30/11/2023
𝐁𝐞́ 𝐤𝐡𝐨̂𝐧𝐠 𝐜𝐡𝐢̣𝐮 𝐮𝐨̂́𝐧𝐠 𝐬𝐮̛̃𝐚 𝐩𝐡𝐚̉𝐢 𝐥𝐚̀𝐦 𝐬𝐚𝐨? 𝐍𝐠𝐮𝐲𝐞̂𝐧 𝐧𝐡𝐚̂𝐧, 𝐦𝐞̣𝐨 𝐱𝐮̛̉ 𝐥𝐲́
𝑇𝑖̀𝑛ℎ 𝑡𝑟𝑎̣𝑛𝑔 𝑏𝑒́ 𝑏𝑜̉ 𝑠𝑢̛̃𝑎 𝑚𝑒̣ ℎ𝑎𝑦 𝑠𝑢̛̃𝑎 𝑏𝑜̣̂𝑡 𝑐ℎ𝑜 𝑏𝑒́ 𝑙𝑎̀ đ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑘ℎ𝑖𝑒̂́𝑛 𝑛ℎ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑚𝑒̣ 𝑙𝑜 𝑙𝑎̆́𝑛𝑔 đ𝑒̂́𝑛 "𝑚𝑎̂́𝑡 𝑎̆𝑛 𝑚𝑎̂́𝑡 𝑛𝑔𝑢̉" 𝑑𝑢̀ đ𝑎̃ 𝑡ℎ𝑢̛̉ 𝑛ℎ𝑖𝑒̂̀𝑢 𝑐𝑎́𝑐ℎ. 𝑉𝑎̣̂𝑦 𝑛𝑔𝑢𝑦𝑒̂𝑛 𝑛ℎ𝑎̂𝑛 𝑏𝑒́ 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑐ℎ𝑖̣𝑢 𝑢𝑜̂́𝑛𝑔 𝑠𝑢̛̃𝑎 𝑙𝑎̀ 𝑑𝑜 đ𝑎̂𝑢 𝑣𝑎̀ 𝑐𝑎́𝑐ℎ 𝑔𝑖𝑎̉𝑖 𝑞𝑢𝑦𝑒̂́𝑡 𝑣𝑎̂́𝑛 đ𝑒̂̀ 𝑛𝑎̀𝑦 𝑛𝑒̂𝑛 𝑛ℎ𝑢̛ 𝑡ℎ𝑒̂́ 𝑛𝑎̀𝑜, ℎ𝑎̃𝑦 𝑐𝑢̀𝑛𝑔 𝐵𝑖𝑙𝑙𝑚𝑎𝑟𝑡 𝑡ℎ𝑎𝑚 𝑘ℎ𝑎̉𝑜 𝑞𝑢𝑎 𝑏𝑎̀𝑖 𝑣𝑖𝑒̂́𝑡 𝑏𝑒̂𝑛 𝑑𝑢̛𝑜̛́𝑖 𝑛ℎ𝑒́!
1/ Tại sao bé cần uống sữa đầy đủ?
Đối với trẻ dưới 6 tháng sữa là nguồn thức ăn chính cung cấp đầy đủ chất đạm, canxi và nhiều dưỡng chất thiết yếu cho sự phát triển của trẻ. Uống sữa còn đảm bảo nguồn năng lượng và khoáng chất cũng như lượng vitamin D và kali được bổ sung đầy đủ để hệ xương và răng được phát triển nhanh chóng.
Với trẻ trên 6 tháng, tuy đã có thể bổ sung dinh dưỡng qua các loại thức ăn như bột ăn dặm, cháo,... nhưng do nhu cầu về canxi tăng lên nên nếu không uống đủ lượng sữa có thể gây ra thiếu hụt canxi và vitamin D ảnh hưởng đến quá trình phát triển của trẻ lâu dài.
Vì vậy, vấn đề bé không chịu uống sữa cần được cha mẹ quan tâm và giải quyết nhanh chóng.
2/ Nguyên nhân bé không chịu uống sữa
2.1. Sữa có vị lạ, không phù hợp với vị giác bé
Từ lúc sinh ra, bé đã uống sữa mẹ và chưa tiếp xúc với bất cứ loại sữa nào khác. Nên khi bé lần đầu tiếp xúc với sữa công thức có thể khiến bé cảm thấy có vị lạ hoặc loại sữa đó không phù hợp với vị giác của bé.
