Best Baby Mall Myanmar

13/01/2017

ကေလးေမြးထားသူကုိ သတင္းသြားေမးေတာ့မယ္ဆိုရင္ ...

Credit to Original Uploader

16/10/2016

Birth Control Methods ကိုယ္ဝန္တားနည္း-တားေဆး ဘယ္လိုေရြးမလည္း

(ကန္ေတာ့္ပါ)

သမီးအသက္ ၂၉ ေက်ာ္ပါျပီဆရာ။ ေနာက္ ၂လေနရင္အိမ္ေထာင္ျပဳမွာပါ။ ကေလးေတာ့မယူေသးပါဘူးဆရာ။ ေနာက္ ၃ႏွစ္ေလာက္မွ ကေလးယူမွာပါဆရာ။ အဲဒါ ၃၀ နားနီးေနေတာ့ တားေဆးေတြ စားတာ ထိုးတာ လက္ေမာင္းထဲ ထည့္တာေတြသံုးရင္ ေနာင္ကေလးယူတဲ့အခါ အခက္အခဲျဖစ္မွာ အလြန္စိုးရိမ္မိပါတယ္ဆရာ။ ေက်းဇူးျပဳျပီး ဘာတားေဆးမ်ိဳးသံုးသင့္ပါသလဲ ေျပာႀကားေပးပါဆရာ။ ဆရာ့ကို သီတင္းကြ်တ္လျပည့္ေန႔မွာ ရိုေသေလးစားစြာ ကန္ေတာ့လိုက္ပါတယ္ဆရာ။

၁။ Birth Control Pill ကိုယ္ဝန္တား စားေဆးမ်ား
က။ ေဟာ္မုန္းႏွစ္မ်ိဳးတြဲေဆးကေန (၁) မ်ိဳးဥထြက္မွာကို တားေပးတယ္။ (၂) သားအိမ္ဝက ခြ်ဲကိုလဲ ေစးပ်စ္ေစလို႔ သုက္ပိုးဝင္လာဘို႔ ခက္ခဲေစမယ္။ (၃) သားအိမ္-အတြင္းဆံုးလႊာကိုလဲ သေႏၶတြယ္ကပ္မႈ မျဖစ္ႏိုင္အာင္ ျပဳျပင္ေပးတယ္။ ေဟာ္မုန္း ႏွစ္မ်ိဳးတြဲေဆးကို ၂၁ လံုးပါကပ္ နဲ႔ ၂၈ လံုးပါေဆးကပ္ေတြနဲ႔ရွိတယ္။ ၂၁ လံုးဆိုတာ ေဟာ္မုန္း ပါတာေတြခ်ည္း ျဖစ္တယ္။ က်န္ ၇ လံုးမွာ ေဟာ္မုန္းမပါဘူး။ ၇ လံုးပိုထည့္ထားလို႔ ၂၈ လံုးအကုန္မွာ ေနာက္ေဆးကပ္သစ္ ေသာက္ဘို႔ သိသာတယ္။ ၂၁ လံုးပါေဆးကပ္ ေသာက္သူက ၾကားထဲမွာ ၇ ရက္တိတိ နားထားရမယ္။

ေန႔တိုင္း ေသာက္တာမွန္ရင္ ၉၉% စိတ္ခ်ရတယ္။ ရာသီေသြးဆင္းတာ မမ်ားဘူး။ ရက္မွန္တယ္။ ရာသီလာလို႔ နာတာ သက္သာတယ္။ မလာခင္ျဖစ္ခ်င္တာေတြလဲ သက္သာတယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္-ကင္ဆာ၊ သားအိမ္-ကင္ဆာ အျဖစ္နည္းတယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္-အက်ိတ္ နဲ႔ ရင္သား-အက်ိတ္ျဖစ္တာ နည္းတယ္။ PID တင္ပါးဆံုတြင္းေရာဂါ အျဖစ္နည္းတယ္။ ဝက္ျခံထြက္တာ သက္သာတယ္။ သားအိမ္ျပင္ပ-သေႏၶတည္တာ နည္းတယ္။ Endometriosis ျဖစ္ေနလို႔ ခံစားရတာေတြလဲ နည္းေစတယ္။

ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြ = ပ်ိဳ႕-အန္၊ ေခါင္းကိုက္၊ ရင္သားတင္း-နာ၊ လိင္စိတ္နည္း၊ ေခါင္းမူး၊ ေဆးစေသာက္ဘူးသူေတြ တလ၊ ႏွစ္လမွာ ရာသီရက္ မမွန္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရွားရွားပါးပါး ျဖစ္ႏိုင္တာေတြကေတာ့ ေသြးဖိအားတက္၊ ႏွလံုး၊ ေသြးေၾကာပိတ္၊ အသဲကင္ဆာ၊ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္ေတြ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳး မသံုးသင့္သူေတြကေတာ့ ေသြးေၾကာပိတ္ေရာဂါျဖစ္ဘူးသူေတြ၊ အသက္ၾကီးသူေတြ၊ ေသြးတိုးမ်ားသူေတြ၊ (မိုင္ဂရင္း ေရာဂါရွိသူေတြ၊ အသဲ မေကာင္းသူေတြနဲ႔ မသင့္ဘူး။

ခ။ Minipill (Progestin-Only) (မီနီ-ပီးလ္)
အားလံုး ၂၈ လံုးမွာ ေဟာ္မုန္းပါတယ္။ ကေလးႏို႔တိုက္ေနသူေတြ၊ ေသြးေၾကာပိတ္ျဖစ္သူေတြ၊ (အီစထိုဂ်င္) မတည့္သူေတြ၊ အသက္ ၃၅ ႏွစ္ ေက်ာ္သူေတြ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္သူေတြ သံုးႏိုင္တယ္။ ေသြးတိုးရွိလဲ ျဖစ္တယ္။ (မိုင္ဂရင္း) ေရာဂါရွိလဲ ေသာက္ႏိုင္တယ္။ ရာသီဆင္းတာ နည္းတယ္။ ရာသီလာလို႔ နာတာသက္သာတယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္-ကင္ဆာ၊ သားအိမ္-ကင္ဆာ အျဖစ္နည္းတယ္။ တင္ပါးဆံုတြင္းေရာဂါ အျဖစ္နည္းတယ္။ ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးတြဲေလာက္ မထိေရာက္လွဘူး။ ၾကားရက္ ေသြးဆင္းတာ ျဖစ္တတ္တယ္။ ေဆးေသာက္ဘို႔ တရက္မွ ေမ့သြားလို႔မရဘူး။ ေန႔တိုင္း အခ်ိန္တူမွာ ေသာက္သင့္တယ္။ ေဘးထြက္-ဆိုးက်ိဳးေတြက ဗိုက္နာတတ္တယ္။ အားယုတ္မယ္။ မ်က္ႏွာနီျမန္းတာ၊ လိင္စိတ္နည္းတာ၊ ေခါင္းကိုက္၊ ပ်ိဳ႕၊ ေခါင္းမူး၊ အိပ္ေရးပ်က္။

၂။ Depo Provera (ဒီပို) ထိုးေဆး
ကိုယ္ဝန္တား ၃ လခံထိုးေဆး ေဆးစာနဲ႔ အတိအက် ေျပာရရင္ Depot medroxyprogesterone acetate (DMPA) လို႔ ေခၚတယ္။ (ပရိုဂ်က္စ္တင္) ေဟာ္မုန္း တမ်ိဳးထဲပါတယ္၊ 150mg ကို ၃ လ တခါထိုးပါ။

၃။ IUD သားအိမ္ထဲ ပစၥည္းထည့္နည္း
(တီ) ပံုသဏၭာန္ (ပလပ္စတစ္) ပစၥည္းေလးျဖစ္တယ္။ Copper IUD, ParaGard ေတြကို ၃-၅-၁ဝ-၁၂ ႏွစ္အထိ ထည့္ထားႏိုင္တယ္။ ေဟာ္မုန္းပါတဲ့ Mirena က ၅ ႏွစ္တခါ လဲေပးရတယ္။

၄။ Birth Control Implant ကိုယ္ဝန္တား အေရျပားေအာက္ထားရတဲ့ ေဆးေခ်ာင္း
မီးျခစ္ဆံေလာက္သာရွိတယ္။ ကိုယ္ဝန္တား Depo-Provera ထိုးေဆးလိုဘဲ ေဟာ္မုန္းကို ထုတ္ေပးေနမယ္။ ၃ ႏွစ္အထိ ထားႏိုင္တယ္။

၅။ Birth Control Patch ကိုယ္ဝန္တား ေဆးကပ္ခြါ
Orth- Evra patch ေဆးကပ္ခြါကို ၾကိဳက္တဲ့ေနရာ အေရျပားမွာ ကပ္ထားႏိုင္တယ္။ တလ (၄ ပါတ္) မွာ ၃ ပါတ္ကုိ ကပ္ထားျပီး ၁ ပါတ္ နားထားရတယ္။ ေသာက္ေဆးေတြလို ေဟာ္မုန္းထုတ္ေပးေနမယ္။

၆။ Male Condom ေယာက္်ားသံုး (ကြန္ဒြမ္)
ကိုယ္ဝန္တားနည္း အမ်ားၾကီးရွိတဲ့အထဲက ေပၚျပဴလာ အျဖစ္ဆံုးဟာ ေယာက္်ားသံုး-ကြန္ဒြမ္ ျဖစ္တယ္။ ေစ်းလဲမၾကီး၊ ရွာလို႔လဲ လြယ္တယ္။ ကိုယ္ဝန္တားဘို႔သာ မဟုတ္ပါ၊ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြကိုပါ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ ဥပမာ AIDS and herpes ခုခံအားက်ဆင္းေရာဂါ နဲ႔ လိင္လမ္း-ေရယံု။ ဒီရည္ရြယ္ခ်က္ ၂ ခုအတြက္ အေသအျခာေတာ့ သံုးတတ္ဘို႔ လိုပါမယ္။ တခုကို တခါတည္းအတြက္သာ သံုးရမယ္။ Latex (ေလးတက္စ္) ရာဘာနဲ႔ လုပ္တာကိုသာ သံုးပါ။

၇။ Female Condom အမ်ိဳးသမီးသံုး (ကြန္ဒြမ္)
(ပလပ္စတစ္) ပါးပါးေလးနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ အိတ္ငယ္ေလးျဖစ္တယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲမွာ အလိုက္သင့္ထည့္ထားရတယ္။ လိင္ဆက္ဆံမႈမျပဳခင္ ၈ နာရီကတည္းက ထည့္ထားႏိုင္တယ္။ (ကြန္ဒြမ္) ရာဘာနဲ႔ မတည့္သူေတြသံုးႏိုင္တယ္။

၈။ Vaginal Ring (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲထည့္ရတဲ့ ကြင္း
NuvaRing (ပလပ္စတစ္) အေျပားစား ကြင္းဝိုင္းေလးျဖစ္တယ္။ Pill ေသာက္ေဆး နဲ႔ Patch ေဆးကပ္ခြါေတြလို ေဟာ္မုန္းထုတ္ေပးေနမယ္။ တလတခါ လဲေပးရမယ္။

