01/07/2024
🍀🍀♥️♥️♥️
🌱GIẢI OAN CHO DẦU DỪA🌱- copy
( St từ Tiến sĩ -bác sĩ Phương Anh)
🌷Bài viết hơi dài nhưng chị em nào nghĩ dầu dừa không tốt thì cố gắng đọc ạ)🌷
🌾Gần đây, khi việc dùng dầu dừa thịnh hành hơn thì tôi được nghe nhiều người bệnh cũng như các cô chú trong đạo tràng nơi tôi sinh hoạt phản ánh rằng họ được cảnh báo là dầu dừa gây tăng mỡ máu và xơ vữa động mạch. Có lẽ, nếu không có lần báo cáo về vai trò của dầu tự nhiên trong ngành Da liễu, thì tôi cũng không biết được rằng dầu dừa tốt và bị hàm oan đến mức nào đâu.
1.Từ nghiên cứu
1.1 Thành phần, đặc tính và tác dụng ở dạng bôi:
Dầu dừa (coconut oil=CO) có nguồn gốc từ cây C. nucifera, là loại dầu phổ biến trên toàn thế giới dùng trong thực phẩm và chăm sóc da, được chiết xuất từ nhân hoặc thịt của quả dừa già.
Thành phần: nhiều FFAs=acid béo tự do gồm acid lauric (49%), acid myristic (18%), acid palmitic (8%), acid caprylic (8%), acid capric (7%), acid oleic (6%), linoleic acid (2%), và acid stearic (2%) [1], [2], [3].
Trong tất cả các thành phần FFAs của dầu dừa, monolaurin đã được chứng minh có nhiều tác dụng tốt nhất. Monolaurin, là monoglyceride được hình thành từ acid lauric, chiếm gần 50% hàm lượng chất béo của dừa. Đây là một acid béo chuỗi ngắn có hoạt tính kháng khuẩn chống lại vi khuẩn bằng cách phân hủy màng lipid của các vi khuẩn được bọc lipid như P. acnes = vi khuẩn gây mụn, tụ cầu da. Các nghiên cứu tế bào cũng chỉ ra rằng monolaurin thể hiện hoạt tính kháng virus và kháng nấm [3].
Dầu dừa có khả năng sửa chữa hàng rào bảo vệ da trong những bệnh da khác nhau như viêm da tiết bã = viêm da nhờn, viêm da cơ địa và mụn trứng cá, đẩy nhanh sự lành thương, bôi dầu dừa giúp da tránh tác dụng bất lợi khi phơi nắng, giảm viêm đỏ da sau khi tiếp xúc với bức xạ UVB [1], [2].
CO đã được chứng minh là có hiệu quả và an toàn như dầu khoáng khi được sử dụng làm chất dưỡng ẩm cho da khô ở mức độ nhẹ đến trung bình [3]. Trong một nghiên cứu trên những bệnh nhân nhi bị viêm da cơ địa nhẹ đến trung bình, việc bôi dầu dừa nguyên chất tại chỗ đã được chứng minh là có hiệu quả trong việc giảm sự mất nước qua da từ đó, giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh.
(Trích báo cáo “Ứng dụng của dầu tự nhiên trong Da liễu – Hội nghị Da liễu miền Nam năm 2020 của Hà Nguyên Phương Anh).
1.2 Cơ chế hấp thu và chuyển hóa của dầu dừa
Các phân tử chất béo có acid béo chuỗi dài (LCFA) như chất béo bão hòa từ động vật, được vận chuyển bởi chylomicron (sản xuất trong tế bào ruột) trong hệ thống bạch huyết, đến gan hoặc các mô khác.
Còn các acid béo chuỗi ngắn (SCFA) và hầu hết các phân tử acid béo chuỗi trung bình (MCFA) đi vào máu ở tĩnh mạch cửa và được vận chuyển đến gan theo cách tương tự như carbohydrate = chất bột đường đến gan. Các phân tử acid béo chuỗi ngắn và chuỗi trung bình này cũng cung cấp năng lượng cho cơ thể nhanh hơn như carbohydrate.
Cách hấp thu khác nhau của các acid béo chuỗi ngắn và trung bình được khai thác cho mục đích ăn kiêng. Vì chúng không được tái ester hóa bên trong niêm mạc ruột và được liên kết, vận chuyển trực tiếp với albumin trong máu nên chúng thường là lựa chọn duy nhất để hấp thu chất béo ở những bệnh nhân có cơ chế hấp thụ acid béo bị khiếm khuyết.
Hơn nữa, dầu dừa có ưu điểm là được hấp thụ một lượng lớn trong lòng ruột, ngay cả khi hoạt tính của enzyme lipase = phân rã chất béo giảm. Đây là sự độc đáo của dầu dừa.
Dầu dừa được tạo thành từ khoảng 90% chất béo bão hòa và 9% chất béo không bão hòa. Tuy nhiên, chất béo bão hòa trong nó khác với chất béo bão hòa từ động vật. Hơn 50% chất béo trong dầu dừa là acid béo chuỗi trung bình, chẳng hạn như acid lauric. Dầu dừa là nguồn acid lauric tự nhiên cao nhất.
