Let's Read Ebooks

Let's Read Ebooks Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Let's Read Ebooks, Book shop, Kamayut.

“Unto Others” – LeBron Keener သူတစ်ပါးအပေါ်သို့တွေ့ကြုံရသမျှ လူတိုင်းရဲ့ နှလုံးသားကိုကိုယ့်နှလုံးသားကို ဆက်ဆံစေချင်သလို ...
08/09/2026

“Unto Others” – LeBron Keener

သူတစ်ပါးအပေါ်သို့

တွေ့ကြုံရသမျှ လူတိုင်းရဲ့ နှလုံးသားကို
ကိုယ့်နှလုံးသားကို ဆက်ဆံစေချင်သလို ဆက်ဆံပါ။
ဒီလောကထဲမှာ စိုက်ပျိုးခဲ့တဲ့ ကြင်နာမှုဟာ
ကိုယ်မရှိတော့တဲ့အခါ ပန်းပွင့်လာလိမ့်မယ်။

ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတဲ့ ဝိညာဉ်ကို
နူးညံ့သိမ်မွေ့စွာ စကားပြောပါ။
သူတို့ ဘယ်လောက်လေးတဲ့ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ထမ်းထားရတယ်ဆိုတာ၊
ဘယ်လောက်ဝေးဝေး ဆက်လျှောက်ရဦးမယ်ဆိုတာ
သင် ဘယ်တော့မှ သိနိုင်မှာမဟုတ်ပါ။

လမ်းပေါ်မှာ တစ်စုံတစ်ယောက် လဲကျသွားရင်
မလှောင်ပြောင်ပါနဲ့၊ လျစ်လျူရှုပြီး မထွက်သွားပါနဲ့။
တစ်နေ့နေ့မှာ ကိုယ်တိုင်လည်း
သူတစ်ပါးရဲ့ လက်တစ်ဖက်ကို လိုအပ်လာနိုင်တယ်ဆိုတာ
သတိရပါ။

လူတစ်ယောက်ကို သူဝတ်ထားတဲ့အဝတ်နဲ့ မဆုံးဖြတ်ပါနဲ့။
သူခေါ်တဲ့အိမ်ဟာ ဘယ်လောက်ကြီးမြတ်လှပတယ်ဆိုတာထက်၊
ချမ်းသာကြွယ်ဝမှုဟာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ တန်ဖိုးကို
အမှန်တကယ် တိုင်းတာမပေးနိုင်ပါ။
ဘယ်သူ့ကိုမှ အထီးကျန်နေစေမသင့်ပါ။

ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို လိုချင်တယ်ဆိုရင်
ကိုယ်တိုင်လည်း ခွင့်လွှတ်တတ်ဖို့ သင်ယူပါ။
ကိုယ်ပေးလိုက်တဲ့ ကရုဏာနဲ့ ခွင့်လွှတ်ခြင်းဟာ
တစ်နေ့နေ့မှာ ကိုယ့်ဆီကို ပြန်လည်ရောက်ရှိလာနိုင်ပါတယ်။

သူတစ်ပါးက ကိုယ့်စကားကို နားထောင်စေချင်ရင်
သူတို့စိတ်ထဲမှာ ပြဿနာတွေ ပြည့်နှက်နေချိန်မှာ
သူတို့ပြောတာကို ကိုယ်တိုင် အချိန်ယူနားထောင်ပေးပါ။
ပြီးတော့ ကြင်နာတတ်ဖို့ မမေ့ပါနဲ့။

နူးညံ့ကြင်နာတဲ့ စကားတစ်ခွန်း၊
အပြုံးတစ်ပွင့်၊ ကူညီပေးတဲ့ လက်တစ်ဖက်ဟာ
ကိုယ်ထင်ထားတာထက် ပိုဝေးဝေးအထိ
ဒီလောကကြီးထဲမှာ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိနိုင်ပါတယ်။

သူတစ်ပါး ဘာလုပ်မလဲဆိုတာကို ကိုယ်ရွေးချယ်လို့ မရပါ။
သူတို့ကိုလည်း ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် နေထိုင်စေလို့ မရပါ။
ဒါပေမဲ့ ကိုယ်နေ့စဉ် ကိုင်ဆောင်ထားမယ့်
နှလုံးသားရဲ့ ကြင်နာမှုကိုတော့ ကိုယ်တိုင်ရွေးချယ်နိုင်ပါတယ်။

တွေ့ဆုံရသူတွေကို ဘယ်လိုဆက်ဆံရမလဲ
ဆုံးဖြတ်ရခက်နေတဲ့အခါ
ကိုယ်သာ သူတို့နေရာမှာ ရှိနေခဲ့မယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုခံစားရမလဲ
အရင်ဆုံး စဉ်းစားကြည့်ပြီးမှ စကားပြောပါ။

ဒီလိုနဲ့ ကြင်နာမှုက ဦးဆောင်သွားတဲ့အခါ
ဘဝဟာ ပိုကောင်းမွန်တဲ့ နေရာတစ်ခု ဖြစ်လာပါလိမ့်မယ်။
ဒါကြောင့် ကိုယ်တိုင်လည်း သူတစ်ပါးထံက
ရရှိချင်မျှော်လင့်တဲ့ မေတ္တာနဲ့ ကျေးဇူးပြုခြင်းတွေကို
သူတစ်ပါးအား ပြန်လည်ပေးကမ်းပါ။

ကဗျာရဲ့ အနှစ်ချုပ်

ဒီကဗျာက အဓိကအားဖြင့် “ကိုယ်တိုင် သူတစ်ပါးထံမှ ရချင်တဲ့ ကြင်နာမှု၊ နားလည်မှု၊ ခွင့်လွှတ်မှုနဲ့ မေတ္တာကို သူတစ်ပါးအပေါ် ကိုယ်တိုင်လည်း ပြန်လည်ပေးပါ” ဆိုတဲ့ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ သင်ခန်းစာကို ဖော်ပြထားတာပါ။
အထူးသဖြင့် သူတစ်ပါးကို အပြင်ပန်းအခြေအနေကြည့်ပြီး မဆုံးဖြတ်ဘဲ၊ သူ့နေရာမှာ ကိုယ်သာရှိခဲ့ရင် ဘယ်လိုခံစားရမလဲဆိုတာ စဉ်းစားပြီး ဆက်ဆံဖို့ တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

ဝေါစထရိဂျာနယ် စာအုပ်ညွှန်း====================Impatience Is a VirtueBy Mitch DanielsLyons, 600 pages, $39.95ဓါးသွား နောက...
07/09/2026

ဝေါစထရိဂျာနယ် စာအုပ်ညွှန်း
====================

Impatience Is a Virtue
By Mitch Daniels
Lyons, 600 pages, $39.95

ဓါးသွား နောက်သို့လှည့်ကြည့်ခြင်း

စိတ်မရှည်ခြင်းသည် သီလတစ်ပါး

မစ်ချ် ဒန်နီယယ်လ်သည် အင်ဒီယားနားပြည်နယ် နိုင်ငံရေးတွင် ၎င်း၏ ပထမဆုံးအလုပ်ကို ရတော့မည့်အချိန်ဖြစ်သည်။ ၁၉၇၁ ခုနှစ်တွင် တွေ့ဆုံမေးမြန်းခြင်း၏ အဆုံးတွင် ၎င်း၏ အနာဂတ်သူဌေးက လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်တစ်ဦးအား ပြက်လုံးတစ်ခွန်း ပြောလိုက်သည်– “မင်းသူ့ရဲ့ ဖမ်းဆီးမှုမှတ်တမ်းကို စစ်ကြည့်ပြီးပြီလား။”

ထိုအချိန်က အသက် ၂၂ နှစ်ရှိပြီဖြစ်သော မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်အတွက် ထိုစကားသည် နောက်ပြောင်စကားမဟုတ်ပေ။ “ကျွန်တော်ဟာ အဲဒီအချိန်အတွက် ကိုယ့်ကိုယ်ကို ပြင်ဆင်ထားပြီးသား” ဟု ၎င်းက ၎င်း၏ ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ “စိတ်မရှည်ခြင်းသည် သီလတစ်ပါး” တွင် ရေးသားထားသည်။ ထိုမတိုင်မီ တစ်နှစ်က ၎င်းသည် ၎င်း၏ဖော်ပြချက်အရ “ဒေသခံ ဥပဒေစိုးမိုးရေး၏ ဆေးခြောက်နှိမ်နင်းရေး ဖမ်းဆီးမှုတစ်ခုတွင် ပါသွားခဲ့သည်။” လူငယ်ကြီးသည် အဖြစ်မှန်ကို ဖွင့်ပြောခဲ့ပြီး ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီဝင် လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များထံ ၎င်း၏ ရာဇဝတ်မှုကို ဝန်ခံခဲ့သည်။

သူသည် အလုပ်ကို ဆက်လက်ရရှိခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏ တွေ့ဆုံမေးမြန်းသူများက သူ့ကို စမ်းသပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ သူတို့သိပြီးသားအကြောင်းကို သူဝန်ခံမလားဆိုတာ သိလိုသောကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့ရသည်။ “တစ်စုံတစ်ရာသော အဖြစ်အပျက် သို့မဟုတ် အခိုက်အတန့်တစ်ခုက သူတို့ဘဝ၏ ကျန်ရှိသောအပိုင်းကို ပြောင်းလဲပစ်လိုက်သည်ဟု တစ်စုံတစ်ယောက်က ပြောသောအခါ ယေဘုယျအားဖြင့် ကျွန်တော် အလွန်အကျွံချဲ့ကားပြီး ဇာတ်လမ်းဆန်သည်ဟု ထင်မိသည်” ဟု မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်က ရေးသားသော်လည်း၊ ထိုပြောဆိုချက်သည် ဤနေရာတွင် သင့်လျော်သည်ဟု ၎င်းက အခိုင်အမာဆိုသည်။ “ကျွန်တော် အမှန်တရားကို လုံးလုံးလျားလျားနဲ့ အဲဒီအခိုက်အတန့်မှာပဲ မပြောခဲ့ဘူးဆိုရင်၊ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်လာမှာ အားလုံးဟာ ခြားနားသွားလိမ့်မယ်။”