Hoặc còn nguyên nhân khá quan trọng đó là do cách pha chế sữa của mẹ khiến cho sữa quá lạnh hoặc quá nóng, nên bé chưa quen với nhiệt độ đó.
2.2. Trẻ thích bú mẹ hơn
Với những trẻ đang bú sữa mẹ hoàn toàn hoặc kết hợp cả hai, thì việc bé thích bú mẹ hơn là điều vô cùng bình thường. Đây là nguyên nhân chính khiến hầu hết trẻ không thích bú bình. Việc bú mẹ cũng khiến bé thấy gắn kết hơn khi mẹ ôm bé vào lòng.
2.3. Bé không thích dùng bình bú và núm ti
Khi mới chào đời, bé đã quen với việc bú ti mẹ. Nên khi chuyển sang uống sữa bột, bé phải dùng bình sữa và núm ti làm bé chưa quen, khó bú sữa, không thỏa mái. Vì thế, khiến cho bé không chịu uống sữa, chán ăn.
2.4. Núm vú bình sữa không phù hợp với trẻ
Bé sẽ tăng dần kích cỡ núm vú bình sữa theo thời gian, khi mới sinh, núm vú có kích thước lỗ chảy nhỏ với dòng sữa chảy chậm sẽ thích hợp với bé. Dùng núm loại này sẽ giúp bé không bị sặc và gây trào ngược.
Tuy nhiên, khi bé lớn lên, núm vú có kích thước lỗ chảy lớn giúp bé thấy thoải mái khi dùng vì có tốc độ sữa chảy nhanh và dễ mút hơn.
2.5. Bé gặp vấn đề về sức khỏe hoặc bị bệnh
Bé cũng có thể không uống sữa khi cảm thấy không khỏe, giống như khi người lớn bị ốm cũng không muốn ăn nhiều. Để tránh bé bị mất nước và thiếu dinh dưỡng, lúc này bố mẹ cần cố gắng dỗ dành cho bé uống sữa bằng việc ôm ấp, ca hát,…
2.6. Sữa làm bụng của bé khó chịu
Bụng bé sẽ có những dấu hiệu khó chịu, đầy hơi và đây là trường hợp thường gặp ở trẻ mới bắt đầu tập uống sữa ngoài. Bởi trong giai đoạn này hệ tiêu hóa bé đang trong quá trình phát triển và làm quen với mọi thứ được nạp vào cơ thể nên dễ dẫn đến tình trạng trẻ không chịu uống sữa.
2.7. Trẻ bị mất tập trung trong lúc uống sữa
Càng lớn, bé càng dễ bị phân tâm bởi những thứ xung quanh trong khi bú và ăn dặm bởi vì con không muốn bỏ lỡ bất cứ điều gì mới mẻ, hấp dẫn. Mẹ có thể giảm thiểu sự phân tâm của bé khi uống sữa bằng cách không bật tivi khi trong giờ ăn, giảm thiểu tiếng ồn và tránh nói chuyện rôm rả trước mặt bé.
2.8. Do bố mẹ tạo áp lực cho bé khi uống sữa
Khi bé có dấu hiệu chán sữa, bỏ sữa, mẹ thường lo lắng con không bổ sung đủ dưỡng chất, dẫn đến việc ép buộc, dọa nạt ép bé uống. Chính điều này tạo áp lực cho bé mỗi khi uống sữa, làm bé không thích sữa nữa, dẫn đến tình trạng quấy khóc, nôn trớ.
2.9. Liên quan đến răng, miệng
Khi bé mọc răng, tưa miệng hoặc mụn rộp, bé sẽ có cảm giác ngứa muốn cắn những gì đưa vào miệng. Nếu mẹ cho bé uống bằng bình sữa bé sẽ cắn núm ti, làm ảnh hưởng đến răng miệng của bé. Vì vậy, mỗi khi uống sữa, bé sẽ rất khó chịu do đau miệng dẫn đến tình trạng chán uống sữa.
