BookBank

14/07/2025

ដែនកំណត់គឺគ្រាន់តែជារបស់មួយដែលមនុស្សតម្កល់ក្នុងតែចិត្តប៉ុណ្ណោះ

08/07/2025

We think too much and feel too little.
More than cleverness we need kindness and gentleness

02/07/2025

No one is perfect. No problem is perfect either. And because no problem is perfect, every single one can be solved. Don’t give up.

11/08/2019

មនុស្សម្នាក់ល្អឬអាក្រក់មិនឋិតលើទង្វើរបស់គេទេ តែវាឋិតលើការគិតរបស់អ្នកៗ តើអ្នកជឿរទេ? ឧ, រ៉ូប៊ិនហ៊ូត(Robin Hood)តើអ្នកគិតថាគាត់ល្អឬអាក្រក់។

19/12/2018

អត្ថន័យជ្រាលជ្រៅរូបសំណាកឆាកប្រយុទ្ធពាលី និងទូភី ក្បែរវិមានឯករាជ្យ​សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម

ពី​ដេីម​​រូប​នេះ​ស្ថិត​នៅ​សួន​ខាង​ត្បូង​វិមាន​ឯករាជ្យ។ ​យេីង​ត្រូវកេាត​សរសេីរ​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​យើង ដែល​បាន​កសាង​រូបនេះ​ប្រកប​ដេាយ​អត្ថន័យ ​បើ​យើង​មើល​មួយ​ភ្លែត​ប្រាកដ​ជា​ចង់​ដឹង​សាច់​រឿង។

ស្ដេច​ស្វាពាលី ​យក​ដៃស្ដាំ​ចាប់​ក​ខាង​លើ​របស់​ទូភី រួច​យក​ដៃ​ឆ្វេង​ចាប់​ចង្ការ​បស់​ក្របី​ទូភី កាច់​ក​របស់​ក្របី​ទូភី​ភ្ងេីយ​ឡើង​ ឲ្យ​មេីល​កំពូល​វិមាន​ឯករាជ្យ ​ជេីងឆ្វេង​របស់​ពាលី​ចាប់​សង្កត់​ជេីង​ស្ដាំ​របស់​ទូភី កន្ទុយ​ពាលី​រុំ​ជេីង​ឆ្វេង​របស់​ទូភី​ជាប់ ​ហេីយ​ជេីង​ស្ដាំ​របស់​ពាលី​ធាក់ក្រាញ​មិន​ឲ្យ​ទូភីរុល​មក​មុខ​បាន​ឡេីយ។បុព្វ​បុរស​នៃ​យើង​បាន​កសាង​រូប​សំណាក​នេះ​ប្រកប​ដោយ​អត្ថន័យ​ដ៏​ជ្រាលជ្រៅ។

ក្រ​ទូភី គឺ​តំណាង​ឲ្យ​អាណានិគម​បារាំង ដែល​ជិះជាន់​ធ្វើបាប​ខ្មែរ រីឯ​ពាលី​តំណាង​ឲ្យវីរបុរស​ខ្មែរ​ដែល​ទាមទារ​ឯករាជ្យពី​បារាំង។ ចាប់​កាច់​ក​ក្របីទូភី​ឲ្យងើយ​មើល​កំពូល​វិមាន​ឯករាជ្យ ដូច​ចង់​ប្រាប់​បារាំង​ថា ខ្មែរ​បាន​ឯករាជ្យ​ពេញ​បរិបូរណ៍ ហើយ​ប្ដេជ្ញា​ទប់​ស្កាត់​មិន​ឲ្យ​បារាំង​វិលត្រឡប់​ដាក់​នឹម​អាណានិគម​បានទៀត​ឡេីយ។ បច្ចុបន្ន​រូប​នេះ​មិន​ឃេីញ​នៅលេី​សួន​នោះ​ទៀតទេ។

គួរ​បញ្ជាក់​ថា ​ឆាក​ប្រយុទ្ធ​នេះ​ស្ថិត​នៅ​​ក្នុងវគ្គ​មួយ​នៃ​រឿងរាម​កេរ្តិ៍ ត្រង់វគ្គ​ការ​ប្រយុទ្ធ​រវាង​ស្តេចស្វា​ពាលី​នឹង​ក្របី​ទូភី ត្រូវ​បាន​អធិប្បាយ​ថា ថ្ងៃ​មួយ​ទូភី​ដែល​ជា​ស្តេច​ក្របី​មាន​កំលាំង​ដ៏​មហិមា​ស្ទើរ​តែ​គ្មាន​គូប្រៀប។ ​ទូភី​បាន​ដើរ​បបួល​គេ​ឯង ​អ្នកណា​ខ្លាំង​ជាង​គេ​ឱ្យ​មក​ប្រយុទ្ធ​ជាមួយ​ខ្លួន ប៉ុន្តែ​ពុំមាន​នរណា​ហ៊ាន​ប្រកួត​ជាមួួយ​ទូភី​ឡើយ ក្រៅ​ពី​ពាលី​ដែល​ត្រូវ​បាន​ព្រះ​ឥន្ទ្រប្រទាន​អាវក្រោះ​ការពារ​មួយ​ដែល​អាច​ស្រូប​កំលាំង​ពីគូ​សត្រូវ​ត្រូវ​ឱ្យ​ខ្សោយ​ជាង​បាន។

