17/01/2026
💰 පෝසත් අය කාටවත් නොකියන, සල්ලි ඉතිරි කරන "50/30/20" රහස් රීතිය මෙන්න!
"මහන්සි වෙලා හම්බ කරන සල්ලිවලට මොකද වෙන්නේ කියලා හිතාගන්නවත් බැහැ..." "මාසේ අන්තිමට බලද්දී අතේ සතේ නැහැ..." "පොඩි ගානක් හරි ඉතිරි කරන්න හැදුවත් කීයක්වත් අතේ ඉතුරු වෙන්නේ නැහැනේ..."
මේක ඔයාටත් පොදු ප්රශ්නයක්ද? එහෙනම් අද අපි මේ කියන්න යන්නේ ලෝකයේ ඉන්න ධනවත්ම මිනිස්සු තමන්ගේ මුදල් පාලනය කරන්න පාවිච්චි කරන, හැබැයි ගොඩක් අය කාටවත් නොකියන සුපිරි රහසක් ගැන. මේකේ නම තමයි "50/30/20 Budgeting Rule" එක.
මේක නිකම්ම නිකම් ඉතුරුම් ක්රමයක් නෙවෙයි, මේක ඔබේ ජීවන රටාව වෙනස් කරන සුපිරිම මූල්යමය සැලැස්මක්...
🧐මොකක්ද මේ 50/30/20 රීතිය කියන්නේ..?
මේ සුපිරිම සංකල්පය මුලින්ම ලෝකයට හඳුන්වලා දුන්නේ ඇමරිකානු සෙනෙට් සභික එලිසබෙත් වොරන් (Elizabeth Warren) විසින්. ඇය ඇගේ "All Your Worth" කියන පොතෙන් පෙන්වා දුන්නේ ඕනෑම කෙනෙක් තමන්ගේ බදු අඩු කළාට පස්සේ ලැබෙන ශුද්ධ ආදායම (Net Income) කොටස් තුනකට බෙදාගන්න ඕන කියලා,.
ඒ බෙදීම සිද්ධ වෙන්නේ මෙන්න මෙහෙමයි:
50% - අත්යවශ්ය අවශ්යතා (Needs)
30% - කැමැත්තන් සහ ආශාවන් (Wants)
20% - ඉතුරුම් සහ ණය පියවීම් (Savings & Debt Repayment)
දැන් අපි බලමු මේ කොටස් තුනෙන් හරියටම වෙන්නේ මොකක්ද කියලා.
1. 🏠 50% ක් අත්යවශ්ය දේවල් වෙනුවෙන් (Needs)
ඔයාගේ මුළු ආදායමෙන් හරියටම භාගයක් වෙන් වෙන්න ඕනේ ඔයාට ජීවත් වෙන්න අනිවාර්යයෙන්ම ඕන කරන දේවල් වෙනුවෙන්. මේවට කියන්නේ "Fixed Costs" කියලා. ඒ කියන්නේ මේ සල්ලි වියදම් නොකර ඔයාට ජීවත් වෙන්න බැහැ.
නිවාස කුලිය හෝ නිවාස ණය වාරික, එහෙම නැත්නම් ඉන්න තැනට යන වියදම.
කෑම බීම - මේ කියන්නේ සුඛෝපභෝගී කෑම නෙවෙයි, එදිනෙදා ජීවත් වෙන්න ඕන කරන අත්යවශ්ය සමබල ආහාර ද්රව්ය.
බිල්පත් - විදුලි බිල, වතුර බිල, ඉන්ධන වියදම් සහ දුරකථන/ඉන්ටර්නෙට් මේ වගේ එකී මෙකී නොකී.. බිල්පත්.
සෞඛ්යය: අත්යවශ්ය බෙහෙත් සහ රක්ෂණ වාරික.
ඔයාගේ අත්යවශ්ය වියදම් 50% පනිනවා නම්, ඒ කියන්නේ ඔයා ඔයාට දරාගන්න බැරි ජීවන මට්ටමක ඉන්නවා කියන එකයි. එතකොට ඔයාට සිද්ධ වෙනවා පොඩි නිවසකට යන්න හෝ අනවශ්ය බිල්පත් කපා හරින්න.
2. 🍕 30% ක් ඔයාගේ ආශාවන් වෙනුවෙන් (Wants)
මෙන්න මේක තමයි හැමෝම කැමතිම කොටස. 50/30/20 රීතියේ තියෙන විශේෂත්වය තමයි, මේකෙන් ඔයාගේ සතුට කැප කරන්නේ නැහැ. ඔයා කැමති දේවල් කරන්න විනෝද වෙන්න මෙතන ඉඩක් තියෙනවා.
එළියෙන් කෑම ගන්න එක යාළුවොත් එක්ක රෙස්ටුරන්ට් යන එක, කොෆී එකක් බොන එක.
ෆිල්ම් බලන්න යන එක, Netflix සබ්ස්ක්රිප්ෂන් එක, ට්රිප් යන එක. අලුත් ඇඳුම්, මේකප් හෝ ගැජට්ස් (හැබැයි අත්යවශ්ය නොවන ඒවා).
