06/10/2026
လက်ရှိ မြန်မာနိုင်ငံ မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒဦးစီးဌာနက ၂၀၂၆ အောက်တိုဘာ ၁ ရက် ထုတ်ပြန်ချက်မှာ အီကွေတာပစိဖိတ်ဒေသမှာ အလွန်ပြင်းထန်သော El Niño အခြေအနေ ဆက်လက်ရှိနေပြီး ၂၀၂၆ နှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်နိုင်သည်ဟု ဖော်ပြထားပါတယ်။ အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်း၊ မိုးရေချိန်မမှန်ခြင်း၊ မိုးခေါင်ခြင်း စတဲ့ အစွန်းရောက်ရာသီဥတုတွေ ဖြစ်နိုင်တာကြောင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ဖို့လည်း တိုက်တွန်းထားပါတယ်။ �
Department of Meteorology and Hydrology
☀️ အရင်ဆုံး သိထားသင့်တာ — ဘယ်သူတွေ အန္တရာယ်ပိုများလဲ?
အောက်ပါလူတွေကို ပုံမှန်ထက်ပိုပြီး စောင့်ကြည့်ပေးသင့်ပါတယ်။
👶 မွေးကင်းစကလေး၊ အသက်ငယ်ကလေး
👴 အသက် ၆၅ နှစ်ကျော်သူများ
❤️ နှလုံး၊ သွေးတိုး၊ သွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါရှိသူ
🫁 ပန်းနာ၊ COPD စတဲ့ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါရှိသူ
🩺 ကျောက်ကပ်၊ အသည်း၊ ဆီးချို စတဲ့ နာတာရှည်ရောဂါရှိသူ
💊 နေ့စဉ်ဆေးသောက်နေရသူ
🤰 ကိုယ်ဝန်ဆောင်များ
☀️ နေပူထဲမှာ အလုပ်လုပ်ရသူများ
WHO ကလည်း ကလေးငယ်၊ အသက်ကြီးသူ၊ နာတာရှည်ရောဂါရှိသူတွေမှာ အပူဒဏ်ကြောင့် ရောဂါအခြေအနေ ပိုမိုဆိုးရွားနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားပါတယ်။ �
World Health Organization +1
🇲🇲 မြန်မာနိုင်ငံအတွက် “မီးမရှိချိန်ပါ” ထည့်တွက်ထားတဲ့ Heat-Safety Plan
① 🌡️ အိမ်မှာ Thermometer တစ်လုံးထားပါ
“ဒီနေ့ အရမ်းပူတယ်” လို့ ခံစားရတာထက် အပူချိန် + စိုထိုင်းဆ ကို သိထားတာ ပိုကောင်းပါတယ်။
အထူးသဖြင့်—
နေ့လည် ၁၁ နာရီ – ညနေ ၄ နာရီ
အပြင်ထွက်ခြင်း၊ အလုပ်ကြမ်းလုပ်ခြင်း၊ ကလေးကစားခြင်းကို တတ်နိုင်သမျှ လျှော့ပါ။
② 🔌 မီးလာချိန်ကို “အအေးသိုလှောင်ချိန်” အဖြစ် အသုံးချပါ
မြန်မာနိုင်ငံမှာ လျှပ်စစ်မီး မပုံမှန်ဖြစ်တာကြောင့် ဒီနည်းက အရေးကြီးပါတယ်။
မီးလာတဲ့အချိန်မှာ
AC + Fan ကို တစ်ချိန်တည်း အသုံးပြုပါ။
ဥပမာ—
AC 25–26°C
Fan ဖြင့် လေဖြန့်ပေးခြင်း
အခန်းတစ်ခန်းလုံးကို အေးအောင်လုပ်ပြီး နံရံ၊ အိပ်ရာ၊ အခန်းအတွင်းရှိပစ္စည်းတွေက အပူကို လျှော့ချထားပါ။
AC ပိတ်သွားတဲ့အခါ—
တံခါးပိတ်
