេឋយន្តោ អនូបវាទោ អនូបឃាតោ បាតិមោក្ខេ ច សំវរោ មត្តញ្ញុតា ច ភត្តស្មឹ បន្តញ្ច សយនាសនំ អធិចិត្តេ ច អាយោគោ ឯតំ ពុទ្ធានសាសនំ។ »
*ដែលមានសេចក្តីប្រែថា៖
« ១- ការមិនធ្វើបាបទាំងពួង
២- ការបំពេញកុសលឱ្យបរិបូណ៌
៣- ការញ៊ាំងចិត្តរបស់ខ្លួនឲ្យផូរផង់
ទាំងនេះជាពាក្យប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ
៤- អធិវាសនខន្តី ពោលគឺសេចក្តីអត់ធន់ ជាតបៈធម៌ដ៏ឧត្តម
៥- ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយតែងសម្តែងថាព្រះនិព្វានជាធម៌ដ៏ឧត្តម
៦- បុគ្គលដែលសម្លាប់សត្វដទៃ មិនឈ្មោះថាបព្វជិត, បុគ្គលដែលបៀតបៀនសត្វដទៃ ក៏មិនឈ្មោះថា សមណៈឡើយ
៧- ការមិនតិះដៀល (អ្នកដទៃ) ការមិនបៀតបៀន (អ្នកដទៃ)
៨- ការសង្រួមក្នុងបាតិមោក្ខ
៩- ភាវ:ជាអ្នកដឹងប្រមាណក្នុងភត្ត
១០- ទីដេក ទីអង្គុយដ៏ស្ងាត់
១១- ការបំពេញព្យាយាមក្នុងអធិចិត្ត
នុ៎ះជាពាក្យប្រដៅ របស់ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ»
៚បុព្វហេតុទី៣ ព្រះអង្គទ្រង់ដាក់ព្រះជន្មាយុសង្ខារ
ក្នុងថ្ងៃ ១៥កេីត ខែមាឃ ឆ្នាំម្សាញ់បញ្ចស័ក ព្រះអង្គទ្រង់គង់នៅនាបាវាលហ៍ចេតិយក្បែរក្រុងវេសាលី ព្រះជិនស្រីទ្រង់ដាក់អាយុសង្ខារ ដោយទ្រង់មានពុទ្ធដីការនៅចំពោះមុខមារថា៖ « ម្នាលមារមានចិត្តបាប ចូរអ្នកមានសេចក្តីខ្វល់ខ្វាយតិចចុះ ការបរិនិព្វានរបស់តថាគតមិនយូរប៉ុន្មានទេ កន្លងបីខែអំពីថ្ងៃនេះទៅ តថាគតនឹងបរិនិព្វានហេីយ។» លុះព្រះមានព្រះភាគទ្រង់ដាក់អាយុសង្ខារដូច្នេះហេីយ ការកក្រេីកផែនដីដ៏ធំក៏កេីតឡេីង គួរឱ្យេព្រឺរោម ព្រឺស្បែក ទាំងផ្គរក៏លាន់លឺឡេីង... ពួកសាវ័កទាំងឡាយ មានព្រះអានន្ទជាដេីមក៏កេីតធម៌សង្វេគ សោយសោក ជាទុក្ខក្តុកក្តួលគ្រប់ៗអាត្មា...ព្រះពុទ្ធទ្រង់ជាអ្នកប្រាជ្ញ ទ្រង់ពិចារណាឃេីញនូវព្រះនិព្វាន ទ្រង់លះបង់នូវសង្ខារ ទ្រង់ត្រេកអរនូវអារម្មណ៍ខាងក្នុងដោយវិបស្សនា ទ្រង់មានព្រះទ័យតាំងមាំហេីយ ដោយអំណាចសមថ ទ្រង់ទំលាយនូវកិលេសដែលមាននៅក្នុងខ្លួនដូចជាកោះ... « ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឥឡូវនេះតថាគតនឹងដាស់តឿនអ្នកទាំងឡាយ៖ សង្ខារទាំងឡាយមានសេចក្តីវិនាសទៅជាធម្មតា អ្នកទាំងឡាយចូរញ៊ាំងកិច្ចទាំងពួងឱ្យសម្រេចដោយសេចក្តីមិនប្រមាទចុះ បរិនិព្វាននឹងមានដល់តថាគតមិនយូរឡេីយ កន្លងបីខែអំពីថ្ងៃនេះទៅ តថាគតនឹងបរិនិព្វានហេីយ »
ចំណាំ៖ សូមមេត្តាខន្តីអភ័យទោសចំពោះកំហុសឆ្គងដែលកេីតឡេីងដោយអចេតនាក្នុងការអត្ថាធិប្បាយ
អត្ថបទដកស្រង់៖ សៀវភៅព្រះរាជពិធីទ្វាទសមាស និង សៀវភៅឱវាទបាតិមោក្ខ ដែលផ្សាយចេញដោយពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ពុទ្ធសករាជ ២៥៤២ ព្រមទាំងគេហទំព័រ Buddhism for Education of Cambodia BEC
កែសម្រួលដោយ៖ សាមណេរ លី Samanera Liî
រៀបរៀងដោយ៖ ទេវធីតាសង្ក្រាន្ត
ក្រាហ្វិកគំនូរដោយ៖ ថៃ សាន
រចនារូបភាពដោយ៖ ប៊ូ ម៉េងយូ