နောက်ဆက်တွဲဖြစ်လာသမျှသည် မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်ကို သမ္မတလောင်းအဖြစ် အရွေးခံရန် နီးကပ်လုနီးအထိ ဆောင်ကျဉ်းပေးခဲ့သည့် အောင်မြင်သော အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းလမ်းကြောင်း၏ ဤအသေးစိတ်ကျသော မှတ်တမ်းကို ဖြည့်စွက်ထားသည်။ ပျော်စရာ ပုံပြင်တိုများနှင့် သင်ခန်းစာများသည် အခြားသော ရိုးရိုးရှင်းရှင်း မှတ်တမ်းစဉ်ကို အားဖြည့်ပေးထားသည်။ ဥပမာ၊ အင်ဒီယားနားပြည်နယ်၊ မာရီယွန်ကောင်တီတွင် ရီပတ်ဘလစ်ကန်များအတွက် ကြိုးစားလုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် အစောပိုင်းကာလများအတွင်း၊ မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် ထိရောက်သော မဲဆွယ်စည်းရုံးခြင်းကို နိုင်ငံရေးသမားများ၏ လွဲမှားသော မျှော်လင့်ချက်များနှင့် ဟန်ချက်ညီစေရန် လိုအပ်ကြောင်း သင်ယူခဲ့ရသည်– “ကြော်ငြာဆိုင်းဘုတ် ထားရှိခြင်းဟာ အရေးကြီးပါတယ်။ ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရဲ့ အိမ်နဲ့ သူနေ့တိုင်း မြင်ရမှာသေချာတဲ့ ဌာနချုပ်ကြားမှာ ဧရာမ ဆိုင်းဘုတ်ကြီးတစ်ခုကို ဝယ်လိုက်ပါ။ ဒါပဲ သင်ဝယ်ရမှာ အကုန်လုံးပါ။”

၁၉၇၇ ခုနှစ်တွင် မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် ဟူးဆီယာပြည်နယ်မှ အသစ်ရွေးချယ်ခံရသော ရီပတ်ဘလစ်ကန် အထက်လွှတ်တော်အမတူ ရစ်ချတ် လူဂါ၏ ရုံးတွင် အလုပ်လုပ်နေပြီဖြစ်သည်။ “အထက်လွှတ်တော်ရုံးဆိုတာ အခြေခံအားဖြင့် ကိုယ်ပိုင်ဆက်ဆံရေး ပီအာရ် ကုမ္ပဏီတစ်ခုပါ” ဟု ၎င်းက မှတ်ချက်ချသည်၊ ယင်းသည် နှစ်ပေါင်းငါးဆယ်အကြာ ယနေ့ခေတ်တွင် အမှန်တရားနှင့် ပိုမိုနီးစပ်သည့် လေ့လာတွေ့ရှိချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ မကြာမီ သူသည် ရော်နယ် ရေဂင်း၏ အိမ်ဖြူတော်တွင် နိုင်ငံရေးလက်ထောက်ဖြစ်လာသည်။ ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် သူသည် အီလီ လီလီ ကုမ္ပဏီတွင် အမှုဆောင်ရာထူးဖြင့် ကော်ပိုရိတ်လောကသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုဆေးဝါးကုမ္ပဏီသည် ၎င်း၏ လူကြိုက်များသော စိတ်ကျရောဂါကုသဆေး ပရိုဇက်ခ်၏ အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု စွပ်စွဲခံရသော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများနှင့်ပတ်သက်၍ လူထုအငြင်းပွားမှုတွင် ရှုပ်ထွေးနေခဲ့သည်။ မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် လူနာအုပ်စုများနှင့် သတင်းစာဆရာများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ထိုဆေးဝါးကို ခုခံကာကွယ်ရာတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ “ယနေ့ခေတ်လို့ ဆိုရမည့် လူမှုမီဒီယာကမ္ဘာတွင် ပရိုဇက်ခ်ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့မလားလို့ ကျွန်တော် မကြာခဏ တွေးမိပါတယ်” ဟု ၎င်းက ရေးသားသည်။ “အဲဒီတိုက်ပွဲကို အခု ပြန်တိုက်ချင်မှာ မဟုတ်ဘူး။”

ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအကြာတွင် မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် ဝါရှင်တန်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး သမ္မတ ဂျော့ခ်ျ ဒဗလျူ ဘုရှ် လက်ထက်တွင် ဘတ်ဂျက်နှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုရုံး (OMB) ၏ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်၏ အစိုးရအဖွဲ့၏ အခွန်လျှော့ချမှုများနှင့် နှစ်နှစ်အကြာ ၎င်းတို့၏ တိုးချဲ့မှုအတွက် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်းတို့ကို ဆက်လက်ထောက်ခံသော်လည်း၊ ထိုအချိန်က အဓိကရောင်းချသည့်အချက်ဖြစ်ခဲ့သည့် အမေရိကန်သန်းပေါင်းများစွာကို အခွန်စာရင်းမှ ဖယ်ရှားခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ “နောင်တရစရာများ” ရှိသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ “ကျွန်ုပ်တို့၏ လူဦးရေ အများအပြားကို အခွန်ကောက်ခံခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ပေးခြင်းအားဖြင့်၊ သူတို့၏ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုသဘောကို လျော့ပါးစေနိုင်ခြေရှိပါတယ်” ဟု ၎င်းက ရှင်းပြသည်။ မဲဆန္ဒရှင်များအနေနှင့် “အစိုးရအသုံးစရိတ် ကန့်သတ်ခြင်းတွင် သူတို့ဘာမျှ ပါဝင်ပတ်သက်မှုရှိသည်ဟု ခံစားရမည်မဟုတ်” ဟု သူစိုးရိမ်သည်။ အခြားနိုင်ငံများတွင် အကျယ်တဝင့် သုံးစွဲမှုအခွန်များ ရှိကြောင်း ၎င်းက ဖော်ပြသည်။ “တစ်နေ့တွင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် အလားတူတစ်ခုခု လိုအပ်လာလိမ့်မည်။”

အင်ဒီယားနားပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် သက်တမ်းနှစ်ဆက်တိုင် လွတ်လပ်သောစျေးကွက်ကို ထောက်ခံအားပေးပြီးနောက် မစ်ချ် ဒန်နီယယ်လ်သည် ၎င်း၏ဘဝ၏ အကြီးမားဆုံးသော နိုင်ငံရေးဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် “စိတ်မရှည်ခြင်းသည် သီလတစ်ပါး” ၏ အရှည်ဆုံးအပိုင်းကို ၂၀၀၄ ခုနှစ်တွင် အင်ဒီယားနားပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် အရွေးခံရခြင်းနှင့် ၎င်း၏ ထိုရာထူးသက်တမ်း နှစ်ကြိမ်တို့အတွက် မြှုပ်နှံထားသည်။ ဘတ်ဂျက်ဆိုင်ရာ သိမ်းငှက်ဟု လူသိများသော—မစ္စတာ ဘုရှ်က ၎င်းကို “ဓါးသွား” ဟု အမည်ပြောင်ပေးခဲ့သည်—မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် ပြည်နယ်အသုံးစရိတ် လျှော့ချရန် နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ “သင်ဘယ်တော့မှ လွမ်းဆွတ်မှာ မဟုတ်တဲ့ အစိုးရပမာဏ ဘယ်လောက်များများရှိတယ်ဆိုတာ သင်အံ့အားသင့်သွားလိမ့်မယ်” ဟု ၎င်းက ပရိသတ်များအား ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် ကျောင်းရွေးချယ်ခွင့် ပညာတော်သင်ဆုများ၊ အလုပ်လုပ်ပိုင်ခွင့်ဥပဒေတစ်ရပ်နှင့် အင်ဒီယားနား လမ်းခွန်လမ်းမကြီး အပါအဝင် “အမေရိကတွင် အကြီးမားဆုံးသော ပြည်သူ့အခြေခံအဆောက်အအုံကို ပုဂ္ဂလိကပိုင်ပြုလုပ်ခြင်း” ဟု သူခေါ်သည့်အရာကို ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။

အမြတ်အစွန်းအတွက် ကုမ္ပဏီတစ်ခုအား လမ်းခွန်လမ်းမကြီးကို စီမံခန့်ခွဲခွင့်ပေးခြင်းသည် မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်အတွက် ဘဏ္ဍာရေးအရ အဓိပ္ပါယ်ရှိလွန်းသဖြင့် သူသည် ခုခံမှုများနှင့် ကြုံတွေ့ရသည့်အတွက် အံ့အားသင့်ခဲ့ရသည်။ “အချက်အလက်အားလုံး၊ ဒေတာ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ သဘောတူညီချက်အတွက် ပြည်သူ့အကျိုးစီးပွားအမှုက ဤမျှလောက် ထင်ရှားနေသော်လည်း၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကြမ်းတမ်းပြီး မကြာခဏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ စော်ကားမှုများကို ခံခဲ့ရသည်” ဟု ၎င်းက ပြန်ပြောပြသည်။ “ပြောင်းလဲမှု သို့မဟုတ် ပြုပြင်မှုတစ်ခုခုက လုပ်ရကျိုးနပ်ပါက၊ ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်း၏ အရေးပါမှုအချိုးအစားအလိုက် ဝေဖန်မှုများ ဆောင်ကျဉ်းပေးလိမ့်မည်” ဟု သူကောက်ချက်ချခဲ့သည်။ သူသည် “အမာရွတ်တစ်ရှူး” ကို ဖန်တီးမိကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၎င်း၏ အကြီးမားဆုံးသော နိုင်ငံရေးအခွင့်အလမ်းကို စွန့်လွှတ်ရန် သူ့ကို ဆွဲဆောင်ရာတွင် အခန်းကဏ္ဍတစ်ခုမှ ပါဝင်ခဲ့ပေမည်။

မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ၎င်း၏ ဒုတိယသက်တမ်းကုန်ဆုံးခါနီးတွင် လွတ်လပ်သောစျေးကွက်ကို ထောက်ခံသူ အများအပြားက ၂၀၁၂ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ရန် အားပေးခဲ့ကြသည်။ မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် ၎င်း၏ ဆုံးဖြတ်ချက်တွင် ပါဝင်သော အကြောင်းရင်းများစွာကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်သည်။ သူသည် မိမိ၏ အရပ်တိုမှုနှင့် ဆံပင်ကျွတ်နေသော ဆံပြင်မျဉ်းအကြောင်း နောက်ပြောင်စကားဆိုသော်လည်း၊ မူဝါဒဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာတစ်ခုသို့ ဆက်လက်သွားသည်– အငြိမ်းစားခံစားခွင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုနှင့် ကြွေးမြီလျှော့ချရေးအပေါ် ၎င်း၏ ပြင်းထန်သော အမြင်များသည် “ဤစာရေးနေဆဲအချိန်တွင်ပင် နိုင်ငံရေးအရ ဆိုးဝါးလှသည်” ဟု သူအသိအမှတ်ပြုသည်။ ထို့အပြင် သူ၏ဇနီးနှင့် သမီးများက “ထိုအကြံကို မုန်းတီးခဲ့သည်။” သူသည် ၎င်းတို့အား ဗီတိုအာဏာကို ကျင့်သုံးခွင့်ပြုခဲ့သည်။

“ကျွန်တော့်ဘဝရဲ့ အကြီးမားဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်ဟာ အရိုးရှင်းဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက်တွေထဲက တစ်ခုပါ” ဟု ၎င်းက ရေးသားသည်။ “ကျွန်တော် ဘယ်တော့မှ နောင်တ မရခဲ့ဘူး။” သို့ရာတွင်၊ ၂၀၂၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအကြောင်း နောက်ပိုင်းမှတ်ချက်ကို လွမ်းဆွတ်သောခံစားချက်ဖြင့် မဖတ်ဘဲမနေနိုင်ပေ– “ကျွန်ုပ်တို့၏ နိုင်ငံရေးစနစ်၏ ယုတ်ညံ့သည့် သဘောသဘာဝကို ပြည်သူများ၏ ရွံရှာမှုက ပိုမိုကောင်းမွန်သော အရာတစ်ခုကို တောင်းဆိုသည်အထိ၊ အရည်အချင်းမြင့်မားသော လူအများအပြားသည် ပြည်သူ့ဘဝမှ ကင်းဝေးသွားဖွယ်ရှိသည်။”

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတဖြစ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သူသည် ပါဒူးတက္ကသိုလ်၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုကြာ မစ္စတာ ဒန်နီယယ်လ်သည် ကျူရှင်ခများကို ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့ပြီး လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်နှင့် ဉာဏ်ရည်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုကို မြှင့်တင်ကာ၊ အခြားကျောင်းအများအပြား ကပ်ရောဂါကာလ ပိတ်ဆို့မှုများကို အားကိုးခဲ့ကြချိန်တွင် ကျောင်းဝင်းအား လူကိုယ်တိုင် သင်ကြားရေးအတွက် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

ယနေ့တွင် သူသည် အသက် ၇၇ နှစ်ရှိပြီဖြစ်ကာ၊ ကာလကြာရှည်စွာ မေ့ပျောက်နေခဲ့သော ဖမ်းဆီးမှုမှတ်တမ်းကို ခိုင်မာသော အောင်မြင်မှုမှတ်တမ်းအဖြစ် ပြောင်းလဲလိုက်ပြီ—ဖြစ်နိုင်ချေရှိခဲ့သော အရာများအကြောင်း မေးခွန်းကို အမြဲတမ်း ပါဝင်နေစေမည့် အမွေအနှစ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။

ဝေါစထရိဂျာနယ် စာအုပ်ညွှန်း====================The Ballad of the Fugitive William ParkerBy Cristin O’Keefe AptowiczSimon ...
07/09/2026

ဝေါစထရိဂျာနယ် စာအုပ်ညွှန်း
====================

The Ballad of the Fugitive William Parker
By Cristin O’Keefe Aptowicz
Simon & Schuster, 448 pages, $31

ကျွန်ဖမ်းသူများကို ဆန့်ကျင်ခြင်း

ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူ William Parker ၏ ဘလက်ဒ်သီချင်း

၁၈၄၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် ကျွန်အမျိုးသား လေးဦးသည် Edward Gorsuch ၏ မေရီလန်းပြည်နယ်ရှိ လယ်မြေမှ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ နောက်ရက် ၂၂ လကြာ သူသည် ၎င်းတို့ကို သူတစ်ကိုယ်လုံး စွဲလမ်းသွားသကဲ့သို့ လိုက်လံအမဲလိုက်ခဲ့သည်။ နောက်ဆုံး ၁၈၅၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် သူလျှိုတစ်ဦး၏ သတင်းပေးချက်အရ Gorsuch သည် ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့၏ အနောက်ဘက် မိုင် ၅၀ ခန့်အကွာ Lancaster ကောင်တီရှိ Pennsylvania ပြည်နယ် Christiana မြို့ရှိ ကျောက်အိမ်တစ်လုံးသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ အဆိုပါလူအချို့သည် ထိုနေရာတွင် ခိုလှုံနေကြပြီး ၎င်းတို့ကို လွန်ခဲ့သော ဆယ်နှစ်ကျော်က မေရီလန်းပြည်နယ်မှ ကျွန်ဘဝမှလည်း ထွက်ပြေးလာပြီး Christiana တွင် ဘဝသစ်တည်ဆောက်ထားသော William Parker က ကာကွယ်ပေးထားသည်။

အမေရိကန်ဗဟိုအစိုးရ၏ လက်ထောက်ဗိုလ်ချုပ်တစ်ဦးနှင့်အတူ Gorsuch သည် အသစ်ပြဋ္ဌာန်းလိုက်သော ထွက်ပြေးကျွန်ဥပဒေ (Fugitive Slave Law) အရ ၎င်းတို့ကို ဖမ်းဆီးရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ သူသည် ပစ္စတိုနှစ်လက်ကို ခါးတွင်ထိုးကာ “ကျွန်တော့်ဥစ္စာကို ပြန်ရမယ်၊ မရရင် ငရဲပြည်ကို သွားမယ်” ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။

Gorsuch က မိမိကိုယ်ကို ခုခံမရသော အင်အားတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခဲ့လျှင် Parker သည် မရွေ့မလှုပ်နိုင်သော အရာဝတ္ထုတစ်ခုအဖြစ် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ကျွန်ဘဝသို့ အသက်ရှင်လျက် ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ခြင်းကို ဘယ်တော့မျှ လက်ခံမည်မဟုတ်ဟု ကျိန်ဆိုထားပြီး—ထိုသို့ အခြားသူတစ်ဦးကိုလည်း ဖြစ်ခွင့်မပြုရန်လည်း ဆုံးဖြတ်ထားကာ—သူသည် ကျွန်ဖမ်းသူများကို တွန်းလှန်ရန် လက်နက်ကိုင်အဆင်သင့် အနက်ရောင်အသားအရောင် အိမ်နီးချင်းများ၏ ခုခံကာကွယ်ရေးအဖွဲ့ကို စုစည်းထားခဲ့သည်။ ယခုအခါ Parker က Gorsuch အား သူ၏ "ဥစ္စာ" ကို ယူသွားရန် စိန်ခေါ်လိုက်ပြီး "ငါ တိုက်ခိုက်မယ်" ဟု ကြေညာလိုက်သည်။ ထိုအချိန်တွင် Parker ၏ဇနီးသည် ပတ်ဝန်းကျင်ကျေးလက်ဒေသမှ ထောက်ခံသူများကို စုဝေးရန် ခရာမှုတ်လိုက်သည်။ ဒေသခံနေထိုင်သူအများအပြား တုံ့ပြန်လာကြသည်။ အချို့မှာ သေနတ်၊ ကလပ် သို့မဟုတ် ပေါင်းတံများဖြင့် လက်နက်ကိုင်လာကြသည်။

ထွက်ပေါ်လာသော ပဋိပက္ခတွင် Gorsuch သေဆုံးပြီး သူ၏လူဖြူအဖော် သုံးဦး အပြင်းအထန်ဒဏ်ရာရရှိကာ—Parker နှင့် Gorsuch ၏လယ်မှ ထွက်ပြေးသူများမှာ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ခဲ့ရသည်။ (Parker သည် နောက်ဆုံးတွင် Frederick Douglass ၏အကူအညီဖြင့် ကနေဒါနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။)

Christiana တိုက်ပွဲကို ယခင်က ဇာတ်ကြောင်းပြန်ပြောခဲ့ဖူးသော်လည်း Cristin O'Keefe Aptowicz ၏ "The Ballad of the Fugitive William Parker" စာအုပ်ထက် ပိုမိုစွဲမက်ဖွယ်ကောင်းအောင် ရေးသားနိုင်ခဲ့သည်မရှိပေ။ "Dr. Mütter's Marvels" (၂၀၁၄) စာအုပ်တွင် ဆန်းသစ်သော ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့မှ ဆရာဝန်တစ်ဦး၏ဘဝကို စူးစမ်းရှာဖွေခဲ့သော Ms. Aptowicz သည် Christiana တွင် ပြိုင်ဆိုင်မှုကို ပြည်တွင်းစစ်မတိုင်မီက Pennsylvania ပြည်နယ်အရှေ့တောင်ပိုင်း၏ လွတ်လပ်သော လူမည်းအသိုင်းအဝိုင်း၏ ဇာတ်လမ်းအတွင်း နေရာချထားသည်။ Pennsylvania ပြည်နယ်မှ လူမည်းများသည် ၁၈၃၈ ခုနှစ် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ စည်းဝေးပွဲအပြီးတွင် လူအုပ်တိုက်ခိုက်ခြင်းနှင့် မဲပေးပိုင်ခွင့်ဆုံးရှုံးခြင်းတို့ကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော်လည်း လူဖြူ ကွေကာဘာသာဝင်များနှင့်အတူ မြေအောက်ရထားလမ်း (Underground Railroad) ကို ဆက်လက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် Christiana အကြမ်းဖက်မှုအတွက် ဖက်ဒရယ်စွဲချက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည့်သူများ၏ ကာကွယ်ရေးအတွက် စုရုံးခဲ့ကြသည်။