၉။ Cervical Cap သားအိမ္ဝ အပိတ္
Diaphragm သားအိမ္ဝ အဖံုးနဲ႔ သေဘာတူျပီး ေသးငယ္တယ္။ FemCap ကို (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲကေန အတြင္းနက္နက္မွာရွိတဲ့ သားအိမ္ဝကို ဖံုး-ပိတ္ေပးထားရတယ္။ S***micide သုက္ပိုးသတ္ေဆးနဲ႔ပါ ေရာသံုးသင့္တယ္။

၁ဝ။ Diaphragm သားအိမ္ဝ အဖံုး
ရာဘာနဲ႔လုပ္ထားတဲ့ ခပ္ခံုးခံုးေလးျဖစ္တယ္။ သားအိမ္ဝကို ဆက္ဆံမႈ မျပဳခင္ဖံုးထားေပးရတယ္။ သုက္ပိုးသတ္ေဆးနဲ႔ပါ ေရာသံုးသင့္တယ္။

၁၁။ Birth Control Sponge သုက္ပိုးသတ္ ေဆးျမွဳပ္
Today Sponge ထဲမွာ S***micide foam သုက္ပိုးသတ္ေဆးပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံမႈမျပဳခင္ ၂၄ နာရီကတည္းက ထည့္ထားႏိုင္တယ္။

၁၂။ S***micide သုက္ပိုးသတ္ေဆး
S***micide foam အျမွဳပ္၊ Jelly (ဂ်ယ္လီ)၊ Cream (ခရင္မ္) နဲ႔ Film (ဖလင္) သုက္ပိုးသတ္ေဆးေတြ ရွိတယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ထဲမွာ လိင္ဆက္ဆံမႈမျပဳခင္ ထည့္-လိမ္း-သုတ္ထားရတယ္။ တခ်ိဳ႕အမ်ိဳးအစားကို မတိုင္ခင္ ၃ဝ မိနစ္ၾကိဳတင္သံုးရတယ္။ တခ်ိဳ႕က အဲေလာက္ေစာင့္ဘို႔မလိုဘူး။

၁၃။ Fertility Awareness ေန႔ေကာင္းရက္သာေရြးနည္း
Calendar ျပကၡဒိန္နည္းထက္ ပိုတိက်တယ္။ မ်ိဳးဥထြက္မဲ့ရက္ကို ကိုယ္အပူခ်ိန္ ေန႔တိုင္း မနက္အိပ္ယာထမွာ တိုင္းျပီးသိမယ္။ ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ သင္တန္းသေဘာမ်ိဳးလိုမယ္။

အမ်ိဳးသမီးကိုယ္တိုင္ လုပ္ႏိုင္တဲ့နည္း (၃) နည္းရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ အတန္အသင့္ စိတ္ခ်ရတာမို႔ လိုအပ္ရင္သံုးႏိုင္တဲ့ အရံအတားနည္း၊ အေရးေပၚနည္းက အဆင္သင့္ရွိေနရမယ္။
(က) Basal body temperature အပူခ်ိန္မွတ္သားျခင္း
မနက္အိပ္ရာက ႏိုးရင္ ဘာတခုမွ မလုပ္ေသးခ်ိန္မွာ ကိုယ္အပူခ်ိန္ တိုင္းရတယ္။ လလည္ရက္မွာ မ်ိဳးဥထြက္လို႔ ကိုယ္အပူခ်ိန္ တက္တာက ဝ႕၃ ကေန ဝ႕၆ ဒီဂရီ (ဆဲလ္စီးယပ္စ္) ရွိမယ္။ မ်ိဳးဥမထြက္ခင္မွာ ကိုယ္အပူခ်ိန္က 97° F (36.1° C) ကေန 97.5°F (36.38° C) အထိ ရွိေနမယ္။ မ်ိဳးဥထြက္လို႔ တက္လာရင္ 97.6° F (36.4 C) ကေန 98.6° F (37° C) အထိ ျဖစ္လာမယ္။ မ်ိဳးဥထြက္ျပီး ၁-၂ ရက္မွာ တက္လာတယ္။ မ်ိဳးဥက သုက္ပိုးနဲ႔ မေတြ႔ရရင္ ၂၄ နာရီသာ ရွင္ေနလို႔ အပူခ်ိန္တက္ျပီး ၃ ရက္ေနာက္ပိုင္းမွာ ကိုယ္ဝန္ရဘို႔မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။

(ခ) Cervical mucus သားအိမ္ဝက အခြ်ဲကိုစစ္ေဆးနည္း
Cervix သားအိမ္ဝကို ကိုယ့္လက္ေခ်ာင္းနဲ႔ စစ္ရတယ္။ ရာသီလာေနခ်ိန္မွာ အက်ိအခြ်ဲ အနည္းဆံုးရက္ေတြ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္မွာ (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ သားအိမ္ဝက အခြ်ဲပိုမ်ားလာတယ္။ ပိုျပီး ဆြဲဆန္႔လို႔ ရလာတယ္။ မ်ိဳးဥထြက္ျပီး ေနာက္မွာ ထြက္လာတဲ့ (ပရိုဂ်င္စတီရံုး) ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ ေျခာက္ေသြ႔လာမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သားအိမ္ဝက အခြ်ဲအမ်ားဆံုး အခ်ိန္ရဲ႕ေနာက္ ၄ ရက္ကစျပီး ကိုယ္ဝန္မရေစႏိုင္ဘူး။

(ဂ) Cervical position သားအိမ္ဝအေျခအေန
Cervix သားအိမ္ဝဟာ မ်ိဳးဥထြက္ခါနီးရင္ ပိုေပ်ာ့လာမယ္။ ပိုပြင့္လာမယ္။

၁၄။ Vasectomy ေယာက္်ား သားေၾကာျဖတ္ျခင္း
ေယာက္်ားကို ရာသက္ပန္ကေလးမရေစေအာင္ ခြဲစိတ္ျဖတ္ေတာက္နည္းျဖစ္တယ္။

၁၅။ Tubal Ligation အမ်ိဳးသမီး သားေၾကာျဖတ္ျခင္း
ကေလးေမြးျပီး၊ ၂ ပါတ္ အတြင္းခြဲရင္ ဆရာဝန္ အတြက္ ပိုလြယ္တယ္။ ဗိုက္ခြဲေမြးရင္းလည္း လုပ္ေပးလို႔ရတယ္။ ၉၉႕၅% ထိေရာက္တယ္။ ရာသက္ပန္ ကေလးမရေတာ့ပါ။ ခ်က္ခ်င္း ထိေရာက္တယ္။ အားနည္းခ်က္ေတြက ခြဲစိတ္တာခံရမယ္။ လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို မကာကြယ္ပါ။

၁၆။ Combination injection ေနာက္ေပၚထိုးေဆးနည္း
Medroxyprogesterone acetate (ပရိုဂ်က္စတီရံုး) နဲ႔ Estradiol cypionate (အီစထိုဂ်င္) ေရာထားတဲ့ထိုးေဆးကို တလတခါထိုးရတယ္။ Lunelle ေခၚတယ္။ ကိုယ္ဝန္တား ေဟာ္မုန္း ၂ မ်ိဳးပါ စားေဆးေတြလိုဘဲ သတၲိရွိတယ္။ ေဆးမထိုးတဲ့လမွာ ကေလးျပန္ရႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ခ်က္ခ်င္းဆိုသလို ကိုယ္ဝန္ရေစျပီး တခ်ိဳ႕မွာ ၂-၃ လ ေစာင္ရတယ္။ ၉၉႕၈% ထိေရာက္တယ္။ အေမရိကားမွာ ဒီေဆး တႏွစ္ထိုးတဲ့ အမ်ိဳးသမီး ၇၈၂ ေယာက္မွာ ကိုယ္ဝန္ မရတာေတြ႔ရတယ္။ တခါထိုးျပီး ေနာက္တခါကို ၂၈-၃ဝ ရက္အၾကာမွာထပ္ထိုးရမယ္။ ၃၃ ရက္ထက္ေတာ့ ေနာက္မက်ရဘူး။ ရာသီလာတဲ့ရက္ကို ၾကည့္ရတာ မဟုတ္ဘူး။ Lunelle ေဆးစထိုးရင္ ရာသီေသြးစဆင္းတဲ့ရက္ေနာက္ ၅ ရက္အတြင္း၊ ကိုယ္၀န္ပ်က္ျပီး၊ ဖ်က္ျပီးတဲ့ေနာက္ ၅ ရက္အတြင္း၊ ကေလးေမြးျပီးတဲ့ေနာက္ ၄ ပါတ္အတြင္း၊ ကေလးႏို႔တိုက္ရင္ ေမြးျပီးတဲ့ေနာက္ ၆ ပါတ္အတြင္း၊

၁၇။ အသက္မငယ္သူမ်ားအတြက္ ေရြးခ်ယ္နည္း
• အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္လာရင္ သတိထားျပီး အေကာင္းဆံုးနည္းကို ေရြးရမယ္။
• လူေနမႈပံုစံလဲ ေျပာင္းသင့္တယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ထိန္း-ေလွ်ာ့ပါ၊ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ပါ။ အစားအေသာက္ ဂရုစိုက္ပါ။ အရက္-ေဆးလိပ္ ေလွ်ာ့ပါ-ျဖတ္ပါ။
• ဆရာဝန္နဲ႔တိုင္ပင္ျပီးမွ အေကာင္းဆံုး သေႏၶတားနည္းကို ေရြးခ်ယ္ပါ။

၁၈။ Emergency contraceptive pill အေရးေပၚတားေဆး
ပဌမေဆးလံုးကို အကာကြယ္မဲ့ဆက္ဆံမႈ ျပဳျပီးတာနဲ႔ ပဌမ ၁ ျပားေသာက္ပါ။ ေနာက္ထပ္ ၁၂ နာရီအၾကာမွာ ဒုတိယ ေဆးလံုး ေသာက္ပါ။ ၇၂ (၃ ရက္) နာရီအတြင္းမွာ ပဌမေဆးလံုးေသာက္တာနဲ႔ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ ၁၂ဝ နာရီ (၅ ရက္) အထိလဲ သံုးႏိုင္ၾကတယ္။ % မဆိုးပါ။ ခဏခဏသံုးလို႔ ေနာင္မွာဘာျဖစ္မလဲ ေဆးသုေတသနမစံုလင္ပါ။

ကိုယ္ဝန္တားနည္း ဘယ္လိုဆံုးျဖတ္ေရြးမလည္း
(၁) ကိုယ္ဝန္တားနည္းမ်ားရ့ဲ ထိေရာက္မႈ အမ်ားဆံုးနည္းေတြ
• အေရျပားေအာက္ ေဆးေခ်ာင္း၊ သားအိမ္ထဲထည့္ပစၥည္း၊ သားေၾကာျဖတ္ျခင္းမ်ား၊ = 99%
• ထိုးေဆး၊ = 97%
• စားေဆး၊ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကြင္း၊ = 92-95%
• (ကြန္ဒြမ္)၊ သားအိမ္ဝအဖံုး-အပိတ္၊ ေဆးျမွဳပ္၊ = 84-89%
• ေဝရာမဏိ = ၁ဝဝ%

