Afûk

12/06/2026

🎊𝑭𝒊𝒊𝒇 𝒘𝒊𝒏𝒏𝒆𝒓𝒔 𝒇𝒂𝒏 𝑹𝒆𝒍𝒚 𝑱𝒐𝒓𝒓𝒊𝒕𝒔𝒎𝒂𝒑𝒓𝒊𝒊𝒔 𝟐𝟎𝟐𝟔 𝒃𝒆𝒌𝒆𝒏𝒅
Ien ferhaal en fjouwer gedichten wurde dit jier bekroand mei in Rely Jorritsmapriis.🏆

By it ferhaal giet it om 'In Portugeesk ythûs' fan 𝗦𝘆𝘁𝘀𝗲 𝗝𝗮𝗻𝘀𝗺𝗮 (Harns).
It winnende gedicht fan 𝗚𝗲𝗮𝗿𝘁 𝗧𝗶𝗴𝗰𝗵𝗲𝗹𝗮𝗮𝗿 (Jorwert) hat gjin titel.
De oare winnende gedichten binne: 'De seepappegaai seit: ‘Uhh…’' fan 𝗝𝗮𝗻𝗻𝗲𝗸𝗲 𝗦𝗽𝗼𝗲𝗹𝘀𝘁𝗿𝗮 (Alde Leie), 'Reidseame' fan 𝗠𝗮𝗿𝗶𝗷𝗲 𝗥𝗼𝗼𝗿𝗱𝗮 (Broek) en 'Skilderles' fan 𝗣𝗶𝗺 𝗥𝗼𝗱𝗲𝗻𝗯𝗼𝗼𝗴 (Aldebildtsyl).

De Rely Jorritsmapriisfraach waard dit jier foar de 72ste kear útskreaun troch Stifting FLMD. Der wienen 91 ynstjoeringen ynkommen: 34 ferhalen en 57 gedichten. De sjuery bestie diskear út Gerbrich van der Meer, Reitze Jonkman en Yvonne Dijkstra.
💶De prizen fan €1000,- elk wurde op sneon 3 oktober útrikt yn it Mammemahûs te Jellum.

𝘙𝘦𝘭𝘺 𝘑𝘰𝘳𝘳𝘪𝘵𝘴𝘮𝘢 (𝘑𝘦𝘭𝘭𝘶𝘮 𝟣𝟫𝟢𝟧 – 𝘕𝘪𝘫𝘮𝘦𝘨𝘦𝘯 𝟣𝟫𝟧𝟤) 𝘩𝘪𝘦 𝘺𝘯 𝘴𝘺𝘯 𝘵𝘦𝘴𝘵𝘢𝘮𝘪𝘯𝘵 𝘣𝘦𝘱𝘢𝘢𝘭𝘥 𝘥𝘢𝘵 𝘥𝘦𝘳 𝘢𝘭𝘭𝘦 𝘫𝘪𝘦𝘳𝘳𝘦𝘯 𝘪𝘯 𝘱𝘳𝘪𝘪𝘴𝘧𝘳𝘢𝘢𝘤𝘩 ú𝘵𝘴𝘬𝘳𝘦𝘢𝘶𝘯 𝘸𝘶𝘳𝘥𝘦 𝘮𝘰𝘢𝘵 𝘧𝘰𝘢𝘳 𝘨𝘦𝘥𝘪𝘤𝘩𝘵𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘬𝘰𝘢𝘳𝘵𝘦 𝘧𝘦𝘳𝘩𝘢𝘭𝘦𝘯 𝘺𝘯 𝘥𝘦 𝘍𝘳𝘺𝘴𝘬𝘦 𝘵𝘢𝘢𝘭. 𝘈𝘭 𝘴û𝘯𝘵 𝟣𝟫𝟧𝟦 𝘸𝘶𝘳𝘥𝘵 𝘴𝘺𝘯 𝘸𝘪𝘯𝘴𝘬 ú𝘵𝘧𝘪𝘦𝘳𝘥.

