28/09/2026
......෴
ගම කෙළවරේ තිබූ අබලන් වූ මැටි ගෙදරින් නැඟුණු රෝසිනීගේ හුස්ම හඬ රෑ නලියන රැහැයියන්ගේ හඬ පරයා ඇසුණි.
"දුප්පත්කම"
කියන්නේ ඇයට අලුත් දෙයක් නොවේ. මැටි බිත්තිවලින් වතුර කාන්දු වන, තේ කෝප්පයකට සීනි ඇටයක් වැටෙන්නේ කලාතුරකින් වන ඒ කුඩා පැලැස්ස ඇගේ ලෝකය විය. එහෙත් ඇගේ ලෝකයේ තිබූ ලොකුම අභියෝගය දුප්පත්කමම පමණක් නොවීය.
ගමේ සිටි නොහික්මුණු, සල්ලාල තරුණයන්ගේ රැසකට රෝසිනීගේ රූපශ්‍රීයත්, ඇගේ අසරණකමත් මහත් වදයක් වී තිබුණි. ගමේ හන්දියේ, පාලම උඩ රොක් වී සිටින තරුණයන්ගේ නෙත් නිතරම යොමු වුණේ රෝසිනී පාසල් යන එන පාර දෙසටය.
"අඩෝ චාමර, බලපන්කෝ අර යන්නේ... නිකන් නෙලුම් මලක් වගේ. ඕකිගේ ඔය ලොකුකම බස්සන්න ඕනේ බන්."
හන්දියේ සිටි මාලන් කෑගැසුවේ සිගරට් දුම අහසට මුදාහරිමිනි.
"ඔව් බං, ඔය තරම් උගත්කමක් අරන් කොහේ යන්නද? අන්තිමට අපේ ගෙවල්වල උයන් පිහින්න තමයි වෙන්නේ," චාමර මහ හඬින් සිනාසුණේය.
රෝසිනී හිස බිම හොවාගෙන ඉක්මන් ගමනින් ඉදිරියට ගියාය. ඇගේ පොත් බෑගය පපුවට තද කරගෙන සිටි ඇගේ අතැඟිලි වෙවුලන්නට විය. මේ වදහිංසා, විහිළු තහළු ඇයට දිනපතා අසන්නට ලැබුණි. නමුත් ඇගේ මනසේ තිබුණේ එකම එක අරමුණක් පමණි. ඒ, කෙසේ හෝ ඉගෙන ගෙන මේ මඩගොහොරුවෙන් ගොඩ ඒමය.
"අම්මේ, මට තවත් මේ ගමේ පාහරයන්ගේ කතා අහගෙන පාරේ යන්න බෑ..." එදින සවස ගෙදර පැමිණි රෝසිනී ඇඳ මත වැටී හඬන්නට වූවාය.
ඇගේ අම්මා, කමලාවතී, තේ කෝප්පයක් ඇය අත තබමින් ඇගේ හිස පිරිමැද්දාය.
"දුවේ, නෙළුම් මල පිපෙන්නේ මඩේ. ඒත් ඒක පූජා කරන්නේ බුදුන් උදෙසා. උඹ ඔය නින්දා අපහාස කතා හිතට ගන්න එපා. උඹේ එකම ආයුධය ඔය පොත් ටික. ඕකෙන් උඹ උන්ගේ කටවල් වහන්න ඕනේ දවසක." අම්මාගේ දෑසේ කඳුළු පිරී තිබුණි.
"ඒත් අම්මේ, අදත් අර චාමරලා පාලම ළඟදී මගේ පාර හරස් කළා. මට බයයි අම්මේ..." රෝසිනීගේ කඳුළු බිඳු කම්මුල් දිගේ ගලා ගියේය.
"බය වෙන්න එපා මගේ දුවේ. නපුරට නපුරෙන් උත්තර දෙන්න යන්න එපා. උඹ පාඩම් කරපන්. උඹට වරදින්නේ නෑ." අම්මා ඇයට සෙවණැල්ලක් මෙන් ශක්තිය දුන්නාය.
ගමේ අය රෝසිනීටත් ඇගේ අම්මාටත් සෙතක් කළේ නැත. "ගෑනු ළමයෙකුට ඔච්චර ඉගෙනගෙන කරන්න දෙයක් නෑ, ඕකිව කොහේ හරි කසාද බඳපන්," යැයි අසල්වාසීන් කීවේ අනුකම්පාවකට වඩා ඉරිසියාවෙනි. නමුත් රෝසිනී කුප්පි ලාම්පු එළියෙන් රෑ තිස්සේ පාඩම් කළාය. ඇයට නිදිමත එන විට ඇය මුහුණට වතුර රෙදි කැබැල්ලක් තබා ගත්තාය.