(၂) ထိေရာက္မႈ အနည္းဆံုးနည္းေတြ
• အကာအကြယ္ လံုးဝမသံုးျခင္း = 85%
• သုက္ပိုးသတ္ေဆး တမ်ိဳးတည္း = 29%
• ေန႔ေကာင္းရက္သာ ေရြးနည္း = 25%
• အမ်ိဳးသမီးသံုး (ကြန္ဒြမ္) = 21%
• သုက္ရည္ အျပင္စြန္႔ထုတ္နည္း = 18%

နည္းအားလံုးကို တခုခ်င္းေရးထားပါေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕ကိုသာ ေဖ့စ္ဘြတ္မွာတင္ပါတယ္။ တိတိက်က်သိလိုသူမ်ား ေမးနည္းစည္းကမ္းနဲ႔အညီ ေမးႏိုင္ၾကပါတယ္။

Dr. တင့္ေဆြ

Credit to -> Dr Tint Swe fb page

14/10/2016

Puberty Education for Kids အရြယ္ေရာက္ျခင္းအေၾကာင္း ကေလးကိုဘယ္လိုေျပာမလဲ

(ကန္ေတာ့ပါ)

ဆရာရွင့္ သမီးရဲ႕တူမေလးအတြက္ေမးပါရေစ။ သူမ အသက္က ၁၀ ႏွစ္ရွိၿပီ။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ လေလာက္ထဲက အၿဖဴ ေတြ စဆင္းပါတယ္။ အခုေတာ့ ေသြးစနဲနဲေလးေတြ ေန႔တိုင္းဆင္းတာ တပတ္ေလာက္ရိွေနၿပီရွင့္။ ဗိုက္လဲေအာင့္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲတာက ၿဖစ္ရိုးၿဖစ္စဥ္ပါလားရွင့္။ ဗိုက္ေအာင့္ေပ်ာက္ေအာင္ ေဆးတိုက္ရန္လိုပါသလားရွင့္။ ဘာမ်ား သူမအတြက္လုပ္ေပးသင့္ပါသလဲရွင့္။

တခ်ိဳ႕မိန္းကေလးေတြက အပ်ိဳျဖစ္ေစာတယ္။ စိုးရိမ္စရာမရွိပါ။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈးနည္းသူနဲ႔ ဝသူေတြကေစာမယ္။ မ်ိဳးရိုးအရလည္းျဖစ္တယ္။ အျဖဴဆင္းတာေတာ့ မိႈပိုးဝင္တာ သတိထားပါ။ အဲဒီေနရာ ေရေဆးခိုင္းပါ။ ဆီး-ဝမ္း သြားျပီးတိုင္း။ ေရရိုးရိုးနဲ႔ လိုတဲ့အခါ ရိုးရိုးဆပ္ျပာသာသံုးေစပါ။ သန္႔ေဆးရည္ မသံုးပါနဲ႔။ စိုေနတာကို ေျခာက္ေအာင္လုပ္ပါ။ ေျခာက္မွသာ အတြင္းခံဝတ္ပါ။ ေဆးတဲ့အခါ လက္ကို ေရွ႕ဖက္ကေန ေနာက္ဖက္ကိုသာ တလမ္းသြားလုပ္ပါ။ ေနာက္ျပန္ေရွ႕ျပန္ မလုပ္ပါနဲ႔။

ကေန႔ေခတ္မွာ တီဗြီ၊ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္ေတြအျပင္ (အင္တာနက္) ကေန လိင္အေၾကာင္းအရာေတြကို အရြယ္မေရြးက လက္လွမ္းမီေနၾကတယ္။ (ဆိုရွယ္မီဒီယာ) က အေကာင္းဆံုးျဖစ္သလို အဆိုးဆံုးလလည္းျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကေလးေတြကို လိင္ပညာအေၾကာင္း မိဘေတြ၊ ဆရာမေတြကေန ေျပာျပေနက်ထက္ ငယ္ကတည္းက ပညာေပးဘို႔ လိုအပ္လာပါတယ္။ ခက္တာက ပညာေပးတာကို သေဘာမတူသူေတြ ရွိတယ္။ ပညာေပးရင္ ဘယ္အရြယ္မွာ ဘာေတြကို ဘယ္သူေတြကေန ဘယ္လိုေျပာမလဲ။ အရြယ္ေရာက္ျခင္းအေၾကာင္းကိုသာ ဒီစာမွာေရးပါမယ္။ ကန္ေတာ့ပါ။

၁။ ေစာပါေစ
ကေလးေတြက မေမးခင္ကတည္းကစပါေလ။ သူတို႔ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြ ငယ္တံုးကနဲ႔မတူ ထူးလာတာအတြက္ ၾကိဳတင္ေျပာျပပါ။ ကလးအေပၚမူတည္ျပီး ႏူးညံ့သိမ္ေမြ႔တဲ့ေခါင္းစဥ္ကို ထည့္သြင္းပါ။ သူတို႔ေမးတာေတြကို ေျဖဘို႔ရာ အသင့္ေတာ္ဆံုး စကားလံုးေရြးတတ္ပါ။ ရိုးသားစြာေျဖေနမွန္းသိပါေစ။ ကေလးက ဆက္လာမဲ့ေမးခြန္းကို သိထားျပီး ၾကိဳတင္ေျဖထားျပီးျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားပါ။ ကေလး အသက္ (၈) ႏွစ္ဆိုရင္ အရြယ္ေရာက္ျခင္းအေၾကာင္းကို စသင့္ပါျပီ။

၂။ အခ်ိန္
မိန္းကေလးေတြဆိုရင္ လစဥ္ရာသီလာျခင္းကို ၾကိဳတင္ေျပာရပါမယ္။ တကယ္ျဖစ္လာခ်ိန္မွာ မေၾကာက္ေအာင္လုပ္ပါ။ အမ်ားအားျဖင့္ မိန္းကေလးေတြ အသက္ ၁၂-၁၃ ႏွစ္မွာ ပဌမရာသီလာၾကတယ္။ တကယ္အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ထက္ ၂ ႏွစ္ ေလာက္ေစာပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ၉ ႏွစ္ကတည္းက ရာသီလာျပီး တခ်ိဳ႕က ၁၆ ႏွစ္မွလာတယ္။ ေယဘုယ်ဆိုရင္ ေယာက္်ားေလးေတြက မိန္းကေလးေတြထက္ အရြယ္ေရာက္တာ ေနာက္က်တယ္။

၃။ ဘာေတြေျပာမလဲ
တခ်ိဳ႕ေက်ာင္းေတြမွာ လိင္ပညာေပးသင္တာရွိပါတယ္။ သင္ရိုးက မတူၾကပါ။ မိန္းကေလးေတြ အေပၚပိုင္းအတြင္းခံ (ရွင္မီးအကႌ်၊ ဘရာစီယာ) ဝတ္ဘို႔ ဘာလို႔လိုအပ္သလဲ။ ေယာက္်ားေလးေတြဆိုရင္ လိင္အဂၤါသန္မာလာျခင္း၊ အသံၾသလာျခင္းေတြေျပာျပပါ။ မိန္းကေလးေတြကို ေယာက္်ားေလးေတြအေျပာင္းအလဲ၊ ေယာက္်ားေလးေတြကို မိန္းကေလးေတြ အေျပာင္းအလဲေတြကိုပါ ေျပာျပရပါမယ္။

အေျပာင္းအလဲေတြဟာ လူတိုင္းမွာျဖစ္တဲ့ ပံုမွန္ျဖစ္ရတာေတြလို႔ေျပာျပပါ။ အရြယ္ေရာက္တာနဲ႔ အရာရာ အမ်ားၾကီး ေျပာင္းလာျပီဆိုတာသိေစပါ။ ဒီလိုျဖစ္တာအတြက္ စိုးရိမ္စရာ၊ ေၾကာက္စရာမဟုတ္တာကို ေသခ်ာေစပါ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို မလံုျခံဳသလိုမျဖစ္ဘူးဆိုတာ ေကာင္းေကာင္သြန္သင္ေပးပါ။ ဒါေပမဲ့ ျဖစ္လာႏိုင္စရာ အႏၲရာယ္ေတြကုိ ေျခာက္သလို မဟုတ္ဘဲ သိေစပါ။ လံုျခံဳေအာင္ ဘယ္လိုေန ဘယ္လိုထိုင္စတာေျပာျပေပးပါ။ ဝက္ျခံေပါက္မယ္၊ စိတ္မူေျပာင္းမယ္၊ ၾကီးထြားလာမဲ့ ကိုယ္အဂၤါအစိတ္ပိုင္းေတြကဘာေတြ သိေစပါ။ အရြယ္ေရာက္ေနတဲ့ မိန္းကေလးကို အမူအယာၾကည့္ျပီး သိပါ။ ဥပမာ တေယာက္တည္း ထီးထီးေနတာမ်ိဳး။ သူမ်ားနဲ႔မတူျဖစ္လာတာမ်ိဳး။

၄။ အခ်က္အလက္မ်ား
• မိန္းကေလးေတြ ကိုယ္ခႏၶာ (တင္ပါး၊ ေပါင္) ျပည့္ျဖိဳး လံုးဝန္းလာမယ္။
• မိန္းကေလးေတြ ရင္သားထြက္လာမယ္။ ဘယ္-ညာ ဖက္မတူတတ္တာေျပာပါ။
• မိန္းကေလး + ေယာက္်ားေလးေတြမွာ ခ်ိဳင္းေမႊး၊ ဆီးစပ္ေမႊးထြက္မယ္။ ေျခသလံုးေမႊးပိုထူလာမယ္။
• မိန္းကေလး + ေယာက္်ားေလး ဝက္ျခံထြက္မယ္။
• ေယာက္်ားေလးေတြမွာ က်ားအစိၾကီးလာမယ္။ လိင္တံၾကီးလာမယ္။ အသံၾသလာမယ္။ ႏႈတ္ခမ္းေမႊး ေပါက္လာမယ္။ ၾကြက္သားေတြၾကီးထြားလာမယ္။ အိပ္ေနခ်ိန္္မွာ လိင္အဂၤါထိပ္မွာစိုလာမယ္။ လိင္အဂၤါသန္မႈ ျဖစ္လာမယ္။ သုက္ထြက္လာမယ္။
• မိန္းကေလးေတြ ရာသီလာတာ သားအိမ္ထဲမွာ ေသြးေတြက မလိုေတာ့လို႔ ေအာက္ဖက္ကိုဆင္းထြက္က်လာတာ။ လတိုင္းမွာ မ်ိဳးဥထြက္ႏိုင္လာျပီ။ မ်ိဳးဥဟာ ေယာက္်ားသုက္နဲ႔ထိေတြ႔ရင္ ကိုယ္ဝန္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရာသီလာရင္ လုပ္ရမဲ့ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးလုပ္နည္းေတြ သင္ေပးပါ။