ឈុត​ឆាក​ប្រយុទ្ធ​ដ៏​សាហាវ​រវាង​ស្តេច​ក្របី​ទូភី​ជាមួយ​ពាលី​បាន​ធ្វើឱ្យ​កក្រើក​ពេញ​ព្រៃ​នៃ​ទី​កន្លែង​របស់​ពាលី​រស់នៅ​។ ក្របី​ទូភី​រត់​តម្រង់​មក​រក​ស្វាពាលី​ដោយ​ប្រើ​កំលាំង​នៅ​ចុង​ក្រចក​ជើង​វីវ័ធ​ធាក់​ពាលី​ជល់​ដល់​ស្នែង​ដ៏​វែង​មុត​ស្រួច​របស់​ខ្លួន​ធ្វើ​ឱ្យ​ពាលី​មាន​របួស​ជាទម្ងន់ ប៉ុន្តែ​ពាលី​ក៏បាន​តបស្នង​យ៉ាង​ចាស់​ដៃ​ផង​ដែរ ដោយ​ចាប់​ផ្តួល​ទូភី​លើក​ជើង​ឡើង​លើ ​ចាប់​បោក​ផ្ទប់​នឹង​ដី ហើយ​វាយ​បំបាក់​ស្នែង​ក្របី​ចេញ​ឈាម​ហូរ​បាញ់​ខ្ទាត​ប្រឡាក់​ពេញ​ព្រៃ។ ​

ដោយ​ដឹងថា ខ្លួន​មិន​អាច​វាយ​យក​ជ័យ​ជម្នះ​លើ​ពាលី​បាន ព្រោះ​តែ​កំលាំង​ចេះ​តែចុះ​ខ្សោយ​ទៅៗ​ទូភី​បាន​សម្រេច​ចិត្ត​ដក​ថយ​រត់​គេច​ពីពាលី​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ភ្នំមួយ ប៉ុន្តែ​ពាលី​នៅ​តែ​ដេញ​តាម​ដល់​មាត់​រូង​ភ្នំ​នោះ ហើយ​បាន​ផ្តាំ​ឱ្យ​សុគ្រិព​ដែល​ជា​ប្អូន​ប្រញាប់​យក​ផ្ទាំង​ថ្មបិទ​រូង​ភ្នំ​ជា​បន្ទាន់​។ ​នៅ​ក្នុង​រូង​ភ្នំ​នោះ ​ពាលី​បាន​រក​ទូភី​ដែល​ពួន​សម្ងំ​ជ្រក ស្ទើរ​គ្រប់​ទី​កន្លែង​ហើយ​មាន​ប្រយុទ្ធគ្នា​ជាមួយ​ពាលី​អស់​រយៈពេល​ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ ប៉ុន្តែ​ទី​បំផុត​ ក្របី​ទូភី ត្រូវ​ពាលី​វាយ​រហូត​ដល់​ក្ស័យ​ជីវិត​ទៅ៕

Source http://khmer-global.com/archives/4221

08/01/2016

បញ្ជីរាយព្រះនាម ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ សោយរាជ្យតាំងពីសតវត្សទី១នៃគ្រឹស្ដសករាជ រហូតសព្វថ្ងៃ

04/01/2016

លក្ខណៈទូទៅប្លែកៗ៨យ៉ាង នៃអ្នកកើតក្នុងខែមករា

23/11/2015

កូនខ្មែរមួយចំនួនមិនទាន់ យល់ច្បាស់ពីពាក្យថា សុភាវធម៌ សុជីវធម៌ សីលធម៌ និង គុណធម៌ នៅឡើយទេ

ពាក្យថា សុភាវធម៌ សុជីវធម៌ សីលធម៌ និង គុណធម៌ គេតែងតែឮវាជាញឹកញាប់ ក៏ប៉ុន្តែ កូនខ្មែរមួយចំនួនមិនទាន់យល់ច្បាស់ពីអត្ថន័យ និង ចែកឲ្យដាច់រវាងពាក្យទាំងអស់នេះនៅឡើយទេ។ រហូតមានអ្នកខ្លះបានប្រើប្រាស់ពាក្យទាំងនេះ មិនបានយល់ពីវា ដោយគ្រាន់តែឮគេថា និងកាត់ន័យយល់ដោយខ្លួនឯងទៀតផង។

អ្វីទៅដែលហៅថាសុភាវធម៌?

សុភាវធម៌=សុ (ល្អ ប្រពៃ ប្រសើរ) + ភាវ (ភាព) + ធម៌ (ឧិវាទ ក្រឹត្យក្រម ពាក្យទូន្មានណែនាំ ច្បាប់ វិន័យ)

សុភាវធម៌ មានន័យថា ជាក្រឹត្យក្រម ច្បាប់វិន័យអប់រំ ដើម្បីឲ្យមនុស្ស មានដំណើរក្នុងភាព ជាមនុស្សល្អប្រពៃ ប្រសើរ។ ហើយសុភាវធម៌ ចែកចេញជាបីគឺ សុជីវធម៌ សីលធម៌ និងគុណធម៌។

តើអ្វីទៅសុជីវធម៌?

