De Marikenstraat is vernoemd naar Mariken van Nieumeghen, de hoofdrolspeelster in een rederijkersdrama dat omstreeks 1500 in Antwerpen door een onbekende auteur werd geschreven. Toch is zij niet meer weg te denken uit de geschiedenis van Nijmegen. De straat is in 2000 opgeleverd en is gebouwd naar een stedenbouwkundig ontwerp van architectenbureau Sjoerd Soeters. Het toneelstuk over Mariken vertelt hoe deze jonge vrouw bij haar heeroom, de priester Ghijsbrecht, in een dorp buiten Nijmegen inwoont en voor hem het huishouden doet. Op een dag wordt ze door haar oom naar de stad gestuurd om daar inkopen te doen. Het boodschappenlijstje is bekend: kaarsen, lampolie, azijn, zout, ui en zwavelstokjes. Aan het eind van de dag klopt ze aan bij haar Nijmeegse tante, bij wie ze wil overnachten. Maar de tante stuurt haar weg. Mariken doolt door de Nijmeegse straten totdat ze wordt aangesproken door Moenen. Ze gaat met hem mee en verlaat Nijmegen, niet wetend dat Moenen de duivel in eigen persoon is. Met hem leidt Mariken zeven jaar lang een zondig leven. Dan keert ze terug naar Nijmegen, waar ze na het zien van een stichtelijk toneelstuk op de Grote Markt tot inkeer komt en zich aan de invloed van Moenen probeert te onttrekken. Dit lukt mede dankzij de hulp van haar heeroom Ghijsbrecht. Om vergeving voor haar zonden te krijgen, moet Mariken nog naar de aartsbisschop van Keulen en de paus van Rome reizen. Daarna treedt ze in Maastricht in een klooster, waar ze twee jaar later overlijdt. Mariken werd een vrouwelijke Nijmeegse icoon. Sinds 1957 staat op de Grote Markt een standbeeld van Mariken, gemaakt door kunstenares Vera Tummers-van Hasselt. Toen omstreeks 1990 een originele Nijmeegse lekkernij werd bedacht, kreeg deze de naam Marikenbrood. Iets later werd de geheel nieuwe winkelstraat in het centrum tot Marikenstraat gedoopt
Bij het ontwerp van de straat heeft men het niveauverschil tussen de Burchtstraat en het Mariรซnburg benut om de winkelstraat twee niveaus te geven. De rechterzijde is ontworpen door Joris Molenaar, die de gevels van de boven de winkels gelegen woningen telkens een andere baksteen decoratie gaf. De bebouwing wordt aan deze zijde van de straat onderbroken door een intiem pleintje, waar onder de bomen een schommel staat. Dit gedenkteken voor de slachtoffers van het bombardement op de stad van 22 februari 1944 is ontworpen door Henk Visch. De linkerzijde van de straat is van architecte Vera Yanovshtchinsky is wat soberder gehouden, maar opmerkelijk is hier dat de gevels steeds iets verder naar voren hellen.
