17/12/2018
วิธีดูหินสีปลอม
ปัญหากวนใจเหล่านี้จะหมดไปจาก “คนรักหิน” ทุกคน เพราะว่า วันนี้เรามีวิธีดูมาแนะนำเป็นวิธีสังเกตและตรวจสอบเบื้องต้นได้ดังนี้ค่ะ
1. ใช้กล้องเลนส์ขยาย
กล้องเลนส์ขยาย หรือ “ลูปส่องพระ” ที่เรามักจะเห็นบรรดาเซียนพระเขาใช้กัน ซึ่งมันมีขนาดกำลังขยาย 10 เท่าส่องเข้าไปที่เม็ดหิน
ของแท้ จะมีลายตำหนิ แบบธรรมชาติซึ่งคุณสามารถศึกษาจากบทความของเรา
หากเป็นหินสีปลอมที่ทำขึ้นจากแก้วหรือเรซิ่น ภายในจะเต็มไปด้วยฟองอากาศขนาดเล็กเต็มไปหมด ซึ่งเป็นฟองอากาศที่เกิดจากกระบวนการหล่อของโรงงาน ที่สามารถใช้ยืนยันได้ทันทีว่าหินสีนี้เป็นของปลอม
2. ใช้แสงแดด
ให้นำหินสีไปตากแดดไว้ซักครู่แล้วนำมาสัมผัส หรือนำมาอังไว้ที่แก้มของเรา หินสีธรรมชาตินั้นจะยังคงรักษาความเย็นอยู่
ในขณะที่แก้วหรือเรซิ่นจะมีความร้อนสะสม เพราะมันเป็นวัสดุที่มีคุณสมบัติในการดูดซับความร้อน และสะสมเอาไว้ เวลาอังไว้ที่แก้มจึงรู้สึกร้อน
3. การไหลของเนื้อหิน
ให้สังเกตดูเส้นไหลในตัวเนื้อหินให้ดี ๆ หินสีปลอมที่ผลิตมาจากพลาสติกหรือแก้วนั้น จะมีเส้นไหลเกิดขึ้น ซึ่งมีลักษณะเหมือนเป็นลายน้ำเชื่อมที่เกิดจากกระบวนการหลอมของพลาสติก หรือแก้ว ซึ่งเราจะไม่สามารถที่จะพบได้ในหินสีแท้จากธรรมชาติ
4. แนวเชื่อม Parting line
สังเกตว่ามีแนวเชื่อม (Parting line) ถ้าหากเราพบว่ามีแนวเชื่อมเกิดขึ้นบนเม็ดหิน ก็แสดงว่าเป็นหินปลอมที่เกิดจากกระบวนการหล่อ และแม่พิมพ์ที่ไม่มีคุณภาพ (แต่ข้อนี้ถ้าเจอของปลอมเกรด A ก็สังเกตได้ยากจริง ๆ ค่ะ)
5. ตำหนิบนตัวหิน
หากเม็ดหินสีมีลวดลายหรือตำหนิบนหินที่มีลักษณะเหมือน ๆ กัน หรือตรงกันทุกจุด ให้เราสันนิษฐานได้เลยทันทีว่าเป็นการผลิตที่มาจากโรงงาน เพราะลักษณะของหินในธรรมชาตินั้น แทบจะไม่มีก้อนไหนเลยที่มีลักษณะเหมือนกันเพราะเป็นของธรรมชาติ
6. ราคา
ส่วนเรื่องของราคานั้น เรามิอาจนำมาใช้เป็นตัววัดเปรียบเทียบว่าหินสีเม็ดนั้นเป็นของจริง หรือปลอมได้ เนื่องจากราคาในการซื้อขายนั้นเกิดจากความพึงพอใจกันระหว่างคนขายกับคนซื้อ บวกกับความน่าเชื่อถือของร้านค้าอีกด้วย ดังนั้นที่ซื้อมาในราคาสูงก็ใช่ว่าจะเป็นตัวรับประกันว่าเป็นหินสีแท้
7. น้ำหนัก
น้ำหนักของหิน ก็อีกด้วยเช่นกัน มันไม่สามารถใช้การันตีในการเปรียบเทียบว่าเป็นหินแท้ได้ เพราะมีแก้วบางชนิดมีน้ำหนักใกล้เคียงกับหินสีของแท้มาก ๆ เลยค่ะ โดยบางทีสวยงามกว่าของธรรมชาติเสียอีก
8. การเผา
การนำไปเผาไฟ เป็นวิธีสุดท้ายที่ง่ายที่สุด สำหรับการแยกหินสีธรรมชาติแท้กับพลาสติก
ดังนั้นบางท่านก็นิยมการตรวจสอบอัญมณี หรือหินสีทางLab เพื่อขอรับใบประกาศยืนยันคุณภาพทางวิทยาศาสตร์มีหลายขั้นตอน เริ่มตั้งแต่การตรวจโครงสร้างภายในและภายนอกของเม็ดหิน ว่าตรงตามมาตรฐานไหม โดยเริ่มตั้งแต่การดูรูปทรง ดูรอยสึกหรอ ดูสีสัน ดูมลทิน ชั่งน้ำหนัก วัดความแข็ง วัดขนาดโดยละเอียด
หลังจากนั้นจึงนำไปเข้าเครื่องมือต่าง ๆ ทางวิทยาศาสตร์คุณภาพสูง เพื่อตรวจวัดค่าดัชนีหักเห ความถ่วงจำเพาะ การเรืองแสงกับหลอดยูวี (UV light) การเปล่งแสงของอัญมณี และตรวจดูสเปกตรัม แล้วนำมาเทียบกับค่ามาตรฐาน
ซึ่งในประเทศไทย เรามีห้องปฏิบัติการในการตรวจสอบหินและอัญมณีที่ได้มาตรฐานสากล ตามสถาบันวิจัย และในสถานศึกษาดังนี้
1. สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีและเครื่องประดับแห่งชาติ (องค์การมหาชน)
2. ห้องปฏิบัติการของคณะอัญมณี มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตจันทบุรี
3. ห้องปฏิบัติการ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
4. ห้องปฏิบัติการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
5. ห้องปฏิบัติการ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
6. ห้องปฏิบัติการ มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตสนามจันทร์
8. ห้องปฏิบัติการ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