၅။ ေျပာအျပီး
ပညာေပးျပီးတိုင္း ကေလးမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည့္စိတ္ျပည့္လာသလိုျဖစ္ေစပါ။ တခ်ည္းထဲမျပီးပါ။ အယဥ္ေက်းဆံုး အသံုးအႏွံဳးေရြးတတ္ပါ။ လိုအပ္ရင္ (ဂရပ္ဖစ္) ေတြသံုးပါ။ လိုတာထက္ မပိုဘို႔ အေရးၾကီးတယ္။ တီဗြီ၊ (အင္တာနက္) ေတြမွာ မိဘထိန္းခ်ဳပ္စနစ္ တပ္ဆင္ထားပါ။ Parental Controls software သံုးပါ။ Parental Guidance (PG) အဆင့္ပါ ရုပ္ရွင္ကိုသာ ဖြင့္ႏိုင္ပါေစ။ မ်က္ေျချပတ္မခံပါနဲ႔။ ထိန္းခ်ဳပ္မႈ မလြန္ကဲပါနဲ႔။ အေပါင္းအသင္း ေရြးေစပါ။ နမူနာေကာင္းျပပါ။

1. Puberty အရြယ္ေရာက္ျပီ http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/puberty.html
2. Girl to Woman အရြယ္ေရာက္ မိန္းကေလး http://doctortintswe.blogspot.com/2014/11/girl-to-woman.html
3. S*x education in schools လိင္ပညာ ေက်ာင္းေတြမွာ ဘယ္လိုေပးမလဲ http://doctortintswe.blogspot.com/…/sex-education-in-school…
4. S*x Education for Kids ကေလးသူငယ္ေတြအတြက္ လိင္က်န္းမာေရး http://doctortintswe.blogspot.com/…/sex-education-for-kids.…
5. Personal hygiene for women အမ်ိဳးသမီးမ်ား တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရး http://doctortintswe.blogspot.com/…/personal-hygiene-for-wo…

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Credit to : Dr Tint Swe Fb Page

နားနဲ႔မနာ ဖဝါးနဲ႔သာ နာေပးပါ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ လူလား ေျမာက္လာၿပီဆိုရင္ ဘာေတြ ေျပာင္းလဲလာသလဲဆိုတာ အေသးစိတ္ သိခ်င္ေနမိပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက မာစ...

14/10/2016

Bilingual Kids ကေလးေတြအတြက္ အေျပာစကားႏွစ္မ်ိဳး

ဆရာ ကေလးေတြကို ဘယ္အသက္အရြယ္ကစျပီး ဒုတိယဘာသာစကားသင္ေပးလို႔ရလဲဆိုတာေလး သိခ်င္လို႔ပါရွင္။
ျဖစ္နိုင္မယ္ဆိုရင္ ဆရာ fb မွာ post တခုအေနနဲ႕တင္ေပးပါလားရွင့္။ ကြ်န္မလိုပဲ သိခ်င္ေနတဲ့မိဘေတြ အမ်ားႀကီး ရိွေနလို႔ပါ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္ဆရာ။

ကေလးေတြဟာ အသက္ ၆ လကေန ၁၂ လမွာ စကားသင္ယူတာ အေရးအၾကီးဆံုးအသက္ကာလျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြ အသစ္ဖန္တီးမႈနဲ႔ အခက္အခဲေျဖရွင္းနည္းေတြကို ဘာသာစကား ႏွစ္မ်ိဳးသင္ယူတာကေန အက်ိဳးထူးေတြ ရေစႏိုင္တယ္။ ဖြံ႔ထြားမႈမွတ္တိုင္ ပိုေကာင္းၾကတယ္။ ကေလးအသက္ ၂ ႏွစ္ေက်ာ္ ၃ ႏွစ္ကစပါလို႔ဆိုပါတယ္။ ဒီအရြယ္မွာသူတို႔ဟာ vocabularies ေဝါဟာရသစ္ေတြကို စေလ့လာၾကျပီ။ speech patterns စကားအစီအစဥ္ကို သင္ယူလာၾကျပီ။ ငယ္ေလေလ အသံထြက္မွန္ကိုရႏိုင္ေလ။ phonetic pronunciations အသံထြက္မွန္ကို အသက္ ၃ ႏွစ္မွာ စတတ္လာၾကတယ္။

စကားလံုးတလံုးျခင္းသင္ေပးပါ။ မိခင္ဘာသာစကားနဲ႔ ေရာသင္တာလည္း လုပ္ႏိုင္တယ္။ တိုးတက္လာမႈကို လိုတာထက္ ပိုမေမွ်ာ္ထားပါနဲ႔။ အေမေရာ အေဖပါ ဘာသာစကား ၂ မ်ိဳးတတ္ၾကရင္ ပိုအဆင္ေျပမယ္။ Toys, Games, CDs စတာေတြ ဝယ္ေပးတာကလည္း သင္ေပးေနတဲ့ဘာသာစကားျဖစ္သင့္တယ္။

၁။ ထပ္တလည္းလည္းသင္ေပးနည္း

၂။ ေျခဟန္လက္ဟန္ ရုပ္သြင္နဲ႔ျပသင္ေပးနည္း

၃။ အျပဳသေဘာေဆာင္သင္ေပးနည္း (ျပစ္တင္ဒဏ္ေပးနည္းမဟုတ္)

၄။ ေန႔စဥ္လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြနဲ႔ ေရာသင္ေပးနည္း

၅။ ကိုယ္လုပ္ေနတာေတြကုိ ဘာသာစကား ၂ မ်ိဳးနဲ႔ေျပာျပေပးနည္း

ေလ့လာသင္ယူမႈဝန္းက်င္ သမားရိုးက်ဖန္တီးပါ။ ကေလးေတြဟာ သူတို႔ ေန႔စဥ္ၾကားေနရတာေတြကို မွတ္ယူေနၾကတယ္။ သူ႔ဝန္က်င္မွာ အမ်ားဆံုးေျပာေလ့ရွိတဲ့ ဘာသာစကားတခုခုကို ေရြးပါ။ တီဗြီ၊ တက္ဘလက္၊ ဂိမ္းစ္ေတြကေနလည္း အဲတာမ်ိဳးရေနရင္ တတ္လြယ္တယ္။

သတိထားဘို႔က တျခား တိုင္းျပည္မွာေနရတဲ့ကေလးေတြဟာ သူတို႔ေနရတဲ့ဝန္းက်င္မွာ အမ်ားဆံုးေျပာတဲ့စကားမွာ အားသန္သြားၾကလို႔ မိခင္စကားမွာ အားနည္းၾကေတာ့တယ္။ စကားနဲ႔အတူ အစားအေသာက္၊ ဝတ္စားဆင္ယဥ္တာ သာမက ယဥ္ေက်းမႈပါ အဲလိုျဖစ္ၾကေတာ့တယ္။ မိခင္စကား၊ အစားအေသာက္နဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈကို ထိန္းထားႏိုင္သူဟာ တကယ္ခ်စ္စရာ ေလးစားစရာေကာင္းတဲ့သူေတြျဖစ္ၾကတယ္။ နည္းတယ္။ ရွားတယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
၁၃-၁ဝ-၂ဝ၁၆
Credit to : Dr Tint Swe fb page

14/10/2016

Older Parenthood အသက္ၾကီးမွ ကေလးရရင္

မဂၤလာညခ်မ္းပါဆရာ။ အသက္ ၄၀ မွာ အိမ္ေထာင္ျပဳျပီး ကေလးယူရင္ ဦးေခါင္းခြံမပါတ့ဲကေလး ေမြးတတ္တယ္လို႔ လိုင္းေပၚမွာေတြ႔ရတယ္ဆရာ။ တကယ္ျဖစ္နိုင္ေျခရိွခဲ့မယ္ဆိုရင္မျဖစ္ေအာင္ဘယ္လိုျပင္ဆင္သင့္ပါသလဲဆရာ။
ေက်းဇူးျပဳျပီး ေျဖေပးပါဆရာ ေမ်ွာ္လင့္လ်က္ပါ။

လိုင္းေပၚကို အေတာ္အားကိုးၾကတယ္။ သူမ်ားကို အခြ်န္နဲ႔ မ,ခ်င္သူေတြကေပါတယ္။ ေျခာက္လွန္႔မယ္။ ျခိမ္းေျခာက္မယ္။ မဟုတ္တန္းတရားေတြ ေရးမယ္။ ယံုတဲ့သူကေတြအလည္း အဲတာမ်ိဳးကို အလုပ္ပ်က္အကိုင္ပ်က္ အခ်ိန္ကုန္ခံ ေစာင့္ဖတ္ေနၾကလားမသိပါ။ ယံုၾကတယ္။ လိုက္နာၾကတယ္။ ဒီေမးခြန္းကို အရင္ကလည္းေမးၾကလို႔ ေရးထားပါတယ္။

၁။ ဆရာ မဂၤလာပါ။ သမီးသိခ်င္တာေလးတခုရွိလို႔ပါ။ မိခင္ႏွင့္ဖခင္မွာ ဖခင္က အသက္ႀကီးရင္ ေကာင္းမြန္တဲ့သေႏၶသား ျဖစ္ႏိုင္ပါသလားဆရာ။

၂။ ကၽြန္မအသက္က (၃၁) ထဲမွာပါ။ ပထမကေလးက အသက္ (၂၉) ႏွစ္မွာ ေမြးထားပါတယ္။ ကေလး (၃) ႏွစ္ေလာက္မွာ ေနာက္တစ္ေယာက္ ယူဖို႔စဥ္းစားထားပါတယ္။ ကၽြန္မသိခ်င္တာ မိခင္အသက္အရြယ္ဟာ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္တဲ့အခါ ကေလး ဥာဏ္ရည္ဥာဏ္ေသြးတုိ႔ ႀကီးထြားဖြံ႕ၿဖိဳးမႈတုိ႔ကို ေကာင္းက်ဳိးဆိုးက်ဳိး ဘယ္လို သက္ေရာက္မႈ ရွိပါလဲရွင့္။ ေက်းဇူးျပဳၿပီး အျမန္ဆံုး ေျဖၾကားေပးေစလိုပါတယ္ရွင့္။

၃။ က်မ အသက္က အခု ၄၃ နစ္ပါ။ ခက္တာက လက္ထပ္မဲ့သူက ခုအသက္ ၅ဝ ရွိပါျပီ။ သူကသူ႔မွာ မ်ိဳးဆက္ မရွိတဲ့အတြက္ က်မန႔ဲ ကေလးတေယာက္ ယူခ်င္ပါတယ္။ က်မလဲ အသက္က ၄ဝ ေက်ာ္ေနျပီျဖစ္လို႔ စိတ္မွာ မယူခ်င္ဘူး။ က်မ ေႀကာက္တာက မျပည့္မဲ့ကေလးေတြ ေမြးမွာကို ေႀကာက္တယ္။ နစ္ေယာက္လံုးလဲ အသက္ႀကီးေနႀကျပီ။ တကယ္ ကေလး ယူျဖစ္ရင္လဲ က်မအသက္ ၄၄ ေက်ာ္မွ ေမြးနိင္မယ္ေလ။ အဲဒါ ျဖစ္နိင္-မျဖစ္နိင္ ဆရာဆီမွာ ေမးႀကည္႔တာပါ။ က်မက တနစ္ တခါ က်န္းမာေရး စစ္တ႔ဲအတြက္ ေသြးတိုး၊ ဆီခ်ိဳ၊ နွလံုး ဘာေရာဂါမွ မရွိပါဘူး။ တကယ္လို႔ ယူျဖစ္ရင္လဲ ဘာေတြ ဆိုးက်ိဳး ျဖစ္လာနိင္တယ္ ဆိုတာလဲ သိခ်င္ပါတယ္။