သွေးထွက်သံယိုမှုသတင်းသည် လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့သွားသည်။ တောင်ပိုင်းနိုင်ငံရေးသမားများနှင့် သတင်းစာများက သမ္မတ Millard Fillmore အား တာဝန်ရှိသူများကို အရေးယူရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ပြည်နယ်ခွဲထွက်ရေးကို ရှောင်ရှားရန် အလွန်အမင်း ဆန္ဒရှိသော Fillmore သည် လိုက်လျောကာ မရိန်းတပ်သားများနှင့် ဖက်ဒရယ်အရာရှိများကို Pennsylvania ပြည်နယ်အရှေ့တောင်ပိုင်းသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် Christiana အဓိကရုဏ်းဟု လူသိများလာသော အဖြစ်အပျက်အတွက် စွပ်စွဲခံရသူ အယောက် နှစ်ဆယ်ကျော်ကို (လေးဦးမှာ လူဖြူ၊ ကျန်သူများမှာ လူမည်း) ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။

အစီအစဉ်မှာ ၎င်းတို့အားလုံးကို ပုန်ကန်မှုဖြင့် တရားစွဲရန်ဖြစ်သည်—ထိုပြစ်မှုအတွက် သေဒဏ်ချမှတ်နိုင်သည်။ ပထမဆုံး တရားခံအဖြစ် အမှုဖွင့်ခံရသူမှာ Isaac Castner Hanway ဖြစ်ပြီး သူသည် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာတွင် ရောက်ရှိနေသော လူဖြူစက်ရုံပိုင်ရှင်ဖြစ်ကာ Parker ၏ လက်နက်ကိုင် လူမည်းမဟာမိတ်များကို လူစုခွဲရန် လက်ထောက်ဗိုလ်ချုပ်၏ အမိန့်ကို ငြင်းဆိုခဲ့သူဖြစ်သည်။ "လူမည်းတွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ပိုင်ခွင့်ရှိတယ်" ဟု Hanway က ပြန်ကြားခဲ့သည်။ အစိုးရရှေ့နေများက Hanway ကို အပြစ်ရှိကြောင်း စီရင်နိုင်လျှင် ကျန်သူများကိုလည်း ဂျူရီလူကြီးများက အပြစ်ရှိကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။

၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် မေရီလန်းပြည်နယ်မှ အမျိုးသားတစ်ဦးသည် မိမိ၏ လူ့ဥစ္စာဟု ထင်မှတ်သောအရာကို Pennsylvania ပြည်နယ်ရှိ လယ်မြေတစ်ခုပေါ်သို့ လိုက်လံဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သူ၏ နောက်ဆုံးလုပ်ရပ်ဖြစ်လာမည်။

၁၈၅၁ ခုနှစ်တွင် တရားရုံးချုပ်တရားသူကြီးများသည် ဖက်ဒရယ်တရားခွဲများကို ကြီးကြပ်ရန် နိုင်ငံတစ်ဝှမ်း ခရီးလှည့်လည်သော "မြင်းစီးတရားလမ်း" ကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးနေဆဲဖြစ်သည်။ တရားသူကြီး Robert C. Grier ကို Christiana အမှုအတွက် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး သူသည် အစပိုင်းတွင် အစိုးရရှေ့နေဘက်သို့ ယိမ်းယိုင်နေပုံရသည်။ Hanway ၏ ရှေ့နေတစ်ဦးဖြစ်သူ ကျွန်စနစ်ဖျက်သိမ်းရေးဝါဒီကွန်ဂရက်လွှတ်တော်အမတ် Thaddeus Stevens က သက်သေများကို ပြင်းထန်စွာ ပြန်လည်စစ်ဆေးခြင်းသည် အစိုးရရှေ့နေ၏ အမှုကို အားနည်းချက်များ ဖော်ထုတ်ပြသခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် Grier က ဂျူရီလူကြီးများအား ထွက်ပြေးကျွန်ဥပဒေကို နာခံသင့်သော်လည်း တစ်ဦးချင်း ခုခံမှုသည် ပုန်ကန်မှုမမြောက်ကြောင်း ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ဂျူရီလူကြီးများက Hanway ကို လွှတ်ပေးလိုက်ပြီး အစိုးရအား ၎င်းတို့ဖမ်းဆီးထားသော အခြားသူများအပေါ် စွဲချက်များကို ရုပ်သိမ်းရန် အတင်းအကျပ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။

တရားခွဲသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အာရုံစူးစိုက်မှုကို ဖန်တီးပေးခဲ့ပြီး Ms. Aptowicz သည် တရားရုံးခန်းအတွင်း ဇာတ်လမ်းကို ထိရောက်စွာ ပြန်လည်ဖန်တီးနိုင်ခဲ့သော်လည်း Hanway ၏ရှေ့နေများသည် သူ့ကို သက်သေခုံတင်ခြင်းမပြုရန် နည်းဗျူဟာကျကျ ရွေးချယ်ခဲ့သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်စေသည့် သူမ၏ဖော်ပြချက်မှာ မှားယွင်းနေပါသည်။ ထိုအချိန်က ဘုံဥပဒေစည်းမျဉ်းများသည် တရားခံ၏ သက်သေခံချက်ကို မိမိအကျိုးအတွက်ဖြစ်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရမှုမရှိဟု သဘောတရားအရ တားမြစ်ထားသည်။ သို့သော်လည်း Christiana ရှိ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်သူများအတွက် ပြင်းထန်သော ကာကွယ်ရေးသည် "ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့နှင့် Pennsylvania ပြည်နယ်အရှေ့တောင်ပိုင်းကျေးလက်ဒေသများတစ်လျှောက် ပျံ့နှံ့သွားသော ဆယ်စုနှစ်များစွာ ဇွဲရှိရှိ၊ အမြဲတစေ ပြောင်းလဲတိုးတက်နေသော ကျွန်စနစ်ဆန့်ကျင်ရေးနှင့် လူမည်းအခွင့်အရေး ကြိုးပမ်းမှုများ" တွင် အမြစ်တွယ်နေကြောင်း သူမက မှန်ကန်စွာ မှတ်ချက်ပြုထားသည်။

သူမ၏ မှတ်တမ်းသည် ထွက်ပြေးကျွန်ဥပဒေသည် ကိုယ်ကျင့်တရားအရမှားယွင်းပြီး တောင်ပိုင်းအတွက် နည်းဗျူဟာပိုင်းဆိုင်ရာ အမှားတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ သမိုင်းပညာရှင်များ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ ၁၈၀၀ မှ ၁၈၆၀ အတွင်း နှစ်စဉ် ကျွန်ခံလူဦးရေ အနည်းငယ်သာ (၁၈၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် သုံးသန်းကျော်) မြောက်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ သို့သော် တောင်ပိုင်းနိုင်ငံရေးသမားများက အဆိုပါဥပဒေမပါဘဲ ၁၈၅၀ ပြည့်နှစ် ပြည်ထောင်စုကယ်တင်ရေး အပေးအယူလုပ်ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း အခိုင်အမာပြောဆိုခဲ့ပြီး အဆိုပါဥပဒေသည် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံသားတိုင်းအား လူမည်းများကို ကျွန်ဘဝသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရာတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အတင်းအကျပ်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ရုတ်တရက် ကျွန်စနစ်ကို မြောက်ပိုင်းလူဖြူများအတွက် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကိစ္စတစ်ခုဖြစ်လာစေပြီး "ကျွန်စနစ်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုကို သတင်းစာများနှင့် စင်မြင့်များထံ ပြန်လည်တွန်းပို့ခဲ့သည်" ဟု Ms. Aptowicz က မှတ်ချက်ပြုသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ကျွန်စနစ်ဆန့်ကျင်ရေးစိတ်ဓာတ် ပြန်လည်ရှင်သန်လာခြင်းသည် ၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ ပေါ်ပေါက်လာရန် အကူအညီဖြစ်စေခဲ့သည်။

ထွက်ပြေးကျွန်ဥပဒေသည် ကွေကာဘာသာဝင်များကဲ့သို့ ကျွန်စနစ်ဖျက်သိမ်းရေးသမားများအတွက် အကျပ်အတည်းတစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့ပြီး ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သည့်တိုက်ပွဲသည် အကြမ်းမဖက်ရမည်ဟူသော ၎င်းတို့၏ ယုံကြည်ချက်ကို စိန်ခေါ်ခဲ့သည်။ သို့သော် Parker သည် ငြိမ်းချမ်းရေးဝါဒီမဟုတ်ဘဲ ထိုအတိုင်း လုပ်ဆောင်ရန် အဆင်သင့်ရှိခဲ့သည်။ အရပ်ရှည်၊ ခွန်အားကြီးပြီး ပီပြင်စွာပြောဆိုတတ်သူ သူသည် သေနတ်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုင်တွယ်သကဲ့သို့ သမ္မာကျမ်းစာကိုလည်း ကျွမ်းကျင်စွာ ကိုးကားတတ်သည်။ သူ့အား ၎င်း၏ယခင်ကျွန်ပိုင်ရှင်က လက်ဝှေ့သမားအဖြစ် လေ့ကျင့်ပေးခဲ့ပြီး Parker ကို အခြားကျွန်ခံအမျိုးသားများနှင့် ဝိုင်းတွင်းထိုးစေကာ ရလဒ်အပေါ် အလောင်းအစားများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Lancaster ကောင်တီတွင် "Parker သည် ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန်နီးပါးဖြစ်လာသည်" ဟု Ms. Aptowicz က ရေးသားထားပြီး "ခြိမ်းခြောက်ခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း သို့မဟုတ် သတ်ဖြတ်ခြင်း မခံရနိုင်သော လူသားတစ်ဦး" ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် လူဖြူများကို တိုက်ခိုက်ပြီး ၎င်းတို့ကို "လမ်းပေါ်တွင် သွေးထွက်နေစေကာ အိမ်သို့ စိတ်အေးအေးနှင့် ဘဲသားနှင့် ပန်းသီးရည် စားသုံးရန် ပြန်လာခဲ့သည်" ဟု လူသိများလာခဲ့သည်။

