19/08/2020
NHỮNG LƯU Ý DÀNH CHO MẸ KHI CÓ CON BỊ CHÀM
Câu hỏi: Chàm sữa là gì? Những dấu hiệu của bệnh chàm sữa ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ?
Trả lời:
Chàm sữa là bệnh rất phổ biến còn gọi là bệnh lác sữa. Mặc dù không có tính chất lây truyền nhưng lại rất khó chữa
Chàm sữa, thường thường sẽ xuất hiện các mảng đỏ ở 2 má, có thể xuất hiện ở cổ chân. Sau đó các mụn nước, các dịch có thể chảy làm ngứa nhiều. Biểu hiện đặc trưng là đỏ da, ngứa rát, nổi mụn nước. Nói tóm lại, để nhớ về bệnh chàm sữa chúng ta chỉ cần nhớ đây là bệnh viêm da mãn tính, dai dẳng, không lây truyền nhưng rất khó chữa và tỉ lệ mắc bệnh rất là cao.
Chúng ta chỉ nói chàm sữa không thôi và chỉ nghĩ chàm là các mụn nốt, nhưng thực chất chàm phát triển qua 5 giai đoạn.
🔸 Giai đoạn đầu tiên: da căng đỏ lên ở mặt.
🔸 Giai đoạn thứ 2: vùng da, đặc 2 má bắt đầu xuất hiện các mụn nước li ti và ngày càng nhiều lên
🔸 Giai đoạn thứ 3: Đám mụn nước đấy nếu như chúng ta không chữa trị kịp thời thì các mụn nước bắt đầu vỡ ra và chảy nước. Sau khi mụn chảy nước xong thì tất cả mảng da ấy sẽ b**g ra biến sang giai đoạn thứ 4.
🔸 Giai đoạn thứ 4, giai đoạn này da rất nhẵn. Lớp da non đó tiếp tục khô nứt và b**g da sẽ bước sang giai đoạn b**g vảy làm cho trẻ rất ngứa rát, đau tức và khó chịu.
🔸 Giai đoạn thứ 5: nặng nề nhất thì đó là giai đoạn chảy nước, các BS/DS hay gọi là giai đoạn chàm cấp. Giai đoạn này làm cho bé rất khó chịu, ngứa ngáy, dịch chảy ra rất tanh. Giai đoạn này dễ biến chứng, dễ nhiễm trùng nếu chúng ta không giữ gìn thì khả năng bội nhiễm cao; càng khó chữa hơn và dễ biến chứng thành viêm da cơ địa.
Câu hỏi: Có thể thấy không chỉ tỉ lệ mắc bệnh cao, dễ tái phát mà bệnh chàm sữa còn rất khó chữa trị dứt điểm. Vậy đâu là nguyên nhân khiến cho bệnh chàm sữa trở nên cứng đầu và lì lợm như vậy?
Trả lời:
Bệnh chàm sữa rất dai dẳng, khó chữa do khó xác định được nguyên nhân và có cả yếu tố do di truyền. Tức là: nếu có cha và mẹ mắc các bệnh dị ứng nhu hen suyễn, viêm mũi dị ứng, mề đay thì khoảng 45% con có thể mắc bệnh chàm sữa.
Ngoài cơ địa dị ứng ra thì chàm sữa còn liên quan đến các yếu tố gây dị ứng như khí hậu, môi trường, quần áo mặc, thức ăn hàng ngày của bé,...làm xúc tác cho bệnh phát triển mạnh hơn. Ví dụ trong môi trường nóng ẩm quá, khô quá nó cũng làm cho bệnh phát triển. Trẻ có thể ăn các thực phẩm dễ gây dị ứng, thực phẩm chứa hàm lượng protein cao giải phóng ra các histamine rất dễ gây ngứa, trẻ gãi dẫn tới trẻ rất dễ bị chàm. Trẻ có thể mặc quần áo chật quá, ngay các chất nhuộm ở trên sợi vải nó cũng gây kích ứng cho da bé. Chúng ta phải để ý tất cả các yếu tố từ thức ăn, quần áo của trẻ mặc,…đều có thể tác động, gây ảnh hưởng đến bệnh chàm sữa.
Câu hỏi: Vậy trẻ bị chàm sữa có nhất thiết phải đưa tới bệnh viện để thăm khám hay không ạ?
Trả lời:
Chúng ta đều biết rằng chàm sữa là bệnh kéo dài và dai dẳng nên khi các bà mẹ thấy con mình mắc bệnh cũng sốt ruột và muốn đưa đến bệnh viện để chữa. Tuy nhiên, chúng ta phải xác định được thời điểm vàng nào là tốt nhất để có thể điều trị được bệnh và phương pháp điều trị cho tốt nhất.