သိပ္အစိုးရိမ္မၾကီးပါနဲ႔။ ဥာဏ္ရည္မမွီ ကေလးက မိဘေတြ အသက္အရြယ္ ၾကီးတာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ရွားပါတယ္။ ေယာက္်ား အသက္ ၅ဝ၊ မိန္းမ ၄၃၊ ႏွစ္ဦးလံုး ကေလးရႏိုင္ေသးပါတယ္။ ရာသီလာေန-မွန္ေနရင္ေပါ့။

ေမြးရာပါ ခ်ိဳ႕ယြင္းေနတဲ့ကေလး ေမြးလာတာကို ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ မ်ိဳးဗီဇကို လႊဲခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ရွာလို႔ရတဲ့ အေၾကာင္းခံေတြ ထဲမွာ သေႏၡစရွိခါစမွာ Antibiotics ပဋိဇီဝေဆးသံုးတာ၊ ဥပမာ Sulfonamide နဲ႔ Nitrofurantoin ေဆး၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ေနတံုး တခ်ိဳ႕ေရာဂါပိုးဝင္တာ၊ အာဟာရ ခ်ိဳ႕တဲ့တာ၊ ဥပမာ Iodine, Vitamin A, Vitamin A B 2, Vitamin C, Vitamin E နည္းတာ၊ Petroleum ဓါတ္ဆီ အဆိပ္သင့္တာ၊ Fusarium mycotoxin zearalenone အဆိပ္သင့္တာေတြပါတယ္။ သတိျပဳဘို႔ ေကာင္းတာက ဒီအထဲမွာ မိဘ အသက္ၾကီးလို႔ေၾကာင့္ဆိုတာ မပါတာ ေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။

ဒါေတာင္ ၆ဝ% ေလာက္က ဘာလို႔ ျဖစ္လဲ မသိရပါ။ အဲဒါ ကြ်န္ေတာ္တို႔လူမ်ိဳးေတြ ထင္မွတ္လက္ခံတဲ့ အခ်က္အတိုင္း ဆိုရင္ ကံတရားအရျဖစ္တာေပါ့။

ခုေခတ္မွာ အသက္ ငယ္ငယ္ေလးေတြေရာ ၾကီးသူေတြပါ ကိုယ္ဝန္ရသူ တိုးလားေနတယ္။ ၂ဝဝ၆ ခုႏွစ္က အဂၤလန္နဲ႔ (ေဝးလ္စ္) မွာ စစ္ေတာ့ အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ ၄၈% ရွိတယ္။ ၁၉၈၆ တံုးက ၂၈% သာ ရွိရာကေန တိုးလာတာပါ။ အသက္ ၃၅-၃၉ အုပ္စုကလဲ တိုးလာတယ္။ ၄ဝ ေက်ာ္က အႏွစ္ ၂ဝ အတြင္းမွာ ၁႕၁% ကေန ၃႕၅% ျဖစ္လာလို႔ ၂ ဆတိုးလာတယ္။

အသက္ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တာ လံုးဝမစိုးရိမ္ပါနဲ႔လို႔ေတာ့ မေျပာပါ။ ၃ဝ ေက်ာ္တာနဲ႔ ကေလးရႏိုင္တဲ့ အခြင့္ အလမ္းကစ နည္းလာတယ္။ ၃၅ နဲ႔ ၃၉ ၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ၂ဝ% အခြင့္အလမ္းမရွိတာ ေတြ႔ရတယ္။

အရင္ကေတာ့ အသက္ၾကီး ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဆိုတာ ကေလးေတြ အမ်ားၾကီး ေမြးထားျပီးတဲ့သူကို ေျပာၾကေပမဲ့ အခုေခတ္မွာ အသက္သာ နဲနဲၾကီးေပမဲ့ ကေလးေမြးမမ်ား ေသးသူေတြ ျဖစ္လာတယ္။ အမွန္က ကေလးမ်ားမ်ား ေမြးသူေတြသာ အခက္အခဲေတြ ပိုၾကံဳေလ့ရွိတာပါ။ ေခတ္အမ်ိဳးသမီးမ်ားဟာ ဗဟုသုတေရာ အာဟာရပါ ပိုျပည့္ဝ ၾကံ့ခိုင္ေနတာ မ်ားလာတယ္။ အရြယ္ရလာသူေတြဟာ သူ႔တို႔ ကိုယ္ခႏၡာကို ပိုသိၾကတယ္။ ျဖစ္လာမွာကို ခံႏိုင္ရည္ ပိုရွိၾကတယ္။ ပိုလြတ္လပ္မႈရွိတယ္။ အမွီခို နည္းတတ္ၾကတယ္။ အသက္ ပိုရလာလို႔ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ိဳစတာေတြ မရွိဘို႔သာ အေရးၾကီးတာပါ။

တခုကေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေမြးလာမဲ့ ကေလးဟာ ခ်ိဳ႕ယြင္းတာမ်ိဳးက ငယ္သူေတြထက္ေတာ့ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ေစာေစာက သုေတသနကဘဲ ေျပာတယ္၊ ၃၅-၃၉ အတြင္း ၅ဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ အဲလိုျဖစ္ရင္၊ ၄ဝ-၄၅ အတြင္္းေတြက ၂၅ဝ မွာ ၁ ေယာက္ ျဖစ္တယ္။ ၄၅ ေက်ာ္ရင္ ၇ဝ မွာ ၁ ေယာက္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ Maternal serum screening နဲ႔ တျခား စမ္းသပ္မႈေတြ လုပ္သင့္ၾကတယ္။ Chorionic villus sampling ဒါမွမဟုတ္ Amniocentesis စမ္းနည္းေတြ ေျပာတာပါ။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြမွာ အဲလို စစ္လို႔ ၾကိဳသိရရင္ ကိုယ္ဝန္ကို ရပ္ျပစ္ႏိုင္တယ္။

အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ ကေလး အေသေမြးႏံႈး မ်ားတတ္ေသးတယ္။ ၂ဝ-၃၉ အတြင္းမွာ လူ ၁ဝဝဝ ထဲက ၅-၆ ေယာက္၊ ၄ဝ ေက်ာ္ရင္ ၉ ေယာက္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူတို႔ကို တျခား ကိုယ္ဝန္ေတြထက္ မေမြးမီ ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း ပိုလုပ္ေပးရလိမ့္မယ္။ ဒါေတြက လြဲရင္ ကေလးေတြ အားလံုး က်န္းမာၾကပါတယ္။

အသက္ၾကီးသူေတြကို ေမြးတဲ့အခါမွာလည္း ပိုဂရုစိုက္စရာ လိုၾကပါတယ္။ ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္သူေတြကို ေမြးေစေအာင္ ကူညီလုပ္ေပးျခင္း၊ ခါးထံုေဆးနဲ႔ ေမြးေပးျခင္း၊ ညွစ္အားေကာင္းေဆးသြင္း ေမြးျခင္း၊ ညွပ္ဆြဲ ေမြးေပးျခင္း၊ ဗိုက္ခြဲေမြးေပးျခင္းေတြ ေျပာတာပါ။ အမွန္က ဆရာဝန္ေတြက Risk မယူျခင္ၾကတာလည္း ပါေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့ မိခင္ေလာင္းေရာ ဆရာဝန္-ဆရာမေတြပါ Stress မမ်ားဘဲ၊ သိပ္အစိုးရိမ္လည္း မၾကီးသင့္ၾကဘူး။

• အသက္ၾကီးမိခင္ေတြကေန ေမြးတဲ့ကေလးမွာ Autism ဆိုတဲ့ေမြးရာပါခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိတ္တာ မ်ားျပီ၊ အသက္ၾကီး ဖခင္ရဲ႕ဇနီးဟာ အသက္ ၃ဝ ထက္ငယ္ေနရင္ ေမြးလဲတဲ့ကေလးေတြမွာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ရွိတာ တျခားစံုတြဲေတြထက္ ပိုတယ္လို႔ ေလ့လာမႈေတြ႕ ေျပာေနပါတယ္။ သူမ်ားေတြထက္ပိုတယ္ဆိုတာ အဲဘဲမလြဲမေသြေမြးမယ္လို႔ဆိုတာ မဟုတ္ပါ။
• ဒီက အေမရိကား၊ ကယ္လီဖိုးနီးယားမွာ ၁၉၉ဝ တံုးက Autism ေရာဂါရွိေနတဲ့ ကေလးေပါင္း ၁၂၁၅၉ ေယာက္ကို ေလ့လာတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေမြးလူနာေပါင္း ၅ သန္းထဲကေတြ႔ရွိရတာပါ။
• ဒိအရင္ေလ့လာမႈအရ ဖခင္က အသက္ၾကီးေလေလ အျဖစ္မ်ားေလေလ။ အခုေတြ႔ရွိခ်က္အရ ဖေအက အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္၊ မေအက အသက္ ၃ဝ ေက်ာ္ေတြမွာ ငယ္ရြယ္သူဖခင္ေတြထက္ ၅၉% ပိုတာေတြ႔ရတယ္။ မိခင္က ၃ဝ ေက်ာ္၊ သူ႔ေယာက္်ားက ၄ဝ ေက်ာ္ဆိုရင္ ၁၃% သာပိုတယ္။
• မိခင္အသက္ ၅ ႏွစ္ပိုၾကီးေလေလ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ၁၈% တိုးတယ္။ အသက္ ၄ဝ ရွိမခင္ေတြဟာ ၂ဝ ေက်ာ္ေတြထက္ ၂ ဆ ပိုတယ္။ ၃၅ ႏွစ္ေအာက္ေတြထက္ ၇၇% ပိုတယ္။
• တခုသိထားရတာက စမ္းသပ္မႈလုပ္တဲ့ေနရာမွာ အဲဒီကာလမွာ အသက္ ၄ဝ ေရာက္ျပီးမွ ကေလးေမြးလာၾကတာ ပိုမ်ားလာတာမို႔ ဒီကိန္းဂဏန္းေတြကို ကာလတိုင္းအတြက္ အတည္ယူလို႔မသင့္ဘူး။
• ဒီေမြးရာပါေရာဂါက မိခင္အသက္မေရြးမွာ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• ေလ့လာမႈ ၂ ခုကိုယွဥ္လိုက္ရင္ ဖေအ့အသက္ၾကီးတာက မေအအသက္ၾကီးတာထက္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။
• အစၥေရးလ္မွာလုပ္တဲ့ ေလ့လာခ်က္မွာေတာ့ အသက္ ၃ဝ ေအာက္ဖခင္ေတြထက္ အသက္ ၄ဝ ေက်ာ္ ဖခင္ေတြကေန ၅ ဆ ပိုျဖစ္ေစတာ ေတြ႔ရတယ္။ မိခင္ေတြကို ပုိျပီးေထာက္မျပၾကဘို႔ သတိေပးခ်က္တခု ျဖစ္ပါတယ္။
• ၂ဝ၁ဝ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈတခုအရ အေမရိကားမွာ ကေလးေမြးလာတဲ့ မိခင္ေတြရဲ႕အသက္ဟာ အရင္ အႏွစ္ ၂ဝ ကနဲ႔စာရင္ အသက္ပိုၾကီးတာေတြ႔ရတယ္။ ၁၉၉ဝ တံုးကဆိုရင္ ဆယ္ေက်ာ္သက္မိခင္ေတြက ၁၃%၊ အသက္ ၃၅ ေက်ာ္ေတြ႕ ၉% သာရွိခဲ့တယ္။ ၂ဝဝ၈ ေရာက္ေတာ့ ဆယ္ေက်ာ္သက္မိခင္ေတြက ၁ဝ%သာရွိျပီး ၃၅ ႏွစ္ေက်ာ္ မိခင္ေတြက ၁၄% ရွိလာတယ္။ အရင္ကဆိုရင္ ကေလးလာေမြးေပမဲ့ လက္မထပ္သူက ၃၁% ရွိခဲ့ရာကေန ေနာက္မွာ ၂၈% သာရွိလာတယ္။