Ms. Aptowicz ၏ Christiana တွင် ရပ်တည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သူများအပေါ် စာနာနားလည်သော ပုံဖော်တင်ပြချက်သည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ရပ်များကို အဓိကရုဏ်းထက် ခုခံမှုအဖြစ် မကြာသေးမီက ပြန်လည်သုံးသပ်မှုကို အားဖြည့်ပေးသည်။ ထိုသို့သော အကြမ်းဖက်မှုသည် ကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်အတွက်ပင် တရားမျှတနိုင်သလားဆိုသည်မှာ ယနေ့တိုင် ငြင်းခုံနေဆဲကိစ္စဖြစ်သည်။ သို့သော် မည်သူမဆို ၎င်းကို အသုံးပြုပိုင်ခွင့်ရှိခဲ့လျှင် ၁၈၅၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာလ နံနက်ခင်းတွင် William Parker ပင်ဖြစ်သည်။

ဝေါစထရိဂျာနယ် စာအုပ်ညွှန်း====================American ScoundrelBy Kai Bird and Susan GoldmarkScribner, 528 pages, $32ဒဏ...
07/09/2026

ဝေါစထရိဂျာနယ် စာအုပ်ညွှန်း
====================

American Scoundrel
By Kai Bird and Susan Goldmark
Scribner, 528 pages, $32

ဒဏ္ဍာရီတစ်ခုကို ရှင်သန်အောင် ထိန်းသိမ်းနည်း

အမေရိကန် လူယုတ်မာ

“အမေရိကန် လူယုတ်မာ” ဟူသော စာအုပ်ကို ချဉ်းကပ်လာသူ စာဖတ်သူသည် ၎င်း၏ ဇာတ်ကောင်ဘဝကို “ဂျိုး မက်ကာသီမှ ဒေါ်နယ်ထရမ့်အထိ မှောင်မိုက်သော ခရီး” ဟု ခေါင်းစီးခွဲတွင် ဖော်ပြထားသောကြောင့် ချီးကျူးဂုဏ်ပြုစာတမ်းမျိုး ဖတ်ရမည်ဟု မယူဆနိုင်ပါ။

ထိုသဘောအရ ဇီဝကထိရေးဆရာနှင့် သတင်းစာဆရာ Kai Bird (ဇနီးဖြစ်သူနှင့် သုတေသနအကြီးအကဲ Susan Goldmark ၏ အကူအညီဖြင့်) သည် စာဖတ်သူကို စိတ်မပျက်စေပါ။ အစပိုင်းတွင် Roy Cohn ကို “မိမိကိုယ်ကို ချီးကျူးတတ်သော လှည့်ဖြားသမား” နှင့် “သူ၏ ကျော်ကြားမှုကို ဂုဏ်တံဆိပ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် အကျင့်ဆိုးကိုသာ ထင်ဟပ်စေသော လူယုတ်မာ” အဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏ ခေါင်းစီးခွဲဖော်များဖြစ်သည့် မက်ကာသီနှင့် ထရမ့်တို့ကဲ့သို့ပင် Cohn သည် “အမေရိကန်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် ကြာရှည်စွာ ပုပ်ကွေးနေသော လူထုစိတ်ခံစားချက်များကို အသုံးချရန် သူ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ မကျေနပ်ချက်များ” ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူသည် ဘယ်သောအခါမျှ စကားမပြော၊ ဟောင်သံသာ ပြုသည်၊ အသက် ၂၀ တွင် Columbia ဥပဒေကျောင်းမှ ဘွဲ့ရရှိခဲ့သူကို “ပြည့်စုံသော ပညာတစ်ဝက်တစ်ပျက် ဆန့်ကျင်သူ” အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

“ပြာပြာရောင် မျက်လုံးများ၊ နောက်သို့ ဖီထိုးထားသော မဲမှောင်ရှိသည့် ဆံပင်” နှင့်အတူ ငယ်ရွယ်သော Cohn သည် “ဆွဲဆောင်မှုမရှိဘဲ” သော်လည်း “လှပမှုမရှိ... နှုတ်ခမ်းပါးပါးနှင့် နှာတံတစ်လျှောက် ထူးခြားသော သွယ်လျသော အနီရောင်အမာရွတ်ပါသည့် ပုံပျက်နှာတံတစ်ခုရှိသည်။... သူ၏ မျက်လုံးများသည်... မျက်ခွံစူးစူးအောက်တွင် ပြာထွက်နေသည်။ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ထိုမျက်ခွံများသည် ပိုမိုလေးလံစွာ ကျလာပြီး သူပြုံးသည့်အခါတွင်ပင် သူ့ကို ဆိုးရွားသူဟု ထင်ရစေသည်။” အခြေအနေကို သင့်လျော်စွာ မဖော်ပြရသေးဟု ထင်လျှင် စာရေးသူက Cohn ၏မိခင် Dora သည် “အရပ်တို၊ ပုတိုပြီး ဖောင်းကားသည်” ဟု ဖော်ပြပြီး ဆွေမျိုးတစ်ဦးဖြစ်သူ စာရေးဆရာ Anne Roiphe က “ကျွန်မမြင်ဖူးသမျှ အရုပ်ဆိုးဆုံး အမျိုးသမီး” အဖြစ် မှတ်မိကြောင်း ပြောပြသည်။

ဤ ခေတ်သစ် မောလော့ (Moloch) သည် မစ်ရာစုနှစ်အလယ်ပိုင်း အမေရိကတွင် ဤမျှလွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်ဟု Mr. Bird က ဆိုထားသည့်အတိုင်း တွေးတောရန် စိတ်အနှောက်အယှက်ဖြစ်စရာမှာ သေချာသည်၊ Cohn ၏ ဆိုးကျိုးသက်ရောက်မှုသည် သမ္မတ Trump မှတစ်ဆင့် ယနေ့ခေတ်အထိ ဆက်လက်ရောက်ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ဤအဆိုသည် ယုတ္တိရှိပါသလား။

Cohn သည် ၁၉၅၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းတွင် သတင်းထိုက်သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဆိုဗီယက်သူလျှိုများနှင့် ကြင်နာသူများကို ထောင်ချ (Alger Hiss၊ William Re*****on) သို့မဟုတ် လျှပ်စစ်ထိုင်ခုံသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သော (Julius နှင့် Ethel Rosenberg) နယူးယောက်ရှိ ဖက်ဒရယ်အစိုးရရှေ့နေများစွာထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ဆီးနိတ်တရားလွှတ်တော်အမတ် McCarthy ၏ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မတီနှင့် ၁၉၅၄ ခုနှစ် စစ်တပ်-McCarthy ကြားနာပွဲများအတွက် အဓိကအကြံပေးရှေ့နေအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ အမှန်တရားမှာ Cohn ၏ အံ့အားသင့်ဖွယ် ငယ်ရွယ်မှု၊ ရန်လိုသော တရားရုံးနည်းဗျူဟာများ၊ ထူးခြားသော အမူအရာနှင့် ကိုယ်ကျော်ကြားရန် သဘောထားတို့သည် သူ့ကို အမှန်တကယ်ထိုက်တန်သည်ထက် သတင်းဖော်ပြမှု ပိုမိုရရှိစေခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ထိုကြားနာပွဲများသည် McCarthy နှင့် Cohn နှစ်ဦးစလုံးအတွက် အထူးအဆင်ပြေမသွားခဲ့ဘဲ McCarthy ၏ ဝါရှင်တန်တွင် ဩဇာအာဏာကို ထိရောက်စွာ အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ ထိုနှစ် နွေရာသီတွင် အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် Cohn သည် နယူးယောက်သို့ ပြန်လာပြီး ရှေ့နေလုပ်ငန်း စတင်ခဲ့သည်။ ဒီဇင်ဘာလတွင် McCarthy ကို ဆီးနိတ်လွှတ်တော်က ပြစ်တင်ဝေဖန်ခဲ့ပြီး သုံးနှစ်အကြာတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ Cohn သည် နယူးယောက် သို့မဟုတ် ဝါရှင်တန်တွင် ပြည်သူ့ရာထူး ဘယ်တစ်ခါမျှ မထမ်းဆောင်ခဲ့ဘဲ တိုင်းတာနိုင်သော နိုင်ငံရေးဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကိုလည်း ဘယ်တစ်ခါမျှ မကျင့်သုံးခဲ့ပါ။

