18/08/2026
Trong Cuộc phân tranh, nhà văn Thiên Sơn không chỉ tái hiện một giai đoạn lịch sử đầy biến cố dữ dội mà còn chủ trương dựng lên ở đó bức tranh lịch sử tổng thể, phức hợp và nóng bỏng. Lịch sử vì thế không còn khô khan mà như một thế giới đầy bí ẩn và biến động, có sức tác động sâu sắc, biến người đọc thành những chứng nhân được tham dự vào đó. Với sự miêu tả linh hoạt, lịch sử được xoay trở qua nhiều điểm nhìn từ các nhân vật ở những lực lượng chính trị khác nhau, tạo ra những ánh xạ phức tạp, soi sáng ở những góc độ và chiều kích khác nhau để người đọc cảm nhận được tất cả sự phức tạp, hỗn mang và nghiệt ngã của nó.
Ðiều đặc biệt là tác phẩm đã khắc họa hình tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh mang khát vọng hòa bình của cả dân tộc Việt Nam, đã vô cùng mềm dẻo, quyền biến và làm tất cả để tránh cuộc chiến tranh với Pháp. Nhưng, cuối cùng, trước những âm mưu thâm độc dã tâm cướp nước ta một lần nữa của thực dân Pháp, Người đã cùng với dân tộc mình đứng lên tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vô cùng anh dũng với ý chí mãnh liệt vì độc lập, tự do, vì quyền sống và hạnh phúc của nhân dân Việt Nam.
Sự độc đáo trong bút pháp của Thiên Sơn qua tác phẩm tiểu thuyết Cuộc phân tranh thể hiện ở chỗ: lịch sử được tái hiện như một tảng băng trôi với biết bao bí mật, đổi thay, ngẫu nhiên; là lịch sử được cá nhân hóa cao độ bởi tư tưởng và hành động của các nhân vật lịch sử. Với Thiên Sơn, viết về lịch sử giống như một sự khám phá, một sự đắm chìm vào những trầm tích để làm bật lên nhưng vấn đề tư tưởng của thời đại, trí tuệ và khát vọng của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ 20.
Cuốn sách giúp rọi soi vào những chiều sâu thăm thẳm của lịch sử hiện đại, làm ánh lên vẻ đẹp của trí tuệ dân tộc Việt Nam và khát vọng hòa bình, khát vọng nhân văn trong thời đại Hồ Chí Minh.
_____
Theo: Lê Minh - Tạp chí VHNT số 623, tháng 10-2025