09/13/2026
'એકત્ર' ગ્રંથગુલાલ
'હેમસમીક્ષા' - મધુસૂદન મોદી
https://ekatra.org/ebooks/hemsamiksha
શ્રીમદ્ હેમચંદ્રાચાર્યની ઉપલબ્ધ કૃતિઓનો વિવેચનાત્મક સમીક્ષા કરાવતો ‘હેમસમીક્ષા’ મધુસૂદન મોદીનો મહત્વનો ગ્રંથ છે. ૧૯૪૨માં પ્રકાશિત થયેલા આ ગ્રંથમાં હેમચંદ્રાચાર્યની વ્યાકરણ, શબ્દકોશ, મહાકાવ્ય, પ્રાકૃત-અપભ્રંશ, કાવ્યશાસ્ત્ર, છંદશાસ્ત્ર, ન્યાયશાસ્ત્ર, યોગશાસ્ત્ર અને સ્તવનસાહિત્ય જેવી વિવિધ ક્ષેત્રોની સર્જનસાધનાનો પરિચય અને અભ્યાસ મળે છે.
આ ગ્રંથમાં ‘સિદ્ધહેમચંદ્રશબ્દાનુશાસન’, ‘અભિધાન ચિંતામણિ’, ‘અનેકાર્થસંગ્રહ’, ‘નિઘંટુશેષ’, ‘સંસ્કૃત દ્વયાશ્રય મહાકાવ્ય’, ‘પ્રાકૃતવ્યાકરણ’, ‘દેશીનામમાલા’, ‘પ્રાકૃત દ્વયાશ્રયમહાકાવ્ય’, ‘કાવ્યાનુશાસન’, ‘છંદોનુશાસન’, ‘પ્રમાણમીમાંસા’, ‘હેમચંદ્રાચાર્ય વિરચિત સ્તવનો’, ‘યોગશાસ્ત્ર’ અને ‘ત્રિષષ્ટિશલાકાપુરુષચરિત’ સહિત હેમચંદ્રાચાર્યની વિવિધ કૃતિઓની સમીક્ષા કરવામાં આવી છે.
મુનિ જિનવિજયજીના પુરોવચનથી સમૃદ્ધ આ ગ્રંથ હેમચંદ્રાચાર્યની અદ્વિતીય સાહિત્યઉપાસના અને બહુમુખી પાંડિત્યનો પરિચય કરાવે છે.
ગુજરાતી ભાષા-સાહિત્યના અભ્યાસીઓ, સંશોધકો અને જિજ્ઞાસુ વાચકો માટે ઉપયોગી આ ગ્રંથ હવે ‘એકત્ર’ પર વિનામૂલ્યે ઉપલબ્ધ છે.
https://ekatra.org/