Nếu cứ đưa trẻ đến ngay bệnh viện từ giai đoạn đầu tức là giai đoạn mà con mới bắt đầu xuất hiện các mẩn đỏ, mới nổi mụn nước và b**g da có thể làm trẻ rất dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn tại bệnh viện, vừa mất thời gian đi lại và tốn kém trong khi chúng ta có thể hoàn toàn khống chế bệnh được ở nhà.
Đến giai đoạn chảy nước vì chảy nước rất dễ bị nhiễm trùng và việc nhiễm trùng này sẽ dai dẳng và dẫn đến các biến chứng như viêm da đóng vảy, có thể gây nhiễm trùng huyết 👉👉👉Giai đoạn này bắt buộc các mẹ phải đưa con đến bệnh viện để được bác sĩ thăm khám và cho lời khuyên đúng đắn để chữa trị chứ không nên để kéo dài.
Và các mẹ nên xác định thời điểm nào nên cho bé ở nhà và thời điểm phải đưa trẻ đến viện, đây là lời khuyên chân tình của các bác sĩ.
Câu hỏi: Để điều trị chàm sữa cho cần những yếu tố nào? Có lưu ý gì không?
Trả lời:
Để điều trị được bệnh chàm sữa chúng ta cần phải khắc phục được 4 yếu tố sau:
1. Kháng khuẩn
2. Chống viêm
3. Giảm ngứa
4. Giữ ẩm trên da.
Tuy nhiên, vì khó chữa nên có những sai lầm của các bà mẹ khiến cho tình trạng chàm sữa của bé ngày càng nặng hơn.
❌ Thứ nhất, Các bà mẹ sẽ có xu hướng đầu tiên khi con bị chàm sữa là điều trị bằng các phương pháp cổ truyền như việc sử dụng lá cây chè,…Tắm vào có cảm giác se khít bớt, da bé khô hơn, da bé đỡ ngứa nhưng chúng ta phải điều trị rất là kiên trì, từ từ. Hơn nữa, biện pháp này không thể thỏa mãn được cả 4 yếu tố vừa kháng khuẩn, vừa kháng viêm, chỉ đỡ ngứa một chút thôi.
Đồng thời các lá mà mình dùng mà bị phun thuốc trừ sâu hoặc có các yếu tố bị tác động bên ngoài làm cho trẻ bị thêm 1 tác động xấu nữa gây bệnh. Vì vậy, không nên tắm lá cho trẻ khi bị chàm sữa
❌ Thứ 2, các mẹ hay bôi corticoid vì nó có tác dụng nhanh, khi bôi trẻ cảm thấy đỡ ngay, các mẹ rất thích dùng và dùng kéo dài gây ra các tác dụng phụ như suy giảm miễn dịch ở vùng da đấy, mọc lông nhiều, teo da đi,… Nếu bôi kéo dài và trên diện rộng có thể dẫn tới còi xương, rạn xương và suy giảm miễn dịch ở trẻ, gây ra các tác dụng phụ chúng ta khó có thể khắc phục được.
❌ Thứ 3: Tắm nước quá ấm, nhiều mẹ tắm cho con ở nhiệt độ 40 độ C vì sợ con bị lạnh. Đây là quan niệm sai lầm và gặp khá nhiều ở các bà mẹ. Lưu ý: Khi bị viêm da đặc biệt chàm sữa, da bé vô cùng nhạy cảm với nhiệt độ, chính vì vậy mẹ hạn chế sử dụng nước ấm, nhiệt độ nước tắm từ 36-38oC, và nhiệt độ lau mặt, lau vệ sinh cơ thể cho bé có thể dùng khăn mát hơn. TUYỆT ĐỐI không sử dụng nước quá ấm
❌ Thứ 4: Vẫn sử dụng xà phòng hay sữa tắm hóa dược. Ví dụ như xà phòng lifebuoy, cứ tưởng tắm như vậy giúp tẩy rửa hết các vi khuẩn đi nhưng đấy lại là một cách khiến làm mất đi các chất bảo vệ trên da, làm mất chất nhờn giống như làm mất cấu trúc trên da tạo điều kiện cho vi khuẩn bên ngoài vào càng dễ nhiễm trùng hơn.
❌ Thứ 5: Bôi quá nhiều kem dưỡng ẩm do thấy da con b**g tróc. Thực tế, mẹ có thể lựa chọn các kem dưỡng ẩm dành cho trẻ do khi bị chàm sữa, da bé đang bị thiếu độ ẩm. Tuy nhiên không nên bôi quá nhiều và cũng không lựa chọn kem người lớn bôi cho trẻ, do cấu trúc da của trẻ và người lớn không giống nhau
❌ Thứ 6, sai lầm tiếp nữa mà các mẹ hay gặp là nghĩ trong sữa mẹ có kháng sinh và trẻ bị chàm sữa thì bôi sữa vào cho bé. Trong sữa của mẹ có protein và các chất nuôi dưỡng trở thành nguồn thức ăn lớn cho vi khuẩn, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và nhân lên càng làm cho nhiễm trùng ở trên da bé nặng hơn >> Mẹ cần lưu ý thêm, sau khi cho con bú sữa mẹ, sữa công thức hay ăn dặm, mẹ phải dùng khăn ẩm lau sạch hoàn toàn da mặt bé, tránh sữa hay thức ăn lưu lại sẽ làm nặng hơn tình trạng viêm da bé
❌ Thêm nữa, các mẹ rất nôn nóng muốn cho con khỏi được ngay vì vậy hay áp dụng nhiều phương pháp cùng 1 lúc cũng không đặt đực kết quả và khiến cho việc điều trị kéo dài thêm.