11/06/2026

𝑳𝒂𝒏𝒍𝒊𝒌𝒆 𝒍ê𝒔𝒌𝒂𝒎𝒑𝒂𝒏𝒋𝒆 𝒏𝒐 𝒆𝒌 𝒚𝒏 𝒊𝒕 𝑭𝒓𝒚𝒔𝒌!😍
Yn Frjentsjer is juster yn Boekwinkel De Grote Beer it offisjele startskot jûn fan de Frysktalige ferzje fan 'Wie leest heeft een goed verhaal'. Dizze earste oarstalige tak fan de lanlike bewustwurdingskampanje is in gearwurking fan de (nasjonale) Leescoalitie en it Fries Leesoffensief.🤝

By de lansearring kamen sawol Afûk-direkteur Alex de Jager, Stichting Lezen-direkteur Tamar van Gelder, Berneboeke-ambassadeur Linda de Haan as Femke van Seijen oan it wurd. Van Seijen is net allinnich de (jonge) eigeneresse fan De Grote Beer, mar ek 'Lettergek', oftewol: ambassadeur foar it Fries Leesoffensief.

Tegearre mei Bodil Stelwagen, projektlieder Fries Leesoffensief, fertelden se oer it belang fan lêzen en meartaligens. Stelwagen: “Wy fine it as Fries Leesoffensief hiel wichtich dat lêzen foar elkenien oantreklik en tagonklik is. Yn hokker taal oftst ek lêst en hokker budzjet oftst ek hast. Dêrom nimme we by de kommunikaasje oer de kampanje net allinnich boekhannels en biblioteken mei, mar bygelyks ek kringloopwinkels mei boeken.” De kampanje wurdt letter ek útwreide rjochting skoallen.

It boadskip fan de mearjierrige kampanje is: lêze ferriket, ferbynt en ynspirearret. Dat past by de doelstellings fan sawol Leescoalitie as Fries Leesoffensief. Yn beide gefallen giet it om in kollektyf fan organisaasjes dat him ynset foar it stimulearjen fan lêswille en it ferbetterjen fan de lêsfeardigens.

Foar ‘Wa’t lêst hat in goed ferhaal’ binne by de start posters ûntwikkele mei ferskillende Fryske quotes. Lykas: ‘Ast lêst, bist noait allinnich’ en ‘Lêzen is reizgjen sûnder koffer’.

𝘈𝘧û𝘬 𝘪𝘴 𝘢𝘴 𝘰𝘳𝘨𝘢𝘯𝘪𝘴𝘢𝘢𝘴𝘫𝘦 𝘰𝘢𝘯𝘴𝘭𝘶𝘵𝘦𝘯 𝘣𝘺 𝘪𝘵 𝘍𝘳𝘪𝘦𝘴 𝘓𝘦𝘦𝘴𝘰𝘧𝘧𝘦𝘯𝘴𝘪𝘦𝘧 𝘦𝘯 𝘧𝘦𝘳𝘴𝘰𝘢𝘳𝘨𝘦 𝘥𝘦 𝘍𝘳𝘺𝘴𝘬𝘦 𝘰𝘦𝘳𝘴𝘦𝘵𝘵𝘪𝘯𝘨𝘦𝘯 𝘧𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘬𝘢𝘮𝘱𝘢𝘯𝘫𝘦. It boadskip 'Wa't lêst hat in goed ferhaal' krijt fansels ek in moai plakje yn de boekwinkel fan de Afûk. 😊

10/06/2026

Hjir te bestellen foar mar € 14,99!
👉 https://websjop.afuk.frl/frl/winkel/de-grutte-griene-grizel/

It boek wie útferkocht, mar hy is der wer! De grutte Griene Grizel! Echt in prachtich printeboek mei in moai ferhaal.
Simone: “Fuortendaliks doe’t wy it boek thús krigen, woene Stijn en Beau it boek lêze. Sy fine it wol spannend. Watfoar bist soe der yn ’t hol fan knyn sitte? Stijn tinkt dat er in lange sturt hat en miskien ek wol in hoarn op ’e holle. Beide tinke sy dat er yn elk gefal grutter wêze moat as in oaljefant, alhoewol?? Hoe soe er dan yn ’t kninehol komme kinne? Miskien kin er wol fan foarm feroarje?”