សុជីវធម៌ = សុ (ល្អ ប្រពៃ ប្រសើរ) + ជីវ (ជីវិត) + ធម៌(ឧិវាទ ក្រឹត្យក្រម ច្បាប់ វិន័យ ពាក្យទូន្មានណែនាំ)

សុជីវធម៌ សំដៅទៅលើច្បាប់អប់រំខ្លួន ដើម្បីរក្សាដំណើរជីវិត ឲ្យប្រពៃសមសួន។ សុជីវធម៌ មានរួមបញ្ចូលនូវការអប់រំផ្សេងៗ ដូចជា ៖

ការប្រើពាក្យពេចន៍ និងការប្រព្រឹត្តកិរិយា ឲ្យសមសួន តាមវ័យ ឋានៈ និងទីកន្លែង ជាដើម
ការរៀនទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខនាទីរបស់ខ្លួន
ការទទួលស្គាល់ដឹងថា ខ្លួនជាផ្នែកមួយនៃសង្គម ត្រូវស្គាល់ច្បាប់ទម្លាប់ និងវិន័យ ដែលមានចែង សម្រាប់រក្សាសណ្ដាប់ធ្នាប់ វិន័យ និងរបៀបរៀបរយ ក្នុងគ្រួសារ ឬក្នុងសង្គម។
តើអ្វីទៅសីលធម៌?

កន្លងមក ខ្មែរយើងខ្លះ ចំណាំនាំគ្នាប្រើពាក្យនេះ តាមសម័យប៉ុលពត ដែលគេប្រើពាក្យនេះ សំដៅទៅលើ ចំណងរវាងបុរសនិងស្ត្រី។ តែពេលនេះ យើងសិក្សាអំពីអត្ថន័យពិតប្រាកដ របស់ពាក្យសីលធម៌។

សីលធម៌ = សីល (ដំណើរប្រព្រឹត្ត វៀរចាកអំពើបាប ឬអំពើអាក្រក់) + ធម៌ (ឧិវាទ ក្រឹត្យក្រម ច្បាប់ វិន័យ ពាក្យទូន្មានណែនាំ)

សីលធម៌ សំដៅទៅលើ វិន័យក្រឹត្យក្រម សម្រាប់អប់រំខ្លួន ឲ្យប្រព្រឹត្ត កាយ វាចា ចិត្ត វៀរចាកនូវអំពើបាប ឬអំពើអាក្រក់ ។តើសីលធម៌មានអ្វីខ្លះ?

នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ជនសាមញ្ញទូទៅ ហោចណាស់ ត្រូវរៀន កាន់ក្រឹត្យ វិន័យឲ្យបានប្រាំសាខា ធំៗ គឺ ៖

មិនគិត មិនប្រព្រឹត្ត អំពើ ពាលា យាយី រំខាន ជីវិត ឬសេចក្ដីសុខ របស់ខ្លួន ឬ របស់អ្នកដទៃ ដោយ កាយ វាចា ចិត្ត និងគំនិត។
មិនលួចកេងប្រវ័ញ្ច លើអ្នកដទៃ ដើម្បីប្រយោជន៍ របស់ខ្លួន ដោយការប្រព្រឹត្ត ទាំង កាយ វាចា ចិត្ត និងគំនិត
មិនភូតភរ កុហកបោកប្រាស់ មិនបំផ្លើសការពិត ឲ្យកើតមាន សៅហ្មង ឬ អន្តរាយ
មិនសេពគ្រឿងស្រវឹង ដែលធ្វើឲ្យបាត់សតិស្មារតី លែងស្គាល់ ខុសត្រូវ ល្អអាក្រក់ សុចរិត ទុច្ចរិត
មិនប្រព្រឹត្តខុស នៅក្នុងវិន័យផ្លូវភេទ មិនក្បត់ភក្ដីភាព ចំពោះស្វាមីភរិយា មិនបង្ក អនាធិបតេយ្យ ផ្លូវភេទ ដោយប្រការណាមួយឡើយ
ជាពិសេសត្រូវចេះរំលត់ លោភៈទោសៈមោហៈ របស់ខ្លួន។

តើគុណធម៌ ជាអ្វី?

គុណធម៌ = គុណ(ដំណើរ ធ្វើឲ្យចម្រើនឡើង ដោយលក្ខណៈ ដែលអ្នកដទៃ គួរគោរព) +ធម៌ (ឧិវាទ ក្រិត្យក្រម ច្បាប់ វិន័យ ពាក្យទូន្មានណែនាំ)

គុណធម៌មានន័យថា ជាការប្រព្រឹត្ត អំពើល្អប្រសើរ ចំពោះអ្នកដទៃ ដែលជាអំពើ ដែលនាំមកនូវភាពចម្រុងចម្រើន កាន់តែច្រើន ដែលគេផងរាល់គ្នា គោរព កោតសរសើរ ហើយក៏មាន ទឹកចិត្ត កតញ្ញូ ចង់តបស្នង ធ្វើនូវអំពើល្អនោះ ត្រឡប់ទៅវិញ បន្ថែម បន្តទៀត ដោយទឹកចិត្ត ជ្រះថ្លា ពីក្នុងចិត្ត ក្នុងបេះដូងរបស់គេ។ គុណធម៌ គឺជាដំណើរប្រព្រឹត្ត អំពើល្អ របស់មនុស្ស ចំពោះពលរដ្ឋដទៃទៀត ក្នុងសង្គម ដូចជា សង្គមគ្រួសារ សង្គមការងារ សង្គមជាតិ ជាដើម។

តើដំណើរប្រព្រឹត្តអំពើគុណធម៌ មានអ្វីខ្លះទៅ ជាឧទាហរណ៍?

