04/06/2016
Cách pha trà Ô Long ngon
Trong nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, người Việt Nam mời nhau tách trà là để mở đầu câu chuyện, để hàn huyên tâm sự, để bàn chuyện thế thái nhân tình, để cảm thấy trong tách trà có cả hương vị của đất trời, của cỏ cây muôn vật. GS Trần Ngọc Thêm-người chuyên nghiên cứu về văn hóa trà Việt từng nói: “Người Việt Nam mời nhau tách trà không phải đơn thuần là để giải khát, mà là để biểu hiện một phong độ văn hóa thanh cao, một sự kết giao tri kỷ, một tấm lòng ước mong hòa hợp, một sự tâm đắc của những người đối thoại”.
Chính vì vậy, để thể hiện được tinh thần đó, tách trà phải giữ được màu vàng sánh trong xanh, hương thơm dạt dào như mang hơi thở của đất trời, vị đắng chát như nỗi vất vả cần lao của người lao động và hậu vị ngọt mát như tâm hồn người Việt giàu nghĩa tình.
Trong gia đình truyền thống, người nhỏ pha trà mời người lớn, phụ nữ pha trà mời các ông. Cách thức pha trà của người Việt không quá cầu kỳ như trà đạo Nhật Bản, trà nghệ Trung Hoa, cũng không thực dụng như buổi trà chiều Anh Quốc, đó là cách pha trà bình dị mà tinh tế như chính tâm hồn người Việt.
Pha trà ô long
Hướng dẫn cách pha trà Ô Long
Về cách pha trà Ô Long, người ta chiêm nghiệm rằng có 3 yếu tố để tạo nên một chén trà Ô Long ngon, chất lượng về cả mùi và vị đó là: nguồn nước, nhiệt độ và thời gian hãm trà.
- Nước pha trà:: Chúng ta thường nghe đến các loại nước đặc biệt mà các trà nhân dùng để pha trà như nước suối thượng nguồn, nước giếng chùa cổ trên núi đá hay nước sương đọng trên lá sen; nhưng ngày nay có mấy ai tiếp cận được các nguồn nước này (chúng tôi sẽ có một bài viết riêng để giới thiệu về các loại danh tuyền để pha trà).
Thực tế hơn, nếu sống ở vùng quê thì ta có nhiều nước mưa, nước giếng trong lành để pha trà. Nếu ở thành phố thì nên dùng nước lọc tinh khiết hoặc nước suối đóng chai, nước giếng thành phố đa số nặng mùi và có chứa hàm lượng ion kim loại nặng, chloroform hay các vi lượng trong nước máy … sẽ làm mất hương vị trà.
Các cửa hàng trà ở Sài Gòn thường sử dụng nước tinh khiết đóng chai Aquafina để pha trà cho khách, nếu bạn đang băn khoăn tìm mua nước pha trà thì có thể tham khảo thông tin này.
- Nhiệt độ cần thiết:: nước phải sôi ở 92 – 96 độ C, không dùng nước bình thuỷ và nước không đủ nhiệt độ để pha, nếu làm vậy, trà sẽ không đủ độ để bốc đầy đủ hương vị.
Nên nhớ, nước phải đun đến đủ độ sôi già (100 độ C) rồi đợi nguội bớt, chứ không phải chỉ cần đun đến đúng độ cần thiết. Thông thường thì sau thời gian thực hiện các thao tác làm nóng ấm chén, rửa trà thì lúc này nhiệt độ nước đã giảm đến mức yêu cầu.
- Thời gian hãm trà:: Trà Ô Long có thể pha 4 – 6 lần. Thời gian hãm trà khoảng dưới 1 phút (cụ thể sẽ được trình bày rõ bên dưới).
Các bước pha trà cho người thưởng trà chuyên nghiệp:
- Bước 1: Chuẩn bị các dụng cụ cần thiết: ấm, chén trà, chén tống, lọc trà...; trà cụ phải được thật sạch thật tinh khiết, nên dùng ấm đất hoặc ấm sành sứ, không dùng ấm kim loại để pha trà
- Bước 2: Tráng ấm chén với nước sôi để tiệt trùng đồng thời tránh giảm nhiệt độ nước khi pha và giữ hương trà tốt hơn
- Bước 3: Cho trà Ô Long vào ấm sau khi đã làm nóng (dùng xúc trà bằng tre hoặc gỗ, không dùng tay hoặc muỗng kim loại để xúc trà), số lượng vừa đủ tùy theo khẩu vị và loại ấm, thông thường là 10gr/100ml nước. Lưu ý là để pha trà được ngon, trà khô trước khi pha phải khoảng 1/3 tới 2/5 ấm để khi nở đều phải chặt ấm.
- Bước 4: Tráng trà: rót một ít nước sôi (chỉ ngập trà), xoay ấm rồi đổ nước đi, thao tác này gọi là rửa trà, giúp đánh thức các sợi trà để trà Ô Long khi pha không chát. Thao tác này thực hiện nhanh tay, chỉ đủ để rửa trà mà trà chưa kịp ngấm
- Bước 5: Hãm trà: châm nước sôi đầy ấm và đậy nắp lại (nên châm quá tay một chút để nước tràn ra ngoài và khi đậy nắp vào, nước lại trào ra một lần nữa). Tiếp tục rót nước sôi quanh ấm để hãm trà trong vòng 30 giây cho lần pha đầu tiên (nước này gọi là nước hương-chủ yếu để thưởng thức hương trà), thời gian hãm trà Ô Long có thể tăng lên một chút cho những lần pha tiếp theo (có thể điều chỉnh tùy thuộc vào khẩu vị và kinh nghiệm)
Chúng tôi chia sẻ cách canh thời gian hãm trà dễ dàng hơn bằng nhịp thở. Sau khi châm nước vào ấm trà, sau 6 nhịp hít vào thở ra nhịp nhàng là thời gian đủ cho 1 lần hãm trà
- Bước 6: Rót trà Ô Long ra chén tống (nên dùng một phễu lọc để giữ lại những xác trà nhỏ và giúp cho nước được trong thuần khiết), rồi từ chén tống chia nước trà ra nhiều chén quân để mời mọi người thưởng thức
Qua giai đoạn hãm trà, chuyển trà sang chén tống, rồi từ chén tống chuyển sang chén quân; lúc này nước trà đã vừa uống. Nhiệt độ nước phù hợp nhất để uống trà là khoàng từ 42 - 48 độ C, ở độ nóng hơn trà có hương vị đậm hơn nhưng sức nóng ảnh hưởng đến thần kinh ở miệng lưỡi.
Khi thưởng thức trà Ô Long, trước tiên ta ngửi hương thơm trong chén, nhìn màu nước vàng sánh rồi uống từng ngụm để thưởng thức cái thú uống trà Ô Long; sau khi uống, hương lưu trong miệng, vị còn giữ mãi.
Lưu ý: - Nên dùng chén tống để rót sạch nước trà Ô Long trong ấm sau mỗi lần pha và giữ nguyên xác trà khô trong ấm cho lần pha kế tiếp (xác trà này đảm bảo chất lượng trong vòng 4 giờ).
- Không nên hãm trà quá lâu sẽ làm nước trà chuyển sang màu đỏ bầm và giảm hương vị trà.
- Nước sôi dùng một lần không hết thì đổ đi hoặc để dành làm nước lạnh uống. Tuyệt đối không bao giờ đem đi đun lại; nước như vậy đã nhạt, đã mất đi cái trong lành tươi mát của nước.