උසස් පෙළ විභාගය කිට්ටු වන විට සල්ලාල තරුණයන්ගේ කරදර තවත් වැඩි විය. දිනක් සවස උපකාරක පන්තිය නිමවී එද්දී පාළු පාරේදී චාමර ඇතුළු පිරිස ඇගේ මඟ හරස් කළහ.
"පොඩ්ඩක් නතර වෙයන්කෝ රෝසිනී... මොකද මේ හදිස්සිය? අපි උඹට කරදරයක් කරන්නේ නෑනේ," චාමර ඉදිරියට ආවේය.
රෝසිනී බියෙන් පියවරක් පස්සට ගත්තාය. නමුත් ඇගේ සිත තුළ යම් දැඩි බවක් උපන්නේය.
"මට යන්න දෙන්න චාමර. මම ඕගොල්ලන්ට කිසිම කරදරයක් කරලා නැහැ. මට මගේ පාඩුවේ ඉන්න දෙන්න!" ඇය තදින් කීවාය.
"අනේ අම්මප! බලපන්කෝ මෙයාගේ සැර. පාරේ යන කොල්ලෙක් දිහා බලන්නේ නැති තරම් ලොකුකමක් තියෙන්නේ. උඹ මොන තරම් ඉගෙන ගත්තත් අන්තිමට ගමේ එකෙකුට තමයි ඉතින්..." මාලන් සිනාසුණේය.
"මම උඹලට බය නෑ! මගේ අනාගතය තීරණය කරන්නේ මම මිසක් උඹලා නෙමෙයි. මගේ පාරෙන් අයින් වෙනවා!" රෝසිනීගේ හඬේ තිබූ ඒ ස්ථාවර භාවය හමුවේ චාමර මොහොතකට තිගැස්සුණේය. ඇය ඔවුන්ව පහුකරගෙන වේගයෙන් ඉදිරියට දිව ගියාය.
එදින රෑ ඇය නිදාගත්තේ නැත. ඇය සියලු වේදනා, අපහාස, බිය එකතු කර අකුරු බවට හැරෙව්වාය. උසස් පෙළ විභාගය පැවැත්වුණි. රෝසිනී ඉතා කැපවීමෙන් ඊට මුහුණ දුන්නාය.
මසකට පසු ප්‍රථිඵල පැමිණියේය.
"අම්මේ! අම්මේ! බලන්න අම්මේ!" රෝසිනී කෑගසමින් ගෙදරට දිව ආවාය.
"මොකද දුවේ? මොකද වුණේ?" කමලාවතී කලබලයෙන් කුස්සියේ සිට දිව ආවාය.
"අම්මේ, මම දිස්ත්‍රික්කයෙන්ම පළමුවැනි
යා! මට කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ නීති පීඨයට යන්න පුළුවන් අම්මේ!" රෝසිනී අම්මාගේ ඇඟේ එල්ලී හැඬුවාය. ඒ කඳුළු සතුටේ කඳුළු විය.
කමලාවතී රෝසිනීව තදින් බදා ගත්තාය.
"මම කිව්වා නේද දුවේ... නෙළුම් මල මඩේ පිපුණට සුවඳ මුළු ලෝකයටම දෙනවා කියලා."
ආරංචිය ගම පුරා පැතිර ගියේය. රෝසිනීට නින්දා කළ, ඇයට අපහාස කළ ගමේ උදවිය තමුන්ගේ කටවල් වසා ගත්හ. චාමරලාට රෝසිනී දෙස කෙලින් බලන්නට පවා නොහැකි විය. ඇය ගමෙන් පිටව විශ්වවිද්‍යාලයට ගියේ අනාගතය ජය ගැනීමේ බලාපොරොත්තුවෙනි.
විශ්වවිද්‍යාල ජීවිතයද පහසු වූයේ නැත. මුදල් හිඟකම නිසා ඇයට කැම්පස් එකේදී බොහෝ දුක් විඳින්නට සිදුවිය. නමුත් ඇය නොපසුබට උත්සාහයෙන් අධ්‍යාපනය ලැබුවාය. නීතිවේදී උපාධිය විශිෂ්ට ලෙස සමත් වූ ඇය, නීති විද්‍යාලයට ඇතුළත් වී නීතිඥවරියක් ලෙස දිවුරුම් දුන්නාය. ඉන් නොනැවතී ඇය අධිකරණ සේවා විභාගයටද මුහුණ දී විනිසුරුවරියක් ලෙස පත්වීම් ලැබුවාය.
වසර ගණනාවකට පසු...