ការមានទឹកចិត្ត ជួយឈឺឆ្អាល សុខទុក្ខគ្នា ជួយហុចដៃ ហុចគំនិត យិតយោងគ្នា ពេលមានគ្រោះអាសន្ន ឬមាន ការខ្វះខាត ជាដើម។
ការមិនឈរមើលបំណាំគ្នា ចាប់កំហុសគ្នា ទៅវិញទៅមក។
ការនិយាយស្ដីលើកកម្លាំងចិត្ត
ការជួយដាស់តឿន បង្រៀន រំលឹក ណែនាំគ្នា
ការដឹកដៃ ប្រាប់នូវប្រភពល្អៗ សម្រាប់ពលរដ្ឋ ក្នុងសង្គមគ្រួសារខ្លួន ឬសង្គមជាតិ ឲ្យចេះជួយខ្លួនឯង ឲ្យរៀនស្វែងរកផ្លូវប្រសើរ ក្នុងជីវិត
ការមានសេចក្ដីសណ្តោសមេត្តា និងមានសប្បុរសធម៌ ដល់ពិការជន ទុរគតជន កុមារកំព្រា ជនដែលមានជំងឺសតិ ឬចាស់ជរា ឬមនុស្ស ដែលមិនអាច ជួយខ្លួនឯងបាន
ការផ្ដល់វិជ្ជា ការថែទាំអប់រំ ការរក្សាមនុស្ស ឲ្យចាកផុត ពីការប្រព្រឹត្ត អំពើអាក្រក់ ជាដើម។
ដូចនេះក្នុងនាមជាកូនខ្មែរ យើងត្រូវតែស្វែងយល់ឲ្យច្បាស់ពីអត្ថន័យរបស់ពាក្យទាំងអស់នេះ ជាពិសេសត្រូវរៀនពីសុភាវធម៌ខ្មែរ ដើម្បីខ្លួនឯង គ្រួសារនិងសង្គមជាតិផងដែរ។ ជាចុងក្រោយខ្ញុំក៏សូមអរគុណផងដែរទៅដល់ អ្នកស្រី កែវ ច័ន្ទបូរណ៍ ដែលបានចងក្រងឯកសារអំពីសុភាវធម៌ខ្មែរនេះឡើង ដើម្បីជាប្រយោជន៍ទៅដល់កូនខ្មែរក្នុងសិក្សាស្វែងយល់៕
http://www.cambomag.com/article/4085

12/11/2015

ហុងស៊ុយ

ហុងស៊ុយ
--------
រៀបរៀង និងប្រែសម្រួលដោយ ច័ន្ទ ពិដោរ
សម្រាប់អ្នកលក់ដូរ អ្នកជំនួញ និងពាណិជ្ជករផ្សេងៗ
តាមបទពិសោធន៍ដែលខ្ញុំបានមើលសៀវភៅនេះមានខ្លឹមសារជាច្រើនដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នករកស៊ី ដូចជាការរៀបចំកន្លែងរកស៊ី ការជ្រើសរើសទីតាំង
ចំពោះលោកអ្នកដែលចង់បានជា PDF សូមរង់ចាំរយៈពេល ២៤ ម៉ោង

សូមរកទិញជាសៀវភៅដើម្បីលើកតម្លើង និងផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់អ្នកនិពន្ធ
-------
ចំណេះដឹងគ្រប់វិនាទីជាមួយ
www.facebook.com/7khmer

29/09/2015

បណ្តាំគ្រូ #ហុងស៊ុយ
១ – នៅពេលដែលអ្នកចង់រើផ្ទះ សូមនាំយកកូនក្មេងម្នាក់អាយុក្រោម ៣ ឆ្នាំ ឬ ក៏ឆ្កែមួយក្បាលទៅតាមផង ។ នៅពេលអ្នកពិនិត្យមើលផ្ទះថ្មី បើកូនក្មេងនោះអាចលេង និង វារដោយខ្លួនឯងនៅលើឥដ្ឋ ឬ ឆ្កែនោះ ដើរទៅដើរមកនៅក្នុងផ្ទះដោយចិត្តឯង នេះបញ្ជាក់ថា ទីកន្លែងនោះគួរឱ្យរស់នៅ ។ ដោយឡែកបើសិនជាកូនក្មេងយំមិនឈប់ ឬក៏ឆ្កែនោះព្រុសមិនឈប់ និង មិនព្រមដើរទៅមុខ នោះបានន័យថា កន្លែងនោះពុំអាចរស់នៅបានទេ ព្រោះបើជម្នះចង់រស់នៅគឺធ្វើអ្វីមិនបានដូចចិត្ត និង មិនសមបំណងទេ ។