Tony Randall ရုပ္ရွင္မင္းသား (တိုနီ ရန္းဒဲလ္) ရ့ဲ ပထမဆံုးကေလးကို သူ႔အသက္ ၇၇ ႏွစ္မွာရတယ္။ Larry King (လယ္ရီ ကင္း) ေခၚတဲ့ CNN ကနာမည္ၾကီးပင္တိုင္ထုတ္လႊင့္သူဟာ သူ႔ရ့ဲ သတၲမေျမာက္ဇနီးနဲ႔ ကေလးေမြးေတာ့ သူ႔အသက္က ၆၆ ႏွစ္ရွိျပီ။ Mary Elizabeth Anania Edwards နာမည္ၾကီးေရွ႕ေန (အဲလိဇဗက္ အက္ဒ္ဝပ္) ဟာ အသက္ ၅ဝ မွာကေလးေမြးတယ္။ သူကြယ္လြန္တာ ကင္ဆာနဲ႔ပါ။

Young father ေယာက်္ားက အသက္ငယ္ေနရင္ ဥာဏ္ရည္မမွီတဲ့ ကေလး ေမြးတတ္သလား http://doctortintswe.blogspot.com/2014/10/young-father.html

Dr. တင့္ေဆြ
၂၃-၈-၂ဝ၁ဝ
၂၈-၄-၂ဝ၁၅
၂၁-၅-၂ဝ၁၆
၁၃-၁ဝ-၂ဝ၁၆
Photo = Elizabeth Edwards

Credit to : Dr Tint Swe Fb Page

14/10/2016

Pregnancy Signs and Symptoms ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္းလကၡဏာမ်ား

အသက္ ၁၉ ႏွစ္၊ မ။ ေမးလိုသည့္အေၾကာင္းအရာ အမ်ိဳးသမီးေတြ ကိုယ္ဝန္ စတင္ျဖစ္တည္တာကို ဘယ္ႏွစ္ရက္က စၿပီး သိႏိုင္ပါသလဲ။ ကိုယ္ဝန္ စတင္ျဖစ္တည္တဲ့အခ်ိန္မွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ လကၡဏာေတြကိုပါ ေျပာျပေပးပါဆရာ။ ေက်းဇူးပါ။

ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္း လကၡဏာေတြကို တခ်ိဳ႕မွာ ဘာမွမခံစားရဘူး။ တခ်ိဳ႕ၾက လူမမာၾကီးလို အေတာ္ခံစားရတယ္။ သိပ္မသိသာတဲ့၊ လူတိုင္းျဖစ္ခ်င္မွျဖစ္မဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့ ေခါင္းကိုက္တာ၊ စိတ္မူေျပာင္းတာ၊ စိတ္တိုတာ၊ (ဒီအခ်က္ေတြဟာ ရာသီမလာခင္ျဖစ္ခ်င္တာေတြနဲ႔ အတူတူျဖစ္တယ္။) ဝမ္းခ်ဳပ္တာ Progesterone ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းက အစာကိုေအာက္ဆင္းတာ ေႏွးေစတယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) နံရံေတြက ပိုထူလာတယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ပိုျပီးစိုတာ၊ ျဖဴတဲ့ ႏို႔လိုဆင္းတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိေနတဲ့ကာလ တေလွ်ာက္လံုးမွာလည္း အဲလိုရွိေနႏိုင္တယ္။ ေဆးကုစရာ မလိုပါ။ ဒါေပမဲ့ အနံ႔ဆိုးလာရင္၊ ယားယံလာရင္၊ ဆင္းတာက အေရာင္ေျပာင္းလာရင္ေတာ့ ေဆးစစ္ျပီး ကူသမႈခံယူရမယ္။

ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္း လကၡဏာ (၂ဝ)
၁။ ရာသီမလာေတာ့ပါ၊ ဒါေပမဲ့ ေပါင္းစပ္ျပီးသား မ်ိဳးဥက သားအိမ္အတြင္းဆံုးလႊာကို လာျပီးတြယ္ကပ္ခ်ိန္မွာ ေသြးနဲနဲ စြန္းမယ္။ ဆီးစပ္ေနရာကလည္း နာတာခံစားရႏိုင္တယ္။ ရာသီလာလို႔နာတာနဲ႔ ခြဲျခားရမယ္။ မ်ိဳးဥထြက္ခ်ိန္ဆိုတာ (လလယ္ရက္) နဲ႔ ၆-၁ဝ ရက္မွာျဖစ္တယ္။

၂။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကိုယ္ဝန္ရွိေနတယ္လို႔ထင္ျခင္း၊

၃။ ပ်ိဳ႕-အန္ျခင္း၊ အစားမစားခ်င္ျဖစ္လာျခင္း၊

၄။ အတူေနခ်င္စိတ္္ ေျပာင္းလဲလာျခင္း၊

၅။ ရင္သား နာျခင္း၊

၆။ ရင္သား ပိုၾကီးထြားလာျခင္း၊

၇။ ရင္သား အေရာင္ရင့္အဝိုင္းမွာ အသီးငယ္ေလးေတြ ထြက္လာျခင္း၊ ရွိျပီးသားေတြက ပိုျပီးသိသာလာျခင္း၊

၈။ ညႇစ္ရင္ ႏို႔ရည္ၾကည္ နည္းနည္းထြက္ႏိုင္ျခင္း၊

၉။ ဆီးခဏခဏသြားရျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ားစုက ၆-၈ ပတ္မွာ ျဖစ္ၾကတယ္။ ဆီးလမ္းပိုးဝင္တာ၊ ဆီးခ်ိဳေရာဂါနဲ႔ ဆီးသြားေစတဲ့ေဆးေတြေၾကာင့္လည္း အဲလို ဆီးခဏခဏသြားခ်င္တာနဲ႔ ခြဲျခားရမယ္။

၁ဝ။ ခ်င္ျခင္းတပ္ျခင္း၊ ထူးျခားတဲ့အစားအေသာက္ကိုတမ္းတျခင္း၊

၁၁။ အားကုန္ျခင္း၊

၁၂။ အသားအေရ ေျပာင္းလဲလာျခင္း၊

၁၃။ မတ္တပ္ရပ္လိုက္ရင္ ေခါင္းမူးမယ္၊ သတိလစ္ခ်င္သလိုျဖစ္မယ္။

၁၄။ ဆီး-ေသြးစစ္လွ်င္ အေပါင္းျပျခင္း၊

၁၅။ ဗိုက္ထဲက ကေလးလႈတ္တာကိုသိေနျခင္း အမ်ားဆံုးက ၂ဝ ပတ္ေက်ာ္မွသာ သိတယ္။၊ ၁၃-၂၅ ပတ္အထိလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။

၁၆။ ဗိုက္ေၾကာ စသည္ျပတ္ျခင္း (ေနာက္ပိုင္းမွသာျဖစ္တယ္)၊

၁၇။ ဓါတ္မွန္ရိုက္လွ်င္ ျမင္ရျခင္း၊

၁၈။ (အာလ္ထြာေဆာင္း) ရိုက္လွ်င္ေတြ႔ရျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ ၄ ပတ္ခြဲမွာ Gestational sac ျမင္ရျပီ။ Yolk sac ကို ၅ ပတ္၊ Embryo ကို ၅ ပတ္ခြဲမွာျမင္ရျပီ။

၁၉။ ကေလးႏွလံုးခုန္သံ နားေထာင္၍ရျခင္း၊ Doppler ကရိယာနဲ႔နားေထာင္ရင္ ၈-၁ဝ ပတ္အထိ မၾကားႏိုင္ေသးပါ။ ၁၂-၁၄ ပတ္ေရာက္မွသာ ၾကားရတာမ်ားတယ္။ စၾကားရခ်ိန္မယ္ တမိနစ္ကို ၁၈ဝ အထိျမန္တယ္။ ေနာက္ပိုင္း ပံုမွန္ ၁၂ဝ-၁၆ဝ အထိရွိတယ္။ (အာလ္ထြာေဆာင္း) နဲ႔စမ္းရင္ ၆ ပတ္မွာ ၉ဝ-၁၁ဝ၊ ၉ ပတ္မွာ ၁၄ဝ-၁၇ဝ၊

၂ဝ။ သားအိမ္ၾကီးလာျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ ၁၂ ပတ္ကစျပီး ဆီးစပ္ေနရာကေန သားအိမ္အျမင့္ကို လက္နဲ႔စမ္းလို႔ရျပီ။

ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္းလကၡဏာေတြရွိခ်င္ရွိေနေပမဲ့ ဆီးစစ္မွသာ အေသအခ်ာေျပာႏိုင္ပါတယ္။ ေစာေစာစမ္းရင္ ကိုယ္ဝန္ရွိေနေပမဲ့ အႏုတ္ျပႏိုင္တယ္။ ရာသီလာရမဲ့ရက္ထက္ တပတ္ေနလို႔ မလာေသးရင္စမ္းပါ။ ကိုယ္ဝန္ရွိမယ္ ထင္ေပမဲ့ အႏုတ္ျပေနရင္ ေနာက္တပတ္အၾကာမွာ တခါထပ္စမ္းပါ။ မနက္ခင္းသြားဆီးကိုစစ္ပါ။ ေရလည္း မေသာက္ေသးဘဲ ၄ နာရီေလာက္ ဆီးေအာင့္ထားျပီး သြားတဲ့ဆီးလည္းရတယ္။ ကိုယ္ဝန္ ၄-၅ ပတ္ ရွိေနသူဆိုရင္ ဘယ္အခ်ိန္သြားတဲ့ဆီးျဖစ္ျဖစ္ရတယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးညႊန္းေတြက ၇ ရက္တပတ္ေစာင့္ခိုင္းတယ္။ ၇ ရက္အၾကာ တခါထပ္စစ္လို႔ အႏုတ္ျဖစ္ေနမယ္၊ ရာသီလည္းမလာေသးရင္ ဆရာဝန္စမ္းဘို႔လိုမယ္။ (အာလ္ထြာင္းေဆာင္း) ရိုက္ခ်င္ရိုက္မယ္။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ
Credit to : Dr Tint Swe Fb Page

