Elbertse Orgelmakers BV

31/12/2022

Zoals iedereen ondertussen wel weet sluiten we na vandaag de deuren in Soest en gaan we met een nieuwe directeur verder met onze werkzaamheden in Utrecht. In dit laatste jaar hebben we een hele bijzondere verhuizing gedaan. Het oudst bewaarde orgel is in het voorjaar naar een gebouw van het Rijksmuseum in Amersfoort verkast. Het gaat om het binnenwerk van het Gerritsz orgel uit 1479.

We hebben gelijk van de gelegenheid gebruik gemaakt om alle grote metalen pi**en in goede rekken te plaatsen. De oude rekken waren slecht en onwaardig voor dit prachtige oude pijpwerk. De nieuwe rekken zijn stevig en de metalen pi**en komen nergens in contact met het hout. Ook zit er bij elke pijp een boring onder de voet zodat de pijp kan ventileren. Het oude pijpwerk is geweldig om mee gewerkt te hebben, dikwandig en zwaar!

Ook hebben we de Trompet 8 vt van het pedaal opgerond en de gebroken delen aan elkaar gesoldeerd, zonder oud materiaal te verwijderen. Op 1 van de kelen is nog een gravure te zien in het messing, dit betekent dat ze in die tijd nog ouder materiaal hebben gebruikt hiervoor!

Alle andere (houten) onderdelen zijn in het nieuwe gebouw schoongemaakt en gelabeld. Er is dit keer heel goed voor het orgel gezorgd.

Wij wensen iedereen een goede jaarwisseling en wij zien u in 2023 terug in een andere nieuwe vorm maar met dezelfde kwaliteit!

12/12/2022

https://www.ad.nl/amersfoort/grote-orgelmakerijen-uit-soest-en-utrecht-kondigen-fusie-aan~ad8ba50b/

Elbertse Orgelmakers in Soest, sinds 2017 hofleverancier, fuseert per 1 januari 2023 met de orgelmakerij van firma Gebroeders van Vulpen uit Utrecht. Ze gaan verder onder de naam Elbertse en Van Vulpen Orgelmakers.

03/08/2022

Het Vollebregt-orgel van de Hervormde Kerk te Wissenkerke werd gebouwd in 1862. Toen ruim een eeuw later, in 1969, de oude kerk werd afgebroken, werd het orgel weer opgebouwd in het nieuwe kerkgebouw. Orgelmaker De Graaf restaureerde het instrument en bracht een kleine spaanbalg aan onder in het orgel, omdat er voor de originele windvoorziening geen ruimte meer was. Ook was de hoogte van het gebouw niet toereikend voor de herplaatsing van het Davidsbeeld, zodat ook hem “veracht’lijk werd een plaats ontzegd.”

Wel bijzonder voor deze tijd, en kenmerkend ook voor de visie van Albert de Graaf, was dat er niets gewijzigd werd aan de dispositie en dat de originele vouwen van de beide spaanbalgen zorgvuldig bewaard bleven onder in het orgel.



Nadat het orgel zo’n 50 jaar gefunctioneerd had, was het toe aan een grondige restauratie. Te zwaar verwormde en kromgetrokken toetsen werden gedeeltelijk vernieuwd en ook de uitgesleten tractuur werd hersteld. Met gebruikmaking van de oude eiken vouwen is nu een nieuwe spaanbalg geconstrueerd, die een plaats vond onder in het orgel. De behuizing van de windmachine werd vernieuwd, waardoor de motor fluisterstil geworden is. De later toegevoegde pneumatische tremulant werd vervangen door een inliggende tremulant.



Het pijpwerk stond er haveloos bij. Deels was dit het gevolg van de geringe wanddikte van met name de voeten van de pi**en, voor een deel kwam het ook door de wat weke legering van het metaal, waardoor groter pijpwerk in- en omzakte en hierbij soms kleinere pi**en in de val meesleurde. Soms is dan de enige remedie een pijp geheel te demonteren en opnieuw in elkaar te zetten.

Om opnieuw omzakken te voorkomen is het grotere pijpwerk van de frontpi**en, de Trompet, de Salicionaal en de Octaaf voorzien van een extra “ruggensteun” en zijn op kwetsbare plaatsen verstevigingen aangebracht.



Nu het orgel wat ruimer in de wind zit, was het mogelijk de intonatie te optimaliseren, zodat de afzonderlijke registers weer op een natuurlijke wijze in elkaar grijpen en er een verrassend frisse totaalklank ontstaan is.



Ook uiterlijk onderging het instrument een metamorfose, nadat Schildersbedrijf De Jongh uit Waardenburg de saaie witte tint wijzigde in een prachtige kleurstelling. Kleine goudaccenten zorgen voor een uitgebalanceerd geheel die de mooi gesneden ornamenten extra diepte geven. David werd ontdaan van zijn kleurige mantel en koortsachtige blos en vormt nu, ondanks zijn merkwaardige positie, een meer natuurlijke toevoeging aan het front. Ook de registerplaatjes werden opnieuw beletterd naar voorbeeld van het gelijktijdig gebouwde Vollebregt-orgel van Geertruidenberg.

28/07/2022

Het Pieter Maarschalkerweerd-orgel in Rumpt is een zeer bijzonder instrument. Het orgel staat sinds 1863 in de Maria Geboortekerk. Het is een van de gaafst bewaarde oude orgels van Maarschalkerweerd. Alleen de pinakels boven op de bekroningen ontbraken.