10/06/2026

🌞Moai waar, lange dagen, rêst yn ‘e holle en in Frysk boek yn ’e hân ➡️ it is wer tiid foar ‘𝐙𝐨𝐦𝐞𝐫𝐥𝐞𝐳𝐞𝐧’ by de Afûk! 📚
Wy dogge mei oan dizze lanlike CPNB-kampanje en helpe dy de moaiste Fryske boeken te finen foar dyn simmer!
Keapje foar € 17,50 oan boeken, dan krijst it Zomerlezengeschenk 𝑃𝑒𝑡𝑖𝑡 𝐶𝑎𝑓𝑒 𝑑𝑢 𝐵𝑜𝑛ℎ𝑒𝑢𝑟 fan Ilja Gort kado!🎁

🛍️Kom nei ús winkel yn Ljouwert of sneup yn ús webshop foar fleurige fiksje, spannende ferhalen en fansels de moaiste berneboeken. Dyn simmer begjint mei in boek fan de Afûk! 😎

08/06/2026

🎶𝐍𝐢𝐣𝐞 𝐚𝐥𝐛𝐮𝐦 𝐒𝐣𝐎𝐍𝐆 𝐣𝐮𝐧𝐢𝐨𝐫 𝐧𝐨 𝐭𝐞 𝐛𝐞𝐥ú𝐬𝐭𝐞𝐫𝐣𝐞𝐧!🎧
De selsmakke Fryske ferskes fan de dielnimmende skoallen fan SjONG junior 2026 binne no te belústerjen. De ferskes gean stik foar stik oer bysûndere plakken yn de omjouwing fan de bern. 👉Belústerje it nije albumop it Spotify- en YouTube-kanaal fan Tsjil.
https://www.youtube.com/playlist?list=OLAK5uy_k0GgRYj5P7myNutq7jC0wc2SdHnWdyGpM

De dielnimme skoallen fan dit jier:
IKC It Anker út Dronryp
PCBS Ds. Hasperskoalle út Akkrum
IKC Sint Radbodus út Dronryp
Daltonschool Sint Jozef fan De Lemmer
OBS De Brêge út Skarsterbrêge
Dr J. Botkeskoalle út Damwâld
CBS Fûgelsang út Berltsum
IKC Máxima út Ljouwert

🫶Mei presintator en muzikant Raynaud Ritsma skreaune de klassen in eigen sjongtekst mei as tema ‘Wat út dyn omjouwing fertsjinnet in ferske’? Yn de ferskes sjonge de bern oer wat harren omjouwing sa unyk makket. Fan de sfear en it fakânsjegefoel yn it doarp oant in bekende brêge en grutte eveneminten yn harren eigen omjouwing.

🎤De grutte finale fan Sjong Junior is op freedtejûn 12 juny om 19.30 oere yn Skouboarch De Lawei yn Drachten. Dan wurde de optredens beoardiele troch in faksjuery besteande út Mayte Veenstra, Janneke Brakels en Paul Horjus. De presintaasje fan de jûn is yn hannen fan Raynaud Ritsma.
𝑾𝒚 𝒘𝒊𝒏𝒔𝒌𝒋𝒆 𝒅𝒆 𝒔𝒌𝒐𝒂𝒍𝒍𝒆𝒏 𝒊𝒏 𝒔𝒐𝒂𝒅 𝒔ú𝒌𝒔𝒆𝒔 𝒆𝒏 𝒘𝒊𝒍𝒍𝒆 𝒕𝒂 𝒃𝒚 𝒅𝒆 𝒇𝒊𝒏𝒂𝒍𝒆!

🎵SjONG junior is in wedstriid wêryn’t basisskoallen nije Fryske ferskes meitsje én de striid mei-inoar oangean yn de finale. In projekt fan Taalplan Frysk, Omrop Fryslân, Cedin, Afûk en Keunstwurk.

05/06/2026

🥰𝐇𝐞𝐢𝐭 𝐢𝐬 𝐦𝐲𝐧 𝐡𝐞𝐥𝐝 ❤️
Jaaa, snein 21 juny is it Heitedei! Dé dei om alle heiten, pake's, papa’s en vaders yn alle soarten en maten, ekstra te ferwennen en yn it 🌞te setten!

Foar de aldemoaiste Fryske 𝗵𝗲𝗶𝘁𝗲𝗱𝗲𝗶-𝗸𝗮𝗱𝗼𝗼𝘁𝘀𝗷𝗲𝘀 giest fansels nei de Fryske boek- en kadowinkel fan de Afûk yn Ljouwert of sjochst yn ús websjop!
👉https://websjop.afuk.frl/frl/producten/heitedeikadootsjes/

Tip: leave Fryske gedichtsjes en printables foar heitedei fynst op de website fan heit&mem!
👉https://heitenmem.frl/fryske-gedichtsjes-foar-heitedei/