២ – នៅពេលអ្នកចេញពីផ្ទះ ៣ ថ្ងៃ ពុំមានមនុស្សនៅក្នុងផ្ទះ លុះពេលអ្នកត្រឡប់មកវិញ កុំទាន់អាល់ចាក់សោទ្វារចូលផ្ទះ ដំបូងអ្នកត្រូវគោះទ្វារបីដងសិន ហើយរង់ចាំប្រហែល ៣០ វិនាទី សឹមគោះទ្វារបីដងទៀតទើបបើកទ្វារ ។ ក្រោយពេលបើកទ្វារផ្ទះហើយមិនថាថ្ងៃ ឬ យប់ នោះទេ ត្រូវបើកភ្លើងទាំងអស់នៅក្នុងផ្ទះ ប្រហែលជា ២ នាទី ក្រោយទើបបិទវិញ ។

៣ – នៅពេលដែលអ្នកជិះរថយន្តធ្វើដំណើរទៅផ្លូវឆ្ងាយ បើសិនអ្នកជាបុរស ហើយនៅពេលឡើងរថយន្តឃើញមានស្ត្រីចំនួន ៧ នាក់ សូមចុះពីរថយន្តដោយកុំបន្តដំណើរជាមួយរថយន្តនោះទៀត ។ បើអ្នកជាស្ត្រីវិញ បើឃើញមានបុរស ៧ នាក់ ក៏ធ្វើដូចគ្នាដែរ ។

៤ – នៅពេលអ្នកគេងយល់សប្តិអាក្រក់ ដល់ពេលភ្ញាក់ឡើងមិនត្រូវជូតញើសនៅលើថ្ងាសភ្លាមនោះទេ អ្នកគួរតែផ្លុំសំដៅទៅខ្នើយដែលកើយនោះបីដង បន្ទាប់មកយកដៃទៅបៀកពីលើខ្នើយនោះបីដងទៀត ហើយត្រឡប់ខ្នើយនោះចាំគេងបន្ត ។ អ្វីដែលបានឃើញក្នុងយល់សប្តិចូរកុំ និយាយប្រាប់មនុស្សច្រើននាក់ពេក ។

៥ – នៅពេលអ្នកកំពុងសម្រាន្ត បើមានឮគេហៅឈ្មោះរបស់អ្នក ដាច់ខាតសូមកុំឆ្លើយតប ត្រូវពិនិត្យមើលសិនថា តើមានមនុស្សមែនដែរឬទេ ? បើសិនជាមានមនុស្សចាំឆ្លើយតប តែបើគ្មានមនុស្សសូមកុំឆ្លើយ ហើយបើអ្នកភ្លេចខ្លួនបានឆ្លើយតបនៅពេលដែលគ្មានមនុស្ស សូមយកម្ជុលមកចាក់ម្រាមដៃកណ្តាល ហើយច្របាច់យកឈាមបន្តក់នៅចង្អូរលើមាត់ ។

៦ – នៅពេលធ្វើដំណើរទៅកន្លែងឆ្ងាយដែលត្រូវការសម្រាន្តនៅសណ្ឋាគារ ឬ ផ្ទះសំណាក់ សូមកុំរកកន្លែងដែលមានតម្លៃថោកពេក តែបើជ្រុលជាចូលហើយ ជាដំបូងអ្នកត្រូវជក់បារីមួយដើមនៅក្នុងបន្ទប់សិន ហើយបើអ្នកពុំចេះជក់បារីសូមកេះដែកកេះឱ្យឆេះមួយភ្លែត ហើយបើកទ្វារចោលរយៈពេល ១ នាទី ។

៧ – បើសិនជាពេលគេងយប់បានឮសំឡេងក្មេងយំយ៉ាងចម្លែក ហើយបន្តយំមិនឈប់នោះ អ្នកត្រូវរកដើមឈើធំមួយដែលនៅជិតផ្ទះអ្នកបំផុត ហើយសរសេរឈ្មោះ និង ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំកំណើតរបស់អ្នកនៅលើដើមឈើនោះ ។

៨ – បើសិនជាមានការអន់ចិត្តជាមួយអ្នកដទៃ សូមចៀសវាងការឈ្លោះប្រកែកគ្នានាពេលព្រឹក ជាពិសេសអ្នករកស៊ី និង ជាងធ្វើផ្ទះ ។ អ្នក រកស៊ីមួយចំនួនសុទ្ធតែដឹងថាការឈ្លោះប្រកែកគ្នានាពេលព្រឹកធ្វើឱ្យការរកស៊ីពេញមួយថ្ងៃនោះមិនទៅមុខ ៕

