24/09/2025
Ważna incjatywa popieram
Nasza interwencja: pałac w Łęgu
Dla zainteresowanych przedstawiamy najważniejsze tezy wyroku oraz nasz krótki komentarz.
8 listopada 2022 roku złożyliśmy w Prokuraturze Rejonowej w Śremie zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa polegającym na niszczeniu lub uszkadzaniu zabytku, nie wypełnianiu obowiązku zabezpieczenia go oraz na sprowadzeniu bezpośredniego zagrożenia polegającego na zawaleniu się budowli.
12 czerwca br. Sąd Rejonowy w wyroku uznał że Wojciech M. w okresie od 8 września 2021 do 14 października 2022 roku będąc właścicielem pałacu w Łęgu (gm./ pow. Śrem) nieumyślnie doprowadził do jego uszkodzenia poprzez niezabezpieczenie budynku w należyty sposób przed uszkodzeniem lub zniszczeniem przez niewykonanie robót budowlanych i prac konserwatorskich co spowodowało, iż jego mury i fundamenty wykazują liczne uszkodzenia, spękania, ubytki, braki w otynkowaniu, a nadto na całość budynku ubytki w poszyciu dachowym doprowadziły do przedostawania się wody opadowej do wnętrza, co spowodowało zniszczenie elementów ceglanych i drewnianych, w tym destrukcję reprezentacyjnej klatki schodowej.
Sąd podzielił opinie fundacji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił uznać w sposób niebudzący wątpliwości, że oskarżony zrealizował znamiona zarzucanego mu czynu z art. 108 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków.
Sąd jednocześnie warunkowo umorzył wobec oskarżonego postępowanie karne i orzekł wobec niego świadczenie pieniężne w wysokości 80 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz pokrycie opłat i kosztów sądowych.
W ocenie sądu nawiązka powinna uświadomić oskarżonemu, że jego zachowanie było bezprawne, naganne i wiąże się z koniecznością poniesienia konsekwencji, w tym o charakterze majątkowym.
Oskarżony nie został skazany, niemniej jednak jego sprawstwo i wina zostały ustalone. Zasądzenie świadczenia majątkowego ma na celu uzmysłowienie oskarżonemu, że bezwzględnie koniecznym jest przestrzeganie przepisów prawa, w tym administracyjnego, tak aby w następstwie zawinionych zaniechań nie dochodziło do utraty lub choćby uszkodzenia dziedzictwa kulturowego Państwa. Skazany, choć miał taką możliwość, zaniechał nie tylko wykonania odpowiedniego nakazu organu administracyjnego, ale nie spróbował nawet podjęcia jakichkolwiek prac związanych choćby z najprostszym, najbardziej podstawowym zabezpieczenia nabytego zabytku. W następstwie zaniechań doszło do dość znacznej degradacji technicznej budynku.
Oskarżony miał przy tym możliwość podjęcia czynności zmierzających choćby do czasowego zabezpieczenia stanu obiektu tak aby jego stan nie ulegał dalszemu pogorszeniu
Oskarżony zrezygnował z tych czynności gdyż uznał za bardziej zasadne dokonanie inwestycji w inne nabyte obiekty zabytkowe między innymi w takie które mogą przynosić określone dochody. Oskarżony nabywając dla spółki nieruchomość objętą zawiadomieniem fundacji nieruchomość. jako reprezentant spółki, powinien zabezpieczyć środki choćby kosztem innych inwestycji na dokonanie prac polegających na zabezpieczeniu budynku przed dalszą degradacją.
W naszej opinii wyrok jest w ograniczonym stopniu satysfakcjonujący. Pokazuje na pewno, że warto zawiadamiać o przestępstwach na szkodę zabytków oraz że sądy dochodzą do wniosków spójnych z wnioskami Fundacji.
Jeśli chodzi uznanie nieumyślności popełnienia czynu – to pozwalamy sobie kategorycznie się z tym nie zgadzać. Wydaje się, że sąd uznał, że czyn popełniono umyślnie, jedynie po to, by było możliwe warunkowe umorzenie postępowania. Sąd w uzasadnieniu nie wyjaśnił co przemawiało za nieumyślnością, mimo własnego stwierdzenia że „Oskarżony miał przy tym możliwość podjęcia czynności zmierzających choćby do czasowego zabezpieczenia stanu obiektu tak, aby jego stan nie ulegał dalszemu pogorszeniu. "
Kwestia samej kary pieniężnej dla skazanego faktycznie nie jest wygórowana, ale nie jest to też mało. Czy będzie to bodziec do tego, by zadbać o zabytek? Powinien być, choć spodziewamy się, że zostaną podjęte próby sprzedaży, żeby pozbyć się problemu.
My nie przestajemy przyglądać się sprawie, a pałac w Łęgu pozostaje objętym postepowaniem w ramach naszego Programu Interwencyjnego „S.O.S. dla zabytków”. Cdn.
Koszt takiego postępowania to ok. 2000 zł. Jeżeli możecie nas wesprzeć, to bardzo prosimy: https://zrzutka.pl/67b57k
Przelew na telefon: "Fundacja" 695662123
Zdj.: Na przekór dniom