ထိုခေတ်က လစ်ဘရယ်လက်ဝဲအများစုသည် ကွန်မြူနစ်ဆန့်ကျင်ရေး မက်ကာသီခေတ်၏ အတိုကောက်ခရီးစဉ်ကြောင့် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်သွားကြသည်ဟု ဆိုရမည်မှာ လျှော့တွက်ရာရောက်သော်လည်း “American Scoundrel” က ဖော်ပြသည့်အတိုင်း အချို့မှာ ထိုအတွေ့အကြုံမှ အပြည့်အဝ မပြန်လည်ကောင်းမွန်သေးဘဲ မကြာသေးမီဆယ်စုနှစ်များ၏ အေးဆေးတည်ငြိမ်သော သုတေသနနှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ စာတမ်းများမှလည်း အကျိုးများစွာ မရခဲ့ပါ။ Mr. Bird ၏ ကိုးကားချက်များသည် ထိုခေတ်ကာလမှ ဆင်းသက်လာလေ့ရှိပြီး သူ၏ အခွင့်အာဏာများမှာ ဖျော်ဖြေရေးသဘောဆောင်သော ပုဂ္ဂလဓိဋ္ဌာန်ကျကျ (New Yorker မှ Richard Rovere) မှ ထင်ရှားစွာ ယုံကြည်ရခက်သော (သတင်းစာဆောင်းပါးရှင် Drew Pearson) အထိ ပါဝင်သည်။ အမှန်မှာ၊ ဆိုဗီယက်ယူနီယံပြိုလဲပြီး ခရင်မလင်မော်ကွန်းတိုက်များမှ များပြားလှသော အထောက်အထားများ ထွက်ပေါ်လာပြီး ၃၅ နှစ်အကြာတွင် Nation သတင်းစာ၏ ဆောင်းပါးရှင်ဟောင်း Mr. Bird သည် Hiss အရေး၏ ရောင်စုံဖော်ပြချက်ကို “သမိုင်းပညာရှင်များသည် အဆိုပါအမှုကို အပြင်းအထန် ငြင်းခုံနေဆဲ” ဟု ရှုမြင်ခြင်းဖြင့် နိဂုံးချုပ်ထားသည်။ တကယ်လား?

Roy Cohn သည် ဆီးနိတ်တရားလွှတ်တော်အမတ် Joe McCarthy ၏ ဖြေရှင်းရေးသမားဖြစ်ပြီး ဆယ်စုနှစ်များစွာ ပါရမီရှိသော အာရုံစူးစိုက်မှုရှာသူဖြစ်သည်။ သူ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ချဲ့ကားပြောဆိုလေ့ရှိသော သဘောထားသည် ယနေ့တိုင် အသက်ရှင်နေသည်။

ဤအချက်များအားလုံးကို ဝန်ခံရလျှင် Cohn ၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ အရေးပါမှုသည် အကောင်းဆုံးအားဖြင့် အနည်းငယ်သာရှိသော်လည်း လစ်ဘရယ်သတင်းစာဆရာများ၏ စိတ်ထဲတွင် ခြိမ်းခြောက်နေသော တစ္ဆေအဖြစ် သူ၏အဆင့်အတန်းသည် တိုးပွားလာနေသည်။ ထို့ကြောင့် Mr. Bird သည် Cohn ၏ ရောင်စုံဥပဒေရေးရာ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းနှင့် ကောလာဟလဆောင်းပါးရှင်များနှင့် မဂ္ဂဇင်းကိုယ်ရေးရာဇဝင်ရေးသူများအတွက် ရေရှည်စိတ်ဝင်စားမှုကို အသေးစိတ်မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း ဖျော်ဖြေစရာပုံပြင်များနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားစရာ မြင်ကွင်းများအားလုံးသည် အရင်းခံအဆိုတစ်ခု—Cohn ကို ခေတ်သစ်ကွန်ဆာဗေးတစ်နိုင်ငံရေး၏ အဓိကကျသော ဆက်စပ်မှုနှင့် Trump ၏ Svengali အဖြစ်—ထပ်ခါထပ်ခါ ပြောဆိုလေလေ ယုံကြည်လောက်မှုနည်းလေလေ ဖြစ်သွားသည်မှာ အထူးဝမ်းနည်းစရာပင်။ (Mr. Bird သည် J. Edgar Hoover သည် အမျိုးသမီးအဝတ်အစားဝတ်လေ့ရှိသူဟူသော ဒဏ္ဍာရီကို အရှည်ကြီးပြန်ပြောပြသော်လည်း သူကိုယ်တိုင် ထိုဒဏ္ဍာရီကို ယုံကြည်သလား မပြတ်သားပါ။ ၎င်း၏ တစ်ဦးတည်းသော သက်သေမှာ Cohn ၏ ဖောက်သည်တစ်ဦး၏ ဇနီးဟောင်းဖြစ်ပြီး စီးကရက်ကိုက်သော အရက်လုပ်ငန်းရှင်နှင့် ရီပတ်ဘလီကန်အလှူရှင် Lewis Rosenstiel ဖြစ်သည်။)

Cohn ၏ဖခင် Alfred သည် မကြာသေးမီအချိန်အထိ နယူးယောက်၏ စီးပွားရေး၊ ဥပဒေနှင့် နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းကို လွှမ်းမိုးထားလေ့ရှိသော ပြည်သူ့-လူမျိုးရေး-စီးပွားရေးဆိုင်ရာ အသိုင်းအဝိုင်းများတွင် အလွန်အမင်း လေးစားခံရသော ရှေ့နေနှင့် အယူခံတရားသူကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ Mr. Bird ၏ မြို့တော်၏ အပြန်အလှန်ဆက်နွယ်နေသော ဒါရိုက်တာဘုတ်အဖွဲ့များနှင့် မိသားစုဆက်သွယ်မှုများအကြောင်း ဖော်ပြချက်များသည် ထင်ရှားစေသော်လည်း ထိုကဲ့သို့သော ကွန်ရက်များသည် အမေရိကနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ မြို့ပြအာဏာတည်ဆောက်မှုအများစု၏ လုံးဝသွင်ပြင်လက္ခဏာဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း Roy Cohn သည် အိမ်ခြံမြေလုပ်ငန်းရှင် Fred Trump ၏ ရည်မှန်းချက်ကြီးပြီး ဇိမ်ခံနေထိုင်သော သားဖြစ်သူ Donald နှင့် ဝိဝါဒဖြစ်ခဲ့သည်ကို သိရခြင်းမှာ အံ့အားသင့်စရာမရှိပါ။ သို့ရာတွင် ၎င်းတို့၏ ဆက်သွယ်မှုသည် အရောင်းအဝယ်သဘောအရ ခင်မင်ရင်းနှီးမှုဟု တိကျစွာ ဖော်ပြနိုင်သော်လည်း Cohn ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသည်ဟူသော အဆိုအတွက် အထောက်အထား အားနည်းလှသည်။

Cohn ကို လူထုနှင့် ကွဲပြားစေသောအချက်မှာ ထူးချွန်သော ဉာဏ်ရည်၊ ဘေးမဲ့ကြီးပြင်းမှုနှင့် စံပြဝါဒအချို့ရှိသော်လည်း ငယ်စဉ်ကတည်းက အလေ့အကျင့်ဆိုင်ရာ အဆိုးမြင်ဝါဒနှင့် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မှုနှင့် အာရုံခံစားမှုအပေါ် အရသာတစ်မျိုးကို သူ စွဲကိုင်သွားပုံရသည်။ ဤသည်မှာ နယူးယောက်၏ အကျွမ်းဝင်သော ဇာတ်ကောင်အဖြစ် ရှည်လျားပြီး အကျိုးအမြတ်များသော၊ လူသိများသော ခရီးစဉ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်- တရားရုံးဖြေရှင်းရေးသမား၊ မြင့်မားသောဘဝ၏ မြို့တော်၊ ဩဇာကိုယ်စားလှယ်နှင့် တယ်လီဖုန်းပေါ်တွင် ဥပဒေကို အဓိကကျကျ ကျင့်သုံးသော ရှေ့နေ။ McCarthy အတွက် အမှုထမ်းချိန်နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် AIDS ရောဂါဖြင့် ကွယ်လွန်ချိန်ကြား ဆယ်စုနှစ်သုံးစုတွင် Cohn သည် ဂိုဏ်းဂဏသားဖောက်သည်များ၊ ငွေကြေးတတ်သူများ၊ ကြမ်းတမ်းသော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ယဉ်ကျေးသောလူ့အဖွဲ့အစည်းမှ နှစ်ဘက်စလုံး၏ ပြည်နှင်ခံများနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရာတွင် ယုံကြည်စိတ်ချရစွာ ဖျော်ဖြေရေးလောကနှင့် နီးစပ်သူဖြစ်ခဲ့သည်။

ယင်းအချို့သည် McCarthy နောက်ပိုင်း လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ ဖယ်ကျဉ်ခံရသည့် အဆင့်အတန်းကို တုံ့ပြန်မှုလွန်ကဲခြင်းနှင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှာ လိင်တူဆက်ဆံသူအဖြစ် ပုန်းအောင်းနေသူ၏ ခံစားချက်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့ ဘယ်တော့မျှ မသိရတော့မည်၊ Cohn သည် အမြဲတမ်း ဆန်းကြယ်မှုဖြင့် ဖုံးအုပ်ထားဆဲဖြစ်သည်။ သူသည် မန်ဟက်တန်၏ ခရိုင်ရှေ့နေ Robert Morgenthau ၏ လက်ချက်ဖြင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းနီးပါး၏ သားကောင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး သူ၏ ချုပ်တည်းသော ဂျူးမိဘများ၏ တရားစီရင်ချက်သည် သူတို့နှစ်ဦးစလုံး ကွယ်လွန်ပြီးနောက် သူ၏ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မတရားမှုများကို ရှင်းပြနိုင်သည်မှာ သေချာသလောက်ရှိသည်။ Roy Cohn သည် သတင်းကောင်းအတွက် အကြောင်းပြုခဲ့သော်လည်း သမိုင်းမှာမူ အခြားအကြောင်းဖြစ်သည်။

သင်မသိနိုင်သော ဒေါ်လီ ပါတွန်၊ သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်စကားများဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ဒေါ်လီ ပါတွန်သည် သူမအား ကျော်ကြားစေခဲ့သော သီချင်း...
02/09/2026