Source: http://www.vow-news.com/read.php?id=35&p=33875

26/09/2015

#ប្រវត្តិគ្រុឌ_និងនាគ

គ្រុឌ ជាស្តេចបក្សី តំណាងធាតុឈ្មោល ធាតុភ្លើង
នាគ ជាស្តេចល្មូន តំណាងធាតុញី ធាតុទឹក
គ្រុឌស្អប់នាគ ចូលចិត្តជាន់នាគ ចាប់នាគ និង ស៊ីនាគជាអាហារ ដែលជាតិសាសន៍ជាច្រើនបានយកមកធ្វើជាសិល្បៈ ស្ថាបត្យកម្ម សាងរូបទាំងនោះឡើង។

កម្ពុជាយកនិមិត្តរូបនាគ តំណាងនគរមាតាធិបតេយ្យនាងនាគ។
រីឯប្រទេសថៃ ជ្រើសរើសគ្រុឌក្រហម គ្រុឌភ្លើងសំរាប់សំគាល់ប្រទេសគេ ដោយសារអានុភាពរបស់គ្រុឌបើទោះបីគ្មានទឹកអម្រឹត ក៏គ្រុឌមានជីវិត អមតៈតាមពរព្រះវិស្ណុ និងរឿងអរិះប្រវត្តិសាស្រ្តរវាងខ្មែរ សៀម។
ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងម៉ុងហ្គោលី ក៏បានយកគ្រុឌជានិមិត្តរូបប្រទេស ខ្លួនផងដែរ។

+ប្រវត្តិសត្វគ្រុឌ

សត្វគ្រុឌមានប្រវត្តិតាំងពីយូរលង់មកហើយ ដែលសត្វនេះមានពាក់ព័ន្ធ នៅក្នុងទេវកថានៃព្រហ្មញ្ញសាសនា។ សត្វគ្រុឌនេះដែរ ក៏ត្រូវបានគេចាត់ ទុកដូចជាសត្វអច្ឆរិយៈផ្សេងៗទៀត ដែលខ្មែរបុរាណបានឲ្យតម្លៃ តាំងពី ប្រមាណជាង ២ ០០០ឆ្នាំមកហើយ។ នៅក្នុងទេវកថាឥណ្ឌា មានសត្វជា ច្រើនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទេព ឬក៏ជាពាក់កណ្តាលទេព ឧទាហរណ៍ដូច ពស់ ឬនាគ អណ្តើក ខ្លាឃ្មុំ ស្វា គោ ដំរី ក្ងោក ខ្លាជាដើម។ ដូចគ្នានេះដែរ សត្វគ្រុឌ ក៏មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងទេវកថាឥណ្ឌា ហើយត្រូវបានគេ ចាត់ ទុកថា បក្សីរាជា។ សត្វគ្រុឌ គឺជាយានជំនិះរបស់ព្រះវិស្ណុ ហើយសត្រូវ សួរពូជរបស់គ្រុឌគឺសត្វនាគ។ នៅឥណ្ឌាមានពិធីបុណ្យគោរពបូជា ដល់ គ្រុឌដែលតែងតែប្រារព្ធធ្វើឡើងនៅថ្ងៃ៥ កើត ខែស្រាពណ៍រៀងរាល់ឆ្នាំ។