ගමේ කුඩා මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණයේ එදින නඩු වාරයක් පැවැත්වුණි. අධිකරණ ශාලාව පිරී පැවතුණි. එදින විත්ති කූඩුවේ සිටියේ වයසට ගොස්, ඇඟපත වැහැරී ගිය, නීති විරෝධී මත්පැන් ජාවාරමකට හසු වූ පුද්ගලයෙකි. ඒ වෙන කවුරුත් නොව, එදා රෝසිනීට වද දුන් චාමරය.
විත්තිකූඩුවේ සිටි චාමර බියෙන් සලිත වෙමින් ඉදිරිය දෙස බැලුවේය. විනිසුරු අසුනේ බැබළෙමින් සිටියේ රෝසිනී ය!
ගෞරවනීය විනිසුරුවරිය ලෙස අසුන්ගෙන සිටි රෝසිනී දෙස චාමර බැලුවේ අදහගන්නට නොහැකිවය. එදා තමන් පාරේදී විහිළු කළ, අසරණ කළ ඒ ගමේ කෙල්ල අද මුළු අධිකරණයටම අණ දෙන ගෞරවනීය නීතිවේදිනිය වී සිටින්නීය.
නඩුව කැඳවන ලදී. රෝසිනී ඉතා සාධාරණ ලෙසත්, අපක්ෂපාතී ලෙසත් නඩුව විභාග කළාය. ඇගේ දෑසේ පලිගැනීමේ චේතනාවක් තිබුණේ නැත. තිබුණේ යුක්තිය සහ නීතිය පසඳලීමේ අභිමානය පමණි.
"විත්තිකරුට එරෙහිව ඇති චෝදනා සියල්ල තහවුරු වී තිබෙනවා. නීතිය සැමට පොදුයි. විත්තිකරුට වසර දෙකක බරපතල වැඩ සහිත සිරදඬුවමක් නියම කරනවා," රෝසිනී තදින් තීන්දුව ප්‍රකාශ කළාය.
තීන්දුවෙන් පසු, චාමරව බන්ධනාගාර නිලධාරීන් විසින් රැගෙන යනු ලැබීමට ප්‍රථම, රෝසිනී ඔහු දෙස බැලුවාය.
චාමර ලැජ්ජාවෙන් හා පශ්චාත්තාපයෙන් හිස බිම නමා ගත්තේය. "මට සමාවෙන්න මැඩම්..." ඔහු සිහින් හඬින් මිමුණුවේය.
"මම කාගෙන්වත් පලිගන්නේ නැහැ චාමර. මම ඔබට දඬුවම් කළේ මගේ පෞද්ගලික තරහකට නෙමෙයි, රටේ නීතියට අනුව. හැබැයි මතක තියාගන්න, ගෑනු ළමයෙකුගේ අසරණකමට සිනාසෙන එක නෙමෙයි පිරිමිකම. තමන්ගේ ජීවිතය හදාගන්න එකයි පිරිමිකම,
" රෝසිනී කරුණාවෙන් නමුත් ස්ථිර හඬින් කීවාය.
චාමරගේ දෑසින් කඳුළු කඩා වැටුණි.
එදින සවස රෝසිනී තම නිල රථයෙන් නැවත ගමට ආවාය. එදා තිබූ අබලන් මැටි ගෙදර වෙනුවට දැන් එතැන ලස්සන කුඩා ගෙයක් තිබුණි. අම්මා ඉස්තෝප්පුවේ සිටියාය. රෝසිනී රථයෙන් බැස විනිසුරු ඇඳුමෙන්ම ගොස් අම්මාගේ දෙපා වැඳ වැටුණාය.
"අම්මේ, මම දිනුවා..." රෝසිනී අම්මාගේ අත් දෙක අල්ලා ගත්තාය.
"දුවේ... මගේ රත්තරන් දුවේ..." කමලාවතී ඇගේ හිස සිප ගත්තාය. "එදා මඩේ තිබුණු බීජය අද මහ රුක්ෂයක් වෙලා මුළු රටටම සෙවණ දෙනවා. උඹේ ඉවසීමයි, කැපවීමයි තමයි උඹව මෙතැනට ගෙනාවේ."
රෝසිනී ගමේ පරිසරය දෙස බැලුවාය. එදා ඇයට නින්දා කළ ගම අද ඇයට ගෞරවයෙන් හිස නමයි. දුප්පත්කම, හිංසනය සහ සල්ලාලයන්ගේ අපහාස හමුවේ සැලුනේ නැතිව, උගත්කම නමැති බලවත් ආයුධයෙන් ජීවිතය ජයගත් ඇය, මුළු ගමටම පමණක් නොව මුළු රටටම ආදර්ශමත් කාන්තාවක් වූවාය.
නිමි ....෴
My diary by madu
