19/09/2026
အရွက်ခြောက်၊အကိုင်းခြောက်စေသော မှိုရောဂါများအကြောင်း
#ဖျုစာရီယံမှိုပိုးကြောင့်လည်း
ဒူးရင်းပင်တွင် (ကိုင်းခြောက်ခြင်း) ဖြစ်နိုင်သလို၊
အခြားသော အကြောင်းအရင်းများကြောင့်လည်း
Dieback (ကိုင်းခြောက်ခြင်း) ဖြစ်နိုင်ပါသည်...💥👌
💠 ၁။ သဘာဝနှင့် ကွာခြားချက် 👇👇
• 💠 ဖျုစာရီယံ (Fusarium) မှို:..💥👇👇
၎င်းသည် မြေကြီးထဲတွင် နေထိုင်ပြီး အပင်၏ အမြစ်နှင့် ရေကြောလိုင်းများကို ပိတ်ဆို့ဖျက်ဆီးတတ်သည့်
သီးသန့်မှိုပိုးမျိုးစိတ် (Pathogen) ဖြစ်ပါသည်...
• 💠 ကိုင်းခြောက်ရောဂါ (Dieback): 💥👇👇
၎င်းသည် အကိုင်းအခက်များခြောက်သွေ့ကာ အောက်ခြေသို့ တဖြည်းဖြည်း ခြောက်သွေ့ဆိုးရွားလာသည့်
အပင်၏ ဖျားနာမှု လက္ခဏာ (Symptom) ဖြစ်ပါသည်..
📌 ၂။ အရွက်ခြောက်အကိုင်းခြောက်
ဖြစ်ပွားရခြင်း အကြောင်းအရင်း (Causes)📌👇👇
• ♦ ဖျုစာရီယံ:♦
Fusarium မှိုပိုးကြောင့်သာ ကိုင်းခြောက်ခြင်း ဖြစ်သည်..❗
• ♦ Dieback (ကိုင်းခြောက်ခြင်း): ♦
အောက်ပါအကြောင်းရင်းများကြောင့် ကိုင်းခြောက်တတ်ပါသည်..👇👇
🦠 မှိုပိုးများကြောင့် ကိုင်းခြောက်ခြင်း:👇👇
Fusarium (ဖျုစာရီယံ) သာမက
Phomopsis, Lasiodiplodia ,
Rhizoctonia solani နှင့်
Phytophthora မှိုများကြောင့်လည်း ကိုင်းခြောက်တတ်သည်..💥
• 🐛 ပိုးမွှားကြောင့် ကိုင်းခြောက်ခြင်း:👇👇
ပင်စည်ထိုးပိုး/ကိုင်းထိုးပိုး (Stem/Twig Borer) များ
ကိုက်ဖြတ်ပြီး ပင်စည်ရည်စီးဆင်းမှု
ပြတ်တောက်သွားလျှင်လည်း ကိုင်းခြောက်တတ်သည်..💥
• 💥⛈ ရာသီဥတုနှင့် ပြုစုမှုကြောင့် ကိုင်းခြောက်ခြင်း:👇👇
အလွန်အမင်း ရေငတ်ခြင်း၊ 💥
အာဟာရဓာတ် (အထူးသဖြင့် ပိုတက်စီယမ်
သို့မဟုတ် ကယ်လ်စီယမ်) လွန်စွာပြတ်လပ်ခြင်း၊💥
သို့မဟုတ်
မြေအချဉ်အငန်ဓာတ် (pH) မမှန်ခြင်းတို့ကြောင့်လည်း
ကိုင်းဖျားများ ခြောက်ကျလာတတ်သည်..💥
✅ ဒူးရင်းပင်တွင် အလွယ်တကူ ခွဲခြားနည်း ..✅👇
✅ #ဖျုစာရီယံမှိုကြောင့်ကိုင်းခြောက်ခြင်းနှင့်
နောက်ဆက်တွဲပြသာနာများ..👇👇👇
ဖျုစာရီယံမှို (Fusarium oxysporum) ဝင်ရောက်ပါက
