19/02/2025
Truyền thuyết Khau Nàng và thương hiệu rượu Khau Nàng !
Từ xa xưa, không rõ năm nào, đời nào đã có tên gọi một ngọn núi ở xã Minh Khai (Thạch An) là Khau Nàng. Cái tên Khau Nàng không những được người dân địa phương quen gọi mà còn được nhiều người ở xa biết đến.
Chuyện kể rằng: Ngày xưa, có một tiên nữ xinh đẹp tuyệt trần tên gọi là Nàng Tiên. Nàng thường bị các chàng trai biến hóa từ Thuồng Luồng ở dưới nước lên rình rập, săn đuổi bắt về làm vợ. Bởi vậy, Nàng Tiên phải trốn lên một ngọn núi cao sống ở một ngôi nhà sàn, có hai thiếu nữ lên ở cùng gọi là Nàng Hầu. Nàng Tiên có mái tóc dài, đẹp mượt mà, óng ả. Mỗi buổi sáng, Nàng Tiên thường ra chải tóc ở ngoài sàn. Mặc dù đã trốn lên ngọn núi cao nhưng các chàng trai Thuồng Luồng ở dưới nước vẫn tìm cách bắt nàng về làm vợ. Biết Nàng Tiên ở ngọn núi đó, Thuồng Luồng đã khoét một cái hang từ dưới nước lên đúng dưới nhà sàn mà Nàng Tiên đang ở, nhưng tránh bị để lộ nên chưa khoét thủng.
Một hôm, Nàng Tiên đang chải tóc ở ngoài sàn thì Thuồng Luồng hóa phép làm cho Nàng Tiên sơ sẩy đánh rơi chiếc lược xuống dưới sàn nhà. Nàng Tiên sai Nàng Hầu xuống nhặt, cả 2 Nàng Hầu xuống tìm mãi không thấy, Nàng Tiên tức giận bèn tự xuống để nhặt chiếc lược. Khi Nàng Tiên vừa bước xuống đến đất thì Thuồng Luồng liền cho đất sập lôi Nàng Tiên xuống theo. 2 Nàng Hầu vội túm lấy tóc kéo lại nhưng không giữ nổi. Nàng Tiên chỉ kịp nhắn một câu “Hãy lấy trấu đổ xuống theo, nếu thấy trấu tuôn ra chỗ nào thì thờ ở chỗ đó”.
Theo lời Nàng Tiên dặn, người dân địa phương thấy trấu trào ra ở Pác Sỏn và Pác Cung, xã Minh Khai liền lập miếu thờ ở 2 nơi đó, hằng năm đến Tết Thanh Minh, người dân mang lễ vật đến cúng. 2 miếu thờ đó tồn tại đến thập kỷ 70 của thế kỷ XX. Từ khi Nàng Tiên bị Thuồng Luồng bắt đi thì ngọn núi nàng ở được người dân địa phương gọi là Khau Nàng.
Dấu tích nơi Nàng Tiên ở hiện nay còn một hố trũng do Thuồng Luồng khoét lên để bắt nàng và có mấy cây quýt người ta lưu truyền rằng do Nàng Tiên trồng. Các cụ kể là ngày xưa nếu ai lên đó thấy có quả chỉ được ăn, nếu đút túi mang về thì tự nhiên quanh quẩn không biết đường ra, nếu bỏ quả quýt ra thì lại biết đường về nhà.
Tên gọi Khau Nàng xuất phát từ truyền thuyết Khau Nàng, để lại trong lòng người dân từ đời này sang đời khác và được lưu truyền.
Đến năm 2020, ông Trần Vũ Linh, xã Minh Khai mở xưởng sản xuất rượu men lá truyền thống đã mượn cái tên “Khau Nàng” trong truyền thuyết dân gian để đặt tên cho thương hiệu rượu của mình là “rượu Khau Nàng”. Xưởng sản xuất rượu được đầu tư hiện đại từ khâu nấu cơm, ủ men đến chưng cất, có máy điều hòa đảm bảo nhiệt độ thích hợp. Rượu sau khi cất được đựng trong chum 6 tháng mới xuất bán ra thị trường
Rượu Khau Nàng thơm ngon được nhiều người ưa chuộng, đang dần chiếm lĩnh thị trường ở trong và ngoài tỉnh. Bã rượu tận dụng làm thức ăn cho đàn trâu 50 con, vừa đảm bảo vệ sinh môi trường, vừa nâng cao thu nhập. Nguồn nguyên liệu sản xuất được gia đình ký kết thu mua gạo của người dân địa phương, bảo đảm không mốc, không mọt, vừa giúp người dân tiêu thụ sản phẩm. Men lá độc quyền của người dân tộc Tày
Rượu Khau Nàng được Hội đồng đánh giá phân hạng Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) cấp tỉnh công nhận đạt 3 sao cấp tỉnh, đây là cơ sở để khách hàng yên tâm sử dụng, để rượu Khau Nàng ngày càng được nhiều người trong và ngoài tỉnh biết đến.
