09/01/2026
විෂාදය (Depression) පිළිබඳ බුදුන් වහන්සේ දේශනා කල අයුරු.🙏
බුදු දහමට අනුව මිනිසා අත්විඳින සියලුම මානසික දුක්ඛයන් "දුක්ඛ සත්යය" යටතට වැටේ. වර්තමානයේ අප 'විෂාදය' ලෙස හඳුන්වන තත්ත්වය, බුදුදහමේ විස්තර වන 'චිත්ත පීඩා', 'දෝමනස්ස' සහ 'විසංඛාර' වැනි තත්ත්වයන් සමඟ සමීපව බැඳී පවතී.
1. විෂාදයේ මූලාරම්භය (හේතු)
බුදුදහමට අනුව ඕනෑම මානසික පීඩාවක මූලය තණ්හාව සහ අවිද්යාවයි. විෂාදය ඇතිවීමට බලපාන ප්රධාන සාධක කිහිපයක් ධර්මයේ මෙසේ දැක්වේ:
ප්රිය විප්පයෝගෝ දුක්ඛෝ: තමා කැමති පුද්ගලයන්, වස්තූන් හෝ තත්ත්වයන් තමාගෙන් වෙන්වීම නිසා ඇතිවන දැඩි ශෝකය.
අප්පියේහි සම්පයෝගෝ දුක්ඛෝ: තමා අකමැති දේ සමඟ වාසය කිරීමට සිදුවීමෙන් ඇතිවන පීඩාව. (උදා: අකමැති රැකියාවක නිරත වීම, ගැටුම් සහිත පවුල් පරිසරය)
යම්පිච්ඡං න ලභති තම්පි දුක්ඛෝ: තමා බලාපොරොත්තු වන දෙය ඒ ආකාරයෙන්ම ඉටු නොවීම නිසා ඇතිවන කලකිරීම.
අනිච්ච (අනිත්යතාවය) වටහා නොගැනීම: ලෝකයේ පවතින වෙනස්වන සුළු ස්වභාවය පිළිගැනීමට ඇති අකමැත්ත නිසා සිතේ දැඩි ගැටුම් ඇතිවේ.
2. වර්තමාන සමාජය සහ විෂාදය (නූතන විග්රහය)
අද පවතින වේගවත් ජීවන රටාව තුළ විෂාදය වර්ධනය වීමට බලපාන අලුත් සාධක කිහිපයක් බෞද්ධ දෘෂ්ටිකෝණයකින් මෙසේ දැක්විය හැකිය:
සමාජ මාධ්ය සහ සංසන්දනය (සමාන මානය): අන් අයගේ සාර්ථකත්වයන් සමඟ තමාගේ ජීවිතය සැසඳීම (මානය) තුළින් හීනමානය ඇති වී එය විෂාදයට මඟ පාදයි.
අතෘප්තිකර අවශ්යතා (අතිපරිභෝජනය): නිරන්තරයෙන් අලුත් දේ ලබාගැනීමේ පිපාසය (ලෝභය) නිසා සිත සැමවිටම නොසන්සුන් තත්ත්වයක පවතී.
හුදකලාව සහ තාක්ෂණය: මිනිසුන් අතර පවතින සජීවී සබඳතා අඩුවීම නිසා ඇතිවන තනිකම 'දෝමනස්ස' ඇතිවීමට ප්රධාන හේතුවකි.
3. විෂාදයට බලපාන ක්ලේශ ධර්ම
විෂාදයෙන් පෙළෙන අයෙකු තුළ ප්රධාන වශයෙන් අකුසල මූලයන් තුනක් ක්රියාත්මක වේ:
ලෝභ (ඇලීම): අතීත සුන්දර මතකයන්ට හෝ අහිමි වූ දේට ඇති දැඩි ඇලීම.
දෝස (ගැටීම): තමාගේ දුර්වලතා පිළිබඳව තමාටම ඇතිවන කෝපය, වෛරය හෝ කලකිරීම.
මෝහ (මුලාව): ජීවිතයේ පවතින යථාර්ථය (ඇති සැටියෙන් දැකීම) වටහා ගැනීමට නොහැකි වීම.