2.10. Mẹ cho bé ăn dặm quá sớm
Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi chỉ cần bú sữa mẹ là đã có đủ dưỡng chất cho con phát triển khỏe mạnh. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị rằng cha mẹ nên tập cho con ăn dặm khi con tròn 6 tháng trở đi, bởi lúc này nhu cầu dinh dưỡng của trẻ đã tăng lên và cần hấp thu thêm dưỡng chất từ các thực phẩm khác ngoài sữa mẹ.
Việc cho bé ăn dặm quá sớm sẽ khiến con nhanh chán sữa, không chịu bú, chưa kể còn dẫn tới nguy cơ mắc các bệnh về tiêu hóa do đường ruột của bé chưa phát triển hoàn thiện.
2.11. Trẻ ăn quá quá nhiều đồ ăn dặm
Nhiều bậc phụ huynh thường có suy nghĩ là cho con ăn dặm càng nhiều thì càng đủ chất, bé càng lớn nhanh và phát triển toàn diện. Tuy nhiên việc cho bé ăn quá nhiều đồ ăn dặm có thể dẫn tới nguy cơ thừa chất, béo phì, khiến con ngán đồ ăn và không còn muốn uống thêm sữa nữa.
3/ Bé không chịu uống sữa trong thời gian dài sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?
Ở giai đoạn dưới 1 tuổi, sữa được xem là nguồn dinh dưỡng chính vì thế khi bé không chịu uống sữa trong thời gian dài sẽ gây ra những ảnh hưởng lớn đến sức khỏe như sau:
Sức đề kháng bị giảm sút do bé bị thiếu các dưỡng chất cần thiết khiến hệ miễn dịch bị yếu, dễ bị mắc các bệnh vặt.
Chậm phát triển về cả thể chất lẫn trí não, khả năng tương tác xã hội cũng sẽ bị giảm đi.
Nguy cơ trẻ bị suy dinh dưỡng tăng lên, gây ảnh hưởng đến cân nặng và chiều cao của trẻ trong quá trình lớn lên.
Tăng nguy cơ trẻ bị thừa cân hoặc béo phì do thừa các chất đường, bột, các chất dinh dưỡng không cần thiết.
4/ Cách khắc phục tình trạng bé không chịu uống sữa công thức
Bé không uống sữa là tình trạng có thể gặp ở bất cứ trẻ nào, lúc này bố mẹ không nên quá lo lắng. Sau đây là một số cách khắc phục bố mẹ có thể tham khảo:
4.1. Không nên ép bé uống sữa
Mẹ nên nhẹ nhàng và bình tĩnh khi cho bé uống sữa, không nên ép hay gây áp lực khi bé đang bú. Nếu mẹ quá bắt ép bé uống sữa, sẽ tạo cảm giác bé chống lại mẹ, làm bé không thoải mái, không chịu hợp tác sẽ dễ bị sặc, nôn trớ, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa của bé.
4.2. Sữa đựng trong cốc có màu sắc
Cha mẹ nên cho bé uống sữa đựng trong cốc có màu sắc, hình thù mà bé yêu thích. Điều này tạo cho bé cảm giác hứng thú, làm cho bé thoải mái muốn uống sữa và uống ngon miệng hơn.
4.3. Cho bé uống sữa ở nhiệt độ mà trẻ thích
Nhiệt độ sữa quá nóng hoặc quá lạnh sẽ làm cho bé không thích ứng, khiến bé khó chịu, không muốn uống. Trước khi để trẻ uống sữa, cha mẹ có thể nhỏ một vài giọt sữa ra cổ tay hay nếm thử sữa để chắc chắn sữa đã đủ ấm cho con uống được.
4.4. Thêm phần sữa nhỏ vào các bữa ăn chính hoặc nhẹ
Bởi bé chỉ uống sữa nên luôn có cảm giác chán, mẹ có thể thêm ít sữa vào các bữa ăn. Điều này giúp bé bớt cảm giác ngấy, giúp bé hấp thụ được nhiều dinh dưỡng từ sữa hơn.
4.5. Lựa chọn các loại núm ti tốt
Mẹ nên chọn những loại núm ti có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được kiểm nghiệm an toàn và đặc biệt là có chất liệu gần giống với ti mẹ. Nếu mẹ chọn nhầm ti không chất lượng sẽ làm ảnh hưởng đến răng miệng của bé. Thay vào đó, các mẹ nên chú ý phải chọn ti có núm ti có chất liệu tốt, an toàn, núm mềm tạo cho bé cảm giác thoải mái, thân thuộc như bú mẹ.