အပင်တွင် ဖျူစေရီယမ် ပင်ညှိုးရောဂါ ဖြစ်ပွားလာပြီး
ရောဂါပိုးသည် အောက်ခြေရွက်ဟောင်းများမှ
စတင်ကာ အဝါရောင်ပြောင်းစေပြီး
အပေါ်ရွက်နုများဆီသို့ တဖြည်းဖြည်း ပျံ့နှံ့သွားတတ်သည်..💥
အလွန်ထူးခြားသော လက္ခဏာမှာ 👇
အပင်တစ်ပင်လုံး မဟုတ်ဘဲ အကိုင်းတစ်ခုတည်း
သို့မဟုတ် အရွက်တစ်ခုတည်း၏ တစ်ဖက်ခြမ်း
(ဘယ်ဘက် သို့မဟုတ် ညာဘက်ခြမ်း) တွင်သာ
အရင်ဆုံး ဝါပြီး ညှိုးကျလာခြင်း ဖြစ်သည်...💥
ရောဂါအစောပိုင်းတွင် ❗👇
နေပူပြင်းသောနေ့လယ်ပိုင်း၌
အရွက်များ ညှိုးကျသွားပြီး၊
အေးမြသော ညပိုင်း သို့မဟုတ် မနက်ပိုင်းတွင်
ပြန်လည်လန်းဆန်းလာတတ်သည်..💥
သို့သော် ရောဂါရင့်လာပါက ❗📌
အစိုဓာတ်ရှိသော်လည်း
မလန်းတော့ဘဲ လုံးလုံးညှိုးခြောက်သွားကာ📌
နောက်ဆုံးအဆင့်တွင်
အရွက်များ ကြွေကျကုန်ပြီး
အပင်မှာ ပြောင်သလင်းခါသွားတတ်ပါသည်...💥
✅ solani မှိုကြောင့်
ကိုင်းခြောက်ခြင်းနှင့်နောက်ဆက်တွဲပြသာနာများ..👇👇
ဤ #ဒူးရင်းရွက်ခြောက်မှိုရောဂါသည်
မိုးရာသီနှင့် စိုထိုင်းဆများသော ⛈
အချိန်များတွင်အဖြစ်များသည်..💥
အရွက်တွင်ရေစိုနာကွက်များ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာပြီး
ထိုအကွက်များသည်
အလွန်လျင်မြန်စွာ ကျယ်ပြန့်လာပြီး
အညိုရောင် သို့မဟုတ် မီးခိုးရောင်
ခြောက်သွေ့နာကွက်များ ဖြစ်လာပါသည်..❗
ရောဂါရင့်လာပါက အရွက်တစ်ခုလုံး
မီးလောင်ထားသကဲ့သို့ ခြောက်သွေ့သွားတတ်ပါသည်..💥
ဤမှို၏ ထူးခြားချက်မှာ စိုစွတ်သော
ရာသီဥတုတွင် အဖြူရောင်
သို့မဟုတ် ရွှေဝါရောင် မှိုမျှင် (Mycelium) များ ထွက်လာပြီး
အရွက်များကို အိမ်မြှောင်တင်ကူကဲ့သို့
ငြိကပ်ကာ အရွက်အချင်းချင်း ကပ်နေစေခြင်း ဖြစ်သည်..💥
ရောဂါရနေသော အရွက်များသည် ❗
အပင်ပေါ်တွင် ကပ်လျက် ခြောက်နေတတ်သော်လည်း ❗👇
လေတိုက်ပါက သို့မဟုတ် ရောဂါပြင်းထန်ပါက💥💥
အပင်အောက်ခြေသို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက်
ကြွေကျကုန်သဖြင့် အပင်တွင် ❗
အကိုင်းပြောင်ပြောင်များသာ ကျန်ခဲ့တတ်ပြီး
