02/01/2026
Эхлээд шинэ оны мэнд хүргэе. Намайг "Ланд-200" унаад, цэвэрхэн костюм өмсөөд явж байхад хүмүүс төрмөл баян, эсвэл нэг даргын эрх хүүхэд гэж хардаг байх. Гэхдээ миний гарын алган дээрх арилдаггүй хар толбо, хумсны завсар шигдсэн тосны үлдэгдлийг анзаарвал намайг хэн гэдгийг, хаанаас ирснийг гадарлах биз ээ.
Бидний амьдрал 2000-аад оны эхэн үеийн Дарь-Эхийн эцсийн буудлын хамгийн арын гудамжинд, уулын таг дээрх хашаагүй бор гэрээс эхэлсэн юм. Аав минь намайг 14-тэй, дүүг 8-тай байхад ослоор өнгөрч, ээж минь сэтгэлийн шаналал, хүнд ажлаас болж хэвтэрт орсон цаг. 9-р ангиасаа би сургуулиа хаялаа. Сургуульд сурахад дэвтэр бал хэрэгтэй, харин гэрт идэх талх, түлэх нүүрс хэрэгтэй байсан учраас би "том хүн" болох сонголтыг хийсэн юм.
Өглөө бүр үүрээр босч, худгаас ус зөөж айлуудад дөхүүлж өгнө. Нэг сав уснаас 50, 100 төгрөг олно. Өдөр нь Нарантуул зах дээр тэрэг түрэх гэж очдог ч том ах нар "Дүү хүү, чиний бяд хүрэхгүй, харьж шагайгаа тогло" гээд хөөчихнө. Тэгээд би дугуй засварын газар бараадаж эхэлсэн юм. Анх бол зүгээр л ойр зуурын юмыг нь дөхүүлж өгч, цөөхөн хэдэн цаас авч ээж дүү нараа хооллодог байв. Сүүлдээ дугуй яаж нөхдөг, обуд яаж тэгшилдгийг нүдний булангаараа харж сурсаар, дараа нь гуйж байгаад ганц нэг дугуй нөхдөг боллоо. Гэхдээ би тэндхийн үндсэн ажилтан биш, зүгээр л "туслахын туслах", илүү гарсан ажлыг нь хийж, илүү гарсан мөнгийг нь авдаг нэгэн байв.
Өвлийн тэсгэм хүйтэн нэг орой. Яг шинэ жилийн өмнөхөн байсан санагдаж байна. Ажил тарж, би гэртээ харихаар алхаж явлаа. Халаасанд минь өдөржин ажилласан хөлс болох 3500 төгрөг, тал талх, хэдэн ширхэг боорцог л байсан. Ээждээ эм, дүүдээ чихэр авч чадаагүйдээ гутраад, хүйтэн салхинд нулимсаа залгиад алхаж байтал замын хажууд нэгэн хуучин "Истана" машин зогсчихсон, жолооч нь бололтой хижээл насны ах капотоо сөхчихсөн, ослын гурвалжингаа тавьчихсан зогсож байв.
Хажуугаар нь өнгөрөх гэснээ яагаад ч юм зогслоо. Тэр ахын гар нь бээрчихсэн, түлхүүр барьж чадахгүй чичрээд, царай нь цонхийчихсон байв.
"Ах аа, яасан бэ? Туслах уу?" гэж намайг асуухад тэр ах над руу итгэлгүйхэн харснаа:
"Ахын дүү, ремень тасарчихаж. Уг нь запасаа сольчихдог юм. Даанч гар бээрээд, ганц түлхүүр нь эргээд болохгүй юм" гэлээ.
Би шууд л цүнхээ газар тавиад, куртикээ тайлж машиных нь доогуур орлоо. Миний гар ч даарч байсан ч, би чинь өдөржин дугуйтай ноцолддог, тос маслонд хат суусан гар шүү дээ. Харанхуйд тэмтчиж, бээрсэн гараа амаараа үлээж байгаад л нөгөө ременийг нь сольж өглөө. Бараг цаг гаруй ноцолдсон байх. Гар шалбарч, хувцас тэр чигтээ тос болсон ч машин асахад тэр ахын баярласан царайг хараад би өөрөө баярлачихсан.
Тэр ах намайг "Суучих, ах нь гэрт чинь дөхүүлээд өгье" гэлээ. Машинд нь орж суухад дулаахан, бас нэг тийм гоё талхны үнэр үнэртэж байсан. Тэр ах талхны цехэд түгээлт хийдэг юм байна. Замдаа бид хоёр ярилцлаа.
"Миний дүү, хаана сурдаг вэ?"
"Сурдаггүй ээ ах аа, дугуй засварт туслах хийдэг."
"Өөрийн гэсэн багажтай юу?"
"Байхгүй ээ. Мөрөөдөл бол байдаг юм. Уг нь хуучин ч хамаагүй нэг компрессор, хэдэн түлхүүртэй болчихвол манай хашаа төв зам дагуу болохоор өөрөө жижиг засвар ажиллуулж болох гээд байдаг..." гэж би өөрийн мэдэлгүй доторхоо уудалчихсан. Яагаад ч юм тэр ахад итгэсэн хэрэг.
