24/07/2026
MỖI NGÀY CHỈ CẦN 10 PHÚT NÓI CHUYỆN ĐÚNG CÁCH, NÃO BỘ CỦA CON ĐÃ KHÁC RẤT NHIỀU
Mỗi lần ba mẹ trò chuyện, nhìn vào mắt con, đáp lại tiếng ê a của con... đều đang giúp những kết nối đó trở nên mạnh mẽ hơn. Không phải để con biết nói sớm, mà để phát triển ngôn ngữ, khả năng tập trung, cảm xúc và trí tuệ sau này.
Đây là cách mình nói chuyện với con theo từng giai đoạn.
✅ Giai đoạn 0–1 tháng: Con chưa hiểu lời, nhưng đang học giọng nói của mẹ
Tháng đầu tiên, điều quan trọng nhất không phải dạy con điều gì, mà là để con làm quen với giọng nói quen thuộc. Giọng của mẹ chính là âm thanh con đã nghe suốt nhiều tháng trong bụng.
Mỗi lần thay tã, mình đều nói rất chậm: "Mẹ thay bỉm cho con nhé", "Giờ mình mặc quần vào nào", "Con giỏi quá". Khi bế con đi quanh nhà, mình chỉ vào từng đồ vật và gọi tên: "Đây là cái quạt", "Đây là cửa sổ", "Đây là ánh nắng". Dù con chưa hiểu, não bộ vẫn đang ghi nhận âm thanh, ngữ điệu và nhịp điệu của ngôn ngữ.
Lưu ý ở giai đoạn này là nói chậm, giọng nhẹ nhàng, mặt cách mặt con khoảng 20–30 cm để con vừa nhìn được khuôn mặt vừa nghe rõ tiếng nói.
✅ Giai đoạn 1–2 tháng: Bắt đầu có những cuộc "đối thoại"
Khoảng tháng thứ hai, con bắt đầu nhìn mẹ lâu hơn, có lúc ê a vài tiếng. Thay vì nói liên tục, mình bắt đầu chờ con "trả lời".
Ví dụ mình nói: "Hôm nay con ngủ ngon không?" rồi dừng vài giây. Con phát ra tiếng "a... ư..." thì mình đáp lại ngay: "À, con kể mẹ nghe à?" Chính những lần qua lại như vậy giúp con hiểu rằng giao tiếp là có người nói và có người lắng nghe.
Đừng sợ mình nói một mình. Với em bé, đó chính là cuộc trò chuyện đầu tiên của cuộc đời.
✅ Giai đoạn 2–4 tháng: Miêu tả mọi việc đang diễn ra
Đây là giai đoạn mình thấy hiệu quả rõ nhất. Muội bắt đầu cười nhiều, thích nhìn mặt người lớn và chăm chú nghe giọng nói.
Mình tận dụng mọi sinh hoạt hằng ngày để trò chuyện. Khi tắm thì nói từng bước. Khi mặc quần áo thì gọi tên từng bộ phận cơ thể. Khi bế ra ban công thì kể về cây xanh, bầu trời, tiếng chim, tiếng xe.
Không cần dạy con từ khó. Điều não bộ cần lúc này là được nghe thật nhiều ngôn ngữ tự nhiên, lặp lại và gắn với những gì con đang nhìn thấy.
✅ Giai đoạn 4–6 tháng: Khuyến khích con phản hồi
Đến giai đoạn này, nhiều bé đã biết cười thành tiếng, ê a liên tục, quay đầu khi được gọi tên.
Mình thường bắt chước âm thanh của con rồi chờ con đáp lại. Hai mẹ con cứ "a... a...", "ư... ư..." qua lại rất lâu. Nghe có vẻ đơn giản nhưng đây lại là nền tảng để con học hội thoại sau này.
Ngoài ra, mình bắt đầu đọc sách tranh ít chữ, chỉ từng hình và gọi tên thật chậm. Không phải để con nhớ, mà để não bộ làm quen với hình ảnh, âm thanh và vốn từ.
⚠️ 5 điều mình luôn cố gắng làm khi nói chuyện với con
1. Nhìn vào mắt con khi nói để con quan sát khẩu hình và biểu cảm.
2. Gọi tên đồ vật thay vì dùng từ chung chung như "cái này", "cái kia".
3. Chờ con phản hồi vài giây trước khi nói tiếp.
4. Tắt tivi, điện thoại khi đang chơi với con để não bộ không bị quá tải bởi tiếng ồn.
5. Nói bằng ngôn ngữ thật, không cần cố nói ngọng hay biến âm quá nhiều vì con học ngôn ngữ từ chính những gì mình nghe mỗi ngày.
Điều mình từng làm sai
Ngày trước mình nghĩ mở nhạc thiếu nhi, bật tivi hay video phát liên tục là con sẽ thông minh hơn. Nhưng thực tế, não bộ của trẻ học tốt nhất khi được tương tác trực tiếp với người thật.
Không ứng dụng nào có thể thay thế ánh mắt của mẹ, nụ cười của bố hay những cuộc trò chuyện rất đời thường mỗi ngày.
Từ khi mình dành khoảng 10–15 phút mỗi lần thức để trò chuyện với con mình thấy con nhìn mẹ nhiều hơn, cười nhiều hơn, ê a nhiều hơn và rất thích được giao tiếp. Có thể mỗi em bé sẽ phát triển khác nhau, nhưng điều mình tin chắc là: không có cuộc trò chuyện nào với con là vô ích cả.
Não bộ của con không lớn lên nhờ những món đồ chơi đắt tiền.
Mà lớn lên từ chính giọng nói quen thuộc của ba mẹ, lặp đi lặp lại mỗi ngày, bằng tất cả sự yêu thương.