အကိုင်းမှာလည်းတဖြည်းဖြည်း
ထိပ်ဖျားမှစကာ အောက်ခြေအထိ
ခြောက်သွေ့သေဆုံး (Dieback) သွားတတ်ပါသည်..💥
✅ #ပင်စည်ထိုးပိုး / အကိုင်းထိုးပိုးကြောင့်
ကိုင်းခြောက်ခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲပြသာနာများ..👇👇
ပိုးကျရောက်ပါက ပိုးလောက်ကောင် များသည် 🐛
ပင်စည်နှင့် အကိုင်းအတွင်းသားများကို
ကိုက်ဖြတ်စားသောက်ကြသောကြောင့်📌
ရေနှင့် အာဟာရဓာတ် သယ်ဆောင်၍ မရတော့သဖြင့် ❌
ထိုအကိုင်းရှိ အရွက်များအားလုံး
ရုတ်တရက် အရောင်ဖျော့ကာ ဝါလာပြီး
ညှိုးကျလာတတ်သည်...❗
ထူးခြားချက်မှာ ရောဂါကြောင့်
ကြွေကျခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ❌
အာဟာရပြတ်တောက်သွားသဖြင့်
အရွက်များ ညိုခြောက်ကာ အကိုင်းပေါ်တွင်
ကပ်လျက် လောင်နေသကဲ့သို့ တွေ့ရတတ်သည်..❗
အကိုင်းထိုးပိုးငယ်များ ကျရောက်ပါက
အကိုင်းထိပ်ဖျားပိုင်းရှိ ရွက်နုများ
စတင်ညှိုးခြောက်ပြီး
အာဟာရပြတ်တောက်ကာ
တဖြည်းဖြည်း အောက်သို့
ခြောက်ဆင်းလာပြီး သေဆုံးသွားပါသည်..💥
ပင်စည် သို့မဟုတ် အကိုင်းအခက်ပေါ်တွင်
ပိုးကောင်အဝင်အထွက်လုပ်သည့်
ခဲတံချွန် သို့မဟုတ် အပ်ပေါက်ခန့် အပေါက်ငယ်များ ကို
တွေ့ရတတ်ပြီး၊
ထိုအပေါက်ဝများတွင် ပိုးကောင်ကိုက်ဖြတ်ထားသော
သစ်မှုန့်များ မှုန့်မှုန့်လေးများ ထွက်နေတတ်သည်..❗
ဒူးရင်းပင်ကဲ့သို့သော အပင်များတွင် ပိုးထိုးခံရပါက 📌
အပေါက်ဝများမှ နီညိုရောင် သို့မဟုတ်
ဝါတာတာ အစေးများ ယိုစီးထွက်လာတတ်သည်..💥
အထူးသတိပြုရမည့်အချက်မှာ❗💥
ပိုးထိုးထားသော အပေါက်များမှတစ်ဆင့် 📌🦠
ဖျုစာရီယံကဲ့သို့သော အပင်ညှိုးမှိုများနှင့် 🦠
ပင်စည်ပုပ်မှို များ အလွယ်တကူ 🐛
ဝင်ရောက်နိုင်သဖြင့် အပင်အမြန်ဆုံး သေဆုံးနိုင်ပါသည်...💥💥
✅ #ဖိုက်တော့ပတိုရာမှိုကြောင့်
ကိုင်းခြောက်ခြင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲပြသာနာများ..👇
ဤမှိုရောဂါသည် ဒူးရင်းပင်အတွက်
အန္တရာယ်အရှိဆုံးနှင့် အဖျက်စွမ်းအား
အကြီးမားဆုံး ရောဂါ ဖြစ်သည်..💥
မှိုရောဂါဝင်ရောက်ပါက အရွက်များ၏ စိမ်းစိုမှု