နေရောင်ဝင်တဲ့ ပြတင်းပေါက် curtain ပိတ်
အခန်းကို အပူမဝင်အောင်ထား
Fan သုံးနိုင်ရင် ဆက်သုံး
ဒီနည်းက မီးပြတ်သွားပြီးနောက် အခန်းအပူတက်မြန်တာကို လျှော့ပေးနိုင်ပါတယ်။
③ 🔋 မီးပြတ်ချိန်အတွက် “Fan Backup” ထားပါ
AC ကို Battery နဲ့ အချိန်ရှည်သုံးဖို့က အိမ်အများစုအတွက် မလွယ်ပါဘူး။
ဒါကြောင့် AC Backup ထက် Fan Backup ကို ဦးစားပေးတာ ပိုလက်တွေ့ကျပါတယ်။
အိမ်တိုင်းမှာ—
Rechargeable Fan
USB Fan
Power Bank
DC Fan + Battery
Solar charging system
တို့ထဲက အနည်းဆုံးတစ်မျိုး ရှိထားသင့်ပါတယ်။
UNICEF Myanmar ကလည်း အပူလှိုင်းအတွက် အရေးပေါ်အိတ်ထဲမှာ ဘက်ထရီသုံး handheld fan/mister၊ ရေ၊ ORS၊ thermometer၊ အေးမြစေရန် စိုစွတ်တဲ့အဝတ် စတာတွေ ထည့်ထားဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။ �
UNICEF Global
④ 💧 “ရေသောက်မှ သတိရမယ်” မစောင့်ပါနဲ့
အပူများတဲ့အချိန်မှာ ရေငတ်မှ ရေသောက်တာထက် ပုံမှန်အချိန်အလိုက် ရေသောက်ခြင်း ပိုကောင်းပါတယ်။ �
UNICEF Global
သို့သော်—
နှလုံး၊ ကျောက်ကပ်၊ အသည်းရောဂါရှိသူများ မှာ ဆရာဝန်က ရေသောက်ပမာဏ ကန့်သတ်ထားနိုင်တာကြောင့် မိမိဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာပါ။
ချွေးအလွန်ထွက်ပြီး အားနည်းလာရင် ORS အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
⑤ 👶 ကလေးတွေကို အထူးစောင့်ကြည့်ပါ
ကလေးတွေဟာ လူကြီးတွေလို ကိုယ်အပူချိန်ကို ထိန်းညှိနိုင်စွမ်း မကောင်းတာကြောင့် အပူဒဏ်ပိုခံရနိုင်ပါတယ်။ �
UNICEF Global
ကလေးမှာ—
နှုတ်ခမ်းခြောက်
ရေငတ်လွန်
ခေါင်းကိုက်
မူးဝေ
အန်
အားနည်း
ကြွက်တက်
ဆီးသွားနည်း
မျက်ရည်မထွက်ဘဲ ငို
အလွန်စိတ်တို/မငြိမ်
ဖြစ်လာရင် အပူဒဏ်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ �
UNICEF Global
မီးပြတ်နေတဲ့အချိန်မှာ ကလေးကို ပိတ်ထားတဲ့အခန်းထဲ မထားပါနဲ့။
လေဝင်လေထွက်ကောင်းတဲ့၊ အရိပ်ရတဲ့နေရာကို ပြောင်းပေးပါ။
⑥ 👴 အသက်ကြီးသူတွေကို “တစ်ယောက်တည်း မထားပါနဲ့”
အထူးသဖြင့် အသက် ၆၅ ကျော်သူတွေဟာ အပူချိန်ပြောင်းလဲမှုကို လူငယ်တွေလို မခံနိုင်ကြသလို နာတာရှည်ရောဂါနဲ့ ဆေးဝါးတွေကြောင့် အပူဒဏ်အန္တရာယ် ပိုများနိုင်ပါတယ်။ �
CDC
မိသားစုမှာ အသက်ကြီးသူရှိရင်—
မနက် — နေ့လည် — ည
အနည်းဆုံး ၃ ကြိမ်လောက်
“ရေသောက်ပြီးပြီလား?”
“အရမ်းပူနေသလား?”
“မူးတာ၊ အားနည်းတာရှိလား?”
