02/06/2021
TÁC HẠI KHÔNG TƯỞNG TỪ BÉO PHÌ GÂY NÊN
Tại Việt Nam, béo phì tồn tại song song với tình trạng thiếu dinh dưỡng, gặp nhiều ở thành phố lớn với tỉ lệ 6,5% người mắc phải. Hậu quả của thừa cân béo phì rất khôn lường, đó là nguyên nhân làm gia các bệnh lý nguy hiểm như bệnh tim mạch, tiểu đường, cao huyết áp, và các bệnh về xương khớp. Dưới đây là các hậu quả khôn lường của béo phì.
I.Khi nào béo trở thành béo phì.
Dựa vào chỉ số BMI tính bằng cân nặng cơ thể (kg) chia cho chiều cao bình phương (m)( chuẩn Tổ chức Y tế Thế giới người ra chia ra các mức độ sau
- BMI dưới 18,5 kg/m2: gọi là thiếu cân, gầy;
- BMI từ 18,5 – 24 kg/m2: là bình thường;
- BMI từ 25 – 30: kg/m2: là thừa cân và BMI trên 30 kg/m2: gọi là béo phì.
Các chỉ số này thấp hơn một chút khi áp dụng cho người châu Á. Gần đây với các kỹ thuật đo thành phần cơ thể hiện đại như đo bằng máy hấp thụ năng lượng kép sử dụng tia X (DEXA) cho phép xác định chính xác khối mỡ, khối nạc, khối xương toàn thân, giúp ích nhiều cho chẩn đoán và theo dõi điều trị bệnh. Tuy nhiên, do giá thành còn cao nên chưa được phổ biến rộng rãi.
II.Thừa cân và béo phì gây hậu quả gì?
5 TÁC HẠI NGHIÊM TRỌNG DO BÉO PHÌ GÂY RA:
1. Ngoại hình trở nên nặng nề
Khi tăng cân mất kiểm soát, thân hình của bạn sẽ trở nên đồ sộ, xấu xí. Ngoài ra, béo phì cũng là nguyên nhân khiến da bị rạn nứt, nhão, chảy xệ. Điều này khiến nhiều người cảm thấy tự ti, đánh mất cơ hội thể hiện mình trong cuộc sống.
2. Ảnh hưởng tới khả năng tình dục
Người béo phì thường “ngại yêu” bởi tự ti về ngoại hình kém hấp dẫn trong mắt bạn tình và bởi tăng cân sẽ khiến hormone sinh dục giảm xuống, dẫn tới giảm ham muốn tình dục, khó đạt được khoái cảm khi quan hệ.
3. Dẫn đến nhiều căn bệnh nguy hiểm
Không chỉ khiến ngoại hình xuống cấp, vận động khó khăn, mỡ thừa còn là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh nguy hiểm như: xơ cứng mạch thần kinh, huyết áp cao, tiểu đường, bệnh về tim mạch, gan nhiễm mỡ, máu nhiễm mỡ…
4. Ảnh hưởng trực tiếp tới xương khớp
Thừa cân, béo phì gây áp lực rất lớn lên hệ xương khớp, dẫn đến đau xương khớp và các bệnh như: thoái hóa khớp, thoát vị đĩa đệm… khiến cho việc đi lại, vận động trở nên khó khăn. Ở trẻ nhỏ, béo phì có thể khiến cho hệ cơ xương khớp biến dạng, điển hình là tình trạng chân bị cong hình chữ O.
5. Tăng nguy cơ mắc bệnh gút
Theo các thống kê gần đây, 50% bệnh nhân gút có cân nặng lớn hơn 20% trọng lượng cơ thể bình thường. Bệnh gút là một dạng rối loạn chuyển hóa được hình thành do sự lắng đọng tinh thể muối urat trong các khớp xương, gây nên triệu chứng đau nhức, sưng đỏ và hạn chế vận động. Béo phì không trực tiếp gây ra bệnh gút nhưng người béo có nguy cơ cao mắc phải bệnh này do nồng độ axit uric và trọng lượng cơ thể liên hệ rất mật thiết với nhau.
*Béo phì là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh tật của nhiều cơ quan, bộ phận trong cơ thể như:
+ Hệ tim mạch: Tăng huyết áp, xơ vữa mạch máu, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch não, hẹp tắc động mạch chi.
+ Hệ hô hấp: Giảm thông khí, ngừng thở khi ngủ là một biến chứng rất nguy hiểm.
+ Hệ nội tiết, chuyển hóa: Tình trạng kém dung nạp glucose, kháng insulin, nặng hơn là bệnh tiểu đường, rối loạn chuyển hóa mỡ máu, tăng acid uric gây bệnh gút.
+ Tác động về tâm sinh lý: Tự ti, trầm cảm, khó hòa nhập cộng đồng.
+ Một số bệnh ung thư như ung thư thực quản, trực tràng, vú…
III.Phòng, điều trị béo phì và các bệnh phối hợp như thế nào?
Mục đích của điều trị thừa cân và béo phì là giảm trọng lượng ở giai đoạn đầu rồi duy trì trọng lượng cơ thể ở mức độ hợp lý ở giai đoạn sau bằng các biện pháp sau:
Chế độ ăn giảm calo: Lượng calo cung cấp giảm từ 20 – 25 % so với tuổi và giới, loại trừ các loại đường hấp thu nhanh và mỡ bão hòa hoặc tương đương với 1.600 – 1.800 kcal/ngày. Mục đích là giảm cân từ từ, không quá nhanh, khoảng 2-3 kg/tháng.
Tăng cường hoạt động thể lực: Luyện tập thể dục, thể thao vừa sức sẽ giúp cơ bắp khỏe mạnh, thuận lợi cho lưu thông mạch máu, giúp cho dinh dưỡng khớp và sụn khớp tốt hơn. Cơ bắp khỏe mạnh sẽ giúp giảm lực đè ép lên các khớp xương trong khi vận động. Nên tập luyện tối thiểu 30 phút/ngày.
Những hoạt động thể thao như bơi lội, đi bộ, thể dục nhịp điệu… và các môn thể thao tập thể như bóng đá, bóng chuyền… nên được khuyến khích…