Гэрийн гадаа буухад тэр ах надад "Машин янзалж өгсөнд баярлалаа" гээд нэг уут дүүрэн шинэхэн талх, нарийн боов өгөөд, дээр нь 10.000 төгрөг өгөх гэв. Би мөнгийг нь аваагүй ээ. "Ах аа, би мөнгө авах гэж туслаагүй ээ, зүгээр л таныг даарч байгааг хараад..." гээд гүйгээд орчихсон. Тэр орой манай гэр тэр чигтээ шинэхэн талхны үнэрт дарагдаж, ээж, дүү хоёр минь ямар их баярласан гээч.
Гэтэл... гайхамшиг гурав хоногийн дараа болсон юм. Нөгөө "Истана" машин манай хашааны гадаа ирж зогслоо. Би гайхаад гарсан чинь нөгөө ах, бас нэг залуутай хамт бууж ирэв. Машиныхаа арын хаалгыг нээтэл... Тэнд хуучин боловч тос болсон цэнхэр Компрессор (хий шахагч), том төмөр домкрат, бас бүтэн хайрцаг түлхүүр багаж байлаа. Би нүдэндээ ч итгээгүй.
"Ах аа, энэ..."
"Миний дүү, ах нь нэг найзынхаа гараашийг цэвэрлэж байсан чинь эд нар байж байна. Найз маань одоо засвар хийхээ больсон. Тэгээд чамайг санаад, зүгээр хэвтэж байхаар эзэнд нь очсон нь дээр гээд аваад ирлээ. Энийг чамд бэлэглэе. Харин чи ахад нь ганц л зүйл амла. Хэзээ ч битгий худлаа хэлж, хүнийг хуураарай. Бас ядарсан хүнд чадлаараа тусалж байгаарай" гэж хэлсэн.
Тэр мөчид би уйлсан. 15-хан настай, амьдралд нухлуулж, хүнд итгэх итгэлээ алдаж байсан хүүд тэр ах "Бурхан" шиг л санагдсан. Тэр багажууд шинэ биш байсан ч миний хувьд алтнаас үнэтэй байлаа.
Маргаашаас нь эхлээд би хашааныхаа хаалган дээр "ДУГУЙ ЗАСВАР" гэж модон дээр криллээр бичээд хадчихлаа. Эхэндээ өдөрт ганц хоёр машин л ирдэг байв. Гэхдээ би чин сэтгэлээсээ хийдэг байсан. Шөнө дунд хүн хаалга нүдсэн ч би гарч дугуйг нь нөхөж өгдөг байлаа. "Нөгөө Истана-тай ахын итгэлийг алдахгүй шүү" гэсэн ганцхан бодол намайг хурцалдаг байв.
Жилийн дараа би жижигхэн ТҮЦ шиг амбаар барьж, өөрөөсөө гадна нэг туслахтай боллоо. 3 жилийн дараа би хашаандаа тоосгон гарааш барьж, "Авто засвар" болгон өргөжүүллээ. 5 жилийн дараа би анхныхаа машиныг авч, ээжийгээ эмнэлэгт хэвтүүлж, бүрэн эмчлүүлж чадсан.
Одоо би хотод 3 салбар авто сервис, сэлбэгийн дэлгүүртэй, 60 гаруй ажиллагсадтай компанийн захирал болсон. Миний ажилчид бүгд над шиг амьдралын ёроолоос зүтгэж яваа залуус байдаг. Би тэднийг ажилд авахдаа дипломыг нь биш, гарыг нь хардаг. Тос болсон гар худлаа хэлдэггүй юм.
Би тэр ахыг хайж олон жил явсан. Нэрийг нь "Төмөрөө" гэдгээс өөр зүйл мэдэхгүй. Талхны цех нь дампуураад хаагдсан сураг сонссон. Гэхдээ өнгөрсөн жил би тэр ахыг олсон юм. Тэр минь одоо тэтгэвэртээ гарсан, Баянзүрхийн товчооны цаана жижигхэн байшинд, эмгэнтэйгээ хоёулахнаа амьдарч байсан. Намайг очиход таниагүй ээ.
"Сайн байна уу? Таны машины ремень тасрахад тусалж байсан, тостой гартай жаахан хүүг санаж байна уу?" гэхэд ахын нүдэнд нулимс цийлэгнээд:
"Өө, тэр сэргэлэн бор хүү юу? Миний хүү чинь ийм том эр болоо юу?" гээд тэвэрсэн.
Би тэр ахад мөнгө өгөөгүй ээ. Мөнгөөр тэр тусыг хэмжиж болохгүй. Би ахдаа цоо шинэ, цагаан өнгийн "Истана" машин бэлэглэсэн. Яг тэр үед унаж байсан шиг нь. "Та үүгээрээ ач зээ нараа зөөгөөрэй, бас зусландаа гараарай" гэж хэлэхэд ах минь үг хэлж чадахгүй, зүгээр л миний тос шингэсэн гарыг үнссэн.
Хүмүүс ээ, амьдрал баялаг шүү. Өнөөдөр таны дугуй хагарч, ажил чинь бүтэхгүй, гар чинь тос болчихсон, хүйтэнд даараад зогсож байж магадгүй. Гэхдээ бууж өгч болохгүй. Хэн нэгэн танд итгэж, хэн нэгэн танд "компрессор" бэлэглэх өдөр заавал ирнэ. Гол нь тэр итгэлийг дааж, хүн чанараа л битгий гээгээрэй.