ဆိုပြီး စစ်ပေးတာကောင်းပါတယ်။
🫁 ⑦ ရောဂါအခံရှိသူများ
အပူချိန်မြင့်တာဟာ နာတာရှည်ရောဂါအချို့ကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။ WHO က နှလုံး၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း၊ ကျောက်ကပ် စတဲ့ ရောဂါရှိသူတွေကို အထူးဂရုစိုက်ဖို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။ �
World Health Organization
အရေးကြီးတာက မိမိသောက်နေတဲ့ဆေးကို မိမိဘာသာ ရပ်လိုက်ခြင်း၊ ပမာဏပြောင်းခြင်း မလုပ်ပါနဲ့။
အပူဒဏ်ကြောင့် ဆေးဝါးသက်ရောက်မှု ပြောင်းနိုင်တဲ့သူတွေရှိတာကြောင့် မိမိဆရာဝန်/ဆေးဝါးပညာရှင်နဲ့ တိုင်ပင်တာက အကောင်းဆုံးပါ။
🏠 ⑧ မီးမရှိချိန်မှာ အိမ်ကို အေးအောင်ထားနည်း
ဒါက မြန်မာနိုင်ငံမှာ အလွန်အသုံးဝင်တဲ့ နည်းလမ်းပါ။
နေ့လည်
☀️ ပြတင်းပေါက် curtain ပိတ်
☀️ နေရောင်တိုက်ရိုက်မဝင်အောင်လုပ်
☀️ မလိုအပ်တဲ့ မီး/အပူထွက်ပစ္စည်း ပိတ်
☀️ ထမင်းဟင်းချက်တာကို ဖြစ်နိုင်ရင် မနက်စောစော/ညပိုင်းလုပ်
ညပိုင်း
အပြင်လေက အခန်းထက် အေးလာရင်—
ပြတင်းပေါက် + တံခါးဖွင့်ပြီး လေထုတ်လေသွင်း
လုပ်နိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အပြင်အပူချိန်နဲ့ လေထုအရည်အသွေး မကောင်းရင် ပြတင်းပေါက်ကို ပိတ်ထားသင့်ပါတယ်။
🚨 ⑨ Heat Stroke ဖြစ်လာရင် အရေးပေါ်လုပ်ဆောင်ရန်
အောက်ပါလက္ခဏာတွေ ဖြစ်လာရင် အရေးပေါ်အခြေအနေလို့ သတ်မှတ်ပါ—
သတိမကောင်း / စိတ်ရှုပ်ထွေး
တုံ့ပြန်မှုမကောင်း
မူးလဲ
တက်ခြင်း
ကိုယ်အပူချိန် အလွန်မြင့်ခြင်း
အသက်ရှူမြန်
နှလုံးခုန်မြန်
ဆီးမသွားတာ/အလွန်နည်းတာ
UNICEF က ပြင်းထန်တဲ့လက္ခဏာရှိရင် အရင်ဆုံး ကိုယ်အပူချိန်ကို လျှော့ပြီး ဆေးရုံသို့ အမြန်ပို့ရန် အကြံပြုထားပါတယ်။ �
UNICEF Global
အဲဒီအချိန်မှာ
🌳 အရိပ်/အေးမြတဲ့နေရာသို့ ရွှေ့ပါ
👕 အပိုအဝတ်အစားတွေ ဖယ်ပါ
💦 ရေစိုအဝတ်နဲ့ ခေါင်း၊ လည်ပင်း၊ ချိုင်း၊ ပေါင်ခြံတို့ကို အေးစေပါ
🌀 Fan ရှိရင် အသုံးပြုပါ
🚑 ဆေးရုံ/ကျန်းမာရေးဌာနသို့ အမြန်ပို့ပါ
သတိမရှိသူ သို့မဟုတ် အန်နေသူကို ရေ/အရည် မတိုက်ပါနဲ့။ ဘေးစောင်းထားပြီး အကူအညီရယူပါ။ �
UNICEF Global
🇲🇲 ကျွန်တော် အထူးအကြံပြုချင်တဲ့ “Myanmar Heat Emergency Box”
မိသားစုတိုင်းမှာ ဒီလိုတစ်ဗူး သီးသန့်ထားနိုင်ပါတယ်—
☑ Thermometer
☑ ORS
☑ သန့်ရှင်းတဲ့ ရေဘူးများ
☑ Wet towel
☑ Rechargeable Fan
☑ Power bank / Battery
☑ Flashlight
☑ ပုံမှန်သောက်နေတဲ့ ဆေးများ
☑ အရေးပေါ်ဖုန်းနံပါတ်များ
☑ မိသားစုဝင်များ၏ ရောဂါ/ဆေးစာရင်း
ဒါဆို မီးပျက် + အပူပြင်း + ရေမလုံလောက်တဲ့အခြေအနေမှာတောင် အနည်းဆုံး ပထမအဆင့်ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
အရေးကြီးဆုံး အချက် ၅ ချက်
ရေ — လေ — အရိပ် — အေးမြမှု — လူနာစောင့်ကြည့်မှု
ဒီ ၅ ခုကို ဦးစားပေးပါ။
မြန်မာနိုင်ငံအတွက်တော့ “AC တပ်ထားရုံ” မဟုတ်ဘဲ “မီးပျက်သွားရင် ဘယ်လိုဆက်အေးအောင်နေမလဲ” ဆိုတာကို မိသားစုတိုင်း ကြိုတင်စီစဉ်ထားတာ ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ WHO ကိုယ်တိုင်လည်း အပူလှိုင်းက လျှပ်စစ်ကွန်ရက်အပေါ် ဖိအားပေးပြီး power shortage/blackout ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်။ �
World Health Organization
Ai
✍🏻 အရုဏ်ဦး ကြယ် 💫