+រឿងនិទានទាក់ទងនឹងគ្រុឌ

មហាឥស្សី កស្សបៈ មានភរិយាពីររូបគឺនាងកាឌ្រុ និងនាងវីនីតា។ នាងកាឌ្រុបានផ្តល់កំណើតកូនជាសត្វពស់មានចំនួនរាប់សិបពាន់ក្បាល ហើយត្រូវបានចាត់ទុកថាបុព្វការីនៃសត្វពស់នៅលើផែនដីនេះ។ ចំណែក ឯនាងវីនីតាបានផ្តល់កំណើតឲ្យសត្វគ្រុឌដ៏មានអំណាចឬទ្ធានុភាព។ ថ្ងៃមួយនាងកាឌ្រុ និងនាងវីនីតា បានលេងល្បែងភ្នាល់គ្នាដោយទាយ ពណ៌កន្ទុយសេះក្បាល៧អាចហោះបានដែលកើតចេញពីការកូរសមុទ្រ ទឹកដោះ។ នាងកាឌ្រុបានទាយថាកន្ទុយសេះមានពណ៌ខ្មៅ រីឯនាងវីនីតា ថាពណ៌ស។ ពួកគេបានភ្នាល់គ្នាថានរណាក៏ដោយឲ្យតែចាញ់ គឺត្រូវតែ បម្រើអ្នកឈ្នះ។ នាងកាឌ្រុបានប្រើល្បិចបោកប្រាស់នាងវីនីតាដោយប្រើ ឲ្យកូនរបស់ខ្លួនដែលជាសត្វនាគក្លែងខ្លួនធ្វើជាកន្ទុយសេះ។ ដូច្នេះហើយ នាងវីនីតាត្រូវបម្រើនាងកាឌ្រុ និងកូន។ នាងកាឌ្រុ បានធ្វើបាបនាង វីនីតាយ៉ាងខ្លាំងក្លា។
ប៉ុន្តែក្រោយមកពពួកនាគថានឹងយល់ព្រមដោះលែងគ្រុឌ និងម្តាយ ប្រសិនជាគ្រុឌអាចទៅយកទឹកអម្រឹតរបស់ព្រះឥន្ទបាន។ គ្រុឌបាន ប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ហើយទីបំផុតទទួលបានទឹកអម្រឹត ហើយបានរំ ដោះខ្លួន និងម្តាយពីទាសភាពរបស់នាគ និងនាងកាឌ្រុ។ ក្រោយមកគ្រុឌ និងម្តាយបានដឹងពីល្បិចនេះ ហើយបានដាក់បណ្តាសាដល់នាង កាឌ្ រុថារាល់កូនរបស់នាងកាឌ្រុទាំងអស់គឺត្រូវតែក្លាយទៅជាចំណីរបស់កូន ខ្លួន។
និយាយកាលដែលគ្រុឌទៅលួចយកទឹកអម្រឹតពីព្រះឥន្ទ គ្រុឌបាន សំដែងឬទ្ធីចេស្តារយ៉ាងអស្ចារ្យ និងមានភាពស្មោះត្រង់ រហូតបាន ដឹង ដល់ព្រះវិស្ណុ ហើយព្រះវិស្ណុបានផ្តល់ពរជ័យ ព្រមទាំងយកគ្រុឌធ្វើ ជាយានជំនិះរបស់ព្រះអង្គ។ អនុភាពហោះហើររបស់គ្រុឌគឺលឿនជារន្ទះ ហើយកំលាំងខ្យល់ពីស្លាបរបស់គ្រុឌគឺខ្លាំងលើព្យុះសង្ឃរានានា។ ព្រះឥន្ទបានមកស្កាត់ផ្លូវគ្រុឌ ប៉ុន្តែអ្នកទាំងពីរមិនប្រយុទ្ធគ្នានោះទេ ដោយ គ្រុឌសន្យាថានឹងប្រគល់ទឹកអម្រឹតដល់ព្រះឥន្ទវិញ ក្រោយពេល ប្រគល់ឲ្យនាគហើយនោះ ហើយព្រះឥន្ទសន្យាថានឹងធ្វើឲ្យបណ្តាសា របស់គ្រុឌ និងម្តាយក្លាយជាការពិត។ នៅពេលយកទឹកអម្រឹតមកដល់ មុខនាគហើយនោះ គ្រុឌបានប្រើល្បិចប្រាប់ដល់នាគថាចាំបាច់ ត្រូវធ្វើពិធី សិនមុនពេលផឹកទឹកអម្រឹតនេះ ហើយនៅពេលដែលពួកនាគកំពុងធ្វើ ពិធីនោះព្រះឥន្ទបានមកយកទឹកអម្រឹតទៅវិញតែកំពប់ទឹកខ្លះនៅលើស្មៅ។ នៅពេលដែលឃើញទឹកកំពប់នៅលើស្មៅហើយ ពួកនាគទាំងឡាយខំ ប្រឹងលិទ្ធទឹកអម្រិតទាំងនោះរហូតដល់អណ្តាតប្រេះជាពីរដោយសារស្មៅ រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ ព្រះវិស្ណុបានផ្តល់វេហារទាំងមូលជាទីលំនៅរបស់គ្រុឌ ហើយរៀបការគ្រុឌ ជាមួយនាងឧណាតី។ គ្រុឌនិងនាងឧណាតីមានកូនពីរនាក់គឺសម្ប៉ាទិ និងជតាយុ ដែលកូនទាំងពីរនេះមានតួនាទីផងដែរនៅ ក្នុងរឿង រាមាយាណៈ។ ក្រៅពីយានជំនិះរបស់ព្រះវិស្ណុ គ្រុឌគឺជាបរិវារដ៏ស្មោះត្រង់ ដែលត្រូវបានគេឲ្យឈ្មោះថា បរិវារជាន់ខ្ពស់ រីឯហនុមានគឺជាបរិវារ ជាន់ទាប។