Mặt khác, không giống như các acid béo chuỗi dài, các acid béo tự do chuỗi trung bình và monoglyceride này được hấp thụ nguyên vẹn từ ruột non và không trải qua quá trình phân hủy và tái ester hóa. Chúng được sử dụng trực tiếp trong cơ thể để tạo ra năng lượng và được sử dụng rộng rãi trong sữa công thức cho trẻ sơ sinh, thức uống dinh dưỡng cho vận động viên và truyền lipid vào tĩnh mạch [4]. Dầu dừa giúp cải thiện hệ vi sinh vật ruột, tăng lợi khuẩn từ đó giúp giảm viêm và tăng cường hệ miễn dịch.
Vì được hấp thụ trực tiếp từ ruột và đưa thẳng đến gan để nhanh chóng được sử dụng để sản sinh năng lượng và do đó dầu dừa không tham gia vào sinh tổng hợp và vận chuyển cholesterol [4].
Do đó, dầu dừa có khả năng bảo vệ chống lại không chỉ bệnh tim mà còn bệnh tiểu đường và ung thư cũng như là một phương tiện để ngăn ngừa và thậm chí điều trị các bệnh truyền nhiễm. Tuy nhiên, kiến thức về dầu dừa đã bị cất giữ, bị chôn vùi trong các tạp chí y học vì các chiến dịch tiêu cực chống chất béo bão hòa đã phổ biến trong nhiều thập kỷ [4], [6].
Những đặc tính này của dầu dừa có thể được tận dụng bởi các nước đang phát triển ở Tây Phi đang vật lộn với quá trình chuyển đổi dinh dưỡng với sự bùng phát của các bệnh mãn tính liên quan đến chế độ ăn uống bao gồm béo phì và bệnh tim. Ở Sri Lanka, Ghana dừa là nguồn cung cấp chất béo chính từ hàng ngàn năm [4].
2. Đến thực tế
Tôi bị khô môi từ nhỏ đến hai năm trước, còn nhớ khi học lớp 10, tôi hay gỡ vảy da môi cho đến khi rướm máu. Mẹ tôi nhắc các bạn hay tới nhà chơi “thấy PA đưa tay lên gỡ môi thì đánh một phát thiệt mạnh giùm cô”. Ống son dưỡng môi theo tôi bao nhiêu năm đủ nhãn hàng từ cái thời chưa biết petrolatum là không tốt cho đến khi dùng hàng hữu cơ, tôi yêu thích nhãn Hurraw, dùng ban đêm sáng mai môi đỡ khô hẳn, nhưng nếu ngày không bôi thì vẫn khô. Tuy vậy son làm đẹp thì không dùng được. Khi khám cho những bệnh nhân bị viêm môi b**g vảy, bị khô môi dẫn đến viêm da tiếp xúc do tật liếm môi tôi rất đồng cảm với họ, nhưng ngoài việc kê đơn son dưỡng ẩm môi, thuốc mỡ khi bị nứt rát và các sinh tố, dặn không dùng kem đánh răng chứa chất tạo bọt sodium lauryl/laureth sulfate thì tôi chưa biết cách nào khác.
Cho đến một ngày, tôi có kết quả xét nghiệm máu thường quy ở bệnh viện làm cho nhân viên, chỉ số cholesterol của tôi chỉ 3.1mmol/l, quá thấp so với chuẩn. Tôi chợt hiểu lí do vì sao mùa đông da mặt tôi rất khô dù cấp ẩm đủ loại từ dầu rồi đến các kem xịn sò chứa ceramide, acid hyaluronic, bơ hạt mỡ…Tôi mày mò vô các trang web đọc về tác hại của thiếu cholesterol, nhưng gần như chỉ có kết quả là tác hại của tăng cholesterol mà thôi. May sao, tôi tình cờ đọc một bài báo rằng dùng dầu dừa sẽ làm giảm mức LDL- cholesterol = “xấu” và triglyceride, tăng mức HDL-cholesterol = “tốt”, tôi quyết định thử uống 2 muỗng canh dầu dừa/ngày. Ban đầu mùi thơm, dễ chịu, tôi uống rất dễ nhưng lại bị đi phân lỏng và đau quặn bụng nhẹ sau mỗi lần uống buổi sáng, nên tôi đổi qua uống tối thì không bị nữa. Khoảng hơn một tháng thì môi tôi đỡ khô hẳn, sau hai tháng tôi test lại thì mức cholesterol lên được 3.9 mmol/l.
Giai đoạn này, Ba chồng tôi bị Alzheimer, tôi lại đọc được nhiều bài báo cáo hiệu quả của việc dùng dầu dừa đối với sự cải thiện nhận thức của người bệnh Alzheimer, nên gia đình tôi bắt đầu dùng dầu dừa trong nấu ăn và cho Ba uống hàng ngày. [6].