သင်မသိနိုင်သော ဒေါ်လီ ပါတွန်၊
သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်စကားများဖြင့် ဖော်ပြထားသည်

ဒေါ်လီ ပါတွန်သည် သူမအား ကျော်ကြားစေခဲ့သော သီချင်းများထက် များစွာပိုမိုသော အကြောင်းအရာများအကြောင်း Associated Press သတင်းထောက်များနှင့် ဆယ်စုနှစ်ငါးစုနီးပါးကြာ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ သူမသည် ရုပ်ရှင်သရုပ်ဆောင်ဘဝ၊ သမ္မတတစ်ဦးကို နမ်းခြင်းနှင့် သူမ၏ ပရဟိတလုပ်ငန်းများအကြောင်း အခြားအကြောင်းအရာများကြားတွင် ပြောဆိုခဲ့သည်။

ထိုအင်တာဗျူးများသည် ဒေါ်လီကို ရယ်စရာကောင်းပြီး မိမိကိုယ်ကို အနှိမ့်ချတတ်သော်လည်း မိမိမည်သူဖြစ်သည်နှင့် မိမိဘာလိုချင်သည်ကိုလည်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မြင်တတ်သူအဖြစ် ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့သည်။

တနင်္ဂနွေနေ့ (အင်္ဂါနေ့) တွင် အသက် ၈၀ အရွယ်၌ ကွယ်လွန်ခဲ့သော ပါတွန်၏ စကားများကို AP ဂီတစာရေးဆရာ မာရီယာ ရှားမန်က စုစည်းထားသည်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

---

ဟောလိဝုဒ်က မခေါ်မီ ဒေါ်လီသည် ကျော်ကြားလာမည်ကို သိထားသည်

"ကျွန်မကိုယ်ကျွန်မ ရုပ်ရှင်ကြယ်ပွင့်တစ်ယောက်လို့ ဘယ်တုန်းကမှ မထင်ခဲ့ဘူး။ ကြယ်ပွင့်တစ်ယောက်ဖြစ်မယ်ဆိုတာ သိပေမယ့် အဆိုတော် ဒါမှမဟုတ် သီချင်းတွေ၊ စာအုပ်တွေ ဒါမှမဟုတ် ကဗျာတွေရဲ့ စာရေးဆရာအဖြစ်ပေါ့။ ကျော်ကြားတဲ့ ဖျော်ဖြေသူတစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး တောက်ပြောင်တဲ့အဝတ်တွေ ဝတ်ချင်ပေမယ့် ရုပ်ရှင်ထဲမှာ သီချင်းဆိုတာက ကျွန်မရဲ့ ရည်မှန်းချက်တွေထဲမှာ မပါဘူး။ ကျွန်မမိသားစုက တောင်တွေပေါ်မှာ နေခဲ့ပြီး ကျွန်မတို့ ရုပ်ရှင်တွေ မကြည့်ရဘူး။"

"ကျွန်မ ဇာတ်ကောင်တစ်ခုကို သရုပ်ဆောင်လို့ မရဘူး၊ ဒါပေမယ့် သူတို့က ကျွန်မကို ကိုယ်တိုင်ဖြစ်ခွင့်ပေးရင် ကျွန်မ ကိုင်တွယ်နိုင်တယ်။ ကျွန်မကိုယ်တိုင်ဖြစ်ခွင့်ပေးမယ့် ဇာတ်လမ်းတစ်ခုကို သူတို့ရှာတွေ့ရင် ကျွန်မ စိတ်ဝင်စားတယ်။ မရှိရင် မစိတ်ဝင်စားဘူး။" (ဇူလိုင် ၁၉၇၉)

---

အိမ်ဖြူတော်မှာ သမ္မတ ဂျင်မီ ကာတာကို နမ်းခြင်းအကြောင်း

"ဒီပုံကို ကျွန်မခင်ပွန်းလည်း လိုချင်တယ်။" (အောက်တိုဘာ ၁၉၇၉)

---

'9 to 5' ဇာတ်ကားထဲက သူမ၏ သရုပ်ဆောင်မှုကို ကိုယ်တိုင်သုံးသပ်ရာတွင် ဝေဖန်ချက်

"နေရာတချို့မှာ ကျွန်မ တကယ်ကောင်းခဲ့တယ်။ နေရာတချို့မှာ တကယ်ပျမ်းမျှပဲ၊ နောက်တချို့မှာတော့ ... (လျှာထုတ်ပြသည်)။ ခြုံငုံကြည့်ရင် ပထမဆုံးအကြိမ်အတွက် ကျွန်မ ဂုဏ်ယူမိတယ်။" (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၀)

---

'The Best Little Wh******se in Texas' ဇာတ်ကားက သူမ၏ ဘုန်းကြီးအဘိုးကို စိတ်ထိခိုက်စေမည်ကို ဒေါ်လီ စိုးရိမ်ခဲ့သည်

"ဒီရုပ်ရှင်ရဲ့ ခေါင်းစဉ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျွန်မ စိတ်အနှောင့်အယှက်တွေ ရှိခဲ့တာ ဝန်ခံပါတယ်။ နောက်ဆုံးတော့ ကျွန်မအဘိုးက ဘုန်းကြီးတစ်ပါးဖြစ်ပြီး ကျွန်မကိုယ်တိုင်လည်း ဝိညာဉ်ရေးရာ လူတစ်ယောက်ပါ။ စိတ်ထိခိုက်စရာလို့ ယူဆနိုင်တဲ့ ဘာမှ မလုပ်ချင်ခဲ့ဘူး။ ပြီးတော့ ပြဇာတ်ကို ကြည့်လိုက်ရတော့ ဒါဟာ ခြေထောက်ခုန်စရာ ပျော်စရာကောင်းတဲ့ အချိန်တစ်ခုဆိုတာ ကျွန်မ သဘောပေါက်သွားတယ်။" (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၈၁)

---

ဒေါ်လီက Dollywood ကို Appalachia ဒေသက ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ဇာတ်လမ်းကို ပြောပြခွင့်ရသည့် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် မြင်သည်

"ဒါဟာ ကျွန်မ ဂုဏ်ယူချင်တဲ့အရာတစ်ခုပါ၊ ဟောလိဝုဒ်က ကျွန်မတို့ကို သူတို့ မကြာခဏ ပုံဖော်သလိုမျိုး မဟုတ်ဘဲ Smoky Mountain အမွေအနှစ်ကို ထိန်းသိမ်းဖို့ပါ။" (ဇူလိုင် ၁၉၈၅)

---

ခင်ပွန်း ကာလ် ဒင်နှင့် ပျော်ရွှင်မှုအကြောင်း

"ဒါဟာ ပထမဆုံးအကြိမ်မြင်ရတာနဲ့ အချစ်ပါပဲ။ ကျွန်မရဲ့ ခေါင်းကို လှည့်စေတဲ့သူတွေကို အချိန်တိုင်း မြင်နေရတယ်။ ဒါပေမယ့် သူလောက် ကျွန်မခေါင်းကို လှည့်စေတဲ့သူ ဘယ်သူမှ မရှိဘူး။" (မေ ၁၉၉၂)

---

Emmylou Harris နှင့် Linda Ronstadt တို့နှင့် သီဆိုခြင်းအကြောင်း

"ကျွန်မတို့ သီချင်းဆိုရတာ ကြိုက်တယ်။ သင့်တစ်သက်လုံး လိုက်ဖက်ညီတဲ့ အသံတွေကို ရှာဖို့ စောင့်နေရတယ်။ ဒါဟာ ချစ်ခြင်းမေတ္တာ ဖန်တီးသလိုပဲ ... ကျွန်မ ဒါကို စွဲလန်းတယ်။ ဟုတ်တယ်။ အရမ်းစိတ်လှုပ်ရှားမိတယ်။ အဲဒါ တုန်ခါလာတဲ့အခါ ကောင်းတယ်။ ဒါဟာ လိင်ကိစ္စနဲ့ အတူတူပဲ။ အဲဒါကို မတိုက်ခိုက်နဲ့။" (မတ် ၁၉၉၉)

---

အရှေ့တန်နက်ဆီပြည်နယ်ရှိ အဲလ်ဗစ်၏ အမွေအနှစ်အကြောင်း

"သူ ဘယ်တော့မှ ကွယ်ပျောက်သွားမယ် မထင်ဘူး။ လူအများအပြားက သူ့ကို ဘာသာရေးပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးလို့ သတ်မှတ်ကြတယ်၊ ယေရှုလိုပေါ့။ ... ဒါကို ဘယ်လိုရှင်းပြရမှန်း မသိဘူး၊ ဒါပေမယ့် အဲဒါ ရှိတယ်၊ တကယ်ဖြစ်တယ်၊ လူတွေ ကြိုက်တယ်။" (ဩဂုတ် ၂၀၀၂)

---

သူမ ဘာကြောင့် အနားယူချင်တယ်လို့ ဘယ်တုန်းကမှ မပြောခဲ့သည်ကို

"ကျွန်မ Bob Hope လိုပဲ၊ အသက် ၁၀၀ မှာ ဖျော်ဖြေရင် ဖျော်ဖြေမယ်။ အလုပ်ရှုပ်နေရတာ ကြိုက်တယ်။ ... ကျွန်မ ဘယ်တော့မှ အနားယူမှာ မဟုတ်ဘူး။ ပွဲကြီးတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် ကျွန်မ သီဆိုနေတဲ့ သီချင်းကြီးတစ်ပုဒ်ရဲ့ အလယ်မှာ လဲကျသေဆုံးသွားဖို့ မျှော်လင့်တယ်။ ပြီးရင် သူတို့က 'အိုး ကောင်းပြီ၊ သူမ ပျော်ပျော်ရွှင်ရွှင်နဲ့ သူမကြိုက်တာကို လုပ်ရင်း သွားခဲ့တာပဲ' လို့ ပြောကြလိမ့်မယ်။" (ဧပြီ ၂၀၀၄)

