04/12/2021
ĂN LỬA.
Lạnh, mù sương là cảm giác đầu tiên khi đặt chân đến dẻo cao Tây Bắc.Không chỉ có vậy, Tây Bắc còn khéo néo giữ chân người khách lãng du với những cung bậc cảm xúc của những con đèo vang danh khắp miền tổ quốc, Tây Bắc còn có nhiều điều vô cùng thú vị đang chờ đợi được tìm hiểu, và khám phá.
Đặt chân lên đến nơi này, chắc hẳn chúng ta bị ngợp bởi mây mù giăng lối, những cô con gái người dân tộc đẹp một cách lạ kỳ, duyên dáng trong bộ trang phục truyền thống. Nào váy, nào áo, nào trang sức lung linh.Ấn tượng hơn với những người cao tuổi, cụ ông cụ bà với những cử chỉ, nét mặt và hành động vô cùng thân thiện. Những ánh mắt trẻ thơ Tây Bắc, ánh lên sự hi vọng của một cuộc sống tốt đẹp hơn, đầy đủ hơn.
Trên cao, những ngọn núi hùng vĩ và đồ sộ ấy, là những nếp nhà sàn, nhà trình tường bằng đất sét trộn cùng với rạ khô, được nện chặt thành tường, thành vách. Trong những bản làng ấy là cả một kho tàng về Văn Hóa.
Nếu có dịp về với đất và trời Tây Bắc, xin hãy một lần thưởng thức chén rượu ngô ấm nóng, để xua tan đi cái lạnh vùng cao, hãy một lần ngủ lại đây để cảm nhận cái mênh mông, cái lãng du và sự hùng vĩ của núi rừng. Đi Tây Bắc nếu như bỏ qua hết những điều này, thì chúng ta chưa thể hiểu thế nào là Tây Bắc.
Mặt trời về nhà, là lúc bản hợp xướng của rừng núi vang lên. Nào là tiếng ếch nhái, tiếng dế mèn, tiếng côn trùng, tiếng chim lợn, tiếng vạc, sếu... bắt đầu hòa quyện vào nhau, mùi của gió của sương, vị lạnh giá và mùi bếp lửa... tất cả tạo lên một cảm giác vô cùng thú vị.
Quây quần quanh bếp lửa, là những câu chuyện của bà con dân bản, từ việc làm nương, nuôi trồng, xuống chợ, đến những câu chuyện về chính sách của Đảng, của chính quyền. Hay để thêm phần thú vị và kỳ bí là những cầu chuyện về bùa, ngải, con ma rừng, con ma gà... lạnh sống lưng. Ấy thế mà cứ bị cuốn theo mới lạ.
Mỗi vùng, lại có một nét văn hóa riêng, bản sắc riêng. Về với Tây Bắc, chúng ta bắt buộc phải " Nhập gia tùy tục" nhấp một chén rượu ngô men lá, nghe một câu hát tiếng H'Mông, thưởng thức một điệu khèn hay là ăn một miếng thịt gác bếp. Nghe thêm về văn hóa, về ẩm thực và cả những điều mà con trai, con gái phải làm gì, làm thế nào khi mà mỗi buổi chợ phiên bắt đầu.
Có nhiều người hỏi tôi, Tây Bắc có gì? Đấy, có nhiều thứ thú vị mà tôi đã kể ở trên, nhưng có một điều mà tôi cảm thấy thú vị đó chính là Ăn Lửa.
Ăn lửa, không phải là lấy lửa đang cháy mà cho vào miệng, đấy chỉ là những kẻ thích vặn vẹo xiên xỏ nói thế hoặc cố tình không hiểu vấn đề. 🤣
Ngày trước, do cuộc sống quá khó, không đủ lương thực để ăn cho cả năm.Và lại, người Đồng Bào không có sẵn những trang thiết bị để bảo quản thực phẩm như bà con dưới xuôi mà chỉ có một thứ duy nhất là lửa. Vậy nên người dân Tây Bắc đã nghĩ ra những món ăn trên lửa là lẽ đó.
Chắc hẳn, chúng ta, khi nhắc đến món thịt gác bếp là biết nó ở đâu. Nhưng chúng ta, tôi và các bạn không hiểu như thế nào.
( Gà Xuôi như nhau cả 🤣) không chỉ có thịt, mà tất cả thực phẩm đều có thể gác bếp được, chẳng hạn như, cá gác bếp, gà gác bếp, thóc gạo,ngô gác bếp, Trà gác bếp... và quần áo cũng gác bếp luôn 🤣 Đang có nhiều ông bắt đầu thắc mắc và bĩu môi chìa mỏ ( Tôi biết mà, các ông đang nghĩ tôi bốc phét) nhưng tất cả là sự thật.
Đơn giản là vì, bà con Tây Bắc sẽ cis một cái bếp giữa nhà, và không bao giờ tắt lửa, đây là văn hóa, cũng là bản năng cho sự sinh tồn, xua đuổi thú giữ, rắn, rết và côn trùng...
Bắt nguồn từ đó, nhiệt độ tạo ra thường xuyên, kết hợp với khói bếp sẽ giữ được thực phẩm lâu hơn, có mùi đặc trưng hơn. Chính vì lẽ đó mà những món ăn gác bếp ra đời.
Vào với bà con nhà nào cũng có những xâu thịt dài, những con cá, bắp ngô treo trên bếp, tất cả được nhuộm một màu đen khói bếp và mùi thơm của núi rừng. Có khách đến chơi, ngồi với nhau quanh bếp lửa là tiện tay lấy luôn những thứ đó, làm chín lại một lần nữa trên bếp đang đầy ụ than hồng thêm chén rượu Ngô là có đồ ngon đãi khách.
Tây bắc là thế, món ĂN LỬA cũng ra đời từ đây. Nói chuyện về Tây Bắc thì nhiều lắm. Vì Tây Bắc không chỉ đơn giản là núi rừng hùng vĩ mà còn là cả một nền văn hóa khổng lồ chưa thể biết hết và chưa thể khám phá ra.
Nếu có một lần được đi, được ở vàvsinh hoạt tại nơi này, hãy thử một lần Ăn Lửa!