+គ្រុឌក្នុងសង្គមខ្មែរ

វត្ដមានរបស់សត្វគ្រុឌ នាសម័យហ្វូណន ត្រូវបានគូសបញ្ជាក់ តាមរយៈ បដិមាកម្ម ។
លោកបណ្ឌិត មីសែល ត្រាណេបានបញ្ជាក់ថាការរកឃើញសត្វគ្រុឌ ដែលគេ ឆ្លាក់ជាក្បាច់នៅលើក្រឡ ឬកុលាលភាជន៍បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា ប្រភពបុរេអង្គសត្វគ្រុឌមានកំណើតមកមានអាយុប្រមាណ ២ ០០០ឆ្នាំ មកហើយ។ ចំណែកសត្វគ្រុឌនៅប្រទេសថៃ និងឡាវ គឺជាគ្រុឌបាន ប្រសូតចេញពីខឿនវប្បធម៌ខ្មែរ នាសម័យអង្គរតែប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងជំនឿខ្មែរបុរាណ ដែលបានទទួលនូវមរតកវប្បធម៌ឥណ្ឌា សត្វគ្រុឌ គឺជាស្តេចបក្សីប្រកបដោយមហិទ្ធិឫទ្ធិខ្លាំងក្លាអស្ចារ្យ ព្រោះថា សត្វនេះ តំណាងនូវអវកាស ឬភាពលំហ ឬធាតុភ្លើង ផ្ទុយពីគូរបដិបក្សរបស់ខ្លួន គឺសត្វនាគដែលតំណាងឲ្យធាតុដី ឬទឹក ប្រភពនៃភាពផូរផង់ភាព ត្រជាក់ ត្រជុំ។ ការគោរពបូជាសត្វគ្រុឌកើតមានតាំងតែពីសម័យនគរភ្នំម្ល៉េះ ដូចវត្តមានរបស់ចម្លាក់នៃស្តេចបក្សីនេះនៅលើសន្លឹកមាសមួយចំនួន ដែលគេបាន ជួបប្រទះនៅគោកប្រាសាទ នៅក្នុងខេត្តដុងថាប ទឹកដី កម្ពុជាក្រោមជាភស្តុតាងស្រាប់ ។
ការលេចធ្លោរជាក្បាច់លើសន្លឹកមាសបែបនេះបង្ហាញថា ចាប់តាំងពី សតវត្សទី២ ដល់ទី៥ គ្រុឌបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យ ជំនឿសាសនា ។ មនុស្សខ្មែរ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក បានបន្ត ស្ថានភាព នេះរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ដោយបានយកសត្វគ្រុឌនេះ ដើម្បីធ្វើជាគ្រឿងលំអតុបតែងសំណង់ស្ថាបត្យកម្មប្រាង្គប្រាសាទ ក៏ដូចជាវត្តអារាមដែរ ។
ថ្មីៗនេះ យោងលើរបកគំហើញខាងបុរាណវិទ្យា របស់លោកស្រី ឡេ ធីលៀង នៅម្តុំដែនដីសណ្ត ផ្នែកខាងក្រោម ខាងទន្លេមេគង្គ និងការ ស្រាវជ្រាវរបស់យើងនៅអង្គរបុរី យើងបានដឹងថា សត្វគ្រុឌ បានដើរ តួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យជំនឿសាសនា នាសម័យហ្វូ-ណន ឬនគរភ្នំ។ ក្រៅពីការតំណាងសត្វគ្រុឌ ជាក្បាច់ក្រឡោត អណ្តែត ខ្មែរបុរាណក៏បានឆ្លាក់សត្វ នេះលើសន្លឹក មាសស្តើងៗ ដែលគេប្រើ ជាយ័ន្តសម្រាប់ការពារសំណង់ស្ថាបត្យកម្ម ឬក៏មនុស្ស។
បើនិយាយម្យ៉ាងទៀត ការដែលគេជឿថា សត្វគ្រុឌ គឺជាសត្វដែល មាន ឫទ្ធានុភាពខ្លាំងក្លានោះ បានក្លាយជាទំនៀមទំលាប់មួយដែលប្រជាជន ខ្មែរបានប្រកាន់យ៉ាង ខ្ជាប់ខ្ជួនរហូតដល់សព្វថ្ងៃ ។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង នៅលើកាក់សំណមួយនៅទីនេះ គេឃើញសត្វគ្រុឌស្ថិតក្នុងឥរិយាបទ មួយគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ ព្រោះវាហាក់់បីដូចជាកំពុងសម្តែងឫទ្ធី (ម្ខាងតំណាងសត្វគ្រុឌ ម្ខាងទៀតសត្វពស់) ។ក្រៅអំពីជំនឿបែបព្រហ្មណ៍និយមខាងលើ សត្វគ្រុឌនៅតែបំពេញ តួនាទីតុបតែងលំអសំណង់ស្ថាបត្យកម្មខ្មែរហូតដល់ សតវត្សទី២១នេះ ។
ឆ្លងកាត់ការសិក្សាវិភាគលើវិស័យបដិមាកម្ម នៅអង្គរបុរី យើងក៏បាន ជួបប្រទះចម្លាក់សត្វគ្រុឌមួយចំនួនដែលឆ្លាក់លើកុលាលភាជន៍ ព្រមទាំងជាចម្លាក់លោតផងដែរ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ចម្លាក់ ទាំងនោះ មានអាយុតិចជាងបុរាណវត្ថុដែលគេបានជួបនៅក្នុងដែនដីសណ្ត ឬនៅជ្រលងនៃដងទន្លេចៅប្រះយ៉ា ជាពិសេសនៅទីក្រុងសុផាន់បុរីដែរ ដែលជាទីក្រុងចាស់របស់បុព្វបុរសខ្មែរនាសម័យហ្វូ-ណន ឬនគរភ្នំ ។
សូមរំលឹកថា ពាក្យគ្រុឌក៏ដូចជា នាគដែរ គឺជាពាក្យសំស្ក្រឹត ដែលសព្វថ្ងៃបានក្លាយទៅជាពាក្យខ្មែរទៅហើយ ។ គ្រុឌខ្មែរនាសម័យវប្បធម៌បុរេអង្គរនៃចក្រភពភ្នំបានឲ្យកំណើតទៅគ្រុឌថៃ នាសម័យវប្បធម៌សុខោទ័យ អយុធ្យា និង រតនៈគូសិន្ទ្រ។

:ព្រះអាទិត្យ្ញញញឹម