Een jaar eerder, in 1862, bouwde diezelfde Pieter Maarschalkerweerd een orgel voor de Sint Josephkerk te Zeist. Nagenoeg hetzelfde ontwerp met exact dezelfde afmetingen op de torens. Het toeval bestaat dat wij ooit het front (houtwerk) van dat orgel hebben opgeslagen, en dat ligt al jaren bij ons te verstoffen!

Nu hebben we de (iets ingekorte) pinakels uit Zeist in bruikleen op de torens in Rumpt gezet. Het front kwam direct veel beter in verhouding, ondanks het kleurverschil. De bijnaam "Orgel met de afgezakte schouders" kan vanaf nu in de prullenbak.

Er is getwijfeld of er ooit daadwerkelijk pinakels op het orgel hebben gestaan. Er zijn geen duidelijke sporen op het dak te vinden en er zijn geen foto's of informatie in archieven. Onderin het orgel van Rumpt vonden wij een ornament die maar op één plek op het orgel gezeten zou kunnen hebben, hoog op de pinakels! Het is dus met zekerheid te zeggen dat de pinakels er in 1863 wel waren. Wie heeft ooit kunnen beslissen om ze in de kachel te gooien?

18/04/2022

Een week geleden hebben we in samenwerking met Verschueren Orgelbouw en Gebr. Van Vulpen het König-orgel van de Stevenskerk in Nijmegen ingepakt. Vanwege werkzaamheden aan zowel de noord- als de zuidkapel is het orgel nu beschermd tegen bouwstof. Er is in totaal ongeveer 500 m2 noppenfolie voor gebruikt! De zonnebloem op het rugwerk hebben we natuurlijk tijdelijk gedemonteerd. Over een paar maanden zijn de werkzaamheden klaar en kan het orgel weer ademhalen. Ondertussen kan er nog wel op het orgel worden gespeeld.

25/03/2022

De onderdelen van het Pieter Maarschalkerweerd-orgel (1863) uit Rumpt zijn bijna allemaal gerestaureerd en klaar om gemonteerd te worden.

Eind november hebben we het orgel gedemonteerd en de te restaureren onderdelen naar soest getransporteerd. O.a. de windlade, de balg, het klavier en het pijpwerk zijn gerestaureerd.

De bekroningen op het orgel in de vorm van pinakels zijn in de loop der tijd verdwenen. Omdat wij het front van het vergelijkbare Pieter Maarschalkerweerd-orgel(1862) uit Zeist opgeslagen hebben liggen konden we deze pinakels passen op de lege torens in Rumpt. De torens blijken exact dezelfde maat te hebben!

Het klavier is voorzien van nieuw toetsbeleg en een leuk detail is dat de boventoetsen van het pedaalklavier zwart zijn gemaakt.

De frontpi**en waren buiten werking gesteld en daarvoor in de plaats waren houten pi**en als een geluidswal achter het front geplaatst. De frontpi**en zijn gerestaureerd en spreken weer na waarschijnlijk ongeveer 120 jaar.

We hopen binnenkort te starten met de montage!

06/03/2022

Vannacht is Pastoor Jan van Noorwegen in het ETZ overleden. We zijn hem dankbaar voor het vele goede dat hij voor de Sint-Jozefkerk en de parochie heeft gedaan. Onze gedachten gaan uit naar familie, vrienden en bekenden van Jan. We zullen onze pastoor erg gaan missen.

04/03/2022

We hebben vanavond eindelijk het 40-jarig jubileum van onze collega Bert van den Heuvel kunnen vieren. Ondertussen werkt hij er al weer bijna 42 jaar!! Bedankt, gefeliciteerd en op naar de volgende 40. 😉

24/02/2022

De Lebuinus Deventer is weer een orgel rijker. Dit kabinetorgel van H.H. Hess uit 1765 hebben wij overgeplaatst vanuit de Pieterskerk Utrecht naar Deventer. Twee kerken met van oorsprong dezelfde architect. Het orgel is in bruikleen van de KRO - NCRV Kruispunt.

14/02/2022

Deze week zijn we aan de slag in de Pieterskerk Utrecht. Alle 37 registers worden uit het Pels en van Leeuwen orgel gehaald en schoongemaakt. Dit om de slepen van pertinax te vervangen voor eikenhout. Daarna word het orgel ingepakt in plastic.

24/01/2022

In de tweede helft van 2021 heben we het pijpwerk van het Wander Beekes-orgel in de Hoef uit 1829 gerestaureerd. Het orgel was oorspronkelijk door de Utrechtse orgelmaker gemaakt voor Breukelen, maar is aan het begin van de 20ste eeuw naar de Hoef gekomen.

Deze restauratie kon eindelijk van start gaan nadat we in 1991 het orgel hadden gerestaureerd. Toen mocht er zo min mogelijk aan het metalen pijpwerk gebeuren, waardoor het er nu zeer slecht bij stond.

De oorspronkelijke stemflappen van de frontpi**en waren meermaals ingeknipt en opgerold zodat alle frontpi**en te stemmen waren middels een stemkrul. Dit hebben we weer terug kunnen brengen door ze uit te vouwen en aan elkaar te solderen.

Veel bovenranden van de metalen pi**en waren kapot gestemd. We hebben deze bovenranden vervangen voor nieuw metaal van dezelfde legering.

We hebben het hele orgel van binnen en buiten schoongemaakt. Ook hebben we de voorslagen winddicht gemaakt en alle conducten gerepareerd en opnieuw gelijmd.

Dit zeer fraaie orgel hebben we terughoudend geïntoneerd en klinkt met zijn Werckmeister III(I) stemming weer fris!