Các bài báo về tác dụng của dầu dừa trong chuyên khoa Da liễu đường uống và bôi đều thấy có hiệu quả. Vì vậy, tôi quyết định hướng dẫn bệnh nhân của mình uống dầu dừa hàng ngày, hiệu quả rõ trên bệnh viêm da cơ địa, vảy nến, viêm da nhờn…các bệnh da không có sự khô da quá nghiêm trọng cũng được hướng dẫn bôi dầu dừa. Các bệnh loạn dưỡng hay nấm móng thì dùng dầu dừa để ngâm móng. Các bệnh da kèm khó ngủ thì khi uống dầu dừa một thời gian thì người bệnh phản hồi là ngủ ngon hơn. Các bệnh lí khoang miệng như lichen phẳng hay loét áp dùng dầu dừa súc miệng rất hiệu quả. Dầu dừa trộn với muối để đánh răng thay kem công nghiệp. Dầu dừa tốt cho bôi ngoài hay bơm vô âm đạo trong bệnh vùng kín.
Em trai tôi, từng bị viêm tụy cấp nhiều lần, triglyceride rất cao, luôn trên 10 mmol/l, ngoài việc dùng thuốc để điều chỉnh giai đoạn, em rất siêng uống dầu dừa, em hay uống buổi sáng, có lúc trước khi vô mổ chưa kịp ăn sáng vẫn không mệt có lẽ nguồn năng lượng từ dầu dừa cũng đủ cho em hoàn thành ca phẫu thuật.
3. Cách dùng dầu dừa để nấu ăn [4]
Trong chế độ ăn của người Tây Phi, dừa và dầu cọ thường được dùng để chiên rán. Khi dầu ăn được đun nóng, các phản ứng như oxy hóa, thủy phân, đồng phân hóa và polyme hóa xảy ra, dẫn đến sự hình thành nhiều loại hợp chất dễ bay hơi và các sản phẩm có khả năng gây độc.
Điều này khiến cho việc làm nổi bật thuộc tính điểm bốc khói của các loại dầu này trở nên quan trọng. Điểm bốc khói là nhiệt độ tại đó chất béo hoặc dầu tạo ra một làn khói liên tục và là một chỉ báo hữu ích về mức độ phù hợp của dầu hoặc chất béo để chiên.
Một nguyên tắc chung là chất béo có điểm bốc khói cao hơn sẽ thích hợp hơn để chiên ngập dầu, trong khi chất béo có điểm bốc khói dưới 200 °C thì không. Điểm bốc khói của dầu cọ chưa tinh chế là 235 °C, trong khi của dầu dừa chưa tinh chế là 177 °C. Ở mức thấp hơn, dầu dừa thích hợp hơn cho việc chiên cạn, dầu cọ phù hợp cho cả chiên nông và sâu.
Điểm khói có liên quan đến hàm lượng acid béo tự do của dầu, do đó không nên hâm nóng (tái sử dụng) dầu vì dầu đã qua sử dụng sẽ chứa hàm lượng acid béo tự do cao hơn, dẫn đến giảm điểm khói ban đầu, dẫn đến sẽ dẫn đến thải nhiều hơn các hợp chất dễ bay hơi gây ở nhiệt độ thấp hơn.
Thông gió thích hợp trong nhà bếp cũng có lợi trong việc giảm tác động của các hợp chất dễ bay hơi có khả năng gây độc hại này.
Người bình thường có thể uống/dùng hai muỗng canh # 30ml dầu dừa/ngày hoặc hơn nếu có bệnh lí, không quá 60ml/ngày.
Phòng khám, 14/11/2023
Bs. Phương Anh
TLTK:
1. Vaughn AR, Clark AK, Sivamani RK, Shi VY. Natural Oils for Skin-Barrier Repair: Ancient Compounds Now Backed by Modern Science. Am J Clin Dermatol. 2018 Feb;19(1):103-117.
2. Varma SR, Sivaprakasam TO, et al. In vitro anti-inflammatory and skin protective properties of Virgin coconut oil. J Tradit Complement Med. 2018 Jan 17;9(1):5-14..
3. Lin TK, Zhong L, Santiago JL. Anti-Inflammatory and Skin Barrier Repair Effects of Topical Application of Some Plant Oils. Int J Mol Sci. 2017 Dec 27;19(1):70.
4. Deb Mandal, M. and Mandal, S. (2011) Coconut (Cocos nucifera L.: Arecaceae): In Health Promotion and Disease Prevention. Asian Pacific Journal of Tropical Medicine, 4, 241-247.
5. Poljšak N, Kočevar Glavač N. Vegetable Butters and Oils as Therapeutically and Cosmetically Active Ingredients for Dermal Use: A Review of Clinical Studies. Front Pharmacol. 2022 Apr 25;13:868461.
6. Chatterjee P, Fernando M, .et al. Potential of coconut oil and medium chain triglycerides in the prevention and treatment of Alzheimer's disease. Mech Ageing Dev. 2020 Mar;186:111209.
7. https://draxe.com/nutrition/coconut-oil-benefits/
( Sưu tầm từ bạn Hiên Nguyễn)