මීට අමතරව ථීන-මිද්ධ (සිතේ ඇතිවන මැලි බව සහ අලස බව) විෂාදයේ ප්රධාන ලක්ෂණයක් ලෙස පංච නීවරණ යටතේ විග්රහ වේ. මෙහිදී සිතේ ශක්තිය (වීර්යය) පිරිහීම සිදු වේ.
4. ධර්මානුකූල විසඳුම් සහ ප්රායෝගික අභ්යාස
බුදුන් වහන්සේ මානසික පීඩාවන් දුරු කරගැනීම සඳහා ප්රායෝගික ක්රමවේදයන් රැසක් දේශනා කර ඇත:
අ. සති පට්ඨානය
වර්තමාන මොහොතේ ජීවත් වීමට පුහුණු වීම මෙහිදී ඉතා වැදගත් වේ.
ආනාපානසතිය: හුස්ම පිළිබඳ සිහිය පිහිටුවීම හරහා අතීතය සහ අනාගතය අතර දෝලනය වන සිත මෙල්ල කළ හැකිය.
වේදනානුපස්සනාව: සිතේ ඇතිවන දුක්ඛ වේදනාව දෙස 'මම' කියා මමත්වයෙන් බලන්නේ නැතිව, එය ඇතිවී නැතිවී යන ධර්මතාවයක් ලෙස (උදාසීන නිරීක්ෂකයෙකු ලෙස) බැලීමට පුහුණු වීම.
ආ. මෙත්තා භාවනාව
විෂාදයේදී පුද්ගලයා තමාටම වෛර කරගැනීම සාමාන්යයකි.
පළමුව තමාට මෛත්රිය කිරීමෙන් (අහං අවේරෝ හෝමි...) ආත්ම විශ්වාසය සහ තමා පිළිබඳ සුභවාදී හැඟීමක් ගොඩනැගේ.
ඉන්පසු අන් අයට මෛත්රිය කිරීමෙන් සමාජයෙන් හුදකලා වීම වළක්වා ගත හැකිය.
ඇ. අනිත්ය සංඥාව
"මෙයද වෙනස් වේ" යන හැඟීම තහවුරු කරගැනීම තුළින් සිතේ ඇතිවන දැඩි ශෝකී බර අඩු කරගත හැකිය. අතිශය දුක්ඛිත තත්ත්වයන් පවා කාලයත් සමඟ වෙනස් වන බව වටහා ගැනීම සැනසීමට මගකි.
ඈ. කල්යාණ මිත්ත සේවනය
වර්තමානයේදී මෙය උපදේශන සේවාවන් (Counseling) හෝ යහපත් මිතුරන්ගේ ඇසුර ලෙස හැඳින්විය හැකිය. සිතේ පීඩාව විශ්වාසවන්ත අයෙකුට පැවසීම "දුක්ඛ" විග්රහයේදී මානසික බර නිදහස් කරගැනීමට (Catharsis) උපකාරී වේ.
5. විද්යාව සහ ධර්මය අතර සමතුලිතතාවය
බුදුදහම යනු අන්තගාමී ඉගැන්වීමක් නොවේ. විෂාදය දැඩි ලෙස පවතී නම්, ශරීරයේ රසායනික වෙනස්කම් (Neurotransmitters) නිවැරදි කිරීමට වෛද්ය ප්රතිකාර ,මනෝචිකිත්සාවන් ලබාගැනීම ද බුදුදහමට අනුකූල වේ. මන්දයත් බුදුන් වහන්සේ 'ගිලාන පච්චය' (බෙහෙත්) අනුමත කර ඇති බැවිනි. ධර්මය මානසික ශක්තිය ලබා දෙන අතර වෛද්ය විද්යාව කායික පදනම සකස් කරයි.
මෝහන,මනෝචිකිත්සක හා ආයුර්වේද චිකිත්සක ශානුක කුමාරසිංහ
(Dpsy,Dcou,Cetificate in panchakarma & Ayurvedic Therapy )
Ref,No:B31/199935310150/CIPAAT/06/25.
![🚨 FOR SALE – Honda Scooter 🚨📍 Location: [Ragama]📌 Model: Honda Dio (110cc)📌 Condition: Excellent running condition📌 Colo...](https://img5.shops1000.com/611/670/1493553566116705.jpg)