14/10/2016

သားအိမ္
---------------

မေန႔ကတေယာက္၊ အခုေလးတင္တေယာက္ သာအိမ္ RV အေၾကာင္းေမးၾကတယ္။ ႏွစ္ေယာက္လံုးက အသက္-ရာသီ-အိမ္ေထာင္ေရး မေျပာၾကပါ။ အခုစာမွာ အဂၤလိပ္စာလံုးေတြကို ေက်ာ္ဖတ္လို႔ရပါတယ္။

သားအိမ္ကို အာလ္ထြာေဆာင္းရိုက္ရင္ အေျဖစာမွာ AV နဲ႔ RV လို႔ပါေလ့ရွိတယ္။ ဝန္ရိုးမ်ဥ္းဟာ တည့္တည့္မေနဘူး။ ေရွ႕ကိုျဖစ္ျဖစ္ေနာက္ကိုျဖစ္ျဖစ္ေကြးေနတယ္။ Anteverted (AV) ေရွ႕ဆီးအိမ္ေပၚ ေကြးေနသူကမ်ားတယ္။ Retroverted (RV) ေနာက္လန္တာလည္းရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေရာဂါမဟုတ္ပါ။ ၆ ေယာက္မွာ ၁ ေယာက္ (RV) ရွိတယ္။ ေမြးရာမွာ မထူးျခားပါ။ ကိုယ္ဝန္မရလည္း မျဖစ္ေစပါ။

သားအိမ္ဟာ အမ်ိဳးသမီးမ်ိဳးပြါးစနစ္မွာ အဓိကက်တဲ့အဂၤါတခုျဖစ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ တင္ပါးဆံုကြင္းထဲမွာ ရွိတယ္။ သူ႔ေရွ႕မွာ ဆီးအိမ္၊ သူ႔ေနာက္မွာ အစာေဟာင္းအိမ္ရွိတယ္။ သူ႔ေအာက္မွာ ဆက္ေနတာက ေမြးလမ္းေၾကာင္း (ဗဂ်ိဳင္းနား) ရွိတယ္။ Fundus ထိပ္ပိုင္း၊ Corpus ကိုယ္ပိုင္း၊ Cervix လည္ပင္း (အားအိမ္ဝ၊ သားအိမ္ေခါင္း) ရွိျပီး Cervix မွာ Internal os အတြင္းေပါက္နဲ႔ External os အျပင္ေပါက္ဆိုျပီး သတ္မွတ္ထားတယ္။

သားအိမ္ရဲ႕ အရြယ္အစား အေရးၾကီးတယ္။ အသက္အလိုက္ေျပာင္းလာတယ္။ ေဟာ္မုန္းအရလဲ ေျပာင္းမယ္။ အရြယ္မေရာက္ခင္မွာ 35 mm ရွည္မယ္။ ေရွ႕-ေနာက္က 10 mm ရွိမယ္။ အရြယ္ေရာက္ျပီးရင္ 8 cm x 6 cm x 4 cm (7.6 cm x 4.5 cm x 3.0 cm) ရွိလာမယ္။ ထုထည္ဆိုရင္ 75 cc ကေန 200 cc အထိရွိမယ္။အေလးခ်ိန္ 100 ကေန 200 grams ရွိမယ္။ ခန္႔မွန္းေခ် သူရ့ဲလက္သီးဆုပ္ေလာက္ရွိမယ္။ သစ္ေတာ္သီးပံုရွိတယ္။ အထက္ကား-ေအာက္ရွဴး ျဖစ္တယ္။

သားအိမ္မွာ အလႊာ (၃) ခုရွိတယ္။ Endometrium အင္ဒိုမီးထရီးယမ္း အတြင္းဆံုးလႊာဆိုတာ အပ်ိဳျဖစ္ကတည္းကေန ေသြးဆံုးတဲ့အထိ ေန႔စဥ္ေန႔တိုင္း ေျပာင္းလဲေနတယ္။ ပါးရာကေနထူလာမယ္။ ရာသီလကုန္မွာ ဒီအလႊာပ်က္စီးရာကေန ေသြးထြက္တာကို ရာသီဆင္းတယ္လို႔ ေခၚတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရွိတယ္ဆိုရင္ သားအိမ္ထဲမွာသာ သေႏၶသားက အဲဒီမွာ လာကပ္ရတယ္။ Myometrium မိုင္ယိုမီထရီယမ္ အလယ္လႊာဆိုတာ ၾကြက္သား ျဖစ္တယ္။ ဒီအလႊာညႇစ္လို႔ ရာသီလာရင္နဲ႔ ကေလးေမြးကာနီးရင္နာမယ္။ Perimetrium ပယ္ရီမီထရိယမ္ အေပၚဖံုးလႊာ ခပ္ပါးပါးေလရွိတယ္။

သားအိမ္ကို ေအာက္ကေန pelvic diaphragm ပဲလ္ဗစ္ဒိုင္ယာဖရန္၊ perineal body ပိုင္ရီနီရယ္ေဘာ္ဒီနဲ႔ urogenital diaphragm ယူရိုဂ်ယ္နီတယ္လ္ ဒိုင္ယာဖရမ္ေတြကေန ပင့္တင္ေပးထားတယ္။ ေဘးမွာလဲ ligaments အရြတ္ေတြနဲ႔ peritoneum (broad ligament of uterus) ဘေရာ့လစ္ဂမင့္ေတြရွိေသးတယ္။အဲတာေတြအားနည္းရင္ ဆီးအိမ္ကြ်ံတာ၊ အစာေဟာင္းအိမ္က်ြံတာနဲ႔ သားအိမ္က်တာေတြျဖစ္တတ္တယ္။ Kegel ကီဂယ္လ္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ရင္ အမ်ားၾကီး သက္သာေစတယ္။

သားအိမ္ေရာဂါေတြကေတာ့
1. Uterine Fibroids သားအိမ္အက်ိတ္၊
2. Uterine Prolapse သားအိမ္က်၊
3. Carcinoma of the cervix သားအိမ္ဝ(ေခါင္း) ကင္ဆာ၊
4. Endometriosis (Adenomyosis) အင္ဒုိမီထရီယိုးဆစ္ေရာဂါ၊
5. Endometritis သားအိမ္ေရာင္တာ၊
6. Endometrial hyperplasia သားအိမ္ေရာဂါတမ်ိဳးနဲ႔
7. Pelvic inflammatory disease တင္ပါးဆံုတြင္းအဂၤါေတြေရာင္ျခင္းေတြျဖစ္ၾကတယ္။

ေမြးရာပါသားအိမ္ေရာဂါေတြကေတာ့
• Agenesis ေမြးရာပါ သားအိမ္ျဖစ္ထြန္းမႈ မေကာင္းတာ ရွားတယ္။ ၄ဝဝဝ ကေန ၁ဝဝဝဝ မွာ ၁ ေယာက္ ေလာက္ရွိတယ္။ သားအိမ္မပါတာ (ရာသီမလာႏိုင္) နဲ႔ ေသးငယ္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ အိမ္ေထာင္နဲ႔ အတူေနရာမွာ အခက္အခဲရွိႏိုင္တယ္။ ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ေပးႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္အတြက္ကေတာ့ Surrogacy ဗိုက္အငွားနဲ႔သာရေတာ့မယ္။
• Uterus didelphys ဆိုတာ သားအိမ္ကႏွစ္ခန္းျဖစ္ေနတာ။ ဗဂ်ိဳင္းနားလဲ ၂ ခု၊ သားအိမ္ဝလဲ ၂ ခုစီရွိႏိုင္တယ္။
• Unicornuate uterus ဆိုတာ သားအိမ္အရြယ္အစား တဝက္ေလာက္သာရွိျပီး သားအိမ္ျပြန္လဲ တခုထဲရွိတယ္။
• Bicornuate uterus ဆိုတာ ႏွစ္မႊာျဖစ္ေနတာ။ ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္ေပမဲ့ ပ်က္တာမ်ားမယ္။
• Septate uterus ဆိုတာ သားအိမ္အတြင္းမွာ ႏွစ္ခန္းလိုအကန္႔ပါေနတာ။ ကိုယ္ဝန္ရဘို႔လဲခက္မယ္။ ရရင္လဲပ်က္မယ္။
• Arcuate uterus ဆိုတာ ပံုမွန္လိုရွိေပမဲ့ ထိပ္မွာခြက္ဝင္ေနတယ္။ ကိုယ္ဝန္ရႏိုင္တယ္။
• 3D ultrasound scan ရိုက္ရင္သိမယ္။ MRI scan လဲသံုးႏိုင္တယ္။ Hysterosalpingography အထူးဓါတ္မွန္ ရိုက္ႏိုင္တယ္။ Laparoscopy ကိရိယာနဲ႔ၾကည့္တာလဲလုပ္ႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္ေတြကို ခြဲစိတ္ျပဳျပင္ေပးႏိုင္တယ္။ အားလံုးကိုေတာ့ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ႏိုင္ေအာင္လုပ္မရႏိုင္ပါ။

ေဒါက္တာတင့္ေဆြ

Credit to : Dr Tint Swe Fb Page

11/10/2016

Zinc သြပ္ဓါတ္

၁။ ကၽြန္မက အသက္ ၃၃ ႏွစ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသားက အသက္ ၄၂ႏွစ္ပါ။ အိမ္ေထာင္သက္ ၃ႏွစ္ရွိပါၿပီး တားေဆးမ်ား လံုးဝမသံုးစြဲခဲ့ပါရွင့္။ OG ကိုျပေသာအခါ Ultrasound & TVS စစ္ခုိင္းပါတယ္ရွင့္။ OG ၏ညႊန္ၾကားခ်က္အရ ကၽြန္မကေတာ့ femol ႏွင့္ Vitamin E-400IU ကို တေန႔တလံုးစီျဖင့္ ၂ ႏွစ္ေက်္ခန္႔ ေသာက္ခဲ့ပါတယ္ရွင့္။ ကေလးယူေနတာ ခုထိမရဘူးျဖစ္ေနပါတယ္ရွင့္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ အမ်ိဳးသားကို Zinc ပါဝင္ႏႈန္းမ်ားေသာေဆးကို ေသာက္ရန္ ေျပာပါတယ္ရွင့္။ မည္သို႔ပင္ဆိုပါေစ ကၽြန္မကေတာ့ ဆရာ့လိုတက္သိနားလည္ေသာ ပညာရွင္၏ အၾကံျပဳခ်က္ကို သိလိုပါတယ္ရွင့္။ ဆရာရွင့္ ကေလးရႏိုင္ေစရန္ မည္သို႔ေနထိုင္စားေသာက္ရမည္၊ မည္သည့္ ေဆးဝါးမ်ားကို ျဖည့္စြက္မွီဝဲရမည္ကို အေကာင္းဆံုး အၾကံဥာဏ္မ်ား မၽွေဝေပးေစလိုပါတယ္ရွင့္။ Zinc ၏ သိမွတ္ဖြယ္ အျဖာျဖာလည္းကို မၽွေဝေပးေစလိုတယ္ရွင့္။