ගොඩක් අයට වරදින්නේ මෙතනයි. මිනිස්සු තමන්ගේ ආදායමෙන් 60%-70% ක් වියදම් කරන්නේ මේ "Wants" වෙනුවෙන්. පෝසත් වෙන්න නම් ඔයා මේ ප්රමාණය 30% කට සීමා කරන්න පුරුදු වෙන්නම ඕනේ.
3. 💰 20% ක් ඉතුරුම් සහ අනාගතය වෙනුවෙන් (Savings)
මේක තමයි ඔයාව "ධනවතෙක්" කරන කොටස. ඔයා හම්බ කරන හැම රුපියල් 100කින්ම රුපියල් 20ක් ඔයාගේ අනාගතය වෙනුවෙන් වෙන් වෙන්න ඕනේ.
හදිසි අරමුදල (Emergency Fund): ජොබ් එක නැති වුණොත් හෝ ලොකු ලෙඩක් හැදුණොත් පාවිච්චි කරන්න, කිසිම දෙයක් නොකර මාස 5-6ක් ජීවත් වෙන්න පුළුවන් විදියේ මුදලක් ඉතිරි කරගන්න ඕන.
ආයෝජනය කරන්න ඕන, කොටස් වෙළඳපොළ, ස්ථාවර තැන්පතු හෝ රන් ආභරණ වැනි දේවල ආයෝජනය කිරීම වඩා ලාබදායි..
ඒ වගේම ක්රෙඩිට් කාඩ් ණය හෝ පෞද්ගලික ණය ඉක්මනින් පියවන්න මේ මුදල පාවිච්චි කරන්න.
🔥 ඇයි මේ ක්රමය මෙච්චර සාර්ථක?
ගොඩක් අය කරන්නේ මුලින්ම වියදම් කරලා ඉතිරි වෙන දේ ඉතුරු කරන්න බලන එක. හැබැයි එහෙම කවදාවත් ඉතුරු වෙන්නේ නැහැ. පෝසත් අය කරන්නේ "මුලින්ම තමන්ට ගෙවා ගැනීම" (Pay Yourself First) කියන දේ.
50/30/20 රීතියෙන් වෙන්නේ:
ඔයාට ඔයාගේ වියදම් ගැන පැහැදිලි චිත්රයක් ලැබෙනවා.
අනවශ්ය දේවල් වලට සල්ලි නාස්ති වෙන එක නතර වෙනවා.
කිසිම පීඩනයක් නැතුව හැම මාසෙම සැලකිය යුතු මුදලක් ඉතුරු වෙනවා.
🛠️දැන් ඔයාට තියෙන ප්රශ්නයක් තමයි මේක ප්රායෝගිකව කරන්නේ කොහොමද? (Step-by-Step)
පියවර 01: මුලින්ම ඔබේ ශුද්ධ ආදායම ගණනය කරන්න, ඔයාගේ අතට ලැබෙන මුළු මුදල කීයද කියලා බලන්න.
පියවර 02: වියදම් වර්ගීකරණය කරන්න, පසුගිය මාස දෙකේ ඔයා වියදම් කරපු දේවල් ලැයිස්තුවක් අරගෙන හොඳට හිතලා, ඒවා "අවශ්යතා" ද "ආශාවන්" ද කියලා වෙන් කරන්න.
පියවර 03: මුදල කළමනා කරණය කරගන්න, "ආශාවන්" (Wants) වලට 40% ක් විතර වියදම් යනවා නම්, ඒක 30% ට අඩු කරන්න. ඒ ඉතුරු වෙන 10% ඉතුරුම් වලට එකතු කරන්න.
💡 අවසාන වශයෙන් කියන්න තියෙන්නේ... සල්ලි කියන්නේ හොයන්න අමාරු, වියදම් කරන්න හරිම ලේසි දෙයක්. හැබැයි ඔයා අද ඔයාගේ සල්ලි පාලනය කරන්නේ නැත්නම්, සල්ලි ඔයාව පාලනය කරන්න පටන් ගනීවි.
ධනවත් වීම කියන්නේ වාසනාව නෙවෙයි, ඒක නිවැරදි කළමනාකරණය. අදම මේ 50/30/20 රීතිය පාවිච්චි කරන්න පටන් ගන්න. අවුරුද්දක් යද්දී ඔයාගේ බැංකු පොතේ තියෙන වෙනස දැකලා ඔයාම පුදුම වේවි!
ඔබට මෙම ලිපිය ප්රයෝජනවත් යැයි හැඟේ නම්, තවත් කෙනෙකුට ඉගෙන ගැනීමට Share කරන්න! 🚀
ඉතින් මේ ගැන ඔබේ අදහස මොකක්ද? ඔබ දැනටමත් මේ වගේ ක්රමයක් අනුගමනය කරනවාද? නැත්නම් ඔයාට ඉතුරු කරන එක ප්රශ්නයක් වෙලාද තියෙන්නේ? පල්ලෙහින් කමෙන්ට් එකක් දාගෙන යන්න. 👇