4.6. Dùng muỗng đút sữa cho bé
Nếu bé không thích bú bình mẹ hãy cho bé uống sữa bằng muỗng ăn dặm cho bé hoặc cốc. Đây là một cách giúp cho bé không chán, không ngậm sữa trong miệng cực tốt.
4.7. Tìm thêm các loại sữa phù hợp với trẻ
Trong trường hợp bé liên tục từ chối uống sữa, mẹ có thể tìm loại sữa có vị khác để xem có thu hút bé hơn hay không. Điều này tạo cho bé cảm giác mới mẻ, mang lại cho bé sự thích thú khi uống sữa. Khi lựa chọn sữa cho bé, bạn hãy lưu ý những tiêu chí sau:
Chọn sữa phù hợp với độ tuổi của trẻ và không nên dùng sữa bột nguyên kem, sữa tươi khi trẻ còn dưới 6 tháng tuổi.
Mẹ không nên thường xuyên thay đổi loại sữa bé đang uống và nên pha sữa theo đúng công thức, nhiệt độ mà nhà sản xuất đã hướng dẫn.
Nếu đổi sữa cho bé, bạn hãy pha sữa mới với sữa cũ theo tỷ lệ 1/3, để trẻ uống trong vòng 2 – 3 ngày, quan sát phản ứng. Nếu không gặp bất kỳ hiện tượng bỏ bú, bú ít, tiêu chảy,…thì mẹ nên tiếp tục tăng dần tỷ lệ này lên 1/2, 2/3 cho đến lúc trẻ có thể uống hoàn toàn sữa mới.
Với những trẻ bị dị ứng đạm sữa bò hoặc không dung nạp lactose, bố mẹ nên cho bé uống sữa công thức không chứa lactose, sữa acid amin, sữa thủy phân hoàn toàn hoặc sữa có đạm từ thực vật như sữa gạo, đậu nành,…
4.8. Điều chỉnh chế độ ăn dặm của bé
Ăn dặm quá sớm hoặc quá nhiều cũng là nguyên nhân khiến bé bỏ bú. Khi đó, mẹ cần giảm lượng ăn của bé lại để kết hợp chế độ ăn dặm và uống sữa của bé một cách hợp lý. Ngoài ra, với mỗi giai đoạn khác nhau, mẹ cần kết hợp đa dạng các loại thức ăn để đảm bảo dinh dưỡng cho bé.
4.9. Tạo sự hứng khởi cho bé khi bú
Khi bé không muốn bú, mẹ cần kích thích và tạo sự hứng khởi cho bé. Phụ huynh có thể lên lịch trình hằng ngày để bé hình thành thói quen bú và khen ngợi, cổ vũ bé sau mỗi lần bé uống sữa giỏi, hết bình.
Bên cạnh đó, bố mẹ nên khuyến khích bé vận động nhiều để tiêu hao năng lượng. Khi con hoạt động nhiều sẽ nhanh đói và từ đó cũng giúp trẻ muốn bú sữa nhiều hơn.
Lưu ý, nếu bé không bú, bố mẹ không nên tác động vào vùng hầu họng của con khiến bé sặc, bị hóc,… Điều này còn có thể khiến trẻ bị ám ảnh, muốn từ chối hợp tác với phụ huynh vào những lần sau.
4.11. Kiểm tra sức khỏe của trẻ
Kiểm tra sức khỏe định kỳ tại các cơ sở y tế thường xuyên sẽ giúp bé luôn khỏe mạnh. Mặt khác, khi trẻ có bất kỳ dấu hiệu khác thường nào như bỏ ăn, quấy khóc, sốt, thở nhanh,… bố mẹ nên kịp thời đưa con đến gặp bác sĩ để nhận được sự chữa trị kịp thời.
Ngoài ra, dinh dưỡng cho bé trong quá trình trị bệnh cũng cần được chú ý. Phụ huynh cần cố gắng khuyến khích bé bú để tránh mất nước và tăng cường dinh dưỡng cho con, nhất là những lúc đang ốm.