---

Janet Jackson နှင့် Justin Timberlake တို့၏ Super Bowl ဖျော်ဖြေပွဲအပြီး ဆုပေးပွဲဖျော်ဖြေပွဲအကြောင်း

"ဒီညနေမှာ ဝတ်စုံ ချွတ်ယွင်းမှု မရှိဘူး။ မဖြစ်သင့်ဘူး၊ ကြိုတင်စီစဉ်ထားတာမဟုတ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မအဝတ်တွေ ကျပ်သွားတော့ ဘာဖြစ်မယ်ဆိုတာ မပြောနိုင်ဘူး။ အဲဒါ ဖြစ်ခဲ့ရင်တော့ ကျွန်မ ပထမတန်းသုံးတန်းကို ရှင်းပစ်မယ်။" (ဧပြီ ၂၀၀၄)

---

သူမ၏ တံဆိပ် Dolly Records သည် သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုဖြစ်သည်

"ကျွန်မ ဒါကို ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတစ်ခုလို့ မြင်တယ်။ 'ကျွန်မ ငွေအလုံအလောက် ရှာထားပြီ။ ကိုယ့်ကိုကိုယ် နည်းနည်းလေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနိုင်တယ်' လို့ ကျွန်မ စဉ်းစားမိတယ်။" (မတ် ၂၀၀၈)

---

ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ ရရှိခြင်းအကြောင်း

"စဉ်းစားကြည့်ပါ၊ ကျွန်မ ဒေါက်တာ ဒေါ်လီပါ။ ဒါကြောင့် တစ်ယောက်ယောက်က 'Double-D' အကြောင်း ပြောရင် သူတို့က လုံးဝကွဲပြားတဲ့ အရာတစ်ခုကို စဉ်းစားနေကြတာ ဖြစ်မယ်။" (မေ ၂၀၀၉)

---

Dollywood ၏ အနှစ် ၂၅ ကို ပြန်ကြည့်ခြင်း

"ကျွန်မ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ် အောင်မြင်ခဲ့ရင် ဒါမှမဟုတ် ကျွန်မ စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့တာမှာ အောင်မြင်ခဲ့ရင် ကျွန်မရဲ့ ဒေသကို ပြန်လာပြီး ဒီဒေသမှာ အလုပ်အကိုင်များစွာ ဖန်တီးပေးမယ့် ကြီးကျယ်တဲ့အရာတစ်ခုကို လုပ်ချင်တယ်လို့ အမြဲတွေးခဲ့တယ်။ သေချာပါတယ်၊ ကျွန်မ ကံကောင်းခဲ့တယ်၊ ဘုရားသခင်က ကျွန်မကို ကောင်းချီးပေးခဲ့တယ်၊ အရာတွေ ကောင်းသွားတယ်။" (ဧပြီ ၂၀၁၀)

---

Miley Cyrus ကို ဂုဏ်ယူခြင်းအကြောင်း

"ကျွန်မ သူမရဲ့ နတ်သမီးမိခင်ပါ။ ... ကျွန်မ သူမကို တကယ်ဂုဏ်ယူတယ်။ သူမက ကျွန်မရဲ့ အကြံဉာဏ် မလိုအပ်ဘူး၊ ဒါပေမယ့် သူမ သတင်းအချက်အလက်နဲ့ အကြံဉာဏ်တွေကို မကြာခဏ တောင်းတယ်၊ ကျွန်မလည်း ကျွန်မသိသလောက် ပြောပေးတယ်၊ ဒါပေမယ့် ကျွန်မမပါဘဲ ဒီမိန်းကလေး ကောင်းကောင်း လုပ်နေတယ်လို့ ထင်တယ်။" (ဇူလိုင် ၂၀၁၀)

---

Whitney Houston က သူမ၏ အကျော်ကြားဆုံး သီချင်းတစ်ပုဒ်ကို ရေးသည်ဟု လူများက ထင်ကြသည်

"လူတွေက ကျွန်မကို အမြဲပြောတယ်၊ 'ဒါ Whitney ရဲ့သီချင်းလို့ ငါထင်တယ်။ မင်းရေးတာ ငါမသိဘူး။ သူမရေးတာလို့ ငါထင်တယ်' တဲ့။ ကျွန်မက သူတို့ကို 'သူမ ဂုဏ်ယူခွင့် ရနိုင်တယ်။ ကျွန်မ ငွေကိုပဲ ယူမယ်' လို့ ပြောတယ်။" (ဒီဇင်ဘာ ၂၀၁၈)

---

သူမ၏ ပရဟိတလုပ်ငန်းများအကြောင်း

"ကျွန်မ ဒါကို အာရုံစူးစိုက်မှုအတွက် မလုပ်ဘူး။ ဒါပေမယ့် ကြည့်ပါ! ဒါလုပ်ခြင်းအားဖြင့် ကျွန်မ အာရုံစူးစိုက်မှု အများကြီး ရနေတယ်။" (အောက်တိုဘာ ၂၀၂၂)

---

ရော့ခ်ဂီတကို 'ဇွန်ပိုးပေါ်က ဘဲ' လို့ သွားခြင်းအကြောင်း

"ရော့ခ်ကမ္ဘာမှာ ကျွန်မ လုံလောက်အောင် မလုပ်ခဲ့ဘူးလို့ ထင်ခဲ့တယ်၊ Rock & Roll Hall of Fame မှာ မပါသေးတဲ့ ရော့ခ်အနုပညာရှင်ကြီးတွေ အများကြီးရှိတဲ့အခါ ကျွန်မ ထည့်သွင်းခံရဖို့ ... သူတို့က ကျွန်မကို ဘယ်လိုမှ ထည့်သွင်းတော့မယ်၊ ဒါကြောင့် ကျွန်မ ကျေကျေနပ်နပ် လက်ခံလိုက်တယ်။ ဒါပေမယ့် 'ကောင်းပြီ၊ ကျွန်မ ထိုက်တန်ကြောင်း သက်သေပြရမယ်' လို့ တွေးခဲ့တယ်။ ... ကျွန်မ အဲဒါကို ဇွန်ပိုးပေါ်က ဘဲလို့ ခုန်တက်သွားတယ်။" (နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၃)

---

သူမ၏ မိသားစုအယ်လ်ဘမ်နှင့် အမွေအနှစ်အကြောင်း

"ကျွန်မအဘိုးက ကျွန်မ ကျော်ကြားလာတဲ့အခါ ပြောလေ့ရှိတယ်၊ 'ကောင်းပြီ၊ သူမ D သော့ထဲမှာ ငိုရင်း ထွက်လာတယ်' တဲ့။ ကျွန်မတို့အားလုံး ဒီလိုပဲလို့ ထင်တယ်။"

"ကျွန်မရဲ့ သီချင်းအများအပြားက အဲဒီလောက် ကြာရှည်ခံနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်တယ်။ ပြီးတော့ ကမ္ဘာမှာ ကောင်းတဲ့အရာတွေ လုပ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပြီး ကောင်းတဲ့အရာအနည်းငယ်ကို ချန်ထားခဲ့သူတစ်ယောက်အဖြစ် ကျွန်မ အမှတ်ရခံရမယ်လို့ မျှော်လင့်တယ်။" (နိုဝင်ဘာ ၂၀၂၄)

---

ခင်ပွန်း ကာလ် ဒင်ကို ဆုံးရှုံးပြီး ကြယ်ပွင့်တစ်ယောက်ဖြစ်ပြီးနောက် ယုံကြည်မှုကို မှီခိုခြင်းအကြောင်း

"ကျွန်မ ယုံကြည်သူတစ်ယောက်ပါ၊ ပြီးတော့ တစ်နေ့နေ့မှာ သူ့ကို ပြန်တွေ့မယ်ဆိုတာ အမှန်တကယ် ယုံကြည်တယ်။ ပြီးတော့ ကျွန်မ သူ့ကို ကျွန်မရဲ့ အမှတ်တရတွေနဲ့ နှလုံးသားထဲမှာ၊ ကျွန်မတို့ အလေ့အထလုပ်ခဲ့တဲ့ အရာတွေနဲ့ ကျွန်မတို့ အတူတူ တည်ဆောက်ခဲ့တဲ့ အရာတွေအားလုံးထဲမှာ နေ့တိုင်းမြင်တယ်။ ကိုယ်က အစီအစဉ်အသစ်တွေ ရေးဆွဲဖို့ သင်ယူရတယ်—ဒါပေမယ့် ဒါက အခက်ဆုံးအပိုင်းပါ။"

"ကျွန်မ ကျွန်မဘဝကို 'ကြယ်ပွင့်ကြီး' ဆိုတဲ့ စကားနဲ့ မစဉ်းစားဘူး။ ကျွန်မ အလုပ်သမားမိန်းကလေးတစ်ယောက်ပါ။ ကျွန်မ အမြဲပြောတယ်—ပြီးတော့ ဒါဟာ အမှန်တရားပါ—ကျွန်မ ပြမြင်းလိုမြင်ရပေမယ့် အလုပ်မြင်းတစ်ကောင်ပါ။ ဒါပေမယ့် အားလုံးကို ဆက်ထိန်းထားရမယ်၊ ပြီးတော့ အားလုံးကို ကျွန်မ ပျော်တယ်။ ကျွန်မခင်ပွန်းက အမြဲပြောတယ်၊ 'ကြယ်ပွင့်ဖြစ်ဖို့ မွေးဖွားလာသူတစ်ယောက်ရှိရင် အဲဒါ မင်းပဲ' တဲ့။" (မေ ၂၀၂၅)

The quotes were compiled from interviews.
ခရက်ဒစ် ဝေါ့ရှင်တင်ပို့စ်

Address

Kamayut

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Let's Read Ebooks posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Let's Read Ebooks:

Shortcuts

Share

Category