၂။ ဆရာရွင့္ ကြ်န္မသမီး အသက္ ၁ ႏွစ္တုန္းက ဝမ္းစသြားပါတယ္။ တပတ္ေလာက္ေနေတာ့ ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ တပတ္ခန္႔ၾကာ ျပန္ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးဆရာဝန္က zinc အားနည္းလို႔ ျပန္ျဖစ္တယ္ေျပာၿပီး becozinc အားေဆးတိုက္ဖို႔ ၫႊန္ပါတယ္ဆရာ။ ကြ်န္မသိခ်င္တာက zinc ေဆးေသာက္ခ်င္ရဲ႕ အက်ိဳး အျပစ္ေလးေတြပါဆရာ။

၃။ ဆရာခင္ဗ်ာ tiens ကုမၸဏီကထုတ္တဲ့ zinc ကို ကေလးေကြၽးလို႔ရတယ္ေျပာေနလို႔ သူ႔အဖြားက ႏို႔ဗူးထဲ ထည့္ေဖ်ာ္ေကြၽးတယ္။ ေနာက္ pollen လည္းတိုက္တယ္ တစ္ရက္ ၂ လံုး ကြၽန္ေတာ္က မတိုက္ခ်င္ဘူး၊ သူ႔အဖြားက တိုက္ေနတယ္။ ႐ွင္းျပေပးပါဦးခင္ဗ်ာ။

၄။ ကၽြန္ေတာ္က ရန္ကုန္ကပါ။ ကၽြန္ေတာ့္ကို ဆရာဝန္တေယာက္က ဇင့္ပါတဲ့အားေဆး ေသာက္ဖို႔ ညႊန္းခဲ့ပါတယ္။ အဲ႔ဒီ ဇင့္ဓါတ္ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာသိပါရေစ။ ဇင့္ေဆးၿပားေရာ သီးသန္႔ေသာက္လို႔ရပါသလား။

ျမန္မာျပည္လို မခ်မ္းသာတဲ့တိုင္းျပည္ေတြမွာ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာျဖစ္တာ အလြန္မ်ားတယ္။ ႏွစ္စဥ္ ကမာၻမွာ အသက္ ၅ ႏွစ္ေအာက္ကေလးေပါင္း ၁ သန္းေက်ာ္ ဝမ္းပ်က္ေရာဂါခံစားေနၾကရတယ္။ အမ်ားစုက ေသရတယ္။ ေသဆံုးမႈေပါင္းရဲ႕ ၁၃% ရွိတယ္။ ORS ဓါတ္ဆားရည္သံုးပါ။ ဆံုးရွံဳးသြားတဲ့ဓါတ္ဆားနဲ႔ေရကိုျပန္ျဖည့္ေပးတယ္။ ကေလး အသက္ ၆ လေအာက္ Zinc supplementation 10 mg per day နဲ႔ ၆ လအထက္ 20 milligrams per day သြပ္ဓါတ္ကို ၁ဝ-၁၄ ရက္တိုက္ပါ။ ဝမ္းေလွ်ာတဲ့ဒဏ္သက္သာမယ္။ ထပ္ျဖစ္တာကိုလည္း ေနာက္ထပ္ ၂-၃ လ နည္းေစမယ္။ zinc sulphate, zinc acetate or zinc gluconate ေတြကိုသံုးတယ္။

လူေတြအတြက္ အားေဆးဆိုရင္ အမ်ားအားျဖင့္ (ဗီတာမင္) ေတြလို႔ သိၾကတယ္။ ဒါအျပင္ ဓါတ္ဆားေတြလဲ လိုပါတယ္။ ဥပမာ ေသြးအားေကာင္းဘို႔ သံဓါတ္ကို အေတာ္မ်ားမ်ားသိၾကတယ္။ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ မျဖစ္ေစတဲ့ (အိုင္အိုဒင္း) ကိုလဲ တခ်ိဳ႕သိၾကတယ္။ အလားတူ မပါမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ဓါတ္ဆားမ်ိဳးစံုထဲမွာ (သြပ္ဓါတ္) လဲပါတယ္။ သံဓါတ္ေဆး မ်ားသူေတြမွာ သြပ္ဓါတ္နည္းေစတတ္တယ္။ သြပ္ဓါတ္မ်ားျပန္ရင္လဲ ေၾကးနီဓါတ္နည္းေစျပန္တယ္။

လူရဲ႕ဇီဝျဖစ္စဥ္မွာ လိုအပ္တဲ့ (အင္ဇိုင္း) ေပါင္း ၁ဝဝ ေလာက္မွာ သူပါတယ္။ ေရာဂါျပီးစနစ္၊ (ပရိုတင္း) တည္ေဆာက္မႈ၊ အနာက်က္ေစမႈ၊ DNA မ်ိဳးဇီဇတည္ေဆာက္မႈနဲ႔ (ဆဲလ္) ေတြ ပြါးမ်ားမႈေတြမွာ သြပ္ဓါတ္ပါရတယ္။ အနံ႔နဲ႔ အရသာ အာရံုခံရာမွာလဲ သူ႔အခန္းပါတယ္။

ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္၊ ကေလးငယ္ဘဝ၊ လူငယ္ဘဝေတြမွာ ပိုလိုတယ္။ အသက္ ၆ လေအာက္ ကေလးတေယာက္မွာ တေန႔ကို 2 mg လိုျပီး၊ ၁၄ ႏွစ္သားေရာက္ရင္ 11 mg လိုတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္ခ်ိန္ေတြမွာ 13-14 mg လိုတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ Zinc သြပ္ဓါတ္နည္းရင္ သုက္ပိုးအေရအတြက္နည္းတယ္။

သြပ္ဓါတ္နည္းေနသူေတြမွာ ၾကီးထြားမႈေႏွးတယ္၊ အစားပ်က္တယ္၊ ေရာဂါျပီးစနစ္ကို ထိခိုက္တယ္။ ဆိုးသူေတြမွာ ဆံပင္ၾကြတ္တယ္။ ဝမ္းေလ်ာတယ္၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈေနာက္က်တယ္၊ ပန္းေသတာျဖစ္တတ္တယ္။ ပိန္တယ္၊ အနာက်က္တာေႏွးတယ္၊ အရသာပ်က္တယ္၊ စိတ္ထိုင္းမိႈင္းတာေတြလဲ ျဖစ္တတ္တယ္။

သြပ္ဓါတ္ဟာ ပင္လယ္စာ ကမာမုတ္မွာ (76.7 mg) အမ်ားဆံုးပါတယ္။ အမဲ-ဆိတ္-ဝက္-သိုးသား၊ (8.9 mg)၊ ဝက္သား (4.2 mg)၊ ၾကက္သား (2.7 mg)၊ ပဲေတြမွာ (1.3 mg)၊ အမ်ားဆံုးပါတယ္။ ျပဳျပင္မထားတဲ့ ဂ်ံဳ-ဆန္-ေျပာင္း အေစ့အဆံ၊ ႏို႔နဲ႔ႏို႔ထြက္စာ၊ ဆီရီရယ္ေခၚမနက္စာ၊ အသား၊ ငါး၊ ပဲ၊ ဥ၊ သီဟိုဠ္သရက္ေစ့၊ ဗာဒံေစ့၊ အေစ့အဆံေတြမွာလဲ ပါတယ္။

အေအးမိလို႔ ေသာက္ရ-ငံုရတဲ့ေဆး၊ ႏွာခါင္းထဲထည့္ရတဲ့ေဆးေတြထဲမွာပါေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဇင့္ပါတဲ့ ႏွာေခါင္းထဲ ျဖန္းတဲ့ေဆးကို ၾကာရွည္သံုးရင္ အနံ႔မရျဖစ္သြားတတ္တယ္။ သြတ္ဓါတ္လြန္ကဲသူ အဆိပ္သင့္သူေတြမွာ ပ်ိဳ႕ခ်င္ အန္ခ်င္တယ္၊ အစားပ်က္မယ္၊ ဗိုက္နာမယ္၊ ဝမ္းပ်က္မယ္၊ ေခါင္းကိုက္မယ္။

Quinolone antibiotics (Cipro) နဲ႔ Tetracycline (Achromycin) ေဆးေတြနဲ႔ တခ်ိန္ထဲတြဲေပးတာ မေကာင္းဘူး။ အဆစ္နာအတြက္ေပးတဲ့ Penicillamine ေဆးလဲအဲလိုဘဲ။ Chlorthalidone and Hydrochlorothiazide ေဆးေတြက သြပ္ဓါတ္ကို မ်ားမ်ားစြန္႔ထုတ္ေစတယ္။

သြပ္ဓါတ္ပါေဆးနာမည္ေတြ ေရးေပးလိုက္ပါတယ္။
• Zinc Tablets
• Ferrous Fumarate 152+Folic acid 750mcg+Zinc sulphate
• Activecal-Forte Tablets = Calcitrol 0.25 mcg. + Calcium 500 mg. + Zinc 7.5 mg. + Magnesium 100 mg
• Haematinic with Zinc Tablets
• B complex with zinc capsules
• Multivitamin, minerals fortified with Methylcobalamin, Vitamin C and Zinc Tablets
• Boneshell Forte = Calcium 210mg + Calcitrol 0.25mcg + Calcium Citrate 1000mg + Zinc Sulpha 7.5mg
• Calcitrol 0.25 mcg + Calcium Citrate 250 + Zinc 7.5
• HG-CAL drugs = Calcium Citrate, Magnesium Hydroxide, Zinc Sulphate, Vitamin D3
• Zinc Sulfide, Zinc Sulphide
• Zinc Sulphate 20mg
• Carbonyl 100 mg + Folic Acid 1.5 mg + Vitamin B 12 15 mcg + Vit. C 75 MG + Zinc Sulphate 61.8 mg

သြပ္ဓါတ္ တေန႔တာ လုိအပ္ခ်က္
• အသက္ 0-6 လ = 2 mg ထက္မနည္း၊ 4 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
• အသက္ 7 လ - 3 ႏွစ္ = 3 mg ထက္မနည္း၊ – 5 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
• အသက္ 4-8 ႏွစ္= 5 mg ထက္မနည္း၊ – 12 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
• အသက္ 9-13 ႏွစ္ = 8 mg ထက္မနည္း၊ – 23 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
• အသက္ 14-18 ႏွစ္ = 11 mg ထက္မနည္း၊ – 34 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
• အသက္ 18 ႏွစ္အထက္ = 11 mg ထက္မနည္း၊ – 40 mg ထက္မမ်ားသင့္၊
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ = 12 mg ထက္မနည္း၊ – 34 mg ထက္မမ်ားသင့္၊

သတ္သတ္လြတ္စားသူေတြမွာ သြပ္ဓါတ္ ၅ဝ% နည္းေနတတ္တယ္။ အရက္စြဲေသာက္သူေတြမွာလဲ ၃ဝ-၅ဝ% နည္းေနတယ္။

S***m count သုက္ပိုးမ်ားေစနည္း http://doctortintswe.blogspot.com/2015/04/sperm-count.html
Facts to get pregnant ကိုယ္ဝန္ရေအာင္ ၾကံေဆာင္နည္း http://doctortintswe.blogspot.com/…/facts-to-get-pregnant.h…

Dr. တင့္ေဆြ