ပျောက်ဆုံးသွားပြီး မှိန်ဖျော့ဖျော့ ဖြစ်လာကာ
တဖြည်းဖြည်း ဝါလာပြီး 🍁
ရောဂါပြင်းထန်လာသည်နှင့်အမျှ အထူးသဖြင့်
အပင်အောက်ခြေနှင့် အတွင်းပိုင်းရှိ အရွက်များ အစုလိုက်
အပြုံလိုက် လျင်မြန်စွာ ကြွေကျကုန်သဖြင့် 🍂🍂🍂
အကိုင်းပြောင်ပြောင်များ ဖြစ်ကျန်ခဲ့သည်..❗
အထင်ရှားဆုံးလက္ခဏာမှာ ပင်စည် သို့မဟုတ်
အကိုင်းအခက် ပေါ်တွင်
ရေစိုနေသကဲ့သို့
မည်းနက်သော အကွက်များ ဖြစ်လာပြီး
ထိုနေရာမှ နီညိုရောင် သို့မဟုတ်
သံချေးရောင် အစေးများ
ယိုစီးထွက်လာတတ်ပါသည်..💥
ရောဂါကွင်းသည် ပင်စည်ကို
ပတ်မိသွားပါက ထိုအပေါ်ပိုင်းရှိ
အကိုင်းများ အားလုံး ထိခိုက်သွားပြီး📌
(အမြစ်ပုပ်)ရောဂါပြင်းထန်လာပါက ရက်ပိုင်း သို့မဟုတ်
သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အတွင်း
ရုတ်တရက် တစ်ပင်လုံး ညှိုးခြောက်ပြီး
သေဆုံး သွားတတ်သည်..📌💥
📌 📌 အရေးအကြီးဆုံး
အထူးသတိပြုရမည့်အချက်မှာ 📌📌
ဒူးရင်းပင်တွင် တခါတရံမှိုမျိုးစိတ်တခုထဲကြောင့်
အပင်ထိခိုက်တတ်သလို ❗
တခါတရံ မှိုရောဂါ ပိုပြင်းထန်သွားခြင်း💥
သို့မဟုတ်
မှိုရောဂါ နှစ်မျိုးဝင်ရောက်ခြင်းကြောင့်လည်း💥
ဒူးရင်းပင်ထိခိုက်ပျက်စီးတတ်ပါသည်..📌
တခါတရံ တခြံလုံးမှာ
ရောဂါအတူတူကျရောက်တာ ရှိတတ်သလို❗
တပင်နှင့်တပင် ( ရောဂါတူမယောင်နဲ့ )
ရောဂါမတူတာတွေလည်း
ကျရောက်တတ်တာမို့❗
ဆေးတမျိုးထဲ သီးသန့် ဆက်တိုက်သုံးစွဲခြင်းထက်❗
"အနာနဲ့ဆေးတည့်အောင်ဖြန်းပေးခြင်း''
"ရောဂါအနေအထားပေါ်မူတည်ပြီး
ဆေးအလှည့်ကျသုံးခြင်း''ကို
ပြုလုပ်ပါက အပင်အတွက် ပိုမိုထိရောက်နိုင်ပါသည်..✅
မင်မင်ချစ်ရတဲ့မိတ်ဆွေများ
အနာနဲ့ဆေး တွေ့ကြပါစေ..🙏
အောင်မြင်တဲ့ဥယျာဥ်ခြံကြီးတွေ
ပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေရှင့်...🙏
Dr.Theint
ျိုးဥယျာဉ်
#နှစ်ရှည်သီးနှံများ၊ပန်းပင်အမျိုးမျိုးနှင့်
#ထိုင်း/မြန်မာ မျိုးသန့်ကိုင်းဆက်ပျိုးပင်လက်လီလက်ကားဖြန့်ချီရေး
#အမှတ်44.ဘဲရမ်းလေးဧကပျိုးဥယျာဥ်အုပ်စု.မုဒုံမြို့.မွန်ပြည်နယ်