04/06/2026

It 'fergetten' Frysk wurd fan juny is: ûkebakke! Hjoed fertelde Mirjam by de Omrop oer it wurd. Wat soe it betsjutte?🤔

Betsjuttingen: it is in útrop by it optillen fan bern. Mar ek: fallyt gean, derûndertroch gean, op bêd gean

Oersetting: uitroep bij het optillen van kinderen, ook: failliet gaan, naar bed gaan, eronderdoor gaan (ûkebakke/oekebakke gean)

𝑾ê𝒓 𝒌𝒐𝒎𝒕 𝒊𝒕 𝒘𝒆𝒊?
Ûkebakke waard benammen brûkt as in oprop by it optillen of yn 'e hichte tillen fan bern. Ast it bern oppakst seist ‘oeke’ en ast it yn 'e hichte tilst seist ‘bakke’. 😄
It komt fan it Leechdútske ‘huckbak’. ‘Bak’ betsjut rêch, tink ek mar oan ‘bakboard’ of fansels it Ingelske ‘back’ en it Fryske ‘tebek’ gean. En ‘huck’ betsjut ‘hoeke’, yn 'e hoksen sitte. De betsjutting fan it Dútske wurd, is dat in bern by dy op 'e rêch of de nekke sitten giet. Yn it Frysk is it ferskood nei it bern optille.

De betsjutting fan op bêd gean, is dêr nei alle gedachten út fuortkaam. As it wurd ‘ûkebakke’ sein wurdt by it optillen fan bern yn en út bêd, sil dat wurd ek de betsjutting krigen hawwe fan ‘op bêd gean’, ‘lizzen gean’. Fan dêrút, fan it lizzen en dêrmei útskeakele wêze, sil dan ek ‘derûndertroch gean’ en ‘faillyt gean’ fuortkommen wêze. Der is ek in groepsakkommodaasje by Dokkum dy’t Oekedakke hjit.

It wurd uke/oeke (ek ‘noekje’) betsjut ‘skat’ of ‘skatsje’ en komt wer fan de betsjutting ‘lytske’. Tink hjirby oan it Nederlânske ‘uk’, ‘ukje’ of ‘ukkepuk’. Ek dat komt mooglik fan ‘hoek’ en it yn ‘e hoksen sitte, al stiet der by de etymologiebank dat it komôf fan dit wurd net dúdlik is...

Brûksto ûkebakke of ûkedakke wolris? 🙃

03/06/2026

In prachtich kado foar dizze learlingen dy't it eksamen Frysk dien hawwe!🤩 Dik fertsjinne! 🫶
Pssst...🤫 It fleurige, simmerske strânlekken dat de eksamen-kandidaten krigen ha, is ynkoarten ek te keap by de Afûk yn 'e winkel. Leuk foar mei op fakânsje!🌞💦🏖️ Benijd? Hâld ús socials yn 'e gaten..! 👀

Attinsje foar 200 eksamen-kandidaten Fryske taal en kultuer
De provinsje is hielendal út ‘e skroeven dat 200 learlingen fan 14 skoallen fan ‘t jier it eksamen Fryske taal en kultuer makke hawwe. Dêrom traktearret de provinsje de learlingen op in brief en in strânlekken. Rixt Jorritsma, learling Anna Maria van Schurman yn Frjentsjer, krige it pakketsje nei it meitsjen fan it eksamen út hannen fan eksamensekretaris Falco Braaksma. Rixt moast bot laitsje: ‘Grappich dat ik no al wat krij, ik wit noch net iens seker oft ik it wol helle haw, ik fûn de earste tekst bêst wol pittich, mar ik tink it wol hear.’ Noch net alle pakketsjes binne útdield, guon learlingen krije it by de diploma-útrikking.

03/06/2026

'Stêd yn 'e noardewyn' is it nijste gedicht fan de Dichter fan Fryslân.

De Dichter fan Fryslân, Arjan Hut: "Margaretha Zelle waard as dûnseres Mata Hari wrâldferneamd. Wa wie sy no werklik? Wat bliuwt der nei de dea fan in minske hingjen?”

De Nederlânske oersetting troch Jantsje Post en de Ingelske oersetting fan David Colmer binne werom te lêzen op de website www.dichterfanfryslan.frl.

02/06/2026

😎In hearlik simmersk dochboek foar de bern!🌞 Keapje 'm gau foar de simmerfakânsje! No foar mar € 9,99 te keap by de Afûk en fia www.websjop.afuk.frl.