Thì đấy là các cách mà chúng ta thấy sai lầm khi các bà mẹ điều trị chàm sữa cho con.
Câu hỏi: vậy để điều trị chàm sữa tại nhà cho trẻ thì biện pháp nào là tối ưu nhất?
Trả lời:
Hiện nay, để điều trị chàm sữa thì ngoài điều trị bằng thuốc tây và các bài thuốc dân gian đó là sử dụng các nước tắm từ thảo dược thiên nhiên, kết hợp với các phương pháp vệ sinh da cho bé đúng cách
Tuy nhiên các mẹ cần chú ý chọn sản phẩm thảo dược thiên nhiên đảm bảo các tiêu chí sau
✅ 1. Sản phẩm có thành phần từ thiên nhiên, nhưng phải đầy đủ có các thành phần kháng viêm, kháng khuẩn, giảm ngứa tốt như cây như kinh giới, sài đất, khổ qua, tam phỏng, chè xanh,…
✅ 2. Sản phẩm không chứa chất tạo bọt, corticoid,...để khi trẻ em dùng sẽ không gây kích ứng trên da, không bị phản ứng b**g tróc và có thể sử dụng kéo dài được.
✅ 3. Sản phẩm ưu tiên dùng tinh dầu tự nhiên hoặc không mùi, không nên sử dụng các sữa tắm có thành phần hương liệu (thơm nồng, lưu lại trên da lâu)
✅ 4. Nên lựa chọn các sản phẩm uy tín, được nghiên cứu bài bản bởi các chuyên gia, có nhà máy sản xuất đạt GMP (mẹ có thể hỏi cơ sở sản xuất ở đâu, nhà máy tên là gì, giấy chứng nhận nhà máy sản xuất đạt GMP…)
✅ 5. Ưu tiên các sản phẩm có tại các bệnh viện vì các sản phẩm có mặt tại bệnh viện đều đã được kiểm duyệt về chất lượng. Mẹ có thể tham khảo một số sữa tắm cho trẻ an toàn phù hợp với các bé viêm da và có tại viện như sữa tắm Elemis, Yaocare baby; Cetaphil,..
Một số lưu ý thêm trong vấn đề chăm sóc da như sau:
✅ Tuân thủ và không mắc phải những sai lầm được nhắc đến ở phần trên
✅ Sử dụng nước mát để lau người cho bé, cách 4-5h có thể lau mặt, lau người cho bé hoặc pha lau sau mỗi lần cho bé bú. Tuyệt đối, Không pha lau với nước ấm
✅ Ngày tắm 1 lần, mùa lạnh không quá 2 ngày không tắm cho bé. Lưu ý tắm nơi kín gió, nhiệt độ nước từ 36-38o C, không nên kiêng tắm và không tắm với nhiệt độ nước >38oC
✅ Hạn chế thức ăn dễ gây dị ứng như tô, cua, nhộng,.. Nhiều trẻ cứ ăn trứng cũng gây dị ứng. Ngay chính mẹ cho bé bú sữa mẹ cũng nên xem xét mình ăn gì. Theo dõi đồ ăn để chọn lựa thức ăn phù hợp, tránh gây dị ứng
✅ Có thể kết hợp dùng kem dưỡng ẩm loại dành cho trẻ, chú ý chỉ bôi kem dưỡng sau khi làm sạch da, bôi lớp mỏng và không bôi quá 2 lần/ngày, ưu tiên bôi vào sáng và tối
✅ Đồng thời, mẹ cũng nên giữ cho trẻ luôn luôn ở trong môi trường khô ráo, thoáng mát. Không nên cho trẻ ở trong môi trường nóng quá hay vì nóng quá các mao mạch dãn ra cũng tạo một môi trường thuận lợi các vi khuẩn xâm nhập. Lạnh quá cũng làm da bé bị se, khô hết lại như vậy cũng không được.
Hi vọng các kiến thức trên sẽ giúp các mẹ có thêm kinh nghiệm chăm sóc con nhỏ, chúc các bé sẽ không gặp các vấn đề về da
Nếu có câu hỏi, thắc mắc có thể comment để tránh trôi bài nhé.
Trích nguồn: FB dược sĩ Phan Giang
