25/06/2019
KHI CON NỔI GIẬN
Sáng nay nói chuyện với một mẹ kể rằng con em hay cáu giận, đánh người khác, mình xin phép note lại mấy ý chính chia sẻ với các mẹ luôn về vấn đề này vì cũng nhiều mẹ hay gặp:
1. Những cơn cáu giận, đánh người của trẻ thường xảy ra trong các cuộc khủng hoảng sinh lý do sự phát triển về thể chất của trẻ. Việc định hướng đúng và giải thích cặn kẽ cho con về hậu quả của những việc làm này sẽ tốt hơn là chỉ trích (con hư quá) hay ngăn cấm (đừng có làm như thế) mà không có lời giải thích cho con.
2. Khi xảy ra sự việc, cần NGAY LẬP TỨC ngăn cản hành động của con lại MỘT CÁCH NHẸ NHÀNG. Thường thì mình sẽ NGỒI XUỐNG, nhìn sâu vào mắt con và giữ chặt cổ tay con, sau đó chờ 1 chút để con bình tĩnh lại. Nhiều mẹ vì ngại (với khách hoặc ở ngoài đường, nhà hàng..) nên chờ tới khi về nhà, tối đi ngủ mới nhắc lại và xử lý, thời gian quá lâu bé đã quên và ko muốn nhắc tới nữa nên sẽ không hợp tác.
3. Quan sát và phỏng đoán xem chuyện gì đã xảy ra, nguyên nhân dẫn tới cơn giận dữ của bé, ai là người làm sai, hành vi của bé và những người xung quanh có gì đúng/sai.
4. Đặt tên và công nhận cảm xúc của bé "Mẹ thấy là con đang rất giận dữ/buồn phát khóc vì ... (nguyên nhân bạn đã đoán ra ở 3.), nhưng đánh bạn (cô, chú, ông bà..)/la hét như vậy là không phải là cách giải quyết/không lịch sự...". Sau đó yêu cầu bé bình tĩnh lại để tiếp tục nói chuyện, có thể đưa bé ra 1 góc chỉ có 2 mẹ con.
5. Đề nghị bé tường thuật lại sự việc bằng cách gợi ý (chứ không phải ép buộc) "con có muốn kể cho mẹ nghe chuyện gì đã xảy ra không? Con và bạn đang làm/chơi gì? Rồi sau đó thì sao?..."
- Nếu bé chưa nói sõi hoặc ko muốn kể/ hoặc cố tình kể sai, bạn có thể dựa vào phán đoán của mình ở 3. để tường thuật lại "theo mẹ thấy thì con và bạn đang chơi thế này... rồi bạn vô tình làm rơi đồ của con/giằng đồ của con, và con cảm thấy tức giận..."
6. Chỉ ra lỗi sai của con và những người liên quan: "Bạn lấy đồ chơi của con mà không hỏi con như vậy là không tốt, nhưng mình cũng không vì thế mà đánh bạn, sẽ làm bạn bị đau và buồn lắm.."
7. Hỏi con cách giải quyết (đối với bé lớn) hoặc giúp con đưa ra cách giải quyết theo hướng hòa bình, và khẳng định lại đánh đấm hay la hét không phải là cách giải quyết và không lịch sự. "Vậy con nghĩ bây giờ mình nên làm gì?" "Bây giờ mình sẽ vào nói với A là A ơi lần sau A đừng có giật đồ chơi của N nữa nha, rồi 2 bạn xin lỗi nhau và chơi với nhau tiếp được không?".
8. Buổi tối hoặc những lúc rảnh rỗi nói chuyện, mẹ có thể ÔN LẠI bài, hỏi lại con về sự việc đã xảy ra, ai đã làm sai gì, làm như vậy thì mọi người sẽ cảm thấy thế nào, mình đã xử lý như thế nào, kết quả ra sao... Sau đó đưa ra một vài tình huống tương tự khác, cùng phân tích như trên và hỏi con mình nên làm thế nào.
- Đối với bé nhỏ chưa nói sõi, mẹ có thể tự đưa ra tình huống và cách xử lý gợi ý cho bé. "Nếu chuyện như thế xảy ra mẹ nghĩ rằng con nên làm vầy vầy vầy... như thế sẽ ko ai bị đau/buồn mà con cũng không còn thấy giận nữa."9. Dạy con một vài cách "xả" cơn tức giận: Đấm đá vào những vật mềm như gối, ghế đệm.. ném những vật mềm, vì nó sẽ ko làm ai đau. Tìm 1 góc vắng người để hét lên hoặc khóc òa. Tìm 1 người để tâm sự chia sẻ (tốt nhất là mẹ ^^).
- Dạy con 1 vài cách xử lý khi bị bạn hành động xấu: Nói bạn DỪNG LẠI, KHÔNG ĐƯỢC LÀM VẬY, con không thích như vậy... Tránh xa bạn ra. Dừng chơi với bạn. Báo với người lớn...
10. Cuối cùng, mình xin nhắc lại, chuyện con tức giận, cáu gắt là rất bình thường, người lớn chúng mình cũng thường xuyên khó chịu, cáu gắt, bực bội và chúng ta cần được giải tỏa, các con cũng vậy. Do đó:
--> Hãy chý ý lắng nghe và hiểu con hơn, hãy giải thích, dẫn đường cho con.
--> Hãy tìm cách để giúp con tự xử lý những cơn nóng giận thay vì chỉ trích và ngăn cấm con không lý do. Và đừng vô cớ can thiệp thô bạo vào câu chuyện của con.
--> Và hãy làm gương cho con, nếu ba mẹ suốt ngày la hét và cáu giận, đừng hỏi tại sao con cũng suốt ngày cáu giận và la hét với mọi người ^^.
P/s: Một vài cuốn sách nên đọc để hiểu và giao tiếp với con tốt hơn:
- Nói sao cho trẻ chịu nghe, nghe sao cho trẻ chịu nói.
- Một túi yêu thương.
- Cách khen cách mắng cách phạt trẻ.
Nguồn tham khảo:Bubu thanh hương