10/01/2026
Nếu ai đó hỏi "mơ dẻo chùa Hương" có phải là đặc sản được trồng tại vùng núi Hương Sơn hay không, câu trả lời sẽ khiến bạn bất ngờ. Theo ông Nguyễn Hồng Lam – người sáng lập ô mai Hồng Lam, tên "chùa Hương" ở đây hoàn toàn không phải là chỉ dẫn địa lý về nơi trồng trọt. Nó là một cái tên mang tính biểu tượng, được đặt ra từ cảm hứng sáng tạo và một triết lý nhân sinh sâu sắc mà ông đã chiêm nghiệm được trong một lần đứng trước ngôi chùa Hương linh thiêng.
Vốn xuất thân là một người được đào tạo bài bản về điện ảnh, ông Lam luôn nhìn sản phẩm của mình dưới lăng kính nghệ thuật. Ông tự vấn: Người ta đi chùa là để cầu mong một cuộc sống tốt đẹp hơn, để tìm thấy một phiên bản hoàn thiện hơn của chính mình. Vậy tại sao một quả mơ rừng mộc mạc lại không thể có một "giấc mơ" tương tự? Ông quyết định nhân cách hóa quả mơ, xem nó như một nhân vật trong kịch bản phim, cần phải trải qua thử thách để lột xác.
Thực tế, quả mơ rừng nguyên bản mang trong mình nhiều hạn chế: vị chua gắt, chát đắng. Đặc biệt, trong quá trình chế biến truyền thống, khi đường bị camen hóa dưới nhiệt độ, quả mơ thường bị sẫm màu lại, vỏ ngoài co rút, nhăn nheo và trông dúm lại. Ông đặt ra bài toán: Làm sao để quả mơ không còn bị thâm sẫm? Làm sao để nó không bị teo tóp mà phải phồng lên, căng tròn và đẹp mắt?.
Để giải bài toán hóc búa đó, ông Lam và những người nghệ nhân tại ô mai Hồng Lam đã mất tới hơn 6 năm trời ròng rã nghiên cứu và phát triển. Bí quyết nằm ở việc kiểm soát quá trình camen hóa và kỹ thuật sấy. Thay vì để quả mơ bị sẫm màu vì nhiệt, quy trình mới giúp giữ lại được sắc nâu hổ phách tự nhiên, óng ả và đẹp mắt. Thay vì để thịt quả bị co rút, công nghệ chế biến giúp viên mơ trở nên căng tròn, phồng đẹp, nhìn vào đã thấy sức sống. Lớp vỏ bên ngoài hơi giòn nhẹ để bảo vệ phần thịt quả dẻo mềm, chua ngọt bên trong.
Ông Nguyễn Hồng Lam tâm đắc rằng: "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi", và với Hồng Lam, đó là văn hóa ẩm thực Việt. Mơ dẻo chùa Hương chính là sự kết tinh của sự hài hòa đó. Trên nền quả mơ đã được "lột xác" căng mọng, ông phối trộn các gia vị đặc trưng: cái cay ấm của gừng già, cái ngọt ngào của đường mía và vị mặn mòi vừa đủ của muối biển. Tất cả tạo nên một tác phẩm tròn trịa cả về hương, sắc và vị.
Cầm viên mơ dẻo chùa Hương trên tay, bạn không chỉ đang thưởng thức một món quà vặt tinh tế. Đó là thành quả của quá trình "kiên nhẫn mài giũa" để từ những gì mộc mạc, xù xì ban đầu, mọi thứ đều có thể trở nên trọn vẹn và tốt đẹp hơn – giống như ước nguyện của bao người khi hướng về Chùa Hương mỗi độ xuân về.
🌟 Series Ô mai kể chuyện: Chuyên mục đặc biệt nơi Hồng Lam lật mở những trang ký ức, chia sẻ nguồn gốc và ý nghĩa nhân văn ẩn sau từng hương vị ô mai nức tiếng tại Hồng Lam.
————————
Ô mai Hồng Lam - Tinh hoa quà Việt