23/10/2020
THỦY TIÊN, MIỀN TRUNG VÀ CÂU CHUYỆN TỪ THIỆN MANG TÊN 100 TỈ!
Thật tình, tôi chưa bao giờ nghe Thủy Tiên hát, chưa từng một lần. Tôi chỉ biết cô ấy là ca sĩ, là người của giới showbiz và là vợ của cầu thủ nổi tiếng Công Vinh. Tôi không yêu mà cũng chẳng ghét cô ấy, vì không biết gì thì chẳng thể có cảm xúc ghét hay yêu . Rồi gần đây thấy tên của vợ chồng cô ấy xuất hiện nhiều trên Facebook, trên báo mạng, không phải vì scandal hay vì các hoạt động nghệ thuật đình đám, mà vì các chương trình từ thiện của họ cho người nghèo. Tôi thấy cô ấy quyên góp 1 tỉ đồng để phát cho công nhân của một công ty bị phá sản, lấy tiền về quê ăn tết, tôi thấy vợ chồng họ bỏ ra 100tr để xây cầu cho trẻ em nghèo tới trường, tôi thấy sức ảnh hưởng của họ khủng dần lên khi hồi đầu năm 2020 Tiên kêu gọi ủng hộ lên tới gần 15 tỉ đồng để xây giếng nước ngọt cho đồng bào miền Tây khi nước bị ngập mặn. Và bây giờ, cái tên Thủy Tiên trở nên hot hơn bao giờ hết, khi không những chỉ báo chí, truyền thông, mạng xã hội xướng tên, vinh danh, mà đến cả Đại Biểu Quốc Hội cũng nhắc đến tên cô ấy. Vì sao? Vì chương trình từ thiện mang tên 100 tỉ mà chỉ trong vòng 1 tuần, cô đã kêu gọi ủng hộ cho miền trung bão lũ.
Người ta bắt đầu xăm soi đến việc cô ấy đeo túi gì, choàng khăn hiệu gì, mua ở đâu, bao nhiêu tiền để đi làm từ thiện. Người ta cho rằng, đi cứu trợ mà mang đồ sang chảnh là tội ác, phải mặc đồ rẻ tiền, hàng vỉa hè mới hợp tình hợp cảnh. Người ta cũng ếch đồng ý với cách cô Tiên quăng đồ cứu trợ cho đồng bào, vì họ bảo rằng quăng như thế là không tôn trọng người nhận, cô Tiên phải bơi xuồng, lội nước vào tận nơi, trao tận tay, dù cho nước có sâu, lũ có xoáy thì cô ấy cũng phải liều cả tính mạng mà bơi vào mới phải lẽ. Rồi người ta thắc mắc sao cho người này 5trieu mà người kia có 3trieu, sao dân ủng hộ mấy chục tỉ mà chỉ tặng có mì tôm với bánh sữa... sao không thế này mà lại là thế kia. Mỗi ngày đọc đến đây, tôi chỉ biết cười, cười nhếch mép. Tôi tự hỏi, liệu những con người đang ngồi săm xoi, phán xét, chỉ đạo kia, họ có dự phần trong số 100 tỉ trong tài khoản của Tiên hay không? Lúc này đâu phải là lúc soi xem túi Thủy Tiên đeo giá mấy chục triệu, quần Thủy Tiên mặc bó đến khúc nào. Lúc này là lúc chúng ta cùng chung tay với cô ấy, để giúp đồng bào mình. Còn nếu không làm được gì, thì tốt nhất nên im lặng mà cầu nguyện cho Ông Trời thương xót dân con, cầu nguyện cho những người như Tiên đang lăn xả giữa hiểm nguy để cứu và giúp người, đừng ngồi đó phán xét, hay cố vấn, tham mưu, chỉ đạo người ta phải thế lọ thế chai. À mà cũng đừng so sánh người nào ảnh hưởng lớn hơn người nào, đừng cấm Phi Nhung cười khi chụp ảnh chung với bà con vùng lũ, đừng chửi Đàm Vĩnh Hưng không lo cứu trợ vùng lũ mà lo rao bán nhà cũ tậu nhà mới to đẹp hơn, đừng mỉa mai hoa hậu mà chỉ ủng hộ có 50 triệu bọ, đừng cà khịa chú Hoài Linh " chỉ biết kêu gọi mà chả thấy chú ủng hộ xu lẻ nào". Từ thiện là việc làm từ tâm, không phải việc ai có thể ép uổng, cũng không có chế tài, quy định nào về việc phải dâng bao nhiêu, góp như thế nào cả. Họ dâng mà trong lòng họ thấy thoải mái, thì họ mới được hưởng phước về sau này. Có những người, họ dành một phần cuộc đời cũng như gia sản của họ để làm từ thiện, nhưng chưa chắc bạn đã biết, vì họ làm trong chỗ kín nhiệm, không khoe khoang, lấy danh, kể công. Chúng ta đôi khi vô cảm ở chỗ, chúng ta cứ mặc định người nổi tiếng, giàu có là những người ngồi mát ăn bát vàng, những người làm giả mà thu bạc thật, chúng ta mặc định họ rất giàu có, nên chúng ta gán luôn cho họ trách nhiệm cứu nhân độ thế. Bởi vậy khi họ không làm dc như những gì kì vọng , thì chúng ta sẵn sàng mỉa mai, cà khịa, thậm chí tẩy chay. Thế nên sống để vừa lòng dư luận cũng khó chẳng khác gì đi tiếp cận những vùng lũ đang bị cô lập cả.
Trở về Sài Gòn sau 1 tuần cứu trợ. Thủy Tiên công bố số tiền kêu gọi đã lên tới hơn 100 tỉ. Con số ngoài sức tưởng tượng của chính cô ấy và chính chúng ta. Có bác Đại Biểu Quốc Hội nói rằng " Tôi cũng chưa biết 100 tỷ đồng vào đâu. Chúng ta phải hạ hồi phân giải để xem 100 tỷ đồng vào đâu, chỗ nào". Ông cũng tham mưu rằng hiện nay có 2 tổ chức có thể đứng ra tiếp nhận các khoản đóng góp đó là Mặt Trận tổ quốc việt nam và Hội Chữ thập đỏ việt nam. Ông cho rằng thông qua 2 tổ chức này, các khoản đóng góp sẽ được chuyển đến người dân một cách chính xác, đúng người, đúng chỗ, đúng nơi, đúng lúc". Nghe xong bài phỏng vấn của bác, tôi chợt nhớ đến bà Nguyễn Quế Trân, kế toán Ủy Ban mặt trận tổ quốc việt nam tỉnh Bình Phước, năm 2015 từng bị truy tố về tội " Tham Ô tài sản" chiếm đoạt hơn 6,1 tỉ đồng tiền cứu trợ lũ lụt của người dân. Từ bà Trân lại nhớ sang ông Phạm Văn Giang, chủ tịch Hội Chữ Thập Đỏ Tỉnh Vĩnh Phúc, năm nao đó cũng bị nhân viên làm đơn tố cáo gửi đi các cơ quan chức năng và báo chí về hành vi ăn chặn tiền cứu trợ lũ lụt. Đấy lại vừa mới hôm qua nhé, bác Thứ Trưởng Bộ Quốc Phòng bảo cấp 22 tấn lương khô cho bà con vùng lũ chống đói, thế mà về đến cấp cơ sở, các bác cán bộ nhà ta chia nhau lương khô ăn làm quà, vì thứ này ngon. Đọc đến đây chợt nhớ đến thằng con mình, cả nhà 3 người mua hộp cánh gà có 8 cái, chiên giòn lên, quay ra quay vào thấy còn cái đĩa không. Bảo sao con ăn hết không phần ai cả vậy, mồm nó dẻo quẹo nói bằng thứ tiếng lơ lớ " vì nó ngon quá mẹ ơi". Chao ôi ngon. ", chả nhẽ các bác cũng ngây thơ như thằng con 8 tuổi của tôi hay sao. "Miếng ăn là miếng nhục", cái câu này nhẽ ra chỉ nên nói ra ở thời kì 1945 thôi, khi cái đói nó khiến con người ta phải chấp nhận hy sinh nhiều thứ , nhân phẩm và lòng tự trọng cốt để được ăn, được sinh tồn. Thế mà giữa thời nay, thời thiên đường mà lãnh đạo còn ăn chặn cả lương khô cứu đói của bà con vùng lũ, thì thử hỏi 100 tỉ kia, nếu vào tay các bác, liệu người dân có được chia cho 5trieu, 10 triệu để lấy tiền chợ một vài tháng, hay được chuyển khoản ngay cho 50 triệu, 70 triệu để sửa sang nhà mới như Thủy Tiên đang làm không. Mấy bác lãnh đạo Huyện Hương Khê, Hà Tĩnh, giữa lúc bão lũ đang cuồn cuộn đổ về, các bác vẫn ung dung đáp phi cơ vào Sài Gòn đi họp hội đồng hương, lý do là cuộc gặp mặt này đã lên kế hoạch từ mấy tháng trước rồi, không hủy đc, còn bão lũ thì năm nào chả có, nó đến rồi nó lại đi, có gì mà phải xoắn xít hết cả lên. Mà họp vào cuối tuần, thứ 7, chủ nhật, họp xong về ngay. Thế nhưng thiên tai nó khốn lạn, nó ếch chờ các bác đi hội về rồi hãy tới, mà nó đổ vào ngay lúc các bác đang chén chú chén anh, chén tạc chén thù nơi bàn tiệc. Vậy nên, nói như bác Dương Trung Quốc, tiên trách kỉ, hậu trách nhân, chẳng ai lại đi giao nhà cho một thằng hay có tính tắt mắt, hay ăn trộm trông hộ cả các bác ạ. Thứ giá trị nhất của một người lãnh đạo, của một tổ chức, cơ quan đoàn thể, rộng ra hơn nữa là một thể chế, một chế độ, không phải là quyền lực, mà đó chính là có được lòng dân. Tại sao một người như Thủy Tiên lại có khả năng kêu gọi ủng hộ lên tới 100 tỉ trong vòng 1 tuần. Là bởi vì cô ấy nói được, làm được, cô ấy đã làm và vẫn đang làm. Thứ mà người dân trao cho cô ấy, không chỉ có tiền, mà còn là cả một niềm tin lớn lao, rằng tiền vào tay cô ấy, thì nó mới đi đến được đúng nơi nó cần đến, đúng người họ cần giúp. Thủy Tiên có phù phép như thế nào đi nữa thì cũng không thể móc túi thiên hạ về được 100 tỉ, chỉ có thể là xuất phát từ niềm tin mà con người ta mới có hành vi làm từ thiện. Đại Biểu Quốc Hội Dương Trung Quốc, tôi gặp ông một lần trong một nhà hàng tại Hà Nội, ngồi rất gần ông, ở ông có một cái gì đó khiến tôi cảm nhận ông là một người tốt, một người dễ gần và cảm thông. Cảm nhận của tôi đã đúng, ít nhất là khi ông bày tỏ quan điểm về việc làm từ thiện của Thủy Tiên, về việc một số vị yêu cầu giám sát, và đưa số tiền 100 tỉ về một mối " Cái mà chúng ta tưởng là hoàn toàn đúng về mặt lý thuyết là quy về một mối, nhưng niềm tin chưa có. Tiên trách kỷ, hậu trách nhân. Có những cơ quan cần phải thay đổi mình để người dân có lòng tin", ông Quốc nói người ta làm từ thiện là vì niềm tin "Chính vì thế cần có cơ chế để niềm tin này được phát huy một cách tích cực. Đã có những quy định về việc quy về một đầu mối để làm từ thiện. Lý thuyết hoàn toàn đúng, vì nó đảm bảo sự chia sẻ công bằng, chính
xác. Nhưng thực tế là hiện nay, kể cả những người có chức danh lại đang lạm dụng chuyện cứu trợ".
Tôi không phân tích việc kêu gọi từ thiện của Tiên là đúng hay trái pháp luật, điều này đã có rất nhiều luật sư chia sẻ rồi. Tôi chỉ tin rằng, một người khôn ngoan như cô ấy sẽ tự tìm được cách giải quyết vấn đề này. Chúng ta đừng lo sợ 100 tỉ ấy sẽ đi về đâu, vào tay ai. Bởi ông Trời có mắt. Cô ấy sẽ phải trả giá nếu cô ấy làm điều gì trái với lương tâm và đạo lý. Cô ấy sẽ hiểu được cái được và cái mất trong việc giải ngân 100 tỉ. 100 tỉ với chúng ta là lớn lắm, nhưng với tài năng, sự nổi tiếng của vợ chồng họ, họ hoàn toàn có thể kiếm được. Vậy thì Tiên sẽ không dại dột để đánh đổi tất cả những gì Tiên đang có để lấy 100 tỉ đâu. Thay vì ngồi lo Tiên xoay sở như thế nào, hãy cầu nguyện cho Tiên có đủ sức và trí để tiếp tục chương trình thiện nguyện lớn lao này, cầu Trời thương xót dân tộc, đồng bào chúng ta. Bởi vì sức Tiên cũng như bất cứ một con người nào, đều có hạn cả, một tay Tiên không chống được nạn, có những nạn chỉ có Trời cứu, thì tại sao chúng ta lại không mở miệng ra để kêu Trời???
Những ngày qua, hẳn mỗi chúng ta đều quặn thắt và đau đớn trước nỗi đau, mất mát mà đồng bào miền trung đang phải gánh chịu. Chưa bao giờ tôi thấy giữa thời bình mà tình yêu quê hương đất nước, tình dân tộc, anh em lại sôi sục đến như vậy. Những đoàn người và xe cứu trợ miền trung đông đến mức không thông đường được, những phố phường, thôn xóm rực lửa như đêm 30 tết, hàng trăm ngàn nồi bánh chưng nghi ngút khói để gửi đồng bào miền nước lũ, những trạm xăng treo biển đổ xăng miễn phí cho xe cứu trợ, những bác tài sẵn sàng giao xe vận chuyển hàng cứu trợ kèm theo " khuyến mãi" : xin chịu hoàn toàn chi phí đi lại trên đường. Có cụ già 94 tuổi mang theo thùng mì tôm và gói quần áo cũ gửi theo xe vào với miền trung...chao ôi, sau tất cả thì tôi bỗng nhận ra, tình người mới là thứ quý giá và đáng trân trọng hơn bất cứ một thứ xa hoa phù phiếm nào. Chỉ cần có tình yêu và lòng thương xót, thì tất cả chúng ta, ai cũng có thể làm được việc lành, không cần phải đợi đến khi thành đại gia, thành triệu phú thì mới bắt đầu làm từ thiện. Lũ rồi cũng sẽ qua đi, những gì nó để lại là vô cùng tàn khốc, nhưng chỉ cần chúng ta chung sức, chung lòng, thì trẻ em sẽ lại có sách mới đến trường, người dân lại có gạo, có củi, có lửa để nhen bếp. Hãy thôi tham lam, thôi xét đoán, thôi sống ô uế, luông tuồng, buông thả. Hãy biết trân quý cuộc sống này, vì biết đâu, ngày mai kiếp nạn khác lại ập đến, biết đâu chính chúng ta sẽ là nạn nhân, lúc đó chúng ta mới hiểu giá trị của " một miếng khi đói, bằng cả gói khi no" là thế nào, phải không???
NGUỒN : Nguyen